Costa Brava - meer dan strand alleen

Een van de prettigste dingen van vakantie vind ik de voorpret. Urenlang kan ik in gidsen en op kaarten turen, om mooie stadjes, interessante musea, prachtige wandelingen en lekkere wijnen op te sporen. Bij mijn voorbereidingen voor de komende familievakantie kwam ik een wijnbedrijf tegen waar ik zonder nog ooit een wijn van geproefd te hebben, naar toe móest: ik viel als een blok voor het cartoonfiguurtje op de website en de etiketten. Dan heb je zoveel geleerd over wijn, en dan val je nog voor de uitgekiende marketing....

Het cartoonfiguurtje van het Spaanse Celler Espelt is een ontwerp van Mariscal, die ook de mascotte van de Olympische Spelen van 1992 tekende. Uiteraard gaan we er op bezoek; export manager Ramuntxo Andonegui zal ons rondleiden. Celler Espelt ligt in het herkomstgebied Empordá in Noord-Spanje, achter de stranden van de Costa Verde en de Costa Brava. Uiteraard volgt na ons bezoek een uitgebreid verslag!

Let's Open a (Spanish) Bottle

I should have done this a long time ago. In the fall of 2007 I received a review copy of Let's Open a Bottle, a private publication of a journey through the Spanish wine regions, by Brian Murdoch. Every now and again, I read a chapter, but never got around to reading the entire book or to writing that review.

Until I started reading up on our next holiday, which we will spend in France's southernmost wine region, the Roussillon. We will stay for two weeks at a camp site in Argèles-sur-Mer, a very crowdy and probably noisy area of the French coast. But that's life with teenagers: they require discos, swimming pools and fun, where my husband and I are content with shade, a glass of wine and a book.

My husband wondered if winegrowing just stopped at the border? Or would there be wine on the other side of the mountains? I delved into my books and found the DO Emporda - Costa Brava, the northernmost wineregion of Catalonia, indeed of the whole of Spain. And I picked up Murdoch's book, to see what he had to say about the area. Well, after reading his chapter on this area, I was complete hooked: we must and we shall visit this area! 'Traditionally it is famous for stronger, sweet wines, but also for making standard rosé. But lately there has been a strong push towards classier whites and more elegant reds.' In a few minutes I had a complete picture of the area: history, grape varieties, wineries, cultural attractions (the back country of the Costa Brava is Dali-country!) etc... And that is exactly what Murdoch is trying to do: not only introduce you to Spain's interesting wine regions ánd the revolution that has taken place in recent decades, but also give a general cultural background, mentioning quaint villages, beautiful cathedrals and breathtaking vista's.

Murdoch has a clear and witty style, which make that the book reads like a novel. I think it is only the fact that Spain is such a large wine country that I never got around to reading the entire book. But may be that is just as it should be: every once in a while, when you want to read up on some part of wine producing Spain, you pick up this book and read the appropriate section. Of course it gives Murdoch's opinion as a wine amateur, not of a wine professional, but that is rather refreshing. A lot like I write about wine on this blog...... Or, as the cover mentions: 'The author, a U.S. expatriate living in Madrid for the past fifteen years, takes the reader on his personal journey to search out a three-thousand-year-old tradition undergoing a veritable turnaround of the likes never seen before. Along the way he shares with us an entertaining array of characters and scenes that represent the inseperable bond between a culture and its most venerated drink'.

Let's Open a Bottle is available through Amazon. Only two copies are left!
Brian Murdoch, Let's Open a Bottle. My Journey through the Spanish Wine Revolution, New York 2004, isbn 0 9743359-0-8, price $ 14,95.

Driemaal Iberisch rose

Het moet nog steeds allemaal rose zijn. Hoewel de hype volgens sommigen al over zijn hoogtepunt heen is, verschijnen er nog aan de lopende band ‘nieuwe’ rose wijnen.
In Noord-Portugal, waar traditioneel frisse droge witte wijn gemaakt wordt, de bekende Vinho Verde, zijn de wijnmakers ook ‘into rosé’. Vier jaar geleden bestond rosé nog niet in de regio, inmiddels is 5% van de productie als rose, tegen 80% wit en ruim 15% rood.
Een van de grootste en beste coöperatie in de Vinho Verde, Adega Cooperative Regional de Monção, lanceerde bijvoorbeeld dit voorjaar zijn eerste rosé. De wijn, Muralhas de Monção, is gemaakt van de locale druiven alvarelhao, pedral en vinhao en heeft een percentage alcohol van 10.9%. Als de rosétrend door blijft gaan, hoop ik dat deze wijn aanslaat: het lage alcoholpercentage maakt hem veel geschikter voor een belangrijke doelgroep waarop al dat rose is gericht, de jonge vrouwelijke twintigers en dertigers.

Enige tientallen kilometers zuidelijker, langs de Douro, hebben ze het pink ook ontdekt. Croft, een van de oudste portshippers, claimt er als eerste in geslaagd te zijn een nieuwe, rose gekleurde, port op de markt te hebben gebracht. Traditionele rode portdruiven worden kortstondig koel ingeweekt, het licht gekleurde sap wordt vervolgens bij zeer lage temperatuur vergist en de wijn krijgt geen houtlagering. Het alcoholpercentage is daarbij wel 19,5%: de wijn is uiteraard versterkt! Het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto heeft de rose port haar goedkeuring verleend en Croft Pink draagt dan ook het zegel en de kwaliteitsgarantie van deze organisatie.
In de geur van de wijn is veel rood fruit te ontdekken, met overheersend frambozen. Ik verwachtte een overmatig zoet drankje, maar dat viel toch wel mee. Vanwege het ontbreken van de houtlagering is de wijn vrij fris en levendig. Het zal de beoogde nieuwe doelgroep – weer die jonge, vrouwelijke levensgenieters – zeker aanspreken. Gevaarlijk is het wel: de wijn drinkt lekker weg, maar heeft toch die 19,5% alcohol!
Kwast Wijnkopers, de Nederlandse importeur van Croft Pink, suggereert de wijn te drinken als aperitief of bij olijven, toastjes en gebrande amandelen. Mij is deze port eerlijk gezegd wat te zoet hierbij… Maar zelf leek me de combinatie bij de traditionele meloen met ham wel lekker. Ellen Dekkers, wijnschrijfster voor Delicious en cursusleidster van de Wijnacademie, had ook een prachtige toepassing: ze vroor de port in en maakte er heerlijk sorbetijs van!

Nog zuidelijker, over de grens met Spanje in Jerez, hebben ze eveneens een nieuw rose drankje ontwikkeld. Het idee ontstond aan de bar, aldus Peter van Veggel, directeur van Osborne Benelux. Medewerkers van Osborne en van de Nederlandse distributeur Groupe LFE vonden dat er ook maar eens een rose sherry moest komen. Zo gezegd, zo gedaan: het in scherts geuite voorstel werd serieus uitgewerkt, de doelgroep werd omschreven, experimenten in Spanje werden opgezet. Sherry is het niet geworden, wel een wijn waarbij procedés worden gebruikt die ook voor sherry worden toegepast. Het resultaat is Rosafino, gericht op trendvolgers tussen de 35 en 45 jaar en de energieke babyboomers tussen de 50-60 jaar. Als er in de slipstream ook jongeren gewonnen worden voor Rosafino, is dat meegenomen, maar een eerste doelgroep is het niet. Gelukkig maar, denk ik dan, want ook Rosafino is weer een stevige wijn, met een alcoholpercentage van 13,5%.

Sherry wordt in Nederland alleen nog door ouderen gedronken, een slinkende groep van zo’n 400.000 mensen. Slechts 5% van de omzet van Osborne komt nog uit port en sherry; het bedrijf was daarom op zoek naar een nieuw cross-over product, gericht op doelgroepen buiten de sherrydrinkers. Als Rosafino-drinkers ook nieuwsgierig worden naar sherry, is dat bovendien mooi meegenomen.

De druiven voor Rosafino – cabernet sauvignon, syrah, tempranillo en tintilla de rota – zijn afkomstig uit de San Agustin-wijngaard in de provincie Cadiz in Andalusië. De bodem bestaat uit van de sherrywijngaarden bekende oogverblindend witte kalk, albariza genaamd. Tijdens de vinificatie, die volledig op roestvrijstalen tanks plaatsvindt, wordt gewerkt met een deken van flor over de wijn. Flor is een schimmel die ook bij diverse sherrysoorten een rol speelt. De flor sluit de wijn af van de zuurstof, waardoor frisse en fruitige aroma’s ontwikkeld kunnen worden. De flor geeft ook de onmiskenbare bite aan de Rosafino. Niet dat de typische sherry-aroma’s in de Rosafino te herkennen zijn, maar vooral in de smaak is er iets dat je bij geen enkel andere rosé aantreft. De wijn heeft 8 gram restsuiker, terwijl de frisse zuren toch voor een droge finish zorgen.

