Lindemans sponsort World Hockey Champions Trophy

Terwijl de finale EK voetbal gespeeld wordt, is de Word Hockey Champions Trophy Men net afgelopen. Australië heeft Spanje verslagen met 4-1. Bijzonder aan die Champions Trophy was één van de sponsors: het Australische wijnmerk Lindemans! Tijdens de hele week van wedstrijden had Lindemans het alleenrecht op het schenken van wijn.
Eerlijk gezegd ben ik niet eerder een wijnmerk tegengekomen dat een groot sportevenement steunt. Maar de merken uit de Nieuwe Wereld hebben er ongetwijfeld het geld voor.

Mijn zoon - die zelf volgend jaar Kampong A3 mag versterken - mocht dankzij mijn schrijfsels hier op Wijnkronieken vandaag naar de finales bij de Hockey Club Rotterdam. Hij genoot van de wedstrijd Nederland - Argentinië (helaas verloor Nederland) en van de finale tussen Australië en Spanje. En nam voor mij de bijgeleverde foto's, van de bar van Lindemans in het clubhuis. De wijn mocht niet gedronken worden rond het veld, alleen erbuiten, vertelde hij me. Hoe de wijn smaakte, heeft hij niet uitgeprobeerd, ondanks zijn voucher voor onbeperkt genieten. Netjes hè ;-)

Is dit de de toekomst bij classy sportevenementen? Misschien iets voor champagnemerken? Of gebeurt het al meer?

Driemaal Iberisch rose

Het moet nog steeds allemaal rose zijn. Hoewel de hype volgens sommigen al over zijn hoogtepunt heen is, verschijnen er nog aan de lopende band ‘nieuwe’ rose wijnen.
In Noord-Portugal, waar traditioneel frisse droge witte wijn gemaakt wordt, de bekende Vinho Verde, zijn de wijnmakers ook ‘into rosé’. Vier jaar geleden bestond rosé nog niet in de regio, inmiddels is 5% van de productie als rose, tegen 80% wit en ruim 15% rood.
Een van de grootste en beste coöperatie in de Vinho Verde, Adega Cooperative Regional de Monção, lanceerde bijvoorbeeld dit voorjaar zijn eerste rosé. De wijn, Muralhas de Monção, is gemaakt van de locale druiven alvarelhao, pedral en vinhao en heeft een percentage alcohol van 10.9%. Als de rosétrend door blijft gaan, hoop ik dat deze wijn aanslaat: het lage alcoholpercentage maakt hem veel geschikter voor een belangrijke doelgroep waarop al dat rose is gericht, de jonge vrouwelijke twintigers en dertigers.

Enige tientallen kilometers zuidelijker, langs de Douro, hebben ze het pink ook ontdekt. Croft, een van de oudste portshippers, claimt er als eerste in geslaagd te zijn een nieuwe, rose gekleurde, port op de markt te hebben gebracht. Traditionele rode portdruiven worden kortstondig koel ingeweekt, het licht gekleurde sap wordt vervolgens bij zeer lage temperatuur vergist en de wijn krijgt geen houtlagering. Het alcoholpercentage is daarbij wel 19,5%: de wijn is uiteraard versterkt! Het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto heeft de rose port haar goedkeuring verleend en Croft Pink draagt dan ook het zegel en de kwaliteitsgarantie van deze organisatie.
In de geur van de wijn is veel rood fruit te ontdekken, met overheersend frambozen. Ik verwachtte een overmatig zoet drankje, maar dat viel toch wel mee. Vanwege het ontbreken van de houtlagering is de wijn vrij fris en levendig. Het zal de beoogde nieuwe doelgroep – weer die jonge, vrouwelijke levensgenieters – zeker aanspreken. Gevaarlijk is het wel: de wijn drinkt lekker weg, maar heeft toch die 19,5% alcohol!
Kwast Wijnkopers, de Nederlandse importeur van Croft Pink, suggereert de wijn te drinken als aperitief of bij olijven, toastjes en gebrande amandelen. Mij is deze port eerlijk gezegd wat te zoet hierbij… Maar zelf leek me de combinatie bij de traditionele meloen met ham wel lekker. Ellen Dekkers, wijnschrijfster voor Delicious en cursusleidster van de Wijnacademie, had ook een prachtige toepassing: ze vroor de port in en maakte er heerlijk sorbetijs van!

Nog zuidelijker, over de grens met Spanje in Jerez, hebben ze eveneens een nieuw rose drankje ontwikkeld. Het idee ontstond aan de bar, aldus Peter van Veggel, directeur van Osborne Benelux. Medewerkers van Osborne en van de Nederlandse distributeur Groupe LFE vonden dat er ook maar eens een rose sherry moest komen. Zo gezegd, zo gedaan: het in scherts geuite voorstel werd serieus uitgewerkt, de doelgroep werd omschreven, experimenten in Spanje werden opgezet. Sherry is het niet geworden, wel een wijn waarbij procedés worden gebruikt die ook voor sherry worden toegepast. Het resultaat is Rosafino, gericht op trendvolgers tussen de 35 en 45 jaar en de energieke babyboomers tussen de 50-60 jaar. Als er in de slipstream ook jongeren gewonnen worden voor Rosafino, is dat meegenomen, maar een eerste doelgroep is het niet. Gelukkig maar, denk ik dan, want ook Rosafino is weer een stevige wijn, met een alcoholpercentage van 13,5%.

Sherry wordt in Nederland alleen nog door ouderen gedronken, een slinkende groep van zo’n 400.000 mensen. Slechts 5% van de omzet van Osborne komt nog uit port en sherry; het bedrijf was daarom op zoek naar een nieuw cross-over product, gericht op doelgroepen buiten de sherrydrinkers. Als Rosafino-drinkers ook nieuwsgierig worden naar sherry, is dat bovendien mooi meegenomen.

De druiven voor Rosafino – cabernet sauvignon, syrah, tempranillo en tintilla de rota – zijn afkomstig uit de San Agustin-wijngaard in de provincie Cadiz in Andalusië. De bodem bestaat uit van de sherrywijngaarden bekende oogverblindend witte kalk, albariza genaamd. Tijdens de vinificatie, die volledig op roestvrijstalen tanks plaatsvindt, wordt gewerkt met een deken van flor over de wijn. Flor is een schimmel die ook bij diverse sherrysoorten een rol speelt. De flor sluit de wijn af van de zuurstof, waardoor frisse en fruitige aroma’s ontwikkeld kunnen worden. De flor geeft ook de onmiskenbare bite aan de Rosafino. Niet dat de typische sherry-aroma’s in de Rosafino te herkennen zijn, maar vooral in de smaak is er iets dat je bij geen enkel andere rosé aantreft. De wijn heeft 8 gram restsuiker, terwijl de frisse zuren toch voor een droge finish zorgen.

Zelf vond ik het een fraaie rosé, die ik ook thuis nog eens heb doorgeproefd en bediscussieerd met Nico. Ook hij vond de wijn erg geslaagd. Maar wel voor bij een maaltijd, bijvoorbeeld de kikkererwtensalade met lamshaas die Onno Kleyn ooit voor een van de eerste Nederlandse Wine Blogging Wednesdays publiceerde. Rosafino krijgt van ons de waardering 1: Yes, daar wil ik best meer van.

Rosafino is op dit moment alleen verkrijgbaar in Nederland, onder andere bij de Mitra. Let echter in 2009 goed op de flessen: tref je in de winkel een Rosafinofles zonder jaartal, dan is dat er een uit 2008! Ze zijn namelijk in de haast om de wijn op het juiste moment op de markt te brengen – uiterlijk 30 april - vergeten een jaartal op het etiket te plaatsen….

