Driemaal Iberisch rose

Het moet nog steeds allemaal rose zijn. Hoewel de hype volgens sommigen al over zijn hoogtepunt heen is, verschijnen er nog aan de lopende band ‘nieuwe’ rose wijnen.
In Noord-Portugal, waar traditioneel frisse droge witte wijn gemaakt wordt, de bekende Vinho Verde, zijn de wijnmakers ook ‘into rosé’. Vier jaar geleden bestond rosé nog niet in de regio, inmiddels is 5% van de productie als rose, tegen 80% wit en ruim 15% rood.
Een van de grootste en beste coöperatie in de Vinho Verde, Adega Cooperative Regional de Monção, lanceerde bijvoorbeeld dit voorjaar zijn eerste rosé. De wijn, Muralhas de Monção, is gemaakt van de locale druiven alvarelhao, pedral en vinhao en heeft een percentage alcohol van 10.9%. Als de rosétrend door blijft gaan, hoop ik dat deze wijn aanslaat: het lage alcoholpercentage maakt hem veel geschikter voor een belangrijke doelgroep waarop al dat rose is gericht, de jonge vrouwelijke twintigers en dertigers.

Enige tientallen kilometers zuidelijker, langs de Douro, hebben ze het pink ook ontdekt. Croft, een van de oudste portshippers, claimt er als eerste in geslaagd te zijn een nieuwe, rose gekleurde, port op de markt te hebben gebracht. Traditionele rode portdruiven worden kortstondig koel ingeweekt, het licht gekleurde sap wordt vervolgens bij zeer lage temperatuur vergist en de wijn krijgt geen houtlagering. Het alcoholpercentage is daarbij wel 19,5%: de wijn is uiteraard versterkt! Het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto heeft de rose port haar goedkeuring verleend en Croft Pink draagt dan ook het zegel en de kwaliteitsgarantie van deze organisatie.
In de geur van de wijn is veel rood fruit te ontdekken, met overheersend frambozen. Ik verwachtte een overmatig zoet drankje, maar dat viel toch wel mee. Vanwege het ontbreken van de houtlagering is de wijn vrij fris en levendig. Het zal de beoogde nieuwe doelgroep – weer die jonge, vrouwelijke levensgenieters – zeker aanspreken. Gevaarlijk is het wel: de wijn drinkt lekker weg, maar heeft toch die 19,5% alcohol!
Kwast Wijnkopers, de Nederlandse importeur van Croft Pink, suggereert de wijn te drinken als aperitief of bij olijven, toastjes en gebrande amandelen. Mij is deze port eerlijk gezegd wat te zoet hierbij… Maar zelf leek me de combinatie bij de traditionele meloen met ham wel lekker. Ellen Dekkers, wijnschrijfster voor Delicious en cursusleidster van de Wijnacademie, had ook een prachtige toepassing: ze vroor de port in en maakte er heerlijk sorbetijs van!

Nog zuidelijker, over de grens met Spanje in Jerez, hebben ze eveneens een nieuw rose drankje ontwikkeld. Het idee ontstond aan de bar, aldus Peter van Veggel, directeur van Osborne Benelux. Medewerkers van Osborne en van de Nederlandse distributeur Groupe LFE vonden dat er ook maar eens een rose sherry moest komen. Zo gezegd, zo gedaan: het in scherts geuite voorstel werd serieus uitgewerkt, de doelgroep werd omschreven, experimenten in Spanje werden opgezet. Sherry is het niet geworden, wel een wijn waarbij procedés worden gebruikt die ook voor sherry worden toegepast. Het resultaat is Rosafino, gericht op trendvolgers tussen de 35 en 45 jaar en de energieke babyboomers tussen de 50-60 jaar. Als er in de slipstream ook jongeren gewonnen worden voor Rosafino, is dat meegenomen, maar een eerste doelgroep is het niet. Gelukkig maar, denk ik dan, want ook Rosafino is weer een stevige wijn, met een alcoholpercentage van 13,5%.

Sherry wordt in Nederland alleen nog door ouderen gedronken, een slinkende groep van zo’n 400.000 mensen. Slechts 5% van de omzet van Osborne komt nog uit port en sherry; het bedrijf was daarom op zoek naar een nieuw cross-over product, gericht op doelgroepen buiten de sherrydrinkers. Als Rosafino-drinkers ook nieuwsgierig worden naar sherry, is dat bovendien mooi meegenomen.