Zelf vond ik het een fraaie rosé, die ik ook thuis nog eens heb doorgeproefd en bediscussieerd met Nico. Ook hij vond de wijn erg geslaagd. Maar wel voor bij een maaltijd, bijvoorbeeld de kikkererwtensalade met lamshaas die Onno Kleyn ooit voor een van de eerste Nederlandse Wine Blogging Wednesdays publiceerde. Rosafino krijgt van ons de waardering 1: Yes, daar wil ik best meer van.

Rosafino is op dit moment alleen verkrijgbaar in Nederland, onder andere bij de Mitra. Let echter in 2009 goed op de flessen: tref je in de winkel een Rosafinofles zonder jaartal, dan is dat er een uit 2008! Ze zijn namelijk in de haast om de wijn op het juiste moment op de markt te brengen – uiterlijk 30 april - vergeten een jaartal op het etiket te plaatsen….

Bovenste foto: overgenomen van het fraaie lifestyle blog All the Best van Ronda Carman.

Warme rode wijnen uit Ribera del Duero

Naast frisse witte wijnen stonden er 30 januari op de proeverij van wijnen uit Castillië en Léon ook uitstekende warme en volle rode wijnen op de tafels, allemaal wachtend op een Nederlandse importeur. Hét Spaanse kwaliteitsgebied voor rood is vanouds Rioja, maar sinds enige decennia gebeuren er heel spannende dingen in Ribera del Duero. In 1982 kreeg dit gebied de DO-status; het is inmiddels na Rioja misschien wel het 'indrukwekkendste' herkomstgebied van Spanje. Vega Sicilia met de beroemde wijn Unico was er 25 jaar geleden al, maar de laatste jaren komen er jaarlijks wel een paar top-bodegas bij. 95% van de productie in het gebied is rood, voornamelijk van tempranillo.

Bodegas Resalte de Peñafiel werd opgericht in het jaar 2000 met als doel kwaliteitswijnen te gaan produceren. Gebouwen en apparatuur zijn uiterst modern; in de vinificatieruimten glimt het roestvrijstaal je tegemoet. Druiven komen van verschillende wijngaarden, in totaal 80 ha. In de kelders liggen 1700 eiken vaten die iedere 3 tot 4 jaar vernieuwd worden. De vormgeving van etiketten en cadeauverpakkingen van de Resalte-lijn is modern klassiek in stijlvol zwart, wit en grijs. Daarnaast is er een instapserie, de Peña Roble, eveneens stijlvol vormgegeven. De brochure van het huis zegt dan ook terecht: 'Image is as important as quality in luxury products, thus, in our case, the bottle and the box are an accurate reflection of the winery's identity'.

We proefden van Resalte de volgende drie wijnen:
- Peña Roble Crianza: 100% tempranillo, stokken van circa 15 jaar oud. Rijping 6 maanden in roestvrijstaal, 12 maanden in 30% Frans en 70% Amerikaans eiken, daarna weer 2 maanden op roestvrijstaal om alle aroma's te blenden. Mijn notitie: fris en kruidig, mooi zuren. Een heerlijk fris instapwijn, goed bij barbecue en grill.
- Resalte 2006: 100% tempranillo, stokken 5-10 jaar oud. Rijping 4 maanden in tank, 3 maanden op nieuw Frans vaten, 1 maand rust op roestvrijstaal en 3 maanden op fles. Mijn notitie: een echt terroirwijn, met complex, nog tamelijk gesloten neus maar met duidelijk aanwezig potentieel. Nog even wegleggen.
- Gran Resalte: 100% tempranillo, 60-80 jaar oude stokken. Rijping 6 maanden op tank, 32 maanden in 100% nieuw Frans eiken, 2 maanden op tank en 30 maanden in de fles. Totaal heeft deze wijn dus 5 jaar rijping ondergaan! Er zijn slechts 1500 flessen van gemaakt. Mijn notitie: mooi zwart fruit in de neus, complexe smaak, lange afdronk, mooie zuren: een prachtige wijn!

Ook van Pagos de Quintana, een bedrijf dat in de negentiger jaren door een groep ondernemers werd opgericht, proefden we drie wijnen:
- Pagos de Quintana 2006: met slechts 6 maanden op barriques een mooie instapwijn.
- Crianza: 30-60 jaar oude tempranillostokken, prachtig aroma van rood fruit, een heel prettig drinkbare wijn.
- Reserva 2003: 24 maanden op vat, 17 maanden op fles, 60-90 jaar oude stokken. Duidelijk een al ontwikkelde wijn, met nog tannines voor jaren bewaarpotentieel.

De wijnen en vormgeving van Pagos de Quintana waren minder gelikt en modern dat die van Resalte, maar daarom niet minder interessant. Beide hoop ik snel op de Nederlands markt tegen te komen!

Naschrift d.d. 1 maart 2008
Een aantal wijnen van Resalte kwam ik deze week tegen in de gespecialiseerde wijnhandel! Ze in ieder geval te verkrijgen bij Van Huystee Wijnen in Laren.

Frisse verdejo's

Frisse witte wijnen uit de Spaanse binnenlanden: het lijkt een tegenstrijdigheid, maar het kan echt. Dankzij technieken als temperatuurgecontroleerde fermentatie worden sinds enige jaren ook in het hete Spanje goede witte wijnen gemaakt. Vorige week woensdag proefde ik diverse voorbeelden uit de herkomstgebieden Bierzo, Rueda, Cigales en Toro. Overheersende druif was de verdejo, vaak als 'monocepage' gebotteld, soms ook in een assemblage met viura, de witte druif die voor veel witte Rioja wordt gebruikt.

Maar we begonnen de middag met een eenling: Marques de Cornatel Blanco, gemaakt van 100% godello, een authentiek Spaanse druif. De coöperatie Viñas del Bierzo bottelt jaarlijks maar zo'n 6.000 - 8.000 flessen van deze heerlijk frisse wijn. Dit glas zette voor mij de toon van de middag: ik ben vooral bij de frisse witte wijnen gebleven, zo aangenaam vond ik ze. Een importeur kan de godello aanschaffen voor € 2,70 per fles. Hopelijk hebben ze iemand gevonden....

Na deze godello proefden we verdejo's en verdejo-viura's. Mij bevielen de pure verdejo's het beste: zij bewaren het meest de frisse, stuivende karakteristieken van de druif, die soms sterk aan sauvignon blanc doet denken. Met een beetje viura erbij wordt de wijn over het algemeen iets voller, maar naar mijn idee soms ook wat vlakker, wat minder spannend.

Favorieten van die middag
- Vicaral 2006 van Bodegas Vincente Sanz (Rueda). Een trek opwekkende mooie wijn met de frisse indrukken van grapefruit en tropisch fruit. 90% verdejo, 10% sauvignon blanc
- Verdejo 2007 van Trascampanas (Rueda). Heerlijk stuivend aroma van zowel citrusfruit als tropische vruchten, heel fris en clean mondgevoel, niet al te lange afdronk. 100% verdejo.
- Verdejo 2007 van Monte la Reina (Toro); simpel maar verfrissend. Monte la Reina biedt flessen met schroefdop, kurk of bag-in-box.
- Bosque Real, Verdejo 2006 van Bodegas Santa Rufina (Cigales); strak, mineralig, fris.

Verdejo's zijn geschikte wijnen bij het eten; maar ook bij de borrel en op het terras zullen de lichtere varianten het prima doen. Plakjes jambon en chorizo smaakten er uitstekend bij!

Spaanse marketing en packaging

Frisse witte wijnen, fraai volle rode en moderne etiketten: dat zijn de belangrijkste indrukken die ik afgelopen woensdag mee naar huis nam van een handelsproeverij met wijnen uit Castillië en León, georganiseerd door Vinopres.

Voordat ik de frisse witte wijnen en de prachtige rode bespreek de komende dagen, vandaag aandacht voor de opvallend moderne etikettenreeksen. We raakten aan de praat met de jonge Pilar Escalante Iglesias, die onder andere Bodegas Vincente Sanz (Rueda) vertegenwoordigde. Zij vertelde ons dat je voor de Vicaral-reeks van deze bodega als handelaar kunt kiezen uit levering met drie verschillende etiketten: van klassiek tot strak en modern!