Bovenste foto: overgenomen van het fraaie lifestyle blog All the Best van Ronda Carman.

Les 17: Gezondheid en trends

Het was even wennen: bij binnenkomst stonden er geen twaalf gevulde glazen op tafel. Bovendien hadden de beide groepen gezamenlijk les en zat de zaal dus goed vol. De zeventiende les van de vinologenopleiding 2008, op maandag 2 juni 2008, stond in het teken van de theorie: 's morgens over alcohol en gezondheid, 's middags over trends en marketing in de wijnwereld.

Henk Hendriks van TNO mocht ons alles vertellen over de gezondheidsaspecten van alcohol. Naast de schrikbarende gevolgen van overmatig drinken voor je lever en je sociale leven, waren er gelukkig ook de verheugende berichten over het effect van matig alcoholgebruik op cholesterolgehalte, hart- en vaatziekten en zelfs de ziekte van Altzheimer. We leerden de formule voor de Bloed Alcohol Concentratie (komt vast in het examen terug, let maar op!), zagen talloze diagrammen over alcoholgebruik en - misbruik en bleven, wonder boven wonder, helemaal bij de les. Henk Hendrikse bleek een boeiend verteller, die zelfs de droogste statistieken nog met een kwinkslag kon presenteren. Hij sloot af met een prettige conclusie: Wijndrinkers zijn waarschijnlijk gezondere mensen dan bierdrinkers! Uiteraard is hier nog geen onomstotelijk wetenschappelijk bewijs voor, maar de tekenen zijn aanwezig. Yontie, mijn proefgroepgenoot, vatte de les aldus samen: Drink matig, maar regelmatig.

's Middags was het de beurt aan André Sauerbier. Hij mocht ons de eerste beginselen van marketing in het algemeen bijbrengen en nam een aantal aspecten van wijnmarketing en trends door: merken, speciale opleidingen, promotionele evenementen etc... Gelukkig mochten we ook proeven, maar of we dat allemaal zo geslaagd vonden, betwijfel ik zeer. De spuugemmers zaten tamelijk vol na afloop ;-)
De laagalcoholische wijnen, trend van de laatste jaren en ingezet met Pugibet's Plume en Ilja Gort's Qool, vonden weinig bijval. Ik schreef er al een verslag van. De mousserende rosés konden op meer interesse rekenen. Zelf vond ik de Codorniu Pinot Noir, een cava brut van 12%, de smakelijkste. Ook de 'methode traditionelle' van Bernard Massard uit Luxemburg wil ik best nog eens drinken op een feestje (categorie 2 in Wijnkronieken-termen). Maar eerlijk gezegd geef ik toch de voorkeur aan echte Champagne rosé, een wijntype dat er niet tussen zat deze middag. (De wijnen waren bij hoge uitzondering gratis ter beschikking gesteld door diverse bedrijven.) Het ontging mij ook enigszins waarom deze wijnen op tafel stonden. Ja, er is vraag naar roze gekleurde mousserende wijnen, maar aan de andere kant bestaan die al veel langer. Het is niet een nieuw smaaktype dat geïntroduceerd moet worden. Jammer dat er niet meer verteld werd over waarom producenten op deze trend menen te moeten inspelen en wat de verschillen zijn met gewone mousserende wijnen (afgezien van de kleur).

Gelukkig kwam Peter van Veghel van Osborne/Groupe LFE ons halverwege de middag het concept Rosafino uitleggen. Zo begrepen we toch iets meer van de redenen achter de creatie van al die rosédranken. Oorspronkelijk was het idee van Groupe LFE en Osborne een rosé sherry te maken, maar het resultaat is toch iets anders uitgepakt. Aan deze wijn en aan de afsluitende rosé port van Croft besteed ik binnenkort een apart verslag.

De leukste wijn deze middag vond ik misschien nog wel de Chardonnay van Yellow Jersey, een Vin de Pays d'Oc. Niet vanwege de wijn zelf, die gewoon prettig drinkbaar was, maar vanwege de verpakking: een superslanke petfles van 0,75 cl met gele truitjes in het plastic gestanst en uiteraard met schroefdop. Het plastic van de verpakking had absoluut geen effect op de smaak van wijn; ik zie mezelf deze fles nog wel eens meenemen op de picknick. Van Arend kreeg ik een lege fles mee naar huis en heb hem al hergebruikt, precies zoals de makers bedoelden. De Yellow Jerseyfles is mee geweest op een boswandeling en zal mij binnenkort op de spinfiets vergezellen!

Geproefd: Light Live

Vandaag geproefd: de Light Live waar de Plus rustig van zegt dat het alcoholvrije wijn is. Sinds 26 mei is het te koop; het wordt gemaakt door een Sektkellerei in Trier (Schloss Wachenheim), het heeft 0,5% alcohol en het is werkelijk niet te drinken.
Allereerst: dit product mag helemaal geen wijn heten, daarvoor moet het minimaal 8 of 9% alcohol voor hebben (de meningen verschilden nogal vandaag bij de Wijnacademie).
Ten tweede: wie echt denkt dat met deze penicillinedrankjes mensen gewonnen worden voor het product wijn, is maf. En wie denkt dat 0,5% alcohol betekent dat zij dan lekker weinig calorieën binnenkrijgt, moet wel heel veel over hebben voor de lijn. Nogmaals: het spul is niet te drinken. De witte heeft de geur van vieze gist en karton, de rosé van penicilline. Ook kun je denken aan ranja met prik... De rode is weer kartonnig en bitter, verder niets.

Net als op de proeverij die we in mei 2007 organiseerden, bleken ook vandaag de 'wijnen' waar zo goed als alle alcohol uitgehaald was, het vreselijkst om te drinken. Naast de Light Live proefden we ook Fleur du Cap, een 'natuurlijke' laagalcoholische witte wijn uit Zuid-Afrika, en twee versies van McGuigan uit Australië: een Chardonnay en een Shiraz. Deze dranken waren veel drinkbaarder dan de Light Live, maar je hoeft me er nog steeds niet wakker voor te maken. En als ik op een feestje mag kiezen tussen één glas echte wijn of drie glazen 'light', kies ik toch maar voor dat ene glas. Alledrie de light-wijnen hadden 9.5% alcohol en opvallend veel smaak. Maar lekker is weer wat anders! Alledrie misten ze ook body en structuur en vooral in de twee witte wijnen overheerste het zuur. Zo zuur, dat het eerder op het Franse bronwater met citroensap (Volvic onder andere) lijkt dan op wijn: daarmee is Fleur du Cap een aardige dorstlesser, maar daar is alles mee gezegd.

Mijn mening van vorig jaar blijft overeind: voor mij voorlopig geen laagalcoholische wijnen! Als ik minder calorieën wil, drink ik wel water of sap, als ik minder alcohol wil, stop ik gewoon na twee glazen.

Wijnprijzen

Zo hier en daar duiken ze op, de berichten dat wijn duurder gaat worden. Onder andere hogere belastingen en hogere grondstofprijzen voor bijvoorbeeld glas en ander verpakkingsmateriaal zijn hiervan de oorzaak. Zelf heb ik er niet zo’n moeite mee om iets meer te betalen voor iets goeds. Voor kwaliteit betaal je nu eenmaal, of het nu kleding, vlees of wijn is. Hoeveel de wijnprijzen zullen stijgen, is nog niet duidelijk. Frank Jacobs houdt het op € 0,25 cent per fles, bij Oud Reuchlin en Boelen spreken ze van 10 tot 20%. Maar wat is nu een kwartje op een fles van 5 euro? Slechts 5% prijsverhoging….. Ook één euro op een fles van 10 euro (10%), zou ik nog geen probleem vinden. In het uiterste geval trok ik maar een fles minder in de week open, om die andere zes dagen wel iets lekkers te kunnen drinken ;-)
De angst van wijnliefhebbers, al verwoord door Ellen Dekkers, is natuurlijk dat grote wijninkopers de onderkant van de markt koste wat kost willen sparen en psychologische prijzen als € 2,99 willen vasthouden. Daartoe moeten ze dan wijn halen uit echte lage lonenlanden, met alle gevolgen vandien voor de kwaliteit van die wijnen.

