Ontkurkt - Cabernet Sauvignon voor op het balkon

Wie droomt er nu niet van? Een eigen wijngaard, om later je eigen wijn bij het haardvuur te kunnen drinken, met al je kleinkinderen, kinderen en vrienden om je heen? Helaas, het is voor weinigen weggelegd, en bovendien helemaal niet zo idyllisch als het vaak lijkt. Sommigen planten wat druivenstokken in hun tuin, om toch het idee te krijgen... Lukt zelfs dat niet, is dit misschien een optie.

De Sonoma County WineGrape Commission verkoopt ze, de opbrengsten komen ten goede aan de opleiding van wijngaardwerkers. En de bonsai dragen echt fruit, zie ook de foto bij mijn bron, Dr. Vino.
Zit jij straks in het vliegtuig à la Kevin Kline, met een bonsai in een nat zakdoekje verstopt in je tas?

Ontkurkt: wandelen door de Beaujolais

Wandelen vind ik wel één van de heerlijkste buitenactiviteiten die er zijn. Ooit wil ik nog eens de mooie herstkleuren van de bladeren van de gamaydruif al wandelend gaan bewonderen. Net lees ik op een door Ariane ontdekt blog van een zusterherberg dat er door de Beaujolais een prachtige wandelroute loopt, de Sentier Victor. De foto's op dat blog zijn prachtig, ik zou zo afreizen. Bezoek die zusterherberg maar even, en lees meer over wandeltochten met en zonder bagage door de Beaujolais. De foto heb ik maar even geleend, ze zullen het me hopelijk wel vergeven.

Bron: De Herberg

Ont(kurkt): creatief met kurken

Op WijnTop5 is de aandacht gevestigd op creatieve toepassingen met kurken. Zelf zag ik deze zomer een wel heel bijzondere, in een proeflokaal in het stadje Sonoma. Waarschijnlijk een Spaanse 'toro', aan de opschriften op de vaatjes te zien...

Ontkurkt...: amforen schoonmaken

Ooit startte ik de rubriek Ontkurkt... vooral over wijnhistorische onderwerpen. Vanaf vandaag zal Ontkurkt... ook allerlei zaken bevatten die ik op dit gebied op internet tegenkwam: leuke filmpjes, wist-u-dat-jes, wetenswaardigheden die ik ergens heb gelezen etc... Tijdens het lezen van allerlei bijdragen aan Wine Blogging Wednesday 37 kwam ik de leukste wijnblogs tegen, van all over the world. Een van die blogs, een Italiaanse, had een prachtig filmpje uit Georgië. Helaas kan ik het niet uploaden, maar kijk even hier.
Wel even naar beneden scrollen!

Ontkurkt - Eten en drinken op de Menkemaborg

Mocht je de komende weekenden in het Hoge Noorden zijn, bezoek dan eens de tentoonstelling Proeven van het goede eten op de Menkemaborg. In het Groningse plaatsje Uithuizen, vlak onder de waddenkust en midden tussen de bieten en wortelvelden, ligt de van oorsprong middeleeuwse Menkemaborg. Het huis in zijn huidige vorm dateert van rond 1700, de inrichting uit de 18e eeuw. Alle vertrekken zijn sfeervol ingericht, eigenlijk is het net alsof meneer en mevrouw even een ommetje door het dorp maken en ieder moment terug kunnen komen. De tafels zijn gedekt, alleen de kaarsen hoeven nog aangestoken worden. (Want wat is het somber in die huizen, zeker op zo'n bewolkte oktobervrijdag als gisteren....)

Sinds 25 maart is in iedere kamer van de intieme borg bovendien een deel van het ruim aanwezige eet- en drinkgerei uitgestald. Onder andere een kandeelstel in de slaapkamer, portkaraffen met glazen in de studeerkamer en uiteraard een volledig gedekte eettafel in de eetkamer, met prachtige zachtgroene roemers voor witte wijnen en slanke kelken met gedraaide voet voor rode. In de kast staat het overige glasservies en wijnflessen staan te koelen in de marmeren wijnkoeler. Ieder moment kan de eerste bediende met een nieuwe fles uit de rijkgevulde wijnkelder komen; de kok heeft de kruiden voor in de soep al in de keuken klaar staan. De kolen liggen klaar om gesneden te worden en in de voorraadkelder liggen echte appels - uit de prachtige kruidentuin bij het huis - te drogen.
Die tuin is absoluut een wandeling waard: laat de kinderen maar even achter in het labyrint om zelf te genieten van de herfstkleuren, de kruiden, het perenlaantje en de zonnewijzers.