Zelf was ik het meest gecharmeerd van de etiketten van Bodegas Resalte de Peñafiel (Ribera del Duero) en Bodegas Monte la Reina (Toro). Vooral het vosje van de Vizorro-lijn vond ik geweldig. Een echte blikvanger waren ook de flessen van Señorío de Bocos (Rueda en Cigales). Vanaf iedere plek in de zaal knalde het opvallende, maar stijlvolle blauw je tegemoet. Eenmaal zo'n fles gedronken, vergeet je nooit meer hoe hij eruit ziet en waar je dus de volgende keer op moet letten!

Spanje heeft blijkbaar begrepen dat marketing en packaging belangrijke succesfactoren zijn. Bekijk van Resalte en Monte la Reina vooral ook eens de websites: gelikt én informatief! Ik hoop van harte dat al deze producenten handelaren in Nederland hebben gevonden, want ook de wijnen zelf verdienen het. Maar daarover meer in twee vervolgreportages over deze proeverij op 30 januari in het Scheveningse Kurhaus.

Les 9 - Revolutionair Spanje

Het meest revolutionaire wijnland van de oude wereld: zo omschreef Rudolf Nipius Spanje, het land dat in de negende les van de vinologenopleiding 2007-2008 centraal stond. In vliegende vaart maakten we kennis met geschiedenis, wijnstreken, wijnstijlen én wijnen van dit sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw 'nieuwe' wijnland. Van de Romeinen, die wijnterrassen aanlegden in wat nu Priorato en Terra Alta is, via de middeleeuwse zoete wijnen van het diepe zuiden, langs de Engelse liefde voor 'sack' (sherry) en de 19e-eeuwse aristocraten die hun kansen zagen na de phylloxeracrisis, naar de val van Franco en de toetreding tot de EU: Spaanse (wijn)geschiedenis in a nutshell. Het verhaal eindigt, of begint misschien wel, uiteindelijk bij aanzienlijke EU-subsidies waarmee de Spaanse wijnbouw in de 21ste eeuw heeft kunnen worden wat ze nu is: het spannendste wijnland van Europa. Anno 2008 heeft Spanje nog steeds het grootste wijngaardareaal van de wereld, 1.2 miljoen ha. In productievolume staat het land echter derde op de wereldranglijst, omdat grote delen van het binnenland beplant zijn met wijngaarden met een zeer laag rendement, onder andere vanwege de droogte en de traditionele bushvines, die alleen maar handmatig gesnoeid en geoogst kunnen worden.

Spanje is anno 2008 onder andere de bodega van Marques de Riscal, ontworpen door architect Calatrava, of de Albariño's van Martin Codax. De Amerikaanse wijngigant Gallo wilde van Martin Codax wel Albariño importeren, onder voorwaarde dat het bedrijf ook Rioja leverde. Nu had Martin Codax helemaal geen wijngaarden in Rioja, maar stuurde er een aantal wijnmakers heen om er de gevraagde Rioja te gaan maken. Amerikanen maken nu kennis met top-Albariño's dankzij 'ingehuurde' Rioja.
De diversiteit en het revolutionaire karakter van Spanje als wijnland konden we natuurlijk het beste leren kennen door te proeven. En we hebben weer 'genoten' (ondanks dat we dat officieel niet mogen zeggen, hebben de meeste docenten daar gelukkig een andere mening over). We begonnen met twee prachtige rosado's uit respectievelijk Penedes en Somontano. Vooral die uit het laatste gebied vond ik spannend: een heerlijke rosé, strak, fris, kruidig, echt een wijn uit een koeler klimaat dan we van Spanje gewend zijn.
Uit de Rias Baixas proefden we natuurlijk Albariño, van Martin Codax; de Pe Redondo is voortgekomen uit een experiment waarbij de jonge wijn twee maanden sur lie - op zijn gist - heeft gelegen en daardoor een veel grotere smaakconcentratie heeft gekregen. Geen typische Albariño, wel een mooie!

Uit Bierzo kwam een mooie wijn van de mencia-druif, ook gemaakt door Martin Codax (Quatro Pasos 2005). Een eerdere ervaring van de mencia was mij minder bevallen; dit exemplaar met zijn hoge zuren, pittige frisheid en geur van donkerrood fruit en schuimblok was een stuk beter.
Van de hoogvlakten van Castillië en Léon, waar het bloedheet is en waar miljoenen liter supermarktwijn vandaag komen, proefden we twee goedgemaakte exemplaren van dat soort. Zowel de huiswijn van de Mitra (Mon Domaine, 100% tempranillo) als de Finca la Carrasca (100% syrah, 3 maanden Frans eiken) kosten in de winkel slechts 4 euro. De meningen erover waren verdeeld. Er waren geluiden als: 'Nu weet ik waarom we aan Spanje maar één les besteden', maar ook 'Nou, hier lust ik in een café best een glas van. Veel beter dan de gemiddelde caféplonk.'

Om de mond te verfrissen miste uiteraard een glas Fino sherry niet, om daarna door te gaan naar grote wijnen uit Terra Alta, Rioja, Rueda en Ribero del Duero. Vooral illustratief was de witte Rioja Gran Reserva Capellania van Marques de Murrietta: eentje van de absoluut oude stempel, gemaakt van 100% viura, met de geur van hout, flor, lichte oxidatie ..... (Er volgden vele verschillende beschrijvingen, maar eigenlijk is deze geur niet in woorden te vangen. Eenmaal geroken, vergeet je hem niet meer.)
Voordat we met een tanninebom uit Ribero del Duero eindigden (NIUS, 2004) mochten we nog even genieten van een prachtige Verdejo (2006 DO Rueda Veracruz). Bij Verdejo denk je heel snel aan een Sauvignon Blanc, maar de wijn is meestal voller, heeft meer citrus (grapefruit) in de neus en de smaak, naast bananensnoepjes en andere tropische indrukken. Deze wijn is uitverkozen door de KLM om in de World Business Class geschonken te worden. De wijn zit zo hoog in zijn zuren dat hij op 10.000 meter hoogte toch nog vol en fris overkomt: op een dergelijke hoogte zwakken de zuren af en worden tannines sterker.

Na deze middag vroeg ik me af: waarom gaat de studiereis eigenlijk naar Bordeaux, en niet naar Spanje? In dat land is werkelijk voor elk wat wils te beleven, tegenwoordig!

Foto: Bodega van Marques de Riscal ontworpen door Calatrava. Foto afkomstig van Urbanity.es.

Wijnkeuzes bij Auguste

Beweerde ik zondag nog dat ik maar heel weinig in restaurants eet met een fatsoenlijke wijnkaart, drie maal raden waar ik gisteren dineerde.... Bij een éénsterren-restaurant, Auguste in Maarssen. En zoals dat tegenwoordig gaat als ik met een gezelschap uit eten ga, wie krijgt dan de wijnkaart? Juist ja, ik. 'Want jij weet toch zo veel van wijn!' Nou, in zo'n restaurant voel ik precies wat Anda Schippers in haar column in de recente Perswijn beschreef: eigenlijk durf ik mijn mond nauwelijks open te doen tegenover zo'n hele echte sommelier. Ik heb de wijnkaart doorgebladerd, me verlekkerd aan de heerlijke wijnen en de grote namen, en vervolgens toch maar gekozen voor het veilige wijnarrangement. Bovendien wist ik op het moment dat ik de wijnkaart kreeg nog niet wat we geserveerd zouden krijgen.

Toch zag ik één wijn op de kaart die ik graag wilde inpassen: het knipseltje over die wijn ligt al enige weken op mijn bureau. Ik heb de stoute schoenen aangetrokken en vroeg de sommelier of het mogelijk was de Bernardus Monterey County Sauvignon Blanc 2005 te combineren bij één van de gerechten. Deze witte wijn, gemaakt door de wijnmakers van de Nederlander Ben Pon, is onlangs door The Wall Street Journal uitgeroepen tot beste witte wijn van deze zomer. Nu heb ik wat tegen 'beste' wijnen, maar als ik zo'n beste wijn dan ook weer tegenkom op de kaart van een gerenommeerd restaurant, ach, dan wil ik dat toch eigenlijk wel uitproberen. En het moet gezegd: ik vond hem uitstekend. The Wall Street Journal heeft smaak! We kregen de Sauvignon Blanc geserveerd bij de eerste gang van garnaaltjes en een zoute dikke visbouillon, waarbij hij uitstekend paste. Het is een knisperend frisse wijn, met klassieke Sauvignon-luchtjes van gras en kruisbessen en een mooie citrus-afdronk. Gelukkig vonden mijn tafelgenoten deze keuze ook heerlijk.