Wordt het niet eens tijd dat er een offensief begint tegen die knallerprijzen? Dat wijndrinkend Nederland beseft dat je nu eenmaal geen drinkbaar glas hebt onder de 3 – 4 euro? Ik stel voor dat we met zijn allen (alle wijnliefhebbers) besluiten dat er geen enkele fles goedkoper dan € 3,49 wordt aangeschaft. Niet voor feestjes, cadeautjes, kookwijn of om welke reden dan ook. Dan komen we misschien ergens met de verhoging van de wijnkwaliteit in het onderste segment.

Ik was erg benieuwd wat jullie van de mogelijke prijsverhogingen vonden. In de zijbalk heeft de afgelopen dagen een eerste experimentele poll gestaan. Ik stelde de vraag: "Als wijn € 0,25 per fles duurder wordt, wat doe je dan?". Daarop hebben 20 mensen gereageerd. 80% daarvan had geen moeite met de prijsstijging van een kwartje, gelukkig. Niemand zou minder wijn gaan kopen. Slechts twee mensen gaven aan geen wijn meer te kopen, maar of dit serieuze reacties zijn.... De overige twee zouden op zoek gaan naar andere wijn, met de oude prijzen. Ai, zijn dat de mensen die inderdaad zo'n psychologische grens in de gaten houden?

Stand van wijnbloggend Nederland

Een nieuw jaar is begonnen, tijd om eens om me heen te kijken hoe het nu zo staat in wijnminnend en -bloggend Nederland. De laatste dagen zijn er heel wat overzichten verschenen, lijstjes gemaakt e.d. maar het aardigste berichtje las ik pas vandaag: in Vlaanderen kunnen de consumenten genieten van maar liefst 11 wijnblogs! En dan zijn ze geloof ook nog niet eens allemaal door de auteur van het stukje, Orbis, genoemd. Vinama mis ik bijvoorbeeld nog. De Vlaamse wijnbloggers hebben grootste plannen, gaan tweemaandelijkse een wijn bespreken (hé.... eerder gehoord....) en hebben het niet zo op de gevestigde wijnjournalisten in hun land.

Wij hebben in Nederland ook een fors aantal bloggers, maar eerlijk gezegd ben ik het overzicht wat kwijt. Even denken: Wijnerij, Drinkblog, Wijn.blieb, Winelog, Wijnblog ..... en dan haper ik al. Ik weet dat er meer zijn, maar die publiceren dan erg weinig, of wijn is maar een onderdeel van het totaalpakket (zoals bij Cheffen). Oh ja, en ik mag WijnTop5 natuurlijk niet vergeten, zij meldden onlangs trots dat ze op nummer 1 bij Foodrank waren geëindigd. Ilja Gort is inmiddels gestopt met bloggen, las ik onlangs.

De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat de meeste van deze blogs gelieerd zijn aan 'het vak'. Voor zover ik het kan nagaan, zijn slechts Wijnerij en Wijnkronieken zuivere, onafhankelijke wijnblogs. Misschien dat we daarom met zijn allen veel minder fel zijn op de gevestigde wijnschrijverij: Onno Kleyn heeft zelfs een poosje gezellig met ons mee gedaan tijdens Wine Blogging Wednesday goes Dutch. Recent ontdekte ik ook dat Harold Hamersma een blog aan het vullen is. In een hoog tempo verschijnen er momenteel dagelijks diverse blogjes van zijn hand. Zou hij al zijn columns aan het publiceren zijn?

En over Wine Blogging Wednesday gesproken: in de Engelssprekende werelddelen groeit het aantal wineblogs nog steeds enorm. De laatste paar keer heb ik samen met ruim 40 andere internationale bloggers meegedaan aan het van oorsprong Amerikaanse evenement. En dat is nog maar het topje van de ijsberg. Vinography meldde laatste dat de Amerikanen zich onlangs over de toekomst van het wijnbloggen hebben gebogen. Ik heb nog niet te tijd genomen er naar de luisteren, helaas.

Wat is de toekomst van het wijnbloggen in Nederland? Op dit moment heb ik daar niet zo één twee drie een antwoord op. Gaan we ergens heen? Willen we wel ergens heen? Moet er iets veranderen in wijn(schrijvend) Nederland? Moet er, zoals Chalias beweert, een andere manier komen om wijn te beschrijven? Zo ja, hoe dan? Want roepen dat het anders moet is makkelijk, een oplossing aandragen veel moeilijker. Of is er meer behoefte aan heel andere zaken? Een goed wijnlexicon op internet bijvoorbeeld?
De tijd ontbreekt me - vanwege de vinologenopleiding - er eens goed voor te gaan zitten en erover na te denken. Maar misschien hebben jullie er wel een mening over. Laat hem vooral eens horen hier: de lijnen staan open, zou ik zo zeggen!

Qool - het vervolg

Heb je er deze zomer eigenlijk nog wel eens aan gedacht? Of heb je een fles in huis gehaald, van de Qool-wines van Ilja Gort? We hoorden er enige tijd niets meer van, maar er blijken interessante ontwikkelingen te zijn! Kijk even op Foodlog, en lees wat Dick Veerman in Zuid-Frankrijk heeft ontdekt.

Meisje's strijd

Waar haal je nu liever je wijn? Bij een leuke goed gesorteerde slijter in het centrum van een aardig stadje, met gratis advies van de eigenaar, of bij een saaie annex van een supermarkt, met zo'n 18-jarige snotneus achter de kassa die nog nooit van Picpoul de Pinet heeft gehoord? Ik weet het wel.

Grote bewondering heb ik ervoor: mensen die hun passie waarmaken en er ondanks tegenstand volledig aan toegewijd blijven. Vooral ondernemers die tegen alle trends in speciaalzaken beginnen, vind ik fantastisch. Om in deze tijd bijvoorbeeld een gespecialiseerde boekhandel of een wijnwinkel te beginnen, is geen geringe prestatie. Dergelijke winkels en bedrijven verrijken onze buurten en stadsharten en zorgen voor fleur en kleur in de eenheidsworst van de winkelstraten.

Als zo'n speciaalzaak dan bedreigd wordt door de komst van de zoveelste supermarkt of ketenwinkel, dan is dat een verlies voor iedereen. Voor de wijk of buurt waar de speciaalzaak is gelegen, voor de gemeente als geheel, voor de toeristen etc...
Op dit moment vecht mijn collega-blogger Meisje van de Slijterij, onafhankelijk slijter in Breskens, een strijd uit met de gemeentelijke autoriteiten. Er dreigt namelijk een C1000 aan de rand van Breskens te komen, met slijter. En wat gebeurt er dan? Mensen halen dat kratje bier, die fles jenever of die fles wijn niet meer in het centrum, maar aan de rand. Alleen om een paar eurocenten uit te sparen of om met de auto in plaats van met de fiets je boodschapjes te kunnen doen. Meisje's slijterij De Vuurtoren kan het dan na een aantal jaren doorsappelen op den duur wel vergeten. Met als gevolg weer een stadshart in Nederland waar je in het centrum nog geen fatsoenlijke fles wijn kunt kopen. Belachelijk toch? En als de gemeente Breskens het nu nog eerlijk speelde, maar er worden weer eens eerder gemaakte afspraken en bestemmingsplannen met voeten getreden.