Helaas is er geen publicatie bij de tentoonstelling verschenen, maar een A4-tje geeft leuke informatie over de eet- en drinkgewoonten van de Groningse adel. In het archief van de Menkemaborg is bovendien een kookboek gevonden uit vroeger eeuwen. Hierover vind je op het A4-tje meer informatie en op de website vind je twee recepten uit dit kookboek.
Het is een hele reis, vanuit de Randstad naar noord-Groningen, maar als je er toch bent, sla dan de Menkemaborg niet over!

Ontkurkt - Fighting Wine

Ongeveer een week geleden kreeg ik een e-mail van een vertaalster. Of ik haar kon helpen met de vertaling van de term 'fighting wine'? Wat zou een Engelsman daarmee kunnen bedoelen? Ik had geen idee, maar beloofde op zoek te gaan in mijn wijnboeken. Zoals ik al verwachtte, leverden die helemaal niets op en ik besloot toch maar even te Googlen, hoewel de vertaalster dat ongetwijfeld ook al had gedaan. En wie schetst mijn verbazing: het was onmiddellijk raak. Maar wel met een treffer uit een geheel onvermoede hoek: ik kwam terecht in een klassieke schets van Monty Python, getiteld 'Australian Table Wines'. Het is een sketch die je een paar keer goed moet lezen en bovendien moet je er de mimiek van Eric Idle eigenlijk bij zien. Maar de scène is wel schitterend!

Eric Idle speelt een wijnexpert en houdt de volgende monoloog (overgenomen van phespirit).
"A lot of people in this country pooh-pooh Australian table wines. This is a pity as many fine Australian wines appeal not only to the Australian palate but also to the cognoscenti of Great Britain.

Black Stump Bordeaux is rightly praised as a peppermint flavoured Burgundy, whilst a good Sydney Syrup can rank with any of the world's best sugary wines.
Château Blue, too, has won many prizes; not least for its taste, and its lingering afterburn.

Old Smokey 1968 has been compared favourably to a Welsh claret, whilst the Australian Wino Society thoroughly recommends a 1970 Coq du Rod Laver, which, believe me, has a kick on it like a mule: 8 bottles of this and you're really finished. At the opening of the Sydney Bridge Club, they were fishing them out of the main sewers every half an hour.

Of the sparkling wines, the most famous is Perth Pink. This is a bottle with a message in, and the message is 'beware'. This is not a wine for drinking, this is a wine for laying down and avoiding.
Another good fighting wine is Melbourne Old-and-Yellow, which is particularly heavy and should be used only for hand-to-hand combat.

Quite the reverse is true of Château Chunder, which is an appellation contrôlée, specially grown for those keen on regurgitation; a fine wine which really opens up the sluices at both ends.

Real emetic fans will also go for a Hobart Muddy, and a prize winning Cuivre Reserve Château Bottled Nuit San Wogga Wogga, which has a bouquet like an aborigine's armpit."

Al bijgekomen van het lachen? Dan nu terug naar het vertaalprobleem. Hoe meer ik op Google zocht, hoe meer ik ervan overtuigd raakte dat de term 'fighting wine' iets te maken moest hebben met deze sketch. Bijna alle verwijzingen naar 'fighting wine' staan namelijk op de een of ander manier in verband met deze sketch.

De sketch stamt uit 1972, een tijd waarin Australische tafelwijnen kwalitatief nog niet zo best waren. Australië stond bekend om zijn versterkte (fortified) wijnen, zeker in Groot-Brittannië, de belangrijkste afzetmarkt. Pas in de jaren tachtig slaagden de Australiërs erin frisse en fruitige tafelwijnen te produceren. Veel fortified wines waren ook echt zeer stevig en log. In deze sketch wordt dan ook flink de draak gestoken met deze logge, zware wijnen. De 'fighting wine' Melbourne Old-and-Yellow (een oude, gele muskaatwijn, stel ik me zo voor) is daar een mooie representant van. De sketch sloeg de spijker op de kop in 1972 en niet voor het eerst schreven de Pythons hier geschiedenis, wijngeschiedenis dit keer!