Over de andere wijnen uit het arrangement heb ik wat gemengde gevoelens. Ten eerste was het toch wat veel Nieuwe Wereld: Californië (zelf om gevraagd, toegegeven), Zuid-Afrika en Chili kwamen aan bod, naast een zeer moderne pinot noir uit Pènedes, Spanje. In het kort geef ik wat impressies.
Bij de risotto met versgeschaafde truffel en olijfolie dronken we een assemblage van chenin en sauvignon uit Zuid-Afrika, van de bekende wijnmaker Jean Daneel uit Franschhoek. Eerlijk gezegd heeft deze wijn totaal geen indruk op me gemaakt. Hij was gewoon aardig, maar ik kan er achteraf weinig meer over zeggen. (De truffel met olijfolie was wél verrukkelijk!)
Gelukkig is de pinot noir van Miguel Torres, Mas Borràs 2005, me veel beter bijgebleven. Dit is een stevige, moderne rode wijn uit een wat koeler stukje Spanje. In de geur wat vanille, ontstaan door de rijping op eikenhouten vaten. Daarnaast ontdekte ik aroma's van rood fruit, viooltjes en een lichte hint van chocolade. Met de op diverse manieren klaargemaakte stukjes lam was het een uitstekende combinatie. Deze wijn wil ik nog wel eens in een vergelijkende pinot noir-proeverij zetten naast Spätburgunders uit de Ahr en wat goede Bourgognes. (En misschien, na onze reis naar Californië, naast wat pinot noirs uit de Russian River). Ik vermoed dat deze Spanjaard nog wel eens op mijn tafel thuis zal verschijnen!

Bij het dessert van kersen met warme witte chocolade werd een Chileense wijn geserveerd: Late Harvest Sauvignon Blanc van Errazuriz. Ik vond deze zoete wijn een ontdekking! Heerlijk fris, fruitig, bestemd om op een terras te nippen terwijl je geniet van een zonsondergang in de bergen. Achteraf had ik ook associaties met sneeuw op een zonovergoten Andestop... ;-)
Maar helaas, bij de kersen met warme chocolade was het geen combinatie. Bij dit gerecht had een versterkte zoete rode wijn gepast: Banyuls of Maury misschien, of een port. Het lukte me niet meer de sommelier hierover te vragen, maar ik vond het echt een gemiste kans.
Misschien volgende keer toch maar eens mijn eigen wijnarrangement samenstellen?

Rosé con amore

Uitzonderingen daargelaten eet ik maar heel weinig in restaurants die een fatsoenlijke wijnkaart hebben. Geen idee hoe dat komt, maar meestal komen wij in simpele doordeweekse restaurants terecht, vooral als de pubers meegaan. Afgelopen vrijdag bleken we echter puur bij toeval een gouden greep gedaan te hebben. Na het shoppen in de uitverkoop moest er ook wat gegeten worden en we besloten tapas te gaan eten bij Amor, aan de Oudegracht. De score op Iens voor dit restaurant wist ik niet meer, maar vooruit, op hoop van zegen gingen we naar binnen. (Achteraf maar goed dat ik die score niet meer wist: de cijfers zijn niet al te hoog. Zo zie je maar, ook Iens kan bedriegen...).
Wat een verrassing toen wij op de kaart een aantal zeer bekende wijnen aantroffen, onder andere de rode tafelwijn van Churchill, enkele bekende Spaanse rosé's en een bekende witte Portugese wijn. Amor bleek bijna uitsluitend wijnen van de buurman van enkele werfkelders verderop op de kaart te hebben, onze vaste wijnhandelaar Van Wageningen en de Lange.
Bij de uitstekend klaargemaakte en zeker niet standaard tapas smaakte ons de fles Cuvi Rosado 2006 van Grupo Yllera perfect. Dat is nog eens rosé (na al die slechte ervaringen van laatst...)!

De Cuvi Rosado is gemaakt van 100% tempranillo en komt uit het Spaanse wijngebied Castilla y León. De rosé is kruidig, fruitig en fris. Bij zowel kruidige als romige gerechtjes kwam hij goed tot zijn recht. We betaalden er 14 euro voor, in onze ogen een schappelijke prijs in een restaurant voor deze rosé.

Geduld: een wijndrinkend mens kén niet zonder.....

Voor wijn moet je soms geduld hebben. Geduld om de geur en de smaak tot zijn recht te laten komen. Dat geduld wordt soms slechts enige tientallen minuten op de proef gesteld, soms ook jaren. En soms wordt het geduld uiteindelijk toch niet echt beloond. Gisterenavond proefden we twee wijnen die allebei enige vorm van geduld nodig hebben, al is niet zeker dat dat geduld ook in beide gevallen beloond zal worden.

Ik begon met een glas van de op Rosé aan Zee bekroonde rosé Sueterie 2006 van de Nederlande wijngaard Hof van Twente. Het zou de beste rosé van 2007 zijn, uitverkoren boven 150 andere inzendingen. Vorig jaar mocht ik de - eveneens bekroonde - rosé 2005 op domein proeven en die beviel toen uitstekend. Mijn verwachtingen voor de versie van 2006 waren dan ook hoog gespannen. Helaas, ik moet eerlijk bekennen dat ik tamelijk teleurgesteld gestopt ben na het tweede glas. De geur van de wijn werd zo gekenmerkt door de lucht van vieze vaatdoekjes dat het niet anders kan of er is te veel sulfiet gebruikt om de wijn te stabiliseren. Ik heb de wijn in het glas nog even ruim een kwartier laten staan, om te kijken of de geur wegtrok, maar dat was niet het geval. Heel af en toe kreeg ik wel de indruk dat er sappig fruit te proeven was onder al die zwavel, maar dat was te weinig om van de wijn te kunnen genieten. We zullen de andere twee aangeschafte flessen voorlopig niet drinken; misschien dat de sulfietindruk met de tijd zal afnemen. De Sueterie 2006 is gemaakt van 100% cabernet sauvignon, heeft een zonnig-oranje tint en slechts 11,5% alcohol. De prijs is
€ 11,00.

Als begeleiding van onze moussaka kozen we vervolgens een fles die we onlangs hadden binnengekregen om te beoordelen: Solar de Sael Roble 2003 van Viñedos y Bodega Arturo Garcia uit de Spaanse wijnstreek Bierzo (tussen Galicië en Ribera del Duero), gemaakt van 100% mencia-druiven. Voor deze fles rode wijn van een totaal onbekende druif moet de consument € 8,95 betalen. Voor dat bedrag verwachtten wij dan ook wel enige kwaliteit in het glas, want anders importeer je een dergelijke wijn niet, vinden we.
Ook deze wijn viel ons in eerste instantie tegen: weinig zuren, weinig smaak en afgezien van het stevige alcoholpercentage (14%) een slappe indruk. Gelukkig had hier de factor 'geduld' wat sneller invloed. Na enige tijd in het glas en in combinatie met het eten kwam de wijn wat meer tot zijn recht. In de geur bleven het vanille van de nieuwe eikenhouten vaten en de alcohol overheersen, maar het fruit – hoewel overrijp – kwam wat meer aan het licht en de wijn werd wat aangenamer naarmate hij meer contact met zuurstof had gehad. Ondanks dat bleef de wijn 'lijden' aan een te hoog alcoholgehalte en te weinig zuren. We vermoeden dat de druiven veel te rijp geoogst zijn, waardoor er te veel suikers en te weinig zuren aanwezig waren in de druiven.
De menciadruif staat volgens Jancis Robinson (Vines, Grapes and Wines) bekend om zijn delicate en aromatische wijnen van goede kwaliteit, maar deze fles is daar helaas geen goed voorbeeld van. Met enige geduld wordt dit na een kwartiertje in het glas een drinkbare barbecuewijn, maar meer ook niet. In ons puntensysteem krijgt de Solar de Sael een 1,5 (correctie: dit moet zijn een 2,5): tussen 'niet meer aanschaffen' en 'blij als ik dit op een feestje krijg' in.

Geduld hebben is bij het drinken van wijn een schone zaak. Maar wees er ook op bedacht dat dat geduld niet altijd beloond wordt!

Op de foto: een perceel van Wijngaard Hof van Twente.