Meisje heeft voor haar strijd een weblog ingericht en van alles bedacht om de strijd zo goed mogelijk aan te gaan. Daar draag ik graag aan bij, vandaar deze bijdrage op Wijnkronieken. Red De Vuurtoren in Breskens!

Komkommertijd, ook bij de Volkskrant!?

Poeh, in Nederland is op wijngebied ook niets gebeurd zeg. De blogs houden zo te lezen even een vakantiebreak, de prikkers en John Bindels hebben weer mot. What's new... Zal ik het allemaal nog gaan lezen? 'k Denk van nie.... Dan maar door de oude kranten neuzen, misschien is er op het gebied van het echte grote wereldnieuws nog wat in te halen.

Maar hé, waar valt mijn oog nu op? Heeft de Volkskrant zich verlaagd tot een soort van plagiaat? Want wat voor test houden Onno Kleyn en zijn proefpanel in Intermezzo van 11 augustus jl? Jawel, een test van light-wijnen. Hé, light wijnen.... Goh, daar hebben wij bloggers ook eens iets mee gedaan, enige maanden terug. Met Qool, Plume, Carl Jung en Sprizzo. En wat proeft het panel van de Volkskrant afgelopen zaterdag? Goh, hé, dezelfde wijnen.... Toeval? Mmm, ik denk eigenlijk van niet. De enige wijn die wij toen niet proefden is de Van Loveren light. Maar ook die is al op Wijnkronieken besproken.

Zelfs als het toeval is, dan nog zou het netjes geweest zijn onze eerdere test te noemen. In het verleden volgde Onno Kleyn de wijnblogs zeker; ik vermoed dat hij van onze test heeft geweten.
Het oordeel van het Volkskrantpanel is overigens wat vreemd. Enerzijds lees ik dat men weinig te spreken is over de diverse wijnen, anderzijds wordt toch beweerd dat het niet tegenviel. Light-wijnen hebben de toekomst, aldus het panel. Klinkt wederom een beetje als de uitspraken die de auteurs van Wijnkronieken, Winelog, Foodlog en Drinkblog deden....
Ik vrees dat het echt komkommertijd is!

Duijker stelt bloggers in het gelijk

Het is zover! De wijnbloggers worden eindelijk serieus genomen. Werden we in november 2006 door René van Heusden in Perswijn nog afgedaan als opportunistische nepjournalisten en recent door Ilja Gort in een radio-interview als zelfbenoemde wijnkenners, vandaag krijgen we van Hubrecht Duijker in zijn actueel maandbericht gewoon gelijk! Je kunt het eens of oneens zijn met Hubrecht Duijker, hij is en blijft de nestor van de Nederlandse wijnjournalistiek. Zijn boeken vormen de basis van de wijnkennis van menig Nederlands wijnliefhebber. Hij is auteur van talloze populaire boeken over wijn en werkte samen met de Engelse wijnschrijver Hugh Johnson bovendien mee aan internationale standaardwerken als The World Atlas of Wine. En nu vinden wij hem dan aan 'onze' zijde. Niet dat het voor ons nu persé een strijd is. Maar het voelt toch een beetje als een overwinning, eerlijk gezegd. Waarin krijgen we nu gelijk van Hubrecht Duijker?

Alweer bijna twee weken geleden proefden we met een aantal bloggers de nieuwe Qool-serie van Ilja Gort. Die Qool-wijnen hebben slechts 8% alcohol en werden met veel bombarie gepresenteerd. De rode Qool is volgens ons niet te drinken, de rosé en de witte zijn wel geschikt als feest- en terraswijn. Wat dat betreft zit Ilja dus redelijk goed. Maar wat veel erger was: we ontdekten die avond dat Gort de kluit bedondert. De etiketten suggereren dat Gort die nieuwe wijn zelf bedacht en zelf gemaakt heeft. Niets is echter minder waar: ze komen van het gerenommeerde Zuidfranse bedrijf La Colombette, waar vader en zoon Pugibet zich al jaren met succes inzetten voor wijnen met een laag alcoholpercentage.
In een radio-interview met Pia Dijkstra, ging Gort nog verder. Hij beweerde er onwaarheden over het sulfietgehalte en wuifde alle kritiek op de Qool-wijnen van de hand. In één moeite door werden onze conclusies weggewuifd als onzin én werd Hubrecht Duijker, die eerder al door de AVRO om commentaar was gevraagd, afgedaan als 'een beetje in de war'.

Maar vandaag reageert Hubrecht Duijker zelf op de hele kwestie. Hij had dat ook in een radiocolumn willen doen, maar Gort voelde zich zo aangevallen dat hij met juridische stappen dreigde. Duijker had daar, terecht, geen zin in en liet de column op de radio vervallen. Het verhaal op de website blijft te lezen en Duijkers conclusies zijn niet mals. Hij heeft Gorts beweringen uitgezocht en bevestigt met zijn bevindingen alles wat wij over de verlakkerij op de etiketten concludeerden. Ik ga er hier geen woorden meer aan vuil maken. Lees op Hubrechts site, op Drinkblog, Winelog en Foodlog alle achtergronden van de kwestie.

En hoewel de hele kwestie natuurlijk niets zegt over of je de Qool-wijnen nu lekker vindt of niet (dat is aan jezelf), ben ik van mening dat alle wijndrinkers zich wel vragen zouden moet stellen bij de aanpak van Gort. Als je het niet erg vindt in de maling genomen te worden door de informatie die op het etiket staat, koop dan vooral die wijnen. Tenslotte zijn we gewend dat we in de voedselindustrie genept worden, dus ach, waarom niet ook in wijn?
Wil je echter wel graag weten waar jouw wijn vandaan komt en wat er allemaal bij komt kijken en verzet je je tegen dit soort praktijken, of het nu food of wine is, lees dan de hierboven genoemde achtergrondliteratuur.
Ben je geïnteresseerd in alternatieven voor Qool-wijnen: onder andere bij Henri Bloem kun je de broertjes van Qool halen, namelijk de Plume-serie van vader en zoon Pugibet. Deze hebben slechts 1% meer alcohol, hebben meer smaak en mogen van de Franse wijnwet ook wijn heten (volgens de Franse wijnwetten moet een drank minimaal 9% alcohol bevatten).

Tot slot: we mogen dan volgens Gort en sommige wijnjournalisten 'zelfbenoemde wijnkenners' zijn, feit blijft dat we met zijn allen wel razendsnel de marketingtrucs van een wijnproducent hebben achterhaald. Daarin worden we nu dus gesteund door Hubrecht Duijker. En daar ben ík in ieder geval heel erg blij om. Dan hebben we uiteindelijk niet voor niets al die jaren onze mening over wijn op het wereldwijde web verkondigd!

Laagalcoholische gevaren

Het is momenteel aan de orde van de dag: het alcoholgebruik onder jongeren neemt schrikbarende vormen aan. Ondanks dat blijven zoete drankjes als breezers gewoon verkrijgbaar in de supermarkt. Lekker gekoeld drinkt het stevig door, zonder dat je merkt dat je uiteindelijk een enorme lading alcohol binnenkrijgt, met alle gevolgen vandien.
Als ouder van opgroeiende pubers slaat de schrik me regelmatig om het hart. Om me heen maken vriendinnen hetzelfde mee: vervelende avonturen van hun kroost met alcohol. Vanzelfsprekend wordt je je dan ook steeds meer bewust van wat er op de markt is. Vanuit dat uitgangspunt was de afgelopen proefavond van laagalcoholische wijnen ook heel interessant, met conclusies die eigenlijk vreselijk zijn.