Jancis Robinson werd door de vertaalster ook om hulp gevraagd. Deze Britse wijnschrijfster had ooit wel eens de term 'fighting varietals' (cépages, wijnen van één druivensoort) gehoord wanneer Amerikanen goedkope wijnen bedoelen. Maar ook dit loste het probleem van de vertaalster niet op. In de scène in het te vertalen boek waar de vertaalster aan werkt, gaat het over Amarone's en Barolo's. Zij denkt dat het iets te maken heeft met stevige bewaarwijnen; ik vermoed dat 'fighting' 'fortified' is op zijn Monty Pythons en dat daar de sleutel ligt.

Misschien dat ik verder kom als ik de Engelse tekst lees van het te vertalen boek, The Lizard's Bite van thrillerauteur David Hewson. Maar dat heb ik nog niet te pakken gekregen in de bibliotheek. Wordt vervolgd....

Ontkurkt - Verjus

Op het Ministerie van Eten en Drinken werd afgelopen week geschreven over mosterd en één van de oorspronkelijke bestanddelen daarvan, verjus, een zuur sap van druiven. Toevallig kwam ik dat sap recent ook tegen in een boek dat ik aan het lezen ben: Histoire sociale et culturelle du Vin van Gilbert Garrier.

In de Middeleeuwen was er bij de bereiding van eten eigenlijk geen onderscheid tussen verjus en azijn. Verjus is het sap van onrijpe druiven, azijn is zuur geworden wijn. Beide zijn zure vloeistoffen, die aan vlees en sauzen werden toegevoegd om twee belangrijke redenen. Enerzijds om het vlees malser te maken, anderzijds om een (zoet)zure smaak te krijgen in een saus. En eigenlijk kun je nog verder gaan: zelfs tussen het gebruik van wijn of verjus en azijn werd niet altijd onderscheid gemaakt. Ook met wijn kun je vlees een malsere indruk geven en kun je een zuur element aan een saus toevoegen.

Mocht je een exemplaar van het bekende boek van Johanna Maria van Winter bezitten, Van soeter cokene (Bussum, 1971), dan zul je daarin veel recepten uit de Middeleeuwen aantreffen waarin ver(t)jus wordt gebruikt - letterlijk groen sap. Overigens blijkt uit dat boekje ook dat verjus niet altijd van druiven werd gemaakt, maar dat appels, peren, kruisbessen en vele andere soorten fruit eveneens daarvoor gebruikt konden worden. Van Winter concludeert ook dat de bereiding van gerechten met azijn, wijn en verjus een wezenlijk verschil betekent tussen de Romeinse en Karolingische tijd enerzijds en de latere Middeleeuwen anderzijds. De Romeinen kookten met groenten en groene kruiden en gebruikten garum (een product van gefermenteerde vis) als smaakmaker. De latere middeleeuwers gebruikten nieuwe scherpe specerijen uit het oosten en verwerkten die met suiker, wijn, azijn en verjus om hun gerechten op smaak te brengen.

Uit dit alles blijkt het belang van de teelt van druiven en de bereiding van wijn in de Middeleeuwen. Wijn was niet alleen een belangrijke drank, maar ook een essentieel ingrediënt in de keuken en zelfs aan het ziekbed. Druiven staan aan de basis van wijn en verjus, wijn weer aan de basis van azijn. Azijnmakers, verjusbereiders, wijnverkopers: al deze beroepen hadden in vroeger eeuwen dan ook nauw met elkaar te maken.

Ook nu nog kun je koken met verjus, het is op zeer beperkte schaal commercieel weer verkrijgbaar. Via het Ministerie vond ik een fantastische pagina met een recept om zelf verjus te maken en een aantal recepten waarin verjus wordt gebruikt. Wil je volgende zomer eerder van de druiven in je tuin af, of wil je je oogst bewust terugsnoeien: maak eens een portie verjus. Ik ga het volgend jaar zeker proberen.

De afbeelding toont de bereiding van verjus uit onrijpe druiven (Unreiffe Traüben) en is afkomstig uit een handschrift uit 1474: Taquinum sanitatis(Paris Bibliothèque Nationale, Ms. lat. 9333, fol. 83.)