Een ware held: Estola Reserva 2001

Dat Spaanse wijnen hun mannetje staan tegenwoordig, dat heb ik al vaker verkondigd. Vandaag hebben we daar weer een fraai staaltje van meegemaakt. Onze fles, uit La Mancha, bleek een echte held, zeker in staat het op te nemen tegen de reuzen die we eerder die middag geproefd hadden.
Vandaag waren we aanwezig op weer een prachtige proeverij Van Wageningen en de Lange, waar veel betaalbare wijnen werden gepresenteerd. In Slot Zeist konden we 64 verschillende wijnen proeven, wat we natuurlijk niet gedaan hebben. Bij een proeverij van zo'n omvang moet je een plan maken: alleen wit, alleen bepaalde druivensoorten of alleen één of twee streken bijvoorbeeld. Ik ging vooral voor de rosé's, al heb ik ook één en ander aan lekker rood en wit geproefd.
Ik noem alleen even een paar uitschieters, omdat ik eigenlijk ergens ander heen wel met dit blogje. We proefden: een heerlijk frisse witte Italiaanse witte wijn uit het diepe zuiden, de Marese Bombino Bianco, DO Castel del Monte; een verrassende rosé van het bekende Bordeaux-chateau Phélan Segur in St. Estèphe; een overheerlijke romige rode Portugees, de Dignitas Reserva 2001 uit de Alentejo; of de knisperende witte Rueda van Marquis de Riscal, met zijn geur van grapefruit en kruisbessen.

Enigszins bezorgd vroegen we ons na afloop af: wat zal er na dit heerlijks nog smaken bij de barbecue straks? Voor een verjaardag hadden we een Spaanse rode uit La Mancha gekregen, Estola Reserva 2001, gemaakt van cabernet sauvignon en tempranillo. Helaas hebben we regelmatig slechte ervaringen met cadeauwijnen, dus we waren wat aarzelend. We hebben 'm een beetje gekoeld en namen op hoop van zegen een glas als aperitief. Zou deze Don Quichot het kunnen opnemen tegen de reuzen van eerder die dag? Gelukkig: Don Quichot bleek wel degelijk een held. De Estola 2001 bleef helemaal overeind: nog voordat we aan de vleesspiezen toe waren, was de fles al bijna leeg. Dit bleek een prima wijn te zijn: veel fruit, fris, soepel, kruidig, uitermate geschikt voor ons doel, niet saai, heel verrassend.
De Estola wordt gemaakt door Bodegas Ayuso, het bedrijf dat als eerste in La Mancha een reserva maakte, in 1965. De wijn is geschonken aan de pauselijke nuntius en aan de Spaanse koning, dus we bevonden ons vanavond in goed gezelschap...
Reserva houdt in dat de wijn minimaal drie jaar gerijpt is, waarvan minimaal één jaar op eiken vaten. Aangezien 2001 volgens de boeken een prachtig jaar was voor Spaanse wijnen, over de hele linie, hadden wij met deze fles dus eigenlijk gewoon een toppertje bij de barbecue. En we hebben ervan genoten!

De Estola wordt geïmporteerd door Huinck en Co. te Schiedam, en werd bij een slijterij gekocht.

Sherry-avonturen

Valt het jullie misschien ook op? Volgens mij zijn niet alleen bubbels in, sherry is ook weer bezig aan een come-back. Ik kom de laatste tijd regelmatig reclame voor sherry tegen. Eerst in het blaadje van de Vrienden van de Goede Wijn, onlangs in de uitgebreide wijnfolder van de Makro/Lukas Klamer. Beide keren Lustau sherry's, ook nog. Al jaren ben ik nieuwsgierig naar echt goede sherry, maar het is er nog zelden van gekomen iets te proberen. Als ik wel eens een glas sherry probeerde in een tapasrestaurant hier te lande, viel het me altijd zwaar tegen. Vieze zure drankjes vond ik het vaak. In een opwelling heb ik dan ook de drie geadverteerde Lustau-sherry's maar eens in huis gehaald.

De eerste, East India Solera, bleek een heerlijke madera-achtige wijn, die perfect smaakte bij de pecannotenmuffins. Vandaag als aperitief en na het eten in de tuin met een boek was het ook niet te versmaden. Het is niet verwonderlijk dat de wijn ons zo deed denken aan madera: hij ondergaat eenzelfde soort proces, en de oorsprong van de wijn is vergelijkbaar met die van madera. Vaten sherry werden in de zeventiende eeuw op lange zeereizen meegenomen. Het schudden en de hitte gaven de wijn in die vaten het karakter dat we nu van madera en dus van East India Solera kennen. Alleen gaat de wijn nu niet meer op reis, het effect wordt aan land nagebootst.

De tweede fles bevatte een zware zoete wijn, gemaakt van de druivensoort pedro ximenez. Zelfs voor een liefhebber van edelzoete wijnen als ik was dit toch wel erg heftig: een heel sterk karakter van rozijnen en tamelijk stroperig, eigenlijk alleen geschikt om in heel kleine glaasje bij een chocoladedessert te drinken. Maar wel goed, dat wel. De druiven van deze sherry worden eerst in de zon gedroogd voordat ze geperst gaan worden, om zo een nog hoger suikergehalte te krijgen. Net als met ijswijn is de opbrengst aan sap dan ook vrij klein.

De derde is een heel bijzondere fles. Het gaat om een zogenaamde almacenista, gerijpte ongemengde wijnen die door particulieren wijnmakers vastgehouden werden om later aan grote bodega's te verkopen. Lustau was zelf een almacenista tot de jaren vijftig; daarna werd het bedrijf opgekocht door de Caballerogroep, dat op een gegeven moment deze wijn onder de naam almacenista op de markt te bracht. Het is dus geen type sherry: de fles die ik kocht is een fino, maar ook de andere sherrytypes kunnen als almacenista op de markt gebracht worden.

Overigens weet ik vrij weinig van sherry, ik leer bij met iedere fles die ik openmaak. De almacenista, een Fino del Puerto Sherry, Solera Matured by Jose Luis Gonzalez Obregon in El Puerto de Santa Maria heb ik nog niet geproefd. Zodra ik dat gedaan heb en ik weer wat bijgeleerd heb, volgt weer verder nieuws van mijn sherry-avonturen.

Een speciaal Oranjedrankje

Wat een dag hè, vandaag! Zo'n prachtige Koninginnedag hebben we in jaren niet gehad. Strakblauwe luchten, een lekker briesje, heerlijke temperaturen. Alle zolders in het land zijn opgeruimd en boeken, servies en kleding zijn weer van eigenaar verwisseld. Mijn oogst vandaag is een prachtig jaren vijftig likeurflesje, met zes bijpassende glaasjes op een bakelieten blaadje. Heel geschikt voor overheerlijke Ahr Trester of de zelfgemaakte likeurtjes waar ik me sinds kort aan waag. Dit weekend heb ik nog rabarberlikeur à la de Goddelijke Huisvrouw (van Nigella Lawson) staan maken. Over zes weken is íe op dronk en zal ik berichten of het drinkbaar is.

Op de vrijmarkten heeft de drank ongetwijfeld ook weer rijkelijk gevloeid. Jammer alleen dat dat op zo'n dag bijna alleen maar pils is. Heeft iemand op welke vrijmarkt dan ook in Nederland een gelegenheid getroffen waar hij of zij een lekker glas wijn heeft kunnen drinken? Ik niet, niet in Utrecht gisteren en niet in Maarssen vandaag. Maar ter ere van Hare Majesteit had ik naar goede vrienden wel een fles bubbels meegenomen, want bubbels zijn helemaal in! Bij het doornemen van de wijnvoorraden vanmorgen trof ik 'm aan, eenzaam in een hoekje, aangeraden door en aangeschaft bij een bevriende medeblogger: een fles prachtige oranjeroze cava van Carles Andreu, perfect geschikt voor deze Oranjefeestdag. Helaas weet ik heel weinig van cava, behalve dat het in de buurt van Barcelona gemaakt wordt, volgens de methode traditionelle (op zijn Champagnes dus) en dat íe steeds beter en steeds vaker gedronken wordt. Van het etiket op de fles werd ik ook niet wijzer, dat was in het Catalaans. Spaans kan ik nog wel ontcijferen, maar mijn Catalaans is niet meer wat het geweest is...... ;-)
Gelukkig bood de website later op de avond uitkomst: de Celler Carles Andreu ligt in Pira, in Catalonië, 115 km ten westen van Barcelona. De familie maakt al wijn sinds de 18e eeuw, voornamelijk van lokale druiven als trepat, parellada (dé cavadruif, heb ik ooit eens geleerd) en macabeo. Evenals veel andere Spaanse wijnfirma's heeft het bedrijf sinds de jaren negentig van de vorige eeuw een gigantische modernisering ondergaan, waardoor er nu hypermoderne apparatuur, stijlvolle architectuur en een up-to-date ontvangstcentrum te bewonderen zijn. De firma legt zich toe op kwaliteitscava in beperkte oplages.

