Le Nez du Vin

Wijn heeft de meest fantastische aroma's. Om die aroma's te beschrijven, gebruiken we vaak allerhande 'fruitige' en 'florale' aanduidingen. Een Pinot Noir kan bijvoorbeeld sterk naar
aardbeien ruiken, een bordeaux naar viooltjes, een Sauvignon blanc naar kruisbessen of buxus. Uiteraard betekent dit niet dat er in die wijn geperste aardbeien of
kruisbessen zitten! Wijn is gemaakt van druiven en van druiven alleen (is de bedoeling...). Die aroma's worden bepaald door het druivenras, de bodem, de vinificatie en de lagering (om maar een paar factoren te noemen).
Van vinologen in opleiding wordt verwacht dat zij onder andere op basis van die aroma's wijnen weten te identificeren. Om vinologen te trainen die geuren te herkennen, is er zoiets als een geurdoos ontwikkeld. De bekendste daarvan is wel Le Nez du Vin. De complete set bestaat uit diverse dozen gevuld met allerhande flesje met de meest kenmerkende aroma's.

Afgelopen maandag is ons proefgroepje aan de slag gegaan met zo'n set van Le Nez du Vin. Arjan is in het bezit van de hele collectie, zowel de fruitige geuren als de collectie 'fouten' in de wijn. We begonnen de middag met een rondje 'foute' geuren. Rottende kolen, medische alcohol, luciferkopjes: de meest weerzinwekkende geuren kwamen ons tegemoet. Sommige waren heel herkenbaar, andere kostten wat meer moeite. Zo blijkt de geur van pure zeep niet erg bekend. Iedereen had bij dit flesje vijf een vraagteken staan. Deze geur duidt op vette zuren, ontstaan door een probleem met de gist tijdens de vinificatie. (Of zat het toch anders in elkaar? Correct me if I'm wrong.)
Of wat dacht je van de lucht van 'paard': de meeste van ons omschreven de lucht uit dit flesje eerst als lysol of ontsmettingsmiddel; na de uitleg uit het boekje konden sommigen de paardenlucht herkennen, anderen bleven bij 'ontsmettingsmiddel'. De lucht duidt in ieder geval op een bacterie in het hout van de vaten....

Na al deze vieze luchten snakten we naar een echt glas wijn. Ieder had een fles wijn meegebracht waarvan hij of zij dacht dat hij een karakteristiek aroma zou vertonen. Bij niet iedere fles werkte dit even goed uit: zo was er in mijn Vin d'Oeillades van Thierry Navarre eigenlijk niet heel veel bijzonders te ontdekken, of het moet de lichte aanwezige geur van sulfiet zijn geweest en het rode sappige fruit. Maar in andere wijnen waren de aroma's wel overweldigend. Zo was er een overdonderende Sauvignon Blanc uit Nieuw Zeeland (Marlborough, Saint Clair 2007), met de aroma's van grapefruit, passievrucht en zwarte bes. Vooral de grapefruit en de passievrucht werden door ons herkend. We probeerden te bedenken waar deze wijn bij zou passen en kwamen op rode mul of gekruide gerechten met zeevruchten. Yontie kocht deze prachtige wijn in Leersum, onderweg naar de proefsessie!

Andere toppers waren een mooie Verdejo uit Rueda van Larissa, met subtiele aroma's van grapefruit (Naia 2006) of de naar diksap, appelmoes en flor geurende L'Etoile 2005, Dom. Genelleti (AOC L'Etoile, Jura) van Paul, waarin savagnin en chardonnay gebruikt zijn.
De zwaar geparfumeerde Viña Esmeralda van Torres (Catalunya, 2006), meegebracht door Marianne, werd door een aantal van ons aangezien voor een stevige overrijpe Riesling (ik, zei de gek), maar bleek een assemblage van gewurztraminer en moscatel. Wij meenden ananas, banaan en exotisch fruit te herkennen. Maar Martijn, die de rozenaroma's herkende, kreeg toch gelijk! (Rozenaroma's zijn kenmerkend voor Gewurztraminer.)

Arjan liet ons vervolgens een ECHTE Riesling (Forster Ungeheuer 2006, Spätlese trocken, Pfalz, Heinrich Spindler) uit eigen, net verhuisde voorraad, proeven, om het verschil aan te geven. Daar hebben we alleen maar van genoten!! De fles hoorde dan ook niet echt tot de proefflessen van de dag, maar tot de genietflessen. Dat we die ander ooit voor een wijn van deze edele druif hebben aangezien... We zijn de titel van vinoloog nog even niet waardig.