De druiven voor Rosafino – cabernet sauvignon, syrah, tempranillo en tintilla de rota – zijn afkomstig uit de San Agustin-wijngaard in de provincie Cadiz in Andalusië. De bodem bestaat uit van de sherrywijngaarden bekende oogverblindend witte kalk, albariza genaamd. Tijdens de vinificatie, die volledig op roestvrijstalen tanks plaatsvindt, wordt gewerkt met een deken van flor over de wijn. Flor is een schimmel die ook bij diverse sherrysoorten een rol speelt. De flor sluit de wijn af van de zuurstof, waardoor frisse en fruitige aroma’s ontwikkeld kunnen worden. De flor geeft ook de onmiskenbare bite aan de Rosafino. Niet dat de typische sherry-aroma’s in de Rosafino te herkennen zijn, maar vooral in de smaak is er iets dat je bij geen enkel andere rosé aantreft. De wijn heeft 8 gram restsuiker, terwijl de frisse zuren toch voor een droge finish zorgen.

Zelf vond ik het een fraaie rosé, die ik ook thuis nog eens heb doorgeproefd en bediscussieerd met Nico. Ook hij vond de wijn erg geslaagd. Maar wel voor bij een maaltijd, bijvoorbeeld de kikkererwtensalade met lamshaas die Onno Kleyn ooit voor een van de eerste Nederlandse Wine Blogging Wednesdays publiceerde. Rosafino krijgt van ons de waardering 1: Yes, daar wil ik best meer van.

Rosafino is op dit moment alleen verkrijgbaar in Nederland, onder andere bij de Mitra. Let echter in 2009 goed op de flessen: tref je in de winkel een Rosafinofles zonder jaartal, dan is dat er een uit 2008! Ze zijn namelijk in de haast om de wijn op het juiste moment op de markt te brengen – uiterlijk 30 april - vergeten een jaartal op het etiket te plaatsen….

Bovenste foto: overgenomen van het fraaie lifestyle blog All the Best van Ronda Carman.

Naar aanleiding van les 13

Om heel eerlijk te zijn: ik heb er moeite mee. Moeite om de les Portugal, les 13 van de opleiding tot vinoloog van de Wijnacademie, te beschrijven. Niet vanwege de docent: Piet Wielinga, van de gelijknamige wijnkoperij in Leeuwarden, is echt een kenner van de wijnen van het land. En hoewel die kennis hier en daar wat gedateerd bleek, had dat voor mij ook een zekere charme. In de les van de heer Wielinga klonk duidelijk het verhaal van een oudere generatie wijnhandelaren door, uit een tijd dat de vaten wijn en port nog naar Nederland kwamen om hier te worden opgevoed. Wist je bijvoorbeeld dat het klimaat hier in Nederland ideaal is om port te laten rijpen? De koelte en de vochtigheid zijn vele malen beter voor een mooie rijping dan de hitte en de droogte van de Douro-vallei of zelfs Villa Nova da Gaia. Helaas gebeurt dat niet meer, port op vaten laten rijpen in Nederland. De Europese wetgeving staat het niet meer toe.

Nee, het is dus zeker niet vanwege het gedegen verhaal van Piet Wielinga dat ik moeite heb met de les Portugal. Het zijn verder ook niet de geproefde wijnen, als ik eerlijk ben. Naast port worden er in Portugal steeds betere en mooiere tafelwijnen gemaakt, en er stonden fraaie exemplaren op tafel. Vooral de Douro is een opkomend gebied, nu de meeste portshippers zich ook op het maken van tafelwijn toeleggen. In de rest van het land worden bovendien ook interessante producten gemaakt. Een van de 'leukste' wijnen vond ik de 2006 DOC Bucelas branco, Prova Regia, van Quinta do Romeira. Deze leek wat op Riesling, maar dan met wat minder zuren. De wijn wordt gemaakt van één van de vele inheemse druiven van Portugal, de arinto, rook wat naar ananas en had enige mineraliteit. Het was een makkelijke, prettige wijn uit een gebiedje 25 km ten noorden van Lissabon. De Engelsen importeerden de wijn vroeger graag en noemden het Lisbon Hock: het deed hen inderdaad aan Riesling uit Hochheim in de Rheingau denken.