Ontkurkt - Rare draaigevallen

Vreemd toeval: op de dag dat ik vorige week onze gewone kurketrekker kapot trok, ontving ik ook bericht van het Nederlands Wijnmuseum dat zij een nieuwe tentoonstelling hebben, over kurkentrekkers. Al sinds de opening in 1983 organiseert het museum, opgezet door de firma Robbers & van den Hoogen, met enige regelmaat tentoonstellingen. Drinkgerei, flessen, etiketten, posters, alles wat maar met wijn te maken heeft is wel eens onderdeel geweest van een expositie. Dit maal dus de kurketrekker. Ondanks alle berichten over schroefdoppen en glazen afsluitingen als de Vinolok zullen we het apparaat ook nog wel even nodig hebben. Het merendeel van de wijnflessen in de wereld is nog steeds afgesloten met een - echte danwel kunststoffen - kurk. Nog altijd worden geavanceerde trekkers ontwikkeld die het ontkurken tot een fluitje van een cent maken, zoals bijvoorbeeld de bekende Screwpull (een onmisbaar instrument in ons huishouden; hij gaat zelfs op vakantie mee).

In de tentoonstelling is een grote collectie kurkentrekkers, kelnermessen, contraschroeven, vleugelhefbomen en kurkentrekkers bestemd voor gebruik met twee, drie of vier vingers te zien. De eerste kurkentrekkers dateren uit de zeventiende eeuw. Voor de intrede van de kurk werd de vloeistof met linnen proppen, houten stoppen of een laagje olie van de buitenlucht gescheiden. Toen de kurk zijn intrede deed, werden kurken slechts tot de helft in een fles of kruik gebracht, zodat ze gemakkelijk met de hand verwijderd konden worden. Met de komst van de cilindervormige fles (rond 1730) - waarin de wijn liggend kon worden bewaard - kwam de vraag naar kurkentrekkers op gang. Omdat de kurk steeds verder in de hals van de fles werd geperst, ontwikkelde de kurkentrekker in de achttiende eeuw van een klein voorwerp met een spiraal van slechts twee windingen in een robuust geval met vier windingen. De benodigde trekkracht bedroeg soms wel vijftig kilo, waardoor - vooral in Engeland in de negentiende eeuw - allerlei mechanische hulpmiddelen werden bedacht, die de trekkracht verlaagden of beter verdeelden. Vele ingenieuze machientjes – soms op een prachtige en humoristische wijze versierd – zijn in het museum te bewonderen. Hieronder bevindt zich ook de heer Schermerhorn’s bijdrage aan de mensheid (1868): een soort hengeltje met haak om de kurk weer uit de fles te vissen.
De afgebeelde foto is van Gerth van Roden Fotografie.

Te zien tot eind februari 2007 van dinsdag tot en met vrijdag van 14.00 tot 17.00 uur en op zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur in het Nederlands Wijnmuseum aan de Velperweg 23 te Arnhem.

Ontkurkt - Negotiator vinarius

Eén van de oudste aanwijzingen dat er in de Romeinse tijd in onze streken wijn werd genuttigd is te vinden op bovenstaande foto. Het is de onderkant van een altaar gewijd aan de godin Nehallenia en laat een bootje zien met een aantal vaten en links en rechts twee figuurtjes. De inscriptie die boven de foto te ontcijferen is, luidt (overgenomen van het tekstbordje in het Rijksmuseum voor Oudheden te Leiden): 'Voor de godin Nehallenia heeft Commodus, zoon van Ufens, zijn gelofte gaarne en met reden ingelost.' Op de zijkant van het altaar zijn druiventrossen en -bladeren te zien, wat er samen met de tonnen op duidt dat Commodus waarschijnlijk wijnhandelaar is geweest.

Het altaar is gevonden bij Colijnsplaat in Zeeland, in het water van de Oosterschelde. Het is gemaakt van kalksteen en dateert uit de 2e-3e eeuw na Chr. Men vermoedt dat er bij Colijnsplaat in die tijd een tempel gewijd aan Nehallenia heeft gestaan en dat schippers die de overtocht naar Engeland gingen maken hier offerden aan de godin en verzochten om een veilige oversteek. Bij terugkomst werd dan een altaar opgericht als dank. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw zijn tientallen van deze altaarstenen opgevist, allemaal gewijd aan dezelfde godin, die ook vaak afgebeeld wordt op de stenen.

