Wijnglas Narcisso

Mocht je in de kast van je (groot)ouders een dergelijk glas tegenkomen, zet er dan geen tulpenbol in en gooi hem zeker niet weg! Mocht je het op de rommelmarkt tegenkomen: schaf het gelijk aan, het is een zeldzaamheid. Het is namelijk een wijnglas, ontworpen voor de Leerdamse glasfabrieken door de Italiaanse Isabella Antonia Giampietro. Isabella kreeg haar opleiding aan de kunstacademie in Rome en studeerde textiel- en glastechnieken in Stockholm. Zij is echter bekender geworden door haar beeldhouwwerk, vooral in de Verenigde Staten, waar zij ook opgroeide. Tijdens een verblijf in Nederland ontwierp zij in 1956 voor de Glasfabriek Leerdam de rank gestileerde, in helder kristal uitgevoerde serviezen Narcisso en Riflesso. Tevens huwde zij in 1957 een Nederlander, Hendrik Knoll, en vertrok in hetzelfde jaar naar de Verenigde Staten waar zij haar werk als beeldhouwster voortzette.

Mocht iemand een ander glas van Riflesso of Narcisso willen ruilen voor dit schitterende wijnglas, neem dan even contact op.

Olaszrizling

De eerste fles wijn uit vakantiebestemmingen is al weer binnen ... en opgedronken. Geen eigen import, dat nog niet. Deze fles was door mijn ouders meegebracht van een reis door Hongarije en omringende landen. Tijdens hun tocht van Sopron naar Budapest werd haltgehouden bij Domaine Edegger in Badacsony, aan de noordelijke oever van het Balatonmeer. Zo'n vijfentwintig jaar geleden was ik zelf al eens in het gebied, maar als 18-jarige had ik nog weinig kijk op wijn en wijnbouw. Ik weet dat het er toen ook was (we dronken wijn op de hotelkamers) maar in een heel andere opzet dan nu. Toen was het land nog communistisch, al was er meer eigen initiatief toegestaan dan in de andere Oost-Europese landen. De Hongaarse wijnbouw is dan ook in een relatief betere toestand achter het IJzeren Gordijn vandaan gekomen dan de wijnbouw van bijvoorbeeld Bulgarije of Roemenië. Inmiddels lijkt het me, op basis van de informatie die mijn ouders meebrachten, dat Hongarije zijn wijnboeren en wijngebieden stevig ondersteunt. Er zijn wijnroutes in Badacsony, websites, modern vormgegeven foldermateriaal etc... Een vakantie in het gebied kan een echte wijnvakantie worden, zo te zien. Zeker als je het combineert met een verblijf aan de zeer dichtbij gelegen Neusiedlersee, in Oostenrijk. Net als de Neusiedlersee oefent het wateroppervlakte van het Balatonmeer grote invloed uit op het klimaat in het gebied. Daarnaast spelen in Badacsony de vulkanische bodem en de vele zonne-uren een rol.

Domaine Edegger is pas sinds het jaar 2000 in bedrijf en wordt gerund door het jonge en enthousiaste echtpaar Caroline en Martin Georg Edegger. Zij bezitten 12 ha wijngaard en leggen zich toe op wijnen van goede kwaliteit voor zowel de thuismarkt als de export. De opbrengsten per hectare worden sterk beperkt, wat zeker te proeven is aan een van de specialiteiten van het bedrijf, Olaszrizling (Welschriesling, ter plekke ook wel Italian Riesling genoemd) die zowel droog als zoet gevinifieerd wordt. Welschriesling kan in Hongarije nogal eens een laf wijntje opleveren, maar juist in Badacsony en twee andere gebieden aan het Balatonmeer worden de betere versies gemaakt. Dit heeft onder andere te maken met de vulkanische bodem, die zorgt voor een mineralige indruk.