Maar hier begint iets van mijn problemen duidelijk te worden: wie heeft er anno 2008 eigenlijk nog van Bucelas gehoord? Wie drinkt die wijn vaker? Portugal is een land met een zeer rijke en lange wijntraditie, waarin de Engelsen en de Nederlanders een grote rol spelen. Maar kom je Portugese tafelwijnen tegenwoordig veel tegen, in de winkel of in een restaurant? Welke gewone consument denkt er bij Portugal überhaupt aan tafelwijn? Toegegeven: sommigen kennen de vinho verde, de frisse, vaak laagalcoholische witte wijn uit het noorden van Portugal (die er overigens ook in rood is, maar die niet geëxporteerd wordt.) En heel misschien komt iemand nog met een wijn uit de Algarve (waar de wijnindustrie eigenlijk alleen draait op de toeristen), of uit de Alentejo. En dan houdt het voor de meeste mensen waarschijnlijk wel op.

Waar ligt dat aan, dat die Portugese wijnen hier zo mondjesmaat bekend zijn? Zelf ben ik geen maatstaf, ik dronk er diverse, meestal afkomstig van onze vaste wijnhandelaar. Zoek binnen Wijnkronieken maar op Portugal, en je vindt prachtige exemplaren, uit de Douro en de Alentejo. Bovendien kan ik een glas vinho verde ook wel waarderen. Maar de rest van Nederland, de mensen die niet dagelijks met wijn bezig zijn? Ik heb er hiernaast een poll voor gemaakt, om eens te kijken wie er eigenlijk ooit Portugese tafelwijn drinkt, en hoe vaak. Voor de duidelijkheid: port is een versterkte wijn en dus uitgesloten van deze poll.

Ik doe met deze beschrijving geen recht aan de les van Piet Wielinga, maar ik vraag me oprecht af of de Wijnacademie in de toekomst nog wel een hele les aan dit land moet wijden. Waarom een halve les voor een opkomend land als Oostenrijk en een hele voor Portugal? Wielinga gaf zelf toe dat er in ons boek een paar gebiedjes staan, die we nog wel moeten leren, maar die van nul en generlei actueel belang meer zijn. (Hoewel ze voor de in wijngeschiedenis geïnteresseerde als ik natuurlijk wèl belangrijk zijn!). Op mij is Portugal een beetje overgekomen als een land met vooral wijnen van historisch belang (Carcavelos en madera bijvoorbeeld, hoe heerlijk ik madera ook vind). Ik weet dat er schitterende dingen gebeuren in de Douro en de Alentejo. Ik weet dat de export van Portugese tafelwijn groeit: maar dan wel naar Brazilië en Angola, niet naar Nederland! Rechtvaardigt dat een hele les op een Nederlandse wijnopleiding waarin toch al te weinig tijd is voor allerhande onderwerpen?

Ware het niet beter geweest deze Portugal-les aan versterkte en zoete wijnen in het algemeen te wijden? Zodat de portproductie beter uit de verf kan komen? En waarin ook allerhande producten als madera, vermout en grappa (beter) aan bod kunnen komen? Nederland staat wat betreft invoer van port op de tweede plaats in de wereld! Consumenten in Nederland drinken 1,4 flessen port per hoofd van de bevolking per jaar: we voeren daarmee de wereldranglijst van portdrinkers aan. Het lijkt relevanter de focus wat meer op de port en minder op Portugal te leggen.
Ik had de Portugal-les niet willen missen, maar toch.....

Too late: Wine Blogging Wednesday#38

Alas, Wine Blogging Wednesday # 38 was last week! We had the dates wrong and now are too late for Catavino to include our posting in the round-up. But we did try two Portuguese table wines last Sunday, and we don't want to withhold you the results.
My husband cooked a nice Jamie Oliver stew, the one for Andy the gasfitter (from Jamie's Dinners), to go with a wine from the Alentejo and a wine from the Douro. The Alentejo wine, Dignitas Reserva 2001 is made by a Dutchman who lives in Portugal, Herman van Beuningen. The Douro one is one of our favourites: Meio Queijo 2004 from Johnny Graham's Churchill Graham Company.

Both wines combined rather well with the stew (veal, carrots, chick peas, tomatoes, potatos), but the Meio Queijo was the more lively one. The wine livened up the stew very well. A short tasting note for the Meio Queijo 2004: ruby red colour, young and creamy in the nose, vanilla, lots of red fruit, a simple but pleasant wine for stews and other rustic cooking.
The Dignitas 2001 was a more 'dignified' wine. The age difference was also noticeable. This wine did not combine as well as the first one with the simple stew; it is more a good wine for sipping by the fire.