Wie wel eens een bezoekje aan de Romeinen in het Archeon heeft gebracht, kan zich wel een beetje voorstellen hoe dat er 1800 jaar geleden uitzag. Stel je voor: Commodus, een koopman uit Colonia Agrippina (het huidige Keulen), had langs de hellingen van de Moezel of de Rijn zijn wijn ingeladen, voer de Rijn af naar de Lage Landen en bereikte in het huidige Zeeland een groot deltagebied. Met zijn helper had hij dan een lange reis achter de rug met het platte schip, dat waarschijnlijk geboomd of geroeid moest worden en misschien ook een zeil had. Aan boord kon gegeten en geslapen worden, al zal er voor water en eten regelmatig aangelegd zijn tijdens de reis. Het ergste moest echter nog komen, de vreselijke oversteek naar Albion, het witte eiland, waar de krijtrotsen hoog boven de scheepjes uit torenden. Gelukkig betaalde men langs de kust van Cantium of in Londinium een goede prijs voor de wijn. Na een overnachting in de plaatselijke herberg, waarbij eindelijk weer eens fatsoenlijk kon worden gegeten (en gedronken, de herbergier had een van zijn vaten afgenomen), werd de veilige haven en de tempel van Nehallenia in de Zeeuwse delta achtergelaten en ving de gevaarlijke oversteek aan. Geen wonder dat na terugkeer van het vreemde eiland, dat op dat moment vooral door Keltische stammen, Picten en wat Romeinen bewoond werd, uitgebreid eer bewezen werd aan Nehallenia. Commodus, de negotiator vinarius of wijnhandelaar, had er wel een som geld voor over om een altaar te laten maken van een duur stuk geïmporteerde kalksteen (in de Lage Landen trof je die niet aan, zeker niet zo vlak aan de kust). Tenslotte kon hij veilig weer op huis aan, terug naar Colonia Agrippina.

Ontkurkt - Een kelder vol vaten

Dat waren nog eens tijden. Op de foto de kelder van de Nederlandse wijnhandel Mähler – Besse & Cie. te Amsterdam in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. Een kelder vol houten vaten, want zo werd de wijn tot in de jaren zeventig aangevoerd en opgeslagen. Vaten vol wijn, die door de wijnhandelaren in Nederland zelf ‘opgevoed’ werd en later gebotteld. ‘Opvoeden’ betekende laten rusten, laten rijpen en eventueel ook mengen met andere wijn, om de door de klanten gewenste assemblage te krijgen. Dat mengen gebeurde dan wel met de beste bedoelingen, precies zoals een tegenwoordige wijnproducent het in zijn eigen kelder doet. Malafide ‘versnijdingen’ kwamen uiteraard ook voor en dat is een van de redenen waarom in de twintigste eeuw uiteindelijk de aanvoer op fles, in ieder geval voor kwaliteitswijnen, het gewonnen heeft. Baron Philippe de Rothschild was in 1924 de eerste wijnproducent in Bordeaux die zijn flessen op château bottelde en de term ‘mis en bouteilles au château’ hanteerde. Aanvoer op vat komt nog wel voor, maar meestal zijn dit dan geen houten vaten meer maar roestvrijstalen tanks. ‘Opvoeden’ doet nog slechts een enkele Nederlandse wijnhandelaar.

Hoe die aanvoer van vaten in zijn werk ging, wordt beeldend beschreven in de oorlogsjaren door G. van Driel van Wageningen van de firma Van Wageningen en de Lange te Utrecht: ‘Van invoer is sedert Januari 1942 geen sprake meer geweest, maar hetgeen we toen nog konden importeren tijdens de meest felle koude in deze beroerde winter, zal ongetwijfeld zijn geld opbrengen. Plusminus 25 oxhoofden rolden onder een heftige sneeuwstorm de werftrap af, gedeeltelijk bevroren. Op één oxhoofd witte wijn na heeft alle wijn deze koude prima doorstaan.’ Overigens kwamen de vaten niet altijd de werftrappen af, aanvoer gebeurde ook regelmatig per schip. Bij Mähler Besse zal de aanvoer op vergelijkbare wijze gebeurd zijn.

De naam Mähler Besse komt in het Amsterdamse telefoonboek niet meer voor. Wel is het nog steeds een Bordeauxs wijnhuis, van oorsprong afkomstig uit Nederland. In 1892 vertrok Anton Frédérik Elimar Mähler (1869-1952) van Arnhem naar Bordeaux om zijn geluk in de wijnhandel te beproeven. Hij had geen zin de textielhandel van zijn ouders over te nemen. Zijn oudste zoon Henry (1906-1997) kwam in 1928 in de firma. In 1945 nam Henry de leiding over en bleef actief tot 1994. Sinds 1971 staat de derde generatie, Franck Mähler Besse, aan het roer.