Mijn conclusie is: laagalcoholische dranken zijn eigenlijk nog gevaarlijker voor de jeugd dan dranken met 'normale' alcoholpercentages. Want wat blijkt: koel een laagalcoholische wijn van 8% heel stevig en je proeft absoluut niet meer dat je een drank met alcohol nuttigt. Het ergst was dit maandag het geval met de Qool Merlot van Ilja Gort. Op kamertemperatuur was het gewoon een vreselijke wijn, dat is elders en ook op Wijnkronieken al vastgesteld. Maar na een uurtje of twee in de ijskast proefde het gewoon als water! Geef zo'n fles aan jongeren onder het mom van "het kan minder kwaad", en ze drinken er geheid veel te veel van!

Daarnaast is er veel te veel van dit soort troep. We proefden onder andere een ondrinkbaar mengsel van Chardonnay en bronwater met 5,5% alcohol, genaamd Sprizzo en 'wijnen' van Carl Jung met 0,5% alcohol waarvan iedereen zei: neem toch gewoon druivensap! En dan natuurlijk de Qool Wines, die het ongetwijfeld toch goed gaan doen, vooral onder jongeren.
Diverse malen is het maandag gezegd: als je wel wijn wilt drinken, maar niet teveel alcohol wilt binnenkrijgen, vermeng dan gewoon rosé of witte wijn met koel bronwater of gooi er ijsblokjes in. Met wat citroen erbij voor de pit heb je heerlijke dorstlessers. In de landen om ons heen kun je het gewoon op het terras bestellen. In Duitsland en Oostenrijk bestaat de Gespritzter: half om half bruisend bronwater en witte wijn met een schijfje citroen.
Volgens mij is dat bovendien een goed voorbeeld voor de jeugd: gewoon als ouder regelmatig je wijn met water aanlengen. Er volgt dan vanzelf discussie waarom je dat doet en je kunt weer eens goed uitwijden over de gevaren van drank. Ik ga het in ieder geval uitproberen deze zomer!

Uit de oude doos: rosé met ijsblokjes

Eerder hebben we lekker uitgehaald naar de etiketten-onzin van de Qool Wijnen van Ilja Gort. Maar uiteindelijk gaat het toch om de kwaliteit van die wijnen, nietwaar? Daar ging het ons allemaal om in de inmiddels beroemde bijeenkomst van maandagavond. Een van de uitgangspunten van de avond was een stelling van Nico, geuit nadat we de rosé al op dinsdag 15 mei hadden gedronken. Die stelling luidde: volgens mij kun je net zo goed water bij een stevige rosé gooien om hetzelfde effect te krijgen dat Gort nu met ingewikkelde en dure technieken bewerkstelligt. Die proef hebben we op de som genomen, zoals het filmpje van Petra prachtig laat zien.

Het draait allemaal om de techniek van de omgekeerde osmose: je maakt eerst gewone wijn, van zeg 13%. Daar neem je een deel van en haalt er een mengsel van water en alcohol uit. Uit het water-alcoholmengsel wordt vervolgens de alcohol gedestilleerd, het liefst met geavanceerde apparatuur zoals bijvoorbeeld in bezit van La Colombette in Beziers. Het water voeg je weer toe aan de achtergebleven ontwaterde wijn en je houdt een wijn over met, zeg 4%. Voeg dat in gelijke delen weer toe aan de wijn van 13% die je achtergehouden had, en je krijgt een wijn van 8,5%.
Wij hebben ook een fles van bijna 13% gepakt, hebben daar een deel water bij gevoegd om zo ongeveer op 8% (het percentage van de Qool Wijnen) uit te komen. De reacties staan op het filmpje! Met dank aan Meisje, die dit prachtige filmpje voor ons monteerde.



Onze conclusie: neem toch gewoon bij warm weer een fles goede maar niet te dure rosé, gooi er een handvol ijsblokjes in en hang een schijfje citroen aan het glas. Dat deden we altijd al, maar het mocht nooit, want we vonden het barbaars. Vanaf nu geven wij hier hoogstpersoonlijk toestemming om deze methode toe te passen. Je bent een dief van je portemonnee als je het niet doet!

Voor het complete beeld geef ik Nico's proefnotities van alle Qool-wijnen.

Qool rosé 8%: Duidelijk lichter van kleur dan de La Tulipe rosé. Beide
worden gemaakt van merlot-druiven, maar La Tulipe heeft een 'normaal' (wat
is normaal?) alcoholpercentage van 12.5%. De licht-alcoholische Qool-rosé van 8% is aangenaam fris in de mond, maar heeft zo goed als geen afdronk. Van de drie Qool-wijnen is dit de op een na beste.

Verdunde La Tulipe: heeft duidelijk afdronk, in tegenstelling tot de
Qool-rosé. Een paar druppels vers citroensap in de verdunde Tulipe-rose
doen trouwens wonderen voor de smaak!

Qool merlot 8%: Kleur is lichtrood. Ruikt naar wijn, met een licht metalige toets (roestig ijzer). Merlot-karakter ontbreekt absoluut! In de mond is er nog wel een impressie van onrijp fruit, maar de afdronk is waterig met hints van kurk en tannines.

Qool wit 8%: Deze partieel gedealcoholiseerde wijn (opnieuw omgekeerde
osmose) ruikt duidelijk druivig, licht zoetig zelfs, en een beetje boterig
(chardonnay-druiven). De smaak is aangenaam, prettig fris en
fruitig en het alcoholgehalte is merkbaar lager, zonder dat de wijn
verdund overkomt. Vreemd genoeg doet de wijn qua smaak sommige proevers meer denken aan sauvignon blanc. Voor een terraswijn is dit niet oninteressant. Aan de negatieve kant: het zoet en het zuur staan een beetje los van elkaar, en de wijn heeft wat groene kantjes, volgens sommige proevers snij- of sperziebonen. Proeven we hier deels onrijp fruit, mechanisch geoogst fruit, ...? Unaniem de beste van de drie Qool-wijnen.

Let op de postcodes!

We kijken allemaal niet echt vrolijk op deze foto, vind je niet? En met reden, kan ik je verzekeren. Gisterenavond waren namelijk een aantal gerenommeerde namen uit de wijn(bloggers)wereld bijeen om zich te buigen over de nieuwe Qool-wijnen van Ilja Gort (zie artikelen op Foodlog en Drinkblog). We wilden onderzoeken of die wijnen drinkbaar waren, hoe ze zich verhielden tot andere laagalcoholische wijnen en of de claim van Gort dat zijn jaren arbeid in het laboratorium een uniek product had opgeleverd nu wel iets inhield. Nico, mijn echtgenoot, had bovendien de stelling geponeerd dat je net zo goed letterlijk water bij de wijn kunt doen om hetzelfde effect te krijgen als de Qool-rosé.

Zo gezegd zo gedaan: Dick Veerman en partner, Ailko en Lucette Faber, Petra de Boevere, Aldo Wink en ondergetekende met partner hebben er een serieuze avond van gemaakt. De avond heeft schokkende ontdekkingen opgeleverd, dat kan ik alvast verklappen. Op Foodlog wordt daarover al een tipje van de sluier opgelicht. Petra presenteert op Drinkblog de avond op haar geheel eigen wijze en Ailko komt er op Winelog ongetwijfeld ook op terug. Op Wijnkronieken zijn we altijd wat zakelijk: we zullen de avond dan ook presenteren aan de hand van drie thema's. Vandaag vraag ik aandacht voor de marketingtrucs die op etiketten worden gebruikt, en morgen en overmorgen ga ik samen met Nico in op de Qool-wijnen en de andere laagalcoholische dranken. Geen gruwelijk detail zal mijn lezers worden bespaard.