Johnny Graham's red Douro table wines have a special meaning to us. A couple of years ago, in May 2003, our family of four spent a spring holiday in the Douro region. Since our regular wine merchant is the exclusive importer in the Netherlands for Churchill port wines, and since those are our favorite and we met Johnny Graham at a tasting, we very much wanted to pay a visit to the Churchill lodge in Villa Nova da Gaia. We had an invitation from Johnny Graham to call him when we were in the neighbourhood, so that is what we did.
Arriving at the lodge, the kids were parked in the office of a secretary with comic books, paper and crayons, and we received the grand tour. The highlight of the tour was a tasting in the blending room, with magnificent views over the river Douro and the city of Oporto. We tasted single quinta ports that were not yet on the market and a table wine that was going to be released later that year! It was not the first year Churchill made table wines, but we still thought of it as a great privilege. We have cherished the memory of that visit ever since and have drunk the Churchill Estates red table wines several times after.

At that time the Meio Queijo was not yet in existence. A year or so later, at a tasting, our wine merchant introduced a second table wine from the company, called Vinha do Meio Queijo. It was developed especially for the Dutch market. Since Johnny Graham is a great lover of Dutch cheese, he had given the new wine an appropriate name: meio queijo translates as half a cheese! The Meio Queijo is a simpler wine than the Churchill Estates, but also very good and very much a wine for every day. And compared to the price of a lot of non-European red wines, the Meio Queijo with its € 5,75 holds up very well. We prefer this one to wines from further afield (Australia, South Africa). Furthermore, they have that extra meaning to us that makes wine so special: they have a history with the maker ánd in our family now!

Portugese tafelwijnen voor Wine Blogging Wednesday #38

Wine Blogging Wednesday is al weer aangekondigd. De 38ste editie vindt plaats op 17 oktober a.s. en zal gewijd zijn aan Portugese tafelwijnen. Het thema werd bedacht en gepresenteerd door Catavino, een Engelstalig blog dat vanuit Spanje onderhouden wordt door Gabriella en Ryan Opaz. Gabriella en Ryan houden zich alleen bezig met Iberische wijnen, wijnen uit Portugal en Spanje dus (en misschien ook wel uit Andorra en Gibraltar....)

Lees alvast een stukje van de inleiding van Wine Blogging Wednesday #38:

"So head out and find a Portuguese table wine, write a little blurb on your blog about it in whatever language fits your fancy, and send it to ….@catavino.net. If you don’t have a blog, but want to share your tasty treat with us, than just email us your notes at the same address. Then, once we’ve collected all the tasting notes, we will still do the traditional round up and link backs, but you’ll also be in for an additional surprise. We don’t want to give away our secret yet, so you’ll have to stay tuned!
Now the bonus points! We will also offer up 'bonus points' (no monetary value other than a possible happy dance) for people who:
• Choose a wine outside of Vinho Verde and the Douro.
• Taste more than one region and compare the two.
• Seek out a varietal that you’ve never heard of (it shouldn’t be hard with 200+ to choose from).
• Cook up a Portuguese dish to pair with your wine."

Via Catavino kun je ook informatie vinden over Spaanse en Portugese wijnen. Let wel op: het gaat om Portugese tafelwijnen, dus NIET om port of madera.

Wat is Wine Blogging Wednesday? Dit bloggersevenement is opgezet door Lenn van Lenndevours in 2004. Het is de bedoeling dat één wijnblogger een thema kiest, bijvoorbeeld pinot noir uit de Nieuwe Wereld of zoals nu Portugese tafelwijnen, en dat dat thema gepresenteerd wordt op zijn of haar blog. Andere (wijn)bloggers wordt gevraagd wijn rondom dat thema te gaan proeven en een beschrijving te publiceren op hun eigen blog. Die beschrijving moet op of vlak voor een bepaalde woensdag gepubliceerd worden. Daarbij wil de organisator van die maand natuurlijk graag even op de hoogte gesteld worden van het feit dat je meedoet en dat je iets gepubliceerd hebt. Die organisator schrijft dan een samenvatting van alle geproefde wijnen en doet daarbij verslag op zijn blog. En daarna wordt het stokje doorgegeven aan een volgende blogger.
Dus aan alle Nederlandse en Vlaamse bloggers de oproep: doe mee. We zijn al met zijn tweeën, want Maarten van ChateauBrys is ook een trouwe deelnemer. Ik publiceer wel in het Engels over Wine Blogging Wednesday; zo krijg je ook nog eens wat internationale bezoekers.