Ik vermoed dat de Amsterdamse vestiging een soort agentschap is geweest, waar de wijnen die Mähler Besse in Frankrijk aankocht, voor de Nederlandse markt werden opgevoed. Meer informatie ontbreekt mij op dit moment, maar is altijd welkom.

Ontkurkt - Wijn T-shirts

Maak deze zomer kans op een mooie fles wijn. Hoe? Lees deze editie van Ontkurkt, mijn wekelijkse bijdrage over wijngeschiedenis en wijn als cultuurgoed. Deze week over merchandising door wijnboeren.

Ben je er ook wel eens voor bezweken? Een maf T-shirt dat je nooit zult dragen maar toch niet kon laten liggen? Twee jaar geleden kocht ik bij de Fiore Winery in Maryland, USA, dit fraaie exemplaar. Je zult begrijpen dat ik daar niet zo vaak in loop…..
Toch is het leuk, dit soort hebbedingen. Ik kocht ook al eens een T-shirt van Chateau des Chaberts in de Provence. Twee Engelse dames maken daar goede rode wijn en rosé en verkopen die ook ‘aan de deur’. (Chateau des Chaberts, Coteaux-varois rosé is momenteel zelfs onze lievelingsrosé, verkrijgbaar via Van Wageningen en de Lange.) Dat T-shirt heb ik helaas niet meer, anders kon ik nu een verzameling beginnen. Maar het was geel en vertoonde een afbeelding van het chateau. Ik heb het nooit gedragen.

Waarom wijnboeren dit soort dingen laten maken is me eigenlijk een raadsel, erg doeltreffend kan het niet zijn als reclamemiddel. Er zullen waarschijnlijk dus wel meer gekken zoals ik zijn die zoiets aanschaffen. Het valt mijn inziens dan ook echt in de categorie merchandising, hebbedingen. Speciaal gemaakt voor toeristen die op domein de wijnen komen kopen. Bij Chaberts had je ook keukenschorten met een afbeelding van het kasteel.

Eigenlijk ben ik wel benieuwd naar wat jullie in je kast hebben liggen, of nog gaan tegenkomen deze zomer. En wat voor mooi verhalen erbij te vertellen zijn. Ik maak er daarom een soort wedstrijd van: stuur een foto in van een leuk, maf, mooi, kunstzinnig T-shirt met een wijnthema (bij voorkeur reclame voor de wijnproducent), schrijf er een kort verhaaltje bij (hoeft niet, mag wel) en stuur dat aan me op. Onder de inzenders verloot ik rond 1 september een mooie fles wijn, waarschijnlijk eigen import van deze zomer. De foto’s en verhalen plaats ik uiteraard op Wijnkronieken, zodat we een mooie ‘galerie’ hebben straks.

Mijn e-mailadres vind je als je op mijn naam bovenaan rechts klikt. Ik kijk uit naar jullie inzendingen (aub niet groter dan 1 Mb).

Ontkurkt - 6

Wijn en reclame, ik ga er vandaag in Ontkurkt nog maar even op door. Ik wilde een drietal aspecten aanroeren, verleden, heden en toekomst. Het wordt een verhaal zonder echte pointe, het zijn vandaag alleen wat overwegingen en aandachtspunten. Misschien moet er eens iemand een boek over gaan schrijven, wijn en reclame. Ik wilde dat ik meer tijd had.....

In het verleden werd er namelijk vrij bescheiden en onopvallend reclame gemaakt voor wijn en wijnhandelaren. Een extreem voorbeeld is deze ansichtkaart, waar op de achterkant slechts staat dat hij afkomstig is van Gall & Gall. Hopelijk kan iemand mij vertellen uit welke tijd deze kaart is en wat de achtergronden zijn. Op de site van het Reclamearsenaal, onder het trefwoord 'wijn' vind je in de database nog veel meer prachtige, hele bescheiden en kunstzinnige advertenties voor wijn en wijnhandelaren (die ik hier helaas niet mag afbeelden in verband met het auteursrecht).