Vandaag dus aandacht voor de etiketten van de Qool-wijnen en de marketingtrucs die hiermee uitgehaald worden. Wat leert een beginnend wijnkenner altijd als eerste? Antwoord: dat je de etiketten moet kunnen begrijpen. AOC, DO, mis en bouteille: al die termen hebben hun achtergronden en zijn al dan niet beschermd. Ze zeggen iets over de wijn in de fles en de consument heeft er over het algemeen enige houvast aan. Zoniet de etiketten van Ilja Gort. Laat ik maar eens met de voorkant beginnen. Het begint al goed: Premium Chardonnay from the sunny heart of France. Sunny heart of France? Ilja Gort maakt toch wijn in de Bordeaux? Dat is toch niet de sunny heart of France? Dat zonnige hart ligt ergens in het Centraal Massief en daar wordt vrij weinig wijn gemaakt. De alarmbelletjes beginnen al te rinkelen. Onderaan staat nog French New World Wines. Wat moet de consument daar nu mee? Komt die wijn nu uit Frankrijk of uit de Nieuwe Wereld?

Ik sla de heel kleine lettertjes op het etiket aan de voorkant even over en ga naar het rugetiket. Daar wordt namelijk de idylle 'Nederlandse wijnboer' weer verder uitgesponnen. Al lezend krijgen we opnieuw (net als bij La Tulipe) dat beeld van de wijnboer die met pet op, stokbroodje onder de arm en koel sapje bij de hand in een heerlijk zonnetje zijn eigen druifjes met de hand plukt, onder het neuriën van één van zijn zelfgecomponeerde deuntjes. Qool Wines worden vervolgens kwaliteitswijnen genoemd (uiteraard geen beschermde term, dat mag iedereen beweren), die minder alcohol hebben en minder calorieën. De suggestie wordt gewekt dat deze wijnen gewoon beter voor je zijn. Dat we nu zo'n fijne serie risicoloze wijn hebben, danken we allemaal aan Ilja, wil het etiket ons doen geloven. Nobel, toch? Helaas zijn die wijnen niet zo gevaarloos; daar komen we morgen nog op terug.

De werkelijkheid is anders. We gaan namelijk weer terug naar de kleine lettertjes van de voorkant. Daar staat, voor wie de foto niet kan lezen: mis en bouteille par L.C. à F-34500 pour eurl La Tulipe. Letterlijk vertaald is dat: in de fles gedaan door L.C. in Frankrijk - Beziers, voor eurl La Tulipe. 34500 is namelijk de postcode van Beziers, in de Hérault, in de Zuidfranse Languedoc, zo kan iedereen nagaan. En daar is ook het bedrijf La Colombette gevestigd, waar een van de duurste en modernste installaties voor omgekeerde osmose van heel Frankrijk staat.
Deze wijn is dus helemaal niet in Bordeaux door onze wijnboer met eigen handen gemaakt, maar in het gebied van de grote wijnplas besteld door onze slimme marketingman. Lees op Foodlog meer hierover.

Gelukkig dat etiketten dus inderdaad heel veel geheimen prijs geven, maar in dit geval ongetwijfeld anders dan door de producent bedoeld. Slechts een postcode was nodig om te ontdekken dat Qool Wines uit het zuiden van Frankrijk komen en alleen in opdracht van Gort gemaakt zijn. Ik denk dat de wijncursussen komend najaar zeker aangepast moeten worden. In alle syllabi en handboeken moet de waarschuwing komen te staan: let op de postcodes!

Ilja's qoole wijnen

Helaas, het wordt een event waar ik niet bij zal zijn vanmiddag. Meisje van Drinkblog wel, dus wil je foto's van BN-ers aan de wijn, kijk dan later daar even. Maar onder het genot van een glaasje 'qoole' rosé tik ik dan nu maar dit blogje. Over wat voor event ik het heb? Ilja Gort presenteert vanmiddag in Amsterdam zijn nieuwe wijnlijn aan de pers. Maar zoals gezegd, het komt mij nu even niet uit om naar Amsterdam te reizen. Niet getreurd, mijn Albert Heijn verkocht de rosévariant al, dus die staat hier nu naast me.

Waar gaat het om? Zoals al vaker beschreven is, stijgen de alcoholpercentages van wijn de laatste jaren fors. Witte wijnen en rosé van 13 - 14% zijn geen uitzondering, rode wijn onder de 13% wordt een zeldzaamheid. Ilja Gort - bekend van La Tulipe - besloot samen met zijn wijnmaker mee te gaan in een ontwikkeling die nog maar schoorvoetend navolging vindt: het maken van wijn met een lager alcoholpercentage, slechts 8%. Wil je meer weten over de technieken hoe dat bereikt kan worden, kijk dan even hier. Meisje legt het prima uit.

En hoe smaakt die wijn met een laag alcoholpercentage dan? Eerlijk gezegd, niet slecht! Zeker voor het meer gedachteloze wegslobberwerk zal bijvoorbeeld de Qool rosé het uitstekend doen. Het lijkt mij een fles die je prima mee kunt nemen naar dat feestje waarvan je weet je er toch teveel alcohol gaat drinken. Trek jij lekker die laagalcoholische fles open en blijf je een stuk helderder. De wijn is niet te zoet en heeft een fris-zure 'bite'. Misschien dat Meisje Ilja straks ook nog heeft weten te ontfutselen via welk proces hij de wijn heeft gemaakt; want daar zijn we natuurlijk best benieuwd naar.
Zodra ik de overige soorten, rood en wit, te pakken heb gekregen, zal ik ook daar over berichten. Tot nu toe was ik niet onder de indruk van laagalcoholische wijnen, maar deze nieuwe lijn van Ilja Gort maakt wat mij betreft een goede kans om dit soort wijnen bij een groter publiek bekend te maken.

Overigens blijkt Ilja naast de nieuwe Qool Wines nog een hele range aan andere labels geproduceerd te hebben. Hij heeft het afgelopen jaar niet stil gezeten. Voor ieder verkoopkanaal werd zelfs een ander etiket ontworpen: Burning Desire voor de Hema, Paradis voor C1000 en French Rebel voor de Aldi bijvoorbeeld.
Op al die etiketten staat de aanduiding French New World Wine. Wijnen uit Frankrijk, maar gemaakt met technieken die in de Nieuwe Wereld gebruikt worden. Als dat geen slimme marketing is.....

Naschrift: Helaas, de meningen gisteren op het feestje waren niet onverdeeld positief. Zie voor de mening van een aantal BN-ers inderdaad Drinkblog. Zij dronken zo te zien vooral de rode; zelf had ik de rosé in het glas, die later bij het eten inderdaad wel ging vervelen. De tijd zal leren wat het publiek gaat doen. Wij zullen er eens een proeverijtje mee organiseren!

Sterrenwijnen

Zou het nu echt iets uithalen, al die nieuwe verkoopconcepten om wijn aan de man / vrouw te brengen? Onlangs las ik op Winelog over de serie Wine that loves... en dan volgt een heel simpel gerecht als pizza, gebraden kip of gegrillde zalm; in Nederland is recent de serie Sterrenwijnen van vinologe en astrologe Ellen Dekkers gelanceerd. De achterliggende gedachte is het idee dat bij mensen met een bepaald sterrenbeeld ook een bepaalde wijnstijl past; voor ieder teken van de dierenriem werd een wijn gekozen en gepromoot. Dat promoten gaat vooral via de verpakking, een kleurig vormgegeven zak waarop het sterrenbeeld en de karakteristieken van de wijnen vermeld staan. Met de Mitra sloot Ellen Dekkers een deal, en zo werd de Banrock Station Shiraz de wijn voor de Watermannen. Aangezien ik een Waterman ben, heb ik die wijn maar eens geproefd, om te kijken of het inderdaad bij mij paste.