De prachtige foto hierboven is afkomstig van de Flickr-pagina die Catavino heeft ingericht, speciaal voor foto's rondom Spaanse en Portugese wijn(bouw). Geplaatst met toestemming.

Geproefd: Charamba Red 2004

Spaghetti bolognese stond er vanavond op het menu, de keuze van de kinderen. Het is tenslotte vakantie. Uiteraard maakten we de saus zelf, met wat ui, een restje wortel, een restje bleekselderij, een kliekje tomatensaus uit de diepvries en wat gehakt. Flesje wijn uit de voorraad erbij opentrekken en we hadden weer een gezellige en lekkere maaltijd.

Er bleek nog een proeffles in onze voorraadkast te staan, Charamba Red 2004 van Avelada, uit de Douro (Portugal). Deze wijn is gemaakt van tinta roriz, tinta barroca, touriga franca en touriga nacional: allemaal druiven die ook voor de portbereiding gebruikt worden. Het bleek een prima wijn voor de gelegenheid, zo eentje waar je eigenlijk altijd een doos van in huis moet hebben. De wijn past bij van alles en nog wat: vlees van de grill, pasta met tomatensaus, stoofpot van het een of het ander... Eigenlijk bij alles wat er normaal gesproken op een rugetiket vermeld wordt, maar nu klopt het ook echt.

We hebben nog even gediscussieerd of het een stevige wijn met een fruitige indruk was, of een fruitige wijn met een stevige indruk. We hebben besloten tot het laatste: het rijpe frisse fruit is wat de meeste indruk maakt, al proef je ook duidelijk dat de wijn op eikenhouten vaten heeft gerijpt en heel wat tannines heeft. Het alcoholpercentage is 13%; niet al te hoog en eigenlijk heel erg goed voor een wijn uit zo'n enorm heet gebied als de Dourovallei. Petje af voor de wijnmakers van Avelada, om zo'n frisse en fruitige rode wijn te maken, die niet overkomt als een alcoholbom en waarin het eikenhout uitstekend in balans is met het fruit, de zuren en de tannines. Kortom: dit is weer eens een echte aanrader! Ik heb het vast al vaker gezegd: uit Portugal en zeker uit de Dourovallei komt tegenwoordig heel interessante rode wijn. En voor de prijs hoef je het ook niet te laten: de consumentenprijs van de Charamba 2004 is € 6,95. Charamba wordt geïmporteerd door Schouten Wijnimport.

Charamba

"Deze fles had een schroefdop moeten hebben." Dat was de verzuchting die we vrijdagavond slaakten toen we een fles witte Portugese tafelwijn ontkurkten: de wijn was gekurkt en echt te vies om te drinken. Hij ging onmiddellijk door de gootsteen. Eeuwig zonde. Dit soort wijnen hoort zo langzamerhand echt met schroefdop uitgerust te worden: wijnen die fris en fruitig bedoeld zijn en jong gedronken moeten worden.

Gelukkig had ik ook de rosé van hetzelfde merk koud liggen, en die was wel goed. Beide wijnen waren van het merk Charamba en zijn recent door Schouten Wijnimport aan hun portfolio toegevoegd. De prijs ligt rond de 7 euro.

Charamba is de naam van een traditionele dans in de Azoren en was de eerste rode wijn die buiten de Vinho Verde regio op de markt werd gebracht door het moderne wijnbedrijf Quinta da Aveleda. In 1992 werd deze wijn voor het eerst geëxporteerd. Al direct werd de wijn internationaal erkend om de goede prijs/kwaliteit verhouding en werd een van de best verkopende Portugese wijnen in de belangrijkste buitenlandse markten. Charamba is de meest bekroonde wijn van Quinta da Aveleda.

Over de witte kunnen we dus helaas niet oordelen, een notitie van de rode volgt binnenkort. De rosé was de moeite waard. Niet groots of gedenkwaardig, maar gewoon lekker. In de geur zijn vooral frambozen en kersen te ontdekken, de smaak is vol fruit en droog. Er is vrij veel tannine aanwezig, verklaarbaar uit de gebruikte druivensoorten cabernet sauvignon en touriga nacional. De nasmaak was mij eerst iets té droog, soms leek het of je op een stukje hout sabbelde. Toen de fles even open had gestaan, verdween dat houtige karakter gelukkig.