In het heden kun je wijngerelateerde advertenties op de meest onverwachte momenten tegenkomen. Zo adverteert Fleurop op dit moment breeduit op de bushokjes voor zogenaamde wijnboeketten: in plaats van een bloemetje kun je iemand een paar flessen wijn sturen via Fleurop. Als speciale PRIVILEGE wijnen worden een Merlot, een Chardonnay en een rosé van Syrah aangeboden. Men vond het noodzakelijk erbij te vermelden dat deze wijnen niet te koop zijn bij de supermarkt en slijterij. In de boekenwereld kenden we de branchevervaging ook al: boeken bij de supermarkt zijn inmiddels vrij gewoon. En nu dus wijnen bij de bloemist. Vergeef me als ik het toch een beetje vreemd vind. Ik stel me eerlijk gezegd ook weinig voor van de kwaliteit van de wijnen, maar vooruit, ik zal ze het voordeel van de twijfel geven.

En in de toekomst? De toekomst is aan de bloggers! Een van de doelstellingen van de meeste wijn- en foodbloggers is toch hun mening te geven over de kwaliteit van de in deze samenleving geboden waren. Want zeg nou eerlijk, wie gelooft er nou echt dat groenteschotels van Maggi en Knorr uit een pakje lekkerder zijn dan verse groente? Wie vindt werkelijk dat een gevriesdroogd kant-en-klaar pakket te verkiezen is boven echte boontjes en doperwtjes? Niemand toch? Reclamemakers wringen zich op de televisie in de meest vreselijke bochten: "Jij met je appelmoes met kip altijd. Zo wordt het nooit wat met onze relatie" bijvoorbeeld. Dergelijke campagnes zijn ook niet zonder risico. Hele volksstammen in Nederland denken als gevolg van een succesvolle reclamecampagne dat je bij asperges alleen Pinot Blanc uit de Elzas kunt drinken.

'Vroeger' kocht je een product als je buurman of schoonzus je vertelde dat het vlees bij die en die slager zo goed was. Of dat die wijn van producent X bij winkel Y lekker was dan die andere. Mond-tot-mondreclame gewoon. En daar zijn we als bloggers natuurlijk lekker mee bezig. Lees ook maar eens wat ze er op Marketingfacts over te zeggen hadden.
Reclame, georganiseerde reclame, mag van mij best, maar ik hoop en voorspel dat het oordeel van de consument uiteindelijk weer veel en veel belangrijker gaat worden dan glossy advertenties en hilarische spots. Misschien komt Wijnkronieken te zijner tijd ook nog wel eens in het Reclamearsenaal terecht ;-)

Ontkurkt - 5

Zou er één landbouwproduct zijn waar al zo lang reclame voor wordt gemaakt als wijn? Eigenlijk heb ik me er nog niet zo in verdiept, maar het is wel opvallend. Al uit de 19e eeuw zijn er reclames voor wijn. Thuis heb ik een kalender hangen met prachtige posters van wijnmerken uit het begin van de 20ste eeuw. Opvallend is dat het vooral champagnemerken zijn die hun waar aanprijzen. Zij zijn natuurlijk de bedrijven met geld, met budget voor dergelijke campagnes. Anno 2006 zijn het naast de champagnehuizen de grote wijnmultinationals die adverteren. Soms zijn ook regionale promotie-bureau’s actief. Zie bijvoorbeeld de jaarlijks terugkerende campagne voor Elzaswijnen bij de asperges. Of loop eens langs Gall&Gall en bekijk het rekje met freecards.

Logisch allemaal, dat van die multinationals. Als kleine wijnboer heb je weinig budget om je wijnen aan de man te prijzen. Een bord bij de straat, een Nieuwsbrief of een blog kunnen wat helpen, maar daar blijft het bij.



Terug naar die champagnehuizen. Een van mijn andere hobby’s is het sparen van ansichtkaarten met als thema wijn. En ook daar zie je de champagnehuizen weer opduiken. Moët Chandon maakte rond 1900 een prachtige serie kaarten waarop alle aspecten van het wijnvak afgebeeld staan. Meer champagnehuizen lieten dergelijke series maken, zelfs nog ver in de 20ste eeuw. In mijn bezit zijn ook twee series van Codorniu, Spaans maker van bubbels, van rond 1970. Schitterend om te zien hoe het eraan toeging bij het maken en verpakken van wijn zoveel jaren geleden. Wie meer van dit soort kaarten heeft en er niets mee doet: stuur me maar even een mailtje!

(Even terzij, die champagnehuizen hebben iets met marketing en bedrijfsvoering: het schijnt dat ze in Reims op zoek zijn naar een hoogleraar Champagne die zich onder andere moet verdiepen in marketing en consumentengedrag. De grote champagnehuizen betalen de leerstoel. Lees hier meer, met dank aan Maarten.)