En die kwaliteit, daar heb ik vanavond van genoten. Wat een fantastische fles was dat! Toegegeven, het gezelschap, het weer, de tuin, alles speelde mee, maar het was gewoon dé wijn voor dat moment. De perfecte 'einde-van-Koninginnedag-wijn'. Moe van het slenteren, roezig van de zon, genietend in de tuin, en dan een fles openen. De cava had een prachtige - geheel bij de dag passende - kleur, was gemaakt van een 'rare' druif, wat voor mij altijd iets extra's heeft, had fijne belletjes, veel fris fruit, was droog, en had een laag alcoholpercentage (11,5%): deze cava wil ik ieder jaar met Koninginnedag! En op Bevrijdingsdag volgende week zal íe me ook wel smaken. Snel maar eens informeren of er nog voorraden van in Nederland zijn. Want dit wordt mijn 'Oranjedrankje'!

'Quest for the Albariño'

Niet veel wijndrinkers zullen zich er druk om maken: een witte wijn uit Spanje die onder kenners goed bekend staat maar hier nauwelijks te krijgen is. De gemiddelde wijndrinker zal denken: 'Wat interesseert mij nou zo'n alba-dinges'. Maar voor idioten zoals ik kan zo'n wijn van een onbekendere druivensoort die regelmatig in de pers genoemd wordt maar hier mondjesmaat te vinden is, een soort queeste worden. Een kwellende zoektocht, op jacht naar Albariño..... Inmiddels heb ik twee verschillende Albariño's geproefd, maar de fascinatie blijft.

Ik denk dat ik er hooguit een jaar geleden voor het eerst van hoorde. Uit Galicië, de noordwestelijke natte en groene uithoek van Spanje waar ook Santiago de Compostela ligt, komt ook wijn, en sinds een paar jaar zelfs goede wijn. Galicië kent een handjevol wijngebieden, zelfs afgebakende wijngebieden of DO's, waarvan de Rías Baixas aan de kust net ten noorden van de grens met Portugal inmiddels de bekendste is. En uit die Rías Baixas komt een bloemige witte wijn met frisse zuren van de albariño-druif; deze druif staat aan de andere kant van de grensrivier de Minho, in Portugal, bekend als alvarinho. Er wordt Vinho Verde van gemaakt.
Er is ook een verhaal dat de druif in de Middeleeuwen door Duitse monniken op pelgrimstocht naar Santiago is meegebracht: alba rino = witte van de Rijn. Dit verhaal is leuk om op door te fantaseren, maar helaas niet verder onderbouwd.

De eerste Albariño die ik dronk was uitstekend; dat was het restaurant waar ik hem dronk ook wel aan zijn stand verplicht. De Terras Gauda o Rosal die ik bij Karel V dronk, beschreef ik al eerder. Het was een bloemige wijn, met wat perzik en zwoele zomerbloemen in de neus. In de mond had de wijn een heel romig gevoel. Echt een wijn voor bij coquilles St. Jacques in roomsaus - toepasselijk voor een wijn uit het gebied in de buurt van de pelgrimsstad van St. Jacob ;-)

De tweede Albariño dronk ik afgelopen vrijdag, en ook dit was weer een aparte ervaring. Het ging om een Albariño Viña Araujo 2005 van José Araujo Peña in Pontevedra. De wijn was nog vrij koud bij de eerste slokken en we vonden hem niet bijzonder. Heerlijk om te drinken op een terras in Galicië, maar geen wijn om naar Nederland te halen en er 10 euro voor te moeten betalen. De wijn had een lichte geur van peer en appel en een heel prettig en bescheiden aroma. We vonden het gewoon een goed gemaakte frisse, lichte witte wijn.

Totdat we hem aan het eind van een proefsessie met wat stevige rode wijnen nog eens inschonken en proefden. Uiteraard was de wijn nu opgewarmd, en uit het glas kwam ons een heel andere wijn tegemoet. Veel zwoeler, met nog sterker de lucht van peer, maar ook een aroma alsof de druiven wat 'last' gehad hadden van botrytis, de edele rotting die zorgt voor mooie zoete wijnen. Eerlijk gezegd bleef deze Viña Araujo goed overeind na al het rode geweld dat we geproefd hadden. Nu zou ik hem zeker kopen, ook voor 10 euro! Echt een wijn om samen met een vriendin te drinken, bijkletsend over mannen, filmhelden en lekkere recepten.

Als ik nu terugdenk aan de twee Albariño's die ik dronk, is het erg moeilijk daar over zo'n afstand in tijd nog overeenkomsten in te vinden. Eigenlijk wil ik binnenkort eens een paar Albariño's naast elkaar kunnen zetten, en voor de grap dan ook wat Vinho Verde van alvarinho aan de proeverij toevoegen. Als het lukt om wat flessen te pakken te krijgen, nodig ik wat vriendinnen uit, in ieder geval mijn dierbare kok en medewaardin van Herberg de Ketel en de Kurk! Want bij een Albariño zijn heerlijke gerechten te bedenken.

Meer weten over de albariño? Gert Crum schreef een aardige bijdrage in de Spanje-special van Perswijn (december 2006).

De twee opa's

Langs de Duero in Spanje wonen twee tevreden opa's: José Pariente en Elias Mora. Op hun naam staan namelijk twee fantastische wijnen, gemaakt door de 'kleindochters' Victoria Pariente en Victoria Benavides, beter bekend als de Dos Victorias. De wijngaarden van José en Elias leveren al veel langer druiven, maar in het verleden werden die altijd verkocht aan de coöperaties en bodega's. Nooit zagen zij van hun eigen druiven een fles wijn terug; die verdwenen op de grote ingekochte hoop van een wijnmaker. Maar nu dus niet meer. José Pariente had het makkelijker dan Elias Mora: José had een kleindochter Victoria die in 1998 wijn besloot te gaan maken. Elias had niet zo'n kleindochter, maar werd verrast door het aanbod van die andere Victoria om zijn wijngaarden over te nemen. Met tranen in de ogen heeft hij de eerste flessen ontvangen en gedronken, zo wordt verteld.

Dit prachtige verhaal en deze prachtige wijnen stonden afgelopen zondag centraal op een bijzondere wijnproeverij bij Van Wageningen en de Lange in Utrecht. Gert Crum vertelde ons kort maar heel krachtig hoe het er met de Spaanse wijnbouw voorstaat; hij kenschetste Spanje als het boeiendste wijnland van dit moment. En nadat we de 20 wijnen op de proeftafel geproefd hadden, konden we dat alleen maar beamen.

De spannendste wijngebieden van dit moment zijn wel die langs de rivier de Duero, die in Portugal in zee uitmondt als de Douro. Van west (bijna tegen de Portugese grens) naar oost liggen daar Toro, Rueda en Ribera del Duero, allemaal gebieden waar HET op dit moment gebeurd. Zoals het verhaal van José en Elias al vertelt: tot 1975 kende Spanje eigenlijk alleen maar kleine druiventelers die hun druiven aan de coöperaties verkochten; die maakten er goedkope wijn voor binnenlandse consumptie van. Met de dood van Franco verdween deze gang van zaken al snel. Europese subsidies maakten de Spaanse wijnbouw in korte tijd tot de interessantste van Europa, waar technieken uit de zogenaamde Nieuwe Wereld heel snel ingang vonden (irrigatie, koeling van de most e.d.).
Tot 2000 bleef er vooral aandacht voor die nieuwe wijnmaaktechnieken, maar inmiddels is er ook een groeiende bewustwording van het belang van de kwaliteit van het fruit. Wijn wordt gemaakt in de wijngaard, niet in de kelder, aldus Crum. Het bedrijf Dos Victorias is daarvan een goed voorbeeld.

We proefden van deze dames de José Pariente 2005, een fantastisch lekker witte wijn waar je indruk mee maakt op iedere wijnliefhebber die bij je op bezoek komt. Hij is gemaakt in de DO Rueda van de druivensoort verdejo (niet dezelfde als verdelho van de madera en uit Australië), een van de spannendste inheemse Spaanse druivensoorten. Met deze wijn kun je bij iedere wijnliefhebber aankomen; hij smaakt heerlijk vol en fruitig en er is een prachtig verhaal bij te vertellen (zie hierboven).

Ook in de DO Toro maken de Dos Victorias wijn: de krachtige rode crianza en semi-crianza Elias Mora. We proefden van de semi-crianza de jaargang 2005, van de crianza de 2001. Beide zijn fantastische rode wijnen, met veel pit, kruidig en geconcentreerd en aan te raden bij een mooie stoofpot of een goed stuk vlees. Wil je je wijnliefhebbende baas wat onder zijn kin kietelen, neem dan absoluut van deze opa een fles mee!