Deze Charamba rosé is echt een flesje voor na een drukke werkweek, om zo even open te trekken, voor onbekommerd drinkplezier. Deze rosé wordt door ons ingedeeld in categorie 2: blij als ik dit op een feestje krijg.

Charamba rosé 2005, Quinta da Avelada, € 6,95. Geïmporteerd door Schouten Wijnimport.

Vinho verde van Avelada

Dankzij Schouten Wijn & Gedistilleerd Import B.V. had ik dit weekend de gelegenheid eens twee vinho verde's naast elkaar te zetten. Meestal drink je dit soort wijn gedachtenloos, op een terras, bij een simpele vismaaltijd of in een Brussels restaurant..... Maar als je twee verschillende flessen in huis hebt, is het natuurlijk leuk eens te kijken of er überhaupt verschillen zijn in deze wijnsoort die ten allen tijde bedoeld is om op warme dagen de dorst te lessen.

Nog even kort: wat is eigenlijk vinho verde? De naam - letterlijk groene wijn - heeft niets te maken met de kleur van de wijn, want er bestaat zowel witte, rode en rosé! Het is daarentegen jonge wijn van druiven die geplukt werden toen ze nog niet rijp waren, afkomstig uit de Minho in Noord-Portugal. Alleen de witte variant wordt geëxporteerd. De rode en rosé worden voornamelijk in de streek zelf gedronken. Afgezien van de grote bulk export-vinho verdes waarin diverse druivensoorten gebruikt worden, zijn er ook mono-cépage varianten, wijnen gemaakt van één druivensoort (cépage in het Frans).

Onze flessen hadden in ieder geval ook overeenkomsten: de blauwe slanke glazen verpakking, zo lang dat de flessen niet of nauwelijks rechtop in de ijskast pasten. Tot voor kort werd deze vinho verde verkocht in platte ronde flessen, vergelijkbaar met de Bocksbeutel uit Franken (Duitsland). Maar aangezien wijn in dergelijke flessen soms een wat twijfelachtig imago heeft (ook goedkopere rosé uit Anjou en Portugal werd in dergelijke flessen verkocht), is men bij het Portugese bedrijf Avelada, waar beide wijnen vandaan komen, overgegaan op botteling in klassiekere modellen.

Wat waren de verschillen tussen deze twee wijnen? Allereerst de etiketten (zie foto's). De Quinta da Aveleda heeft een jaartal, de Casal Garcia niet, bijvoorbeeld. De Quinta da Avelada is een wijn gemaakt van druiven geoogst in 2005 van de wijngaarden in bezit van het wijngoed Quinta da Avelada. Gebruikte druivenrassen zijn trajadura, loureiro, pederña en alvarinho. Vooral die alvarinho, een wat 'betere' druivensoort, maakt het verschil met de Casal Garcia. Het alcoholpercentage van de Quinta da Avelada is 11,5%, de hoeveelheid restsuiker 1 gr per liter (zo goed als niets dus). Het Amerikaanse wijntijdschrift Wine Spectator koos de Quinta de Avelada (2004) als Wijn van de week in november 2005. De wijn won diverse andere prijzen.

De Casal Garcia is gemaakt van druiven die afkomstig zijn uit een veel groter gebied, opgekocht uit diverse wijngaarden. Het is een minder specifieke wijn, simpeler. Druivensoorten zijn trajadura, loureiro, pederña en azal. Alcoholpercentage is 10,5%, restsuiker is 15 gr. per liter.


Ons beviel de Quinta da Aveleda het beste, al zeg ik ook geen nee tegen een Casal Garcia op een warme zondagmiddag als gisteren. Zo om vier uur kun je met goed fatsoen best een glaasje vinho verde nemen. Het alcoholpercentage is toch laag en het lest de dorst uitstekend.
Zaterdag bij de tilapiafilets in rozemarijnmarinade omwikkeld met parmaham smaakten beide Portugese wijnen ook prima. De Quinta da Avelada had daarbij het meeste karakter: een frisse geur van druiven en wat tropisch fruit en bloemen. Friszuur in de mond, met lichte belletjes. De Casal Garcia had wat minder geur en smaak; Nico vond hem ook veel zoeter (wat klopt met de hoeveelheden restzoet, maar wat ik er gek genoeg niet uithaalde).