Eerst maar eens even de karakteristieken van de Watermannen volgens Dekkers:
Karakter: is revolutionair, vindingrijk en vernieuwend. Ruimdenkend, vrijheidslievend en soms onvoorspelbaar.
Keuken: aparte salades, leuke kleine hapjes en vers gebrande noten.
Type wijn: sherry wijnen, medium of droge Fino. Witte wijn van de Sauvignon Blanc en Chenin Blanc. Zachte rode wijnen.

Hmm, voldoende breed om er altijd wel iets herkenbaars in te vinden. Bij karakter kan ik me er voor 50% in vinden, bij de keuken ook. Bij de wijnen ben ik eigenlijk alleen een grote Chenin Blanc-fan. Sauvignon Blanc blief ik alleen als íe heel goed is, en meestal niet uit de Bordeaux. Bij zachte rode wijnen denk ik aan merlot bijvoorbeeld, of rode wijnen die malolactische gisting hebben ondergaan.Maar dat hoeft voor mij helemaal niet. Ik zoek in mijn rode wijn karakter, en het maakt niet uit of dat zacht, vol, wat harder, stroever, fruitiger of wat dan ook is. Hoe bijzonderder de druif, hoe spannender ik het vind, eigenlijk.

En hoe beviel de Banrock Station mij? Het was inderdaad een zachte rode wijn, vol en rond, prettig in de mond. Een geur van drop en laurier, zeker geen slechte wijn. Maar was het ook de wijn die ik cadeau wil krijgen? Nee, echt niet. De Banrock Station valt hooguit in onze categorie 2: blij als we dit op een feestje krijgen. We hebben de fles niet leeg gedronken. De eerlijkheid gebiedt mij overigens te zeggen dat ik waarschijnlijk niet tot de doelgroep van deze Sterrenwijnactie behoor. Zie hieronder.

De matching van wijn en 'astrologische' kenmerken heeft mij niet overtuigd. Voor de zekerheid heb ik nog gekeken naar de wijn die mijn man - een ram - zouden moeten aanspreken. De beschrijving op de site van de Sterrenwijnen luidt: 'De ram zit vol actie en is soms wat eigenzinnig en vindt de Aziatische keuken fantastisch!' Opnieuw: voldoende herkenbaars, maar toch ook weer niet helemaal. En de aangeraden wijn is een Spaanse rosé. Ik dacht het toch niet.....

Kortom: ik vind het Sterrenwijnconcept aardig bedacht, maar nog zeer onvoldoende uitgewerkt. Het werkt alleen in die gelegenheden dat je met een fles wijn op een verjaarsfeestje wilt aankomen, maar ABSOLUUT niet weet wat je mee moet brengen. Als je zeker weet dat de ander, net als jijzelf, ook niets van wijn weet, dan is dit concept een aardig hulpmiddel voor een grappig cadeautje. Voor de rest is het een pure marketingtruc, sorry dat ik het zeg.

Jurken van wijn

Als je nu echt niets meer weet te doen met een pallet slechte wijn, is het onderstaande misschien een idee voor je: maak er een hele artistieke jurk van! Gegarandeerd dat het stof tot discussie oplevert.

Gary Cass, onderzoeker aan de University of Western Australia, had ooit opgemerkt dat wanneer wijn in azijn verandert, er een slijmerige, rubberachtige laag bovenop de vloeistof ontstond. Deze laag bestaat uit cellulose, dat in het proces van azijnmaken ontstaat als afvalproduct.

Cass en zijn collega's werken aan een project dat alternatieven zoekt voor de traditionele producten die voor kleding gebruikt worden. Ze namen de slijmerige massa uit de wijnvaten, drapeerden die over een opblaaspop en lieten de pop vervolgens weer leeglopen. Voila, de mode van het nieuwe seizoen....
Helaas moet de jurk van wijn wel nat blijven, want als hij uitdroogt wordt het materiaal zo dun dat de stof scheurt.

Misschien een goede oplossing voor de Franse wijnplas; de Parijse haute couture steekt de helpende hand uit naar de Franse wijnboeren?

Bron: News in Science

Druiven in de Ark

Al weer een tijdje ben ik lid van Slowfood, maar ik heb nog niet veel met mijn lidmaatschap gedaan. Recent werd ik weer op de activiteiten van deze organisatie gewezen toen ik een berichtje las dat Slowfood Convivium Bonn een open uitnodiging aan wijnliefhebbers heeft uitgedaan voor een bezoek aan het eerste Pinot Madelein Forum. Wat in hemelsnaam is pinot madelein? vroeg ik me af. Na wat speurwerk bleek dat de Ark van de Smaak tien 'drenkelingen' heeft opgevangen in de categorie wijnen. Wat is de Ark van de Smaak nu weer?

Dit is een initiatief van Slowfood om vergeten smaken op te sporen, vast te leggen, te bewaren en te herontdekken. Landen over de hele wereld hebben eet- en drinkbare producten genomineerd voor de Ark van de Smaak, producten die door industrialisering, globalisering en schaalvergroting verloren dreigen te gaan. In Nederland staan bijvoorbeeld ossenworst, Leidse kaas en Oosterscheldekreeft op de lijst.

Maar er zijn dus ook druiven en wijnen die op die lijst terecht zijn gekomen. Er zijn er tien, allemaal in Europa. De komende weken en maanden zal ik aandacht besteden aan deze vergeten druiven en wijnen, te beginnen met de pinot madelein uit de Ahr in Duitsland.

Op 24 maart kunnen wijnen van de pinot madelein geproefd worden van 16 wijnproducenten uit de Ahr. Je moet daarvoor wel naar de abdij Marienthal in de Ahr vallei (wie gaat er mee ;-) ?), maar dat ziet er niet uit als een straf. 29 hectares zijn er in dit wijngebied aangeplant met deze vroegrijpende pinotkloon, een mutatie van 'gewone' pinot noir of Blaue Spätbürgunder. Opbrengsten zijn laag, bessen zijn klein en de stokken hebben de neiging weinig water op te zuigen. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw was de variëteit zo goed als verdwenen, maar het bekende Geisenheim Instituut heeft deze soort van de ondergang weten te redden.

Wijnen van deze vroegrijpende soort zijn fluwelig, zegt men, met veel body en een lage zuurgraad. Ik krijg de indruk dat wijn van pinot madelein hoger gewaardeerd wordt dan gewone pinot noir, en dat wil wat zeggen, aangezien pinot noir de druif is die voor rode Bourgogne gebruikt wordt..

Het is mij niet helemaal duidelijk waarom deze soort nu wel opgenomen is in de Ark van de Smaak en andere druiven niet, maar daar ga ik achteraan. Lees ook Winelog, waar ik meer over deze druif zal vertellen.

Duurzame wijn

In de zomer van 2004 reisde ons gezin door het oosten van de Verenigde Staten. Een van de dingen waar ik me op had verheugd was het zien van wilde druivenranken, van de inheemse soorten die Noord-Amerika zo veel kent. Helaas heb ik niet één druivenrank van dichtbij gezien, of het moeten de struiken zijn geweest die we vanuit de auto op weg van Erie naar Buffalo langs de snelweg zagen staan (in de file...).
Wel heb ik wijnen geproefd van inheemse soorten, en ik was niet onder de indruk. Toch blijkt er topwijn gemaakt te kunnen worden van bijvoorbeeld Vitis riparia, een druivenrank die, zoals de naam al zegt, graag langs rivieroevers groeit.