De andere 17 wijnen op de tafel waren ook allemaal even goed en aantrekkelijk. De prijzen liggen zo rond de 10 euro, vaker eronder dan erboven. Ik kan met Gert Crum alleen maar concluderen dat Spanje inderdaad een wijnland is om de komende tijd goed in de gaten te houden.

Geproefd: Casa de la Ermita Tinto Joven 2005

Bij de boerenkool deze week dronken we één van de laatste proefflessen die op dit moment nog op een oordeel stonden te wachten: Casa de la Ermita Tinto Joven 2005. Tinto staat voor rood, joven staat voor jonge wijn om binnen een jaar te drinken. 'Joven' wordt gemaakt zonder rijping op hout.

De wijn rook heerlijk naar bramen en wat rood fruit, maar had een wat groene, onrijpe afdronk. Bij de boerenkool met worst hadden we minder last van die indruk en combineerde hij heel aangenaam. Wat ons betreft is dit een wijn van categorie 2 - blij als ik dit op een feestje krijg. Hoewel, ik vind het meer een eetwijn dan een wijn om mee te borrelen. Het alcoholpercentage is 14%, gebruikte druivensoorten zijn mourvedre (monastrell; niet 100% zeker is dat dit dezelfde druif is), merlot, tempranillo, syrah en cabernet sauvignon.

Wat ik met 'groen bedoel'? Stel je voor dat je op een stukje groene, onrijpe paprika kauwt. Dan heb je een idee. Het geeft de indruk dat de wijn niet af is, dat er iets mist. Het zijn de tannines uit de schillen van (vooral) de cabernet sauvignondruif die die indruk achterlaten.

Deze druiven worden in het hete Jumilla (bij Alicante, Spanje) inderdaad geplukt voordat ze helemaal rijp zijn, omdat je anders een aantal effecten krijgt die je niet wilt als wijnmaker. Te rijp fruit levert hoge alcoholpercentages (want: veel suiker in de druif aanwezig). Te rijp fruit kan ook vermoeide, lome aroma's opleveren; het frisse, fruitige is dan helemaal verdwenen in de wijn. Bij deze wijn is duidelijk geprobeerd de warmte in toom te houden en het fruit optimaal in te zetten, maar naar ons idee is dat toch net niet helemaal gelukt. Waarschijnlijk blijft dat voorlopig nog een probleem van veel moderne Spaanse wijnen, zowel rood als wit.

Casa de la Ermita wordt in Nederland geïmporteerd door Kwast Wijnkopers.

Geproefd: Casa de la Ermita Crianza 2003

Eigenlijk is het tijd voor een proefnotitie van de Wine Blogging Wednesday-wijnen, maar die staat op een computer waar ik vandaag niet bij kan! Dom, maar dan houden jullie hem nog tegoed voor morgen. Vandaag een leuk reisje naar Spanje.

Zondag dronken we bij een stoofschotel met varkensvlees, aardappel en paprika een heerlijke Spaanse wijn, de Casa de la Ermita Crianza 2003.
Casa de la Ermita is een jong en modern wijnbedrijf in Jumilla, een streek ten noorden van Murcia en ten westen van Alicante, in het zuidwesten van Spanje. De wijngaarden van het bedrijf liggen in bergachtig gebied, vlak bij een regionaal park 'El Carche'.

Nog niet zo lang geleden kwamen uit dit gebied vooral futloze rode wijnen, maar door wat vroeger te plukken en dus wat minder overrijp fruit te gebruiken én door fermentatie onder gecontroleerde temperatuuromstandigheden is men er nu in geslaagd in dit warme en droge gebied ook lichtere en fruitigere wijnen te maken. Advies is wel vaak ze jong te drinken.

In 1999 namen vier wijnliefhebbers die reeds ervaring hadden met de druivenverbouw het initiatief een nieuw wijnbedrijf in de streek te beginnen, waarbij ze tevens kozen voor een verantwoorde, ecologische aanpak. Zij wilden vooral wijn maken van de plaatselijke druif, de monastrell, die hier nog op ongeënte wortelstokken voorkomt. De gevreesde druifluis heeft het gebied namelijk nooit aangetast. De Monastrell-wijnen van Casa de la Ermita hebben inmiddels al de internationale wijnpers gehaald en wonnen vele prijzen.

In de crianza die wij dronken waren behalve monastrell ook bekendere druivensoorten als tempranillo en cabernet sauvignon verwerkt. Een crianza is een wijn die minstens twee jaar oud moet zijn, waarvan één jaar op eiken vaten. Blijkbaar mag daar een beetje mee gespeeld worden, want op ons etiket werd vermeld dat de wijn maar tien maanden in Franse en Amerikaanse vaten had gelegen. Een crianza mag niet voor het derde jaar op de markt gebracht worden. (Aangezien we in 2006 leven, klopt het dan precies dat wij een 2003 dronken.)

Ons beviel deze wijn uitstekend: fris en heel fruitig met een wel duidelijk aanwezig aroma van vanille (vanwege de rijping op houten vaten). De geur deed denken aan bramenjam of rijpe pruimen. De wijn had een donkerrode kleur en niet al te veel tannines. Na een dag openstaan waren de tannines opvallender. Vooral bij de varkensvleesstoofpot, een aangepast Portugees recept, paste de wijn erg goed. Zeker een wijn om vaker te drinken en gelukkig komt het alcoholpercentage ook niet boven de 14% uit. Het advies om deze wijnen jong te drinken kunnen we zeker beamen.

In Nederland is de wijn via internet wel te vinden, hij wordt geïmporteerd door Kwast Wijnkopers. Als consument moet je er rond de € 8,00 voor betalen. Wat mij betreft mag deze wijn vaker aangeschaft worden, absoluut een categorie 1: yes, daar willen we meer van drinken!

Mocht je een overwinteraar in Spanje zijn, of er deze zomer op bezoek gaan: Casa de la Ermita is zich stevig aan het profileren en wil graag bezoekers naar het bedrijf trekken. Op de site tref je een brochure aan met daarin alle informatie in vier talen.

Heerlijk avondje met zoete Monastrell

Het leven van een blogger kent soms leuke verrassingen. Vorige week ontving ik plotseling, zomaar uit het niets, een mailtje uit Spanje, van een brand manager van Casa de la Ermita, een jong wijnbedrijf in de wijnstreek Jumilla, een heuvelachtig gebied in zuidoost Spanje. Of ik eens aandacht aan het bedrijf kon besteden... Inmiddels staan er een aantal flessen in onze voorraadkast, om kritisch te proeven. Ze werden slechts twee dagen na het betreffende mailtje afgeleverd namens de Nederlandse importeur, JJC Kwast Wijnkopers.
Vanavond, op dit natte heerlijk avondje, vonden we het wel toepasselijk zo'n flesje te legen.
Bij de flessen zat namelijk ook een rode zoete dessertwijn, Monastrell 2004. Geen bisschopswijn voor ons dus, wel wijn uit een kluizenaarshut, en heel toepasselijk uit Spanje.

Zondag hadden we hem al open gemaakt, bij de chocolademousse. Vanavond combineerden we de wijn met een notenchocoladetaartje naar een recept van Jamie Oliver (The Naked Chef is terug , p. 245).
De wijn heeft het karakter van een jonge ruby port, maar zonder het scherpe van de alcohol in port. Het alcoholpercentage is dan ook 'maar' 14.5%. De wijn barst van het fruit, en dan speciaal bosfruit. De eerste indruk is er een van zelfgemaakte bramenjam, daarna beginnen ook de tannines in de wijn op te vallen. Ook de geur van vanille is aanwezig. De wijn heeft na een temperatuurgecontroleerde fermentatie drie maanden gerijpt op eiken houten vaten.
Tegen het vette van de chocolademousse kon de wijn minder goed op, maar vanavond bij de notenchocoladetaart was het een uitgelezen combinatie. Ik had zelfs het idee dat de wijn er sinds zondag beter op was geworden.

Monastrell is een druivenras dat vanouds in Spanje gedijt, maar volgens sommigen ook in Frankrijk voorkomt onder de naam mourvèdre. Jancis Robinson vermeldt in haar standaardwerk Vines, Grapes and Wines deze verwantschap echter niet. In een warm klimaat is de monastrell een ideale druif: hij past zich aan aan ieder bodemtype en herstelt zich goed van voorjaarsvorst. De soort is zelfs erg resistent tegen de gevreesde druifluis of phylloxera. Dat betekent dat er in Spanje nog veel monastrell voorkomt die niet geënt is op Amerikaanse wortelstokken. Zo ook de monastrell van Casa de la Ermita; de huidige aanplant is zeker 80 jaar oud, niet geënt en vormt het hart van het jonge wijnbedrijf. Naast dit oude en inheemse ras worden op Case de la Ermita veel internationale druivensoorten verbouwd, waarover later meer.