Ik heb deze zomer en lente al verschillende koele frisse wijnen besproken, onder andere Oostenrijkse Welschrieslings en diverse rosé's. Ook deze vinho verdes zijn op een warme zomermiddag heel erg aangenaam en dorstlessend. Het zijn wijnen zonder enige pretentie, maar daarom niet minder aan te bevelen. In Nederland zijn ze verkrijgbaar bij onder andere Delcave, De Monnik, Mitra en Dirk III.

Nagekomen bericht van de importeur: Casal Garcia is verkrijgbaar in Bocksbeutel en Bordeauxfles. De Bordeauxflessen worden vooral in horecagelegenheden gebruikt in verband met de koeling. Bocksbeutels vind je in slijterijen.

Topklasse Portugees rood

Een Portugees weekendje werd het voor ons de afgelopen twee dagen: naast een fles simpel Portugees rood besloten we ook maar eens die Vintage Port 1985 van Churchill open te maken. Stukje goede Stilton aanschaffen, fles openen en genieten, hoopten we. Gelukkig werden we niet in onze verwachtingen teleurgesteld. We moesten alleen wel even werken voordat de port veilig en zonder stukjes kurk in ons glas zat. De kurk was tamelijk vergaan, wat een heel gepeuter tot gevolg had. Maar de wijn hield er niets aan over en enkele minuten laten zaten we heerlijk aan een glas wijn dat 21 jaar geleden zijn oorsprong had.

Een heerlijk aroma van karamel, licht romige hazelnoten en zelfs nog rood fruit kwam ons tegemoet. De kleur was nog rood, al ging het licht naar een tawny toe, naar het tanige, het bruinige. Fluweelzacht in de mond, nog voldoende frisheid, harmonieus, nog zeker niet vermoeid. Geofrey Spence zei er in zijn boekje over port in 1997 dan ook over: "Een duidelijke favoriet onder de Churchills. Vol en rijp, met onverbloemde fruitsmaak. Heeft genoeg structuur om te rijpen. Deze wijn is uitstekend om nu te drinken, maar een lange opslag zal extra beloond worden". Negen jaar later heeft Spence zeker geen ongelijk gekregen, al is de port nu zeker aan drinken toe. Langer laten liggen lijkt ons niet echt een verbetering meer opleveren. Van Vintage Ports uit 1985 wordt wel gezegd dat "het misdadig zou zijn om ze voor 2010 te openen". Wat ons betreft is dat echter voor deze Churchill niet meer het geval, die moet je nu gewoon drinken.

Wat is dat nu eigenlijk, een Vintage Port? Het is de top van de portpiramide, het zijn wijnen die afkomstig zijn van één oogstjaar (in dit geval dus 1985), ze hebben gerijpt op hout (2 jaar), daarna op fles (5 tot wel 50 jaar) en op het etiket wordt het jaartal vermeld. Druiven hoeven niet van één bedrijf of akker te komen. Als dat wel gebeurd spreek je tegenwoordig van een Single Quinta Vintage.
Deze 1985 Churchill is gemaakt van druiven die niet van eigen akkers komen, maar aangekocht zijn. Het bedrijf Churchill Graham Lda. dateert pas van 1981 en heeft heel lang geen eigen quinta's gehad. Inmiddels heeft Churchill Quinta da Gricha in bezit, waar we onlangs weer een fles van de vintage van 2003 hebben laten wegleggen, voor over tien(tallen) ja(a)r(en).

Vintage port wordt niet ieder jaar gemaakt. Het is niet zoals Bordeaux of Bourgogne, waar ieder jaar wijn gemaakt wordt in een lange reeks. De omstandigheden moeten wel heel slecht zijn wil een chateau in de Bordeaux besluiten geen eerste wijn te maken in een jaar. Maar alleen als de omstandigheden als weer, marktsituatie, rijpheid van de druiven en nog zo wat, gunstig zijn, wordt een vintage 'uitgeroepen' - declared in het Engels.Die beslissing om te declareren ligt bij de porthuizen zelf, niet bij enige instantie van bovenaf. Wel moet het Instituto do Vinho do Porto de beslissing goedkeuren. Er wordt lang niet altijd 'unaniem' gedeclareerd, hoewel, als één porthuis dat jaar tot vintagejaar uitroept, willen de anderen natuurlijk liever niet achterblijven.