Wij kregen van mijn ouders een al wat oudere fles van deze Olaszrizling, uit 2004, met een droge - szàraz - variant van de wijn. Ter plekke betaalden ze er slechts 4 euro voor. De Olaszrizling had een zeer opvallende maar aangename geur van custard of vanille, die echter niet afkomstig is van rijping in houten vaten. Voor deze wijn wordt alleen roestvrij staal gebruikt, om de frisheid en fruitigheid van de druif tot zijn recht te laten komen. De romige geur werd gebalanceerd door een mineralige, kruidige smaak, met een nasmaak van amandelen. Verder heeft de wijn een aangename hoeveelheid frisse zuren, die uitstekend combineerden bij de preitaart met ei en pastrami die wij gisteren aten, en een prima alcoholpercentage van 11,5%.
Eerlijk gezegd denk ik dat deze Olaszrizling het uitstekend doet op de thuismarkt, bij pittige schotels en op het terras. Ook als vakantiewijn kan je er prima een doos of wat van meenemen. Maar om de wijn te exporteren, daar is hij misschien nog iets te 'gewoontjes' voor. Hoewel: ik heb deze fles vele malen liever dan een slappe Steen uit Zuid-Afrika of iets dergelijks uit de supermarkt. Misschien toch maar exporteren dan? Heren en dames importeurs van Hongaarse wijnen: ga eens kijken in Badacsony, en sla Domaine Edegger dan zeker niet over.

Erlauer, Morer en Badacsonyer

Sommige wijnlanden krijgen nog altijd niet de aandacht die ze verdienen. Neem nou Hongarije: als sinds de val van het communisme in 1989 is de wijnindustrie in dat land in op weg naar een mooie toekomst. Er zijn begenadigde wijnmakers als Attila Gere, Istvan Szepsy en anderen. Maar wie in Nederland kent ze? Een enkele importeur waagt zich er aan, maar bij het grote publiek zijn ze niet bekend. En dat is ongelofelijk jammer. Woensdagavond proefde ik bij Grand Restaurant Karel V namelijk weer eens een fantastische Hongaarse wijn: een late geoogste Furmint uit 2003. Helaas viel het dessert van ondefinieerbare cakejes in saus van thee en amandelmelk heel erg tegen, ik vond er kraak nog smaak aan. Maar de wijn vond ik goddelijk, dat was voor mij het eigenlijke 'toetje'.

De Late Harvest Tokaji Furmint 2003 is een zoete witte wijn uit de streek Tokaj van het druivenras furmint, met botrytis, op moderne wijze gemaakt. Wel een Tokaji dus, maar geen Aszu; geen klassieke zoete wijn uit Hongarije gemaakt in de houten kuipjes die ze puttonyos noemen en die bekend en geliefd was bij koningen en keizers. Wel een 'gewone' edelzoete wijn, zoals ze ook in Oostenrijk en Duitsland gemaakt worden. Het fruit wordt superrijp en laat geoogst, terwijl de edele rotting al heeft toegeslagen. De bijna ingedroogde druiven worden voorzichtig geperst en het zo verkregen sap wordt langzaam vergist.

Deze zoete Hongaarse wijnen zijn eigenlijk de enige die nog een beetje bekend zijn hier. Dat was in de eerst helft van de twintigste eeuw wel anders. Bij de verrassingszending historisch materiaal die ik onlangs van een kennis kreeg zat ook een brief van importeur N.V. Wijnhandel-Maatschappij Atlantic, Agentuur- en Commissiehandel te Amsterdam, aan een wijnhandel in Maastricht, uit 1937. Ik citeer hieronder uit deze brief:

Mijne heren,
Het is hier nog niet voldoende bekend, dat Hongarije behalve wereldberoemde Tokajer, ook zeer goede witte tafelwijnen zooals Erlauer, Morer, Badacsonyer, produceert. De soorten, die in het genre der Moezelwijnen zijn, voldoen het meest aan de Hollandsche smaak. In kwaliteit zijn de deze wijnen beslist beter en aromatischer, doch in prijs op het oogenblik lager dan de Luxemburgsche wijnen. Geen wonder dan ook, dat Hongaarsche Witte Tafelwijnen meer en meer, met stijgend succes in Frankrijk, België, Zwitserland en zelfs in Luxemburg ingang vinden.
Ook in bevoegde vakkringen hier worden bovengenoemde soorten zeer goed beoordeeld.

Indien u voor een bemonsterde offerte interesse hebt, gelieve U ons dit mede te deelen onder gebruikmaking van ingesloten kaart...... De levering geschiedt rechtstreeks uit Hongarije.

Het is dat de datum boven deze brief 14 december 1937 is, en dat de termen Erlauer, Morer en Badacsonyer de meeste wijnliefhebbers weinig meer zullen zeggen, anders zou het best een brief uit 2006 kunnen zijn.. Want er komen nog steeds goede wijnen uit Eger (= Erlau), Mor en Badacsony, aldus Stevenson in de Meest complete wijnencyclopedie.

Ik denk dat ik wel een thema weet voor een komende Wine Blogging Wednesday. Nu nog een wijnhandel met brede verspreiding over Nederland. Hongaarse internetwijnhandels: meld u maar!