Het recente nummer van SLOW, the magazine of the Slow Food Movement, besteedt in een bijdrage van wijnschrijver Stuart Pigott (hij schreef onder andere The Wine Atlas of Germany) aandacht aan duurzame (sustainable) wijnbouw in - of all places - South Dakota. In een staat waar alleen kunstmest en bestrijdingsmiddelen voor enige gewasgroei van betekenis hebben gezorgd de afgelopen decennia, hebben Eldon en Sherry Nygaard van wilde Vitis riparia een beroemde wijn weten te maken, Wild Grape, die buiten de USA ook verkrijgbaar is in Parijs, in de superstore Lavinia (waar hij online helaas niet te vinden is).

Om me te oriënteren sloeg ik er ook nog maar even Tom Stevensons Meest complete Wijnencyclopedie op na, en vond Valiant Vineyards van de Nygaards zowaar genoemd. De Nygaards blijken de pioniers van de 'wijnindustrie' in South Dakota te zijn. In 1996 wisten zij de wetgeving van de staat zo aan te passen dat het mogelijk werd legaal een wijnmakerij te vestigen. In 2004 waren er inmiddels zeven wijnmakerijen in South Dakota.

Terug naar het artikel van Stuart Pigott: het artikel is in SLOW geplaatst in de categorie Agroecology, als voorbereiding op de Terra Madrebijeenkomst 2006 (die inmiddels heeft plaatsgevonden). Op deze jaarlijkse bijeenkomst kunnen boeren en ambachtelijke producenten ervaringen met elkaar uitwisselen (heel kort gezegd) over hun duurzame productiemethoden.

Het fruit dat de Nygaards voor Wild Grape hebben gebruikt is bijvoorbeeld geplukt op land van de Lakota Sioux in het Rosebud Indian Reservation. Pigott noemt het 'a rare example of succesfull cooperation between Native Americans and White Americans based upon mutual respect; a more important kind of harmony than that of wine flavour'. En daarbij schijnt de wijn dan ook nog eens uitmuntend te zijn. In de woorden van Pigott: 'The taste was like a million of the tiniest, blackest berries imaginable seeming to exploding in my mouth. Though the wine's acidity was undeniable and its tannins considerable, somehow Nygaard had tamed the beast.... but just enough.'

Pigott ziet deze Wild Grape-wijn als 'providing a vision of a sustainable future for this land, much of which is still dependent upon injections of chemical fertilizer and herbicides....'
Ik vind het een prachtig en intrigerend idee. Wijnbouw als alternatief voor landbouwpraktijken die de aarde uitputten en er roofbouw op plegen. En dan niet eens echt wijnbouw, maar meer nog het oogsten van al aanwezig fruit.

Europa kent zeker ook zijn duurzame wijnbouwers, onder andere Thierry Navarre in de Languedoc. De komende tijd zal ik op Wijnkronieken proberen wat meer aandacht te besteden aan duurzaamheid en producenten die duurzaam bezig zijn.

Onze Europese wijntoekomst

Aan velen zal het deze dagen voorbij gegaan zijn, maar er staan in Europa op wijngebied belangrijke dingen te gebeuren. Gisteren, op 22 juni, presenteerde Eurocommissaris Marian Fischer Boel haar plannen om de Europese wijnsector aan te pakken. En zoals altijd is er geen simpele uitleg voor een complex probleem. Ik vond in de Volkskrant vanmorgen slechts enkele regels hierover; gemeld werd dat er subsidie komt voor producenten die willen stoppen en dat er grootschalig wijnstokken geruimd gaan worden. Onno Kleyn vond nog een opmerking over het toestaan van vermelding van druivenrassen op het etiket. Via Foodlog werd gemeld dat het NRC het ook niet helemaal goed begrepen had en zelfs Decanter geeft maar een fractie van het werkelijke plan. Ook dankzij Foodlog vond ik een Ierse site met zakelijk en financieel nieuws, die wel een uitgebreide weergave van het plan geeft, plus goede en korte achtergrondinformatie. Ondanks dat is het nog bijna zeven A4-tjes om te printen!

Waar gaat het nu eigenlijk om? De consumptie van wijn in de EU daalt, terwijl de laatste tien jaar de importen (uit de Nieuwe Wereld) jaarlijks met 10% zijn gestegen. Export van Europese wijn stijgt maar heel licht. Als we zo doorgaan zal rond 2010 het overschot in de EU 15% van de jaarlijkse productie bedragen. Zoals Fischer Boel het formuleerde: "Consumptie daalt en importen uit de Nieuwe Wereld hebben een grote impact op onze markt. In Europa produceren we te veel wijn waar geen markt voor is. We geven te veel geld uit aan het wegwerken van de overschotten in plaats van te werken aan opbouw van kwaliteit en concurrentie. Te complexe regels beperken onze producenten en verwarren onze consumenten." In andere woorden: Europa produceert te veel slechte wijn bij een dalende consumptie. De wijn die we hier drinken komt steeds vaker uit de Nieuwe Wereld. En dat moet veranderen, om onze eigen wijnindustrie te beschermen.

De plannen die nu in de Europese commissie ontvouwd zijn, lijken het probleem van diverse kanten aan te gaan pakken. De komende maanden zal er gediscussieerd gaan worden over de plannen, waarna eind 2006, begin 2007 hopelijk besluiten genomen kunnen worden in het Europese parlement. Wat zijn de doelen en wat behelzen de plannen van de EU?

Doelen die genoemd worden zijn:

verhogen van de concurrentiekracht van de wijnproducenten;

versterken van de reputatie van Europese kwaliteitswijnen als de beste in de wereld;

oude markten veroveren en nieuwe winnen;

een regelgeving vastleggen die simpel en helder is, effectieve regels opstellen die vraag en aanbod in evenwicht brengen;

een regelgeving opstellen die de beste tradities van Europese wijnproductie bewaart, de sociale samenhang van vele landelijke gebieden versterkt en het milieu, de omgeving, respecteert.

Voorstellen om dit te bereiken behelzen:

opnieuw oppakken van het - vrijwillig - rooien van wijnstokken, met premies die het de niet-concurrerende producenten mogelijk maakt te stoppen;

aanpak van het systeem dat het recht op planten van nieuwe stokken regelt;

afschaffing van steun voor allerlei managementmaatregelen als distillatie van alcohol en privé-opslag;

simpelere regels voor het etiketteren, onder andere toestaan van vermelding van druivensoort en jaartal op het etiket (nu nog verboden voor vele Franse appellationwijnen);

een duidelijke kwaliteitspolitiek, waarbij twee klassen wijn ontstaan: met geografische aanduiding en zonder;

verbod op toevoegen van suiker – chaptalisatie – om het alcoholpercentage van de wijn op te krikken;

toekennen van nationale enveloppen met geld waarbij ieder land de problemen op eigen manier kan aanpakken.

Mocht je het allemaal nog wat uitgebreider willen lezen, verwijs ik naar de genoemde Ierse site.

Er gaat dus wel wat gebeuren, maar of het allemaal zo zal uitwerken als de EU wenst, daar waag ik me maar niet aan. Laten we hopen dat op nationaal niveau de daartoe verantwoordelijke overheden en instanties de wijsheid en de durf hebben de juiste beslissingen te nemen.(En wat zijn de juiste beslissingen?)
De Fransen hebben al een stap in de goede richting genomen, las ik. Zij gaan de komende tijd hun appellationsysteem hervormen, waarbij kwaliteitswijnen duidelijker onderscheiden kunnen gaan worden van de rest. Het klinkt me goed in de oren, maar hoe gaat het uitwerken?