Vintage Port is helaas nog altijd het domein van de zogenaamde 'kenners' (wat dat ook moge zijn), waardoor wijnen van een jonger huis als Churchill niet altijd de erkenning krijgen die hen toekomt. Voor ons is er echter eigenlijk maar één portproducent en dat is Churchill. Deze Vintage 1985 heeft dat maar weer eens bewezen.

Geofrey Spence, Port. Alle informatie voor de liefhebber, Librero 2002

Simpel Portugees rood

Zeg Portugal en maar weinig mensen zullen - in Nederland tenminste - denken aan goede rode tafelwijn. Het is als Port-land dat Portugal in Nederland anno 2006 bekendheid geniet, hoezeer de rode tafelwijn ook in opkomst is. In het land zelf is dat natuurlijk anders. Al eeuwen wordt in heel Portugal gewone rode wijn gemaakt, voor eigen consumptie maar ook voor export naar (voormalige) koloniën bijvoorbeeld.
Vooral tijdens de oorlogen met Frankrijk, wanneer Engelsen of Nederlanders afgesneden waren van de wijnvoorraden in bijvoorbeeld Bordeaux, werd vaak uitgeweken naar Portugal.

In de productie speelden en spelen vooral grote handelaren een belangrijke rol, veel meer dan afgebakende zones en zelfstandige wijnproducenten. Tot de jaren '70 van de vorige eeuw waren er dan ook maar vijf gebieden waar wijn van gecontroleerde herkomst vandaan kwam: Dão, Muscatel de Setubal, Colares, Carcavelos en Bucelas (de laatste drie rond Lissabon). Handelaren kochten (en kopen) druiven op in heel Portugal en maken daar wijn van in allerhande kwaliteiten, volgens wens en smaak van hun grotere afnemers. Eén zo'n handelsfirma is van de familie Guedes. In 1870 werd Manoel Pedro Guedes producent van gebottelde wijnen. Hij introduceerde vernieuwingen in de wijngaard en hield zich ook bezig met de selectie van druiven, om de kwaliteit van de wijnen te controleren en garanderen. Het familiebezit was geconcentreerd rond het landgoed Quinta da Avelada in de Dourovallei tussen Oporto en Penafiel. In 1947 werd daar de Sociedade Agricola e Comercial da Quinta da Aveleda opgericht, om het beheer van het landgoed en de wijnproductie te structureren. Exporten naar Brazilië en Afrika namen als gevolg hiervan sterk toe en er werd een Franse oenoloog aangesteld als consultant. Tot slot werden een aantal merknamen ingesteld, waaronder Casal Garcia, bekend van de Vinho Verdes (waarover in een andere blog later meer).
Het bedrijf is sinds 1947 sterk blijven investeren in technologie en menselijk potentieel, waardoor de verkopen zijn blijven stijgen. Anno 2006 behoort Quinta da Aveleda tot een van de drie grootste nationale wijnbedrijven van Portugal en het is één van de modernste en efficiëntste in het gebied.

Quinta da Avelada bezit eigen wijngaarden waarvan voornamelijk Vinho Verde gemaakt wordt. Het bedrijf ligt dan ook in Vinho Verde-gebied. In de merklijnen komen echter ook wijnen uit het zuidelijker gelegen Estremadura voor, waarvoor de druiven worden aangekocht.

Gisteren dronk ik bij de barbecue een Avelada Vinho Regional Estremadura, Tinto 2001. Een simpele rode wijn, gemaakt van de druivenrassen Tinta Roriz, Castelão Francês, Tinta Miúda en Camarate. Deze rode wijn rijpt enige maanden op eikenhouten vaten, wat je onmiddellijk ruikt in het glas. Een stevige vanillelucht, die gelukkig na enige tijd wel fraai harmonieert met de wijn. Verder veel fruitige aroma's, een mooie helderrode kleur, kortom gewoon een aangename wijn zonder nu heel bijzonder te zijn. Uitstekend geschikt als huiswijn voor een gewoon Portugees restaurant. In onze eigen classificatie een type 2: prima, blij als ik dit op een feestje krijg.

De wijnen van Quinta da Avelada worden geïmporteerd door Schouten Wijn & Gedistilleerd Import b.v. en zijn verkrijgbaar bij onder andere Mitra en Dirk III.