De appellation Jumilla ligt ten westen van Alicante, dat weer aan de Middellandse Zee ligt. Evenals vele andere Spaanse wijngebieden heeft er in Jumilla de laatste twintig jaar een enorme moderniseringsslag plaatsgevonden, waarvan Casa de la Ermita een belangrijke exponent is. Met deze Sweet Monastrell grijpt het bedrijf enerzijds terug op een oude traditie van zware, zoete dessertwijnen, anderzijds vertegenwoordigd hij door zijn fruitigheid en zijn frisheid het nieuwe wijnelan van het land van onze goedheiligman.
Wij hebben genoten vanavond, niet alleen van de surprises en gedichten, maar ook van de uitstekende fles rode dessertwijn.

Even wat Spaanse wijngeschiedenis

De stoofpotten van Wine Blogging Wednesday oktober moeten bij ons nog heel even wachten tot dit weekend. Vandaag ondertussen even aandacht voor wat Spaanse wijngeschiedenis.

Ik vind altijd: om een wijn goed te kunnen waarderen moet je ook wat weten over zijn geschiedenis. En over de Spaanse wijnen is heel wat te vertellen. Dat wij tegenwoordig met regelmaat een Spaanse wijn op tafel kunnen zetten, is eigenlijk een ontwikkeling van de laatste dertig jaar. Velen zullen ze nog kennen: de flessen Rioja uit de jaren zeventig en tachtig, met zo'n sjiek gouden netje om de fles. Stevige wijnen, waar je van moest houden, want de vanillearoma's van de eikenhouten vaten overheersten vaak. Die Rioja's zijn de enige tafelwijnen die lange tijd vanuit Spanje geëxporteerd werden. Met tafelwijnen bedoel ik dan wijnen die aan tafel, bij de maaltijd gedronken konden worden. Dit in tegenstelling tot versterkte en zoete wijnen als sherry, malaga en muscatel. Deze wijnen zijn al sinds de Middeleeuwen een belangrijk exportproduct van Spanje en beleven op dit moment een herwaardering. Aan het begin van de twintigste eeuw waren ze hier in Nederland ook erg populair. Vooral de goedkopere soorten beleefden gouden tijden toen een groter publiek - buiten de gegoede klassen - in Nederland wijn leerde drinken, vooral als aperitief. Inmiddels zie je behalve sherry alleen nog flessen heel goedkope sangria onderin het supermarktschap en zijn malaga en muscatel voor het grote publiek 'historische' namen geworden. Voor kenners zijn er echter weer spannende initiatieven op dit gebied (zie hieronder).

Maar het waren in de 18e en 19e eeuw een aantal Spaanse aristocraten die de tafelwijnen - lees Rioja's - op de kaart hebben gezet. Zij richten zich op Bordeaux en keken er de kunst af van het maken van betere wijnen. Want tot die tijd werd wijn voornamelijk voor lokaal gebruik gemaakt. De hitte van het Spaanse binnenland verhinderde lang bewaren en transport over lange afstanden. Deze aristocraten zorgden er onder andere voor dat het vat als transportcontainer ingang vond in Spanje: tot die tijd werd meestal nog een leren zak, de bota, gebruikt. Die Spaanse belangstelling voor Bordeaux werd na 1860 nog eens geholpen door de Bordeauxse belangstelling voor Spanje. Frankrijk werd namelijk getroffen door de twee bekende plagen oidium en druifluis, en in Bordeaux had men dringend aanvulling van de wijnvoorraden nodig. Gelukkig kon Spanje die lange tijd leveren, hoewel het land ook zelf door beide druivenziektes werd getroffen.

Vanaf 1860 tot 1980 bleef Rioja dus de belangrijkste tafelwijn die Spanje exporteerde. Uiteraard werd er in het land zelf wel andere wijn gemaakt, maar die bleef bestemd voor eigen consumptie. Pas met de komst van moderne technieken als koeling van het gistingsproces kon men in het hete Spaanse binnenland gaan werken aan de uitbouw van de wijnindustrie. En dat is gebeurd, met veel succes.
Wijnmakers als Telmo Rodriquez, de maker van de Dehesa Gago, zijn bij uitstek exponent van dit nieuwe Spaanse wijnelan. Jong, hoog opgeleid, met interesse voor moderne technieken en vernieuwend. Telmo Rodriquez reist het land door en maakt wijn op diverse plaatsen. Grappig genoeg is zijn beroemdste wijn geen tafelwijn, maar juist een wijn uit de oude middeleeuwse traditie: de Mountain Wine van Malaga (ook in Nederland te koop; laatst zag ik hem bij een kaas- en delicatessenwinkel). En zo is de cirkel weer rond.

Spanje heeft een ontzettend groot arsenaal aan eigen druivenrassen, waar aan vast gehouden wordt. Internationale soorten als cabernet sauvignon en chardonnay hebben inmiddels hun weg naar het land gevonden, maar gelukkig blijven de tempranillo, de verdeljo en de vele andere - waaronder de diverse sherrydruiven - alom gebruikt. Ook de Dehesa Gago en de Bonal zijn beide gemaakt van tempranillo, overigens ook de druif waar Rioja van gemaakt wordt. De beide oktoberwijnen gemaakt van tempranillo maken dan ook op allerlei wijzen een boeiend onderdeel uit van de Spaanse wijngeschiedenis!

Wine Blogging Wednesday - 5

Herfst! Afgelopen dagen sloeg de regen al lekker tegen de ramen en langzaam zakken de temperaturen. Nog even en het is weer tijd voor stoofpotten. Zelf ben ik dol op stoofpotten: lekker allerlei ingrediënten bij elkaar gooien, poosje laten sudderen, stukje brood erbij eten en terwijl je wacht alvast een glas wijn nemen. Daarom koos ik als thema voor Wine Blogging Wednesday deze maand dan ook stoofpotten. Bovendien besloten we eens wijn te halen bij een heel ander verkoopkanaal dan de supermarkt: de internetwijnhandel. Er zijn er veel van inmiddels, maar in de pers hoor je er weinig over. In reguliere wijnhandels kun je meestal wel een soort rangorde aanbrengen wat betreft de kwaliteit van hun wijnen, maar hoe zit dat bij internetwijnhandels?

Van BuyYourWine.com, een nog erg jong internetbedrijf, kozen we daarom wijnen die mijns inziens wel eens prima bij stoofpotten zouden kunnen passen: twee rode wijnen uit Spanje.



Van 'rijdend' wijnmaker Telmo Rodriquez de Dehesa Gago 2005 uit de Toro, een gebied ten noordwesten van Madrid aan de Portugese grens, prijs € 7,95. En van Bodegas Real, in Valdepenas, ten zuiden van Madrid, de Bonal Tinto 2005, prijs € 5,95.
De wijnen zijn met korting van 10% samen te bestellen bij BuyYourWine.com.

Over de wijnen de komende woensdagen meer, nu eerst nog wat informatie over de Spaanse keuken, een stoofpottenkeuken bij uitstek! De Spaanse keuken is namelijk een boerenkeuken, waarin veel gebruik gemaakt wordt van voedzame, degelijke ingrediënten. Geen rijke sauzen en verfijnde liflafjes, maar stoofpotten met vlees, vis, groenten en bonen. Aan de kust overheersen de visschotels, in het binnenland gerechten waarin worst, wild, lamsvlees en varkensvlees de hoofdrol spelen.

Volgens Joanna Simon's Wijn aan tafel. De juiste wijn bij het juiste gerecht (een fantastisch boek, uniek in zijn soort), is een klassieke combinatie cocido madrileno met een stevige rode wijn uit Toro. De cocido madrileno is een voedzame stoofpot van groenten, kikkererwten, gekookte ham, worst, merg, vlees en wild of gevogelte. Een voorbeeld van de stoofschotel vond ik hier,
wel automatisch vertaald vanuit het Spaans, dus misschien moet je voor de zekerheid ook even je Spaans oppoetsen en de Spaanse tekst checken. Een andere versie trof ik aan in een online Spaans kookboek.

Ik ben benieuwd wie als eerste een (Spaanse) stoofpot met de Dehesa Gago en de Bonal Tinto gaat combineren en erover vertelt. Je kunt reageren op Wijnkronieken, maar ook op
Wijnerij
Wijnsuggestie
Proost.blogo.nl
Ministerie van Eten en Drinken
Onno Kleyn's Culilog
Wijn.blog.nl