De overgang naar de rode wijnen viel ons vrij zwaar: mijn Vin d'Oeillades beschreef ik al, de Queribus uit de Languedoc van Martijn beviel beter. Hierin moesten we eigenlijk de lavendel duidelijk herkennen, maar het kostte ons moeite, ondanks het zakje gedroogde lavendel dat tevoorschijn werd gehaald.
De laatste rode wijn bleek een gemenigheidje: we hadden hem moeten herkennen, maar deden het niet. Arjan had van de overschottentafel op de opleiding een Pinotage meegenomen, eentje waarin het verbrande rubber duidelijk aanwezig was. We herkenden wel de lucht van rood fruit, vanille en aceton, maar toeschrijven aan een Pinotage, nee, zover kwamen we niet....
Bij veel van deze wijnen hebben we er ook het bijbehorende geurflesje naast gehouden, maar het was maar een enkele keer dat we het aroma in het flesje ook vonden overeenkomen met het aroma zoals we dat in de wijn herkenden. Misschien dat we nog eens vaker moeten oefenen met Le Nez du Vin, al zullen de doos met de fouten dan overslaan.... Van die vieze luchten hadden we wel genoeg na één middag.

Cultuurgoed van Domaine Navarre

Welke 'cultuurgoederen' proefden we bij Thierry Navarre (zie blog van gisteren)? We begonnen met een tweetal rode wijnen, een Vin d'oeillades (vin de table), en een Ribeyrenc (vin de table 2005), twee druivenrassen die min of meer 'vergeten' zijn. De oeillades is familie van de cinsault en was in de 19e eeuw zeer gangbaar. Hij werd toen als één van de betere soorten beschouwd. De druif produceert in de juiste handen een heerlijke lichte wijn, uitstekend bij een voorgerecht of zo, een beetje gekoeld, op het terras.

Ribeyrenc is ook bekend als aspiran en wanneer deze druif de aandacht krijgt die ze verdient, tref je in het glas iets aan dat heel sterk lijkt op een goede pinot noir. Navarre heeft zo weinig Ribeyrenc beschikbaar dat de wijn nergens geadverteerd staat, zelfs niet in het proeflokaal. Alleen vrienden, bekenden en liefhebbers mogen wat flesjes meenemen. We prezen ons enorm gelukkig dat wij de wijn mochten proeven en dat we drie flessen meekregen! Over enige jaren hoopt Navarre voldoende aanplant te hebben om het volume van deze wijn op te voeren.

Na deze twee rode bijzonderheden schakelden we over naar twee zoete wijnen, een overheerlijke Muscat, verrukkelijk bij citroentaart, vers fruit en allerhande desserts. De wijn staat geheel in de traditie van de streek, aangezien in de Languedoc diverse zoete wijnen gemaakt worden van de muskaatdruif. Dit zijn echter veelal vin doux naturel, waarbij de gisting wordt gestopt door toevoeging van alcohol. Bij Navarre gebeurt dit niet.

Daarna volgde een Vin de grenache van aan de wijnstok gedroogde druiven. Ook deze manier van zoete wijn maken gaat terug op oude tradities. Het grote(re) publiek kent dergelijke wijnen wel uit bijvoorbeeld Italië en Oostenrijk, maar niet uit het zuiden van Frankrijk. De wijn heeft 14.5% alcohol en is zoet zonder zoet te zijn (als je begrijpt wat ik bedoel). Denk aan een goede tawny port met voldoende fruit en je zit aardig in de richting. Net als de maker drinken wij de vin de grenache graag als aperitief; binnenkort komt Tastewine met andere interessante wijn-spijscombinaties voor deze wijn.

Naast al deze bijzondere wijnen maakt Navarre bovendien ook nog een tweetal St. Chinian's: Le Laouzil en La Cuvée Olivier. Voor de Laouzil worden carignan, cinsault, grenache en syrah gebruikt. Het is een typische St. Chinian, afkomstig van bruine leisteenbodems. Makkelijk drinkbaar, lekker bij gevogelte, everzwijn en ook de lamskoteletten in Italiaanse kruiden die wij zaterdag aten. (Italiaanse kruiden zijn natuurlijk identiek aan de kruiden van de Languedoc....: tijm, rozemarijn, salie, oregano).
De Cuvée Olivier is geconcentreerder dan de Laouzil. Wij herkenden er bovendien de geur van pijnbomen in, samen met de typische karakteristieken van een wijn met een aanzienlijk percentage syrah.

De 13 ha. van Domaine Navarre liggen allen op de eerder genoemde bruine leisteenbodems. Oogsten gebeurt met de hand en synthetische bestrijdingsmiddelen worden niet gebruikt. Vinificatie geschiedt in roestvrijstalen cuves of houten vaten (foudres) en botteling gebeurt ter plekke. Wijnen die niet aan de standaards van de wijnmaker voldoen komen niet op de markt.
Ben je nieuwsgierig geworden naar deze interessante wijnen? In Nederland zijn diverse wijnen van Thierry Navarre verkrijgbaar bij Tastewine.

Foto: het stadje Roquebrun aan de rivier de Orb