Benjamin Franklin on wine

Na enige weken onderbreking ben ik onlangs weer verder gaan lezen in het boek Benjamin Franklin: An American Life van Walter Isaacson. Een intrigerende biografie, van een man die veel voor Amerika heeft betekend. Hij was medeopsteller van de Declaration of Independence, verdedigde de Amerikaanse belangen in Londen en Parijs en was daarnaast ook nog eens een praktisch wetenschapper.
En… belangrijk voor dit verhaal: een liefhebber van goed eten en goede wijn. In Amerika dronk Franklin vooral madeira, een wijn die de overtocht goed overleefde en heel oud kon worden. Madeira was dan ook onder diegenen die het konden betalen de meest gedronken wijn in de Amerikaanse koloniën.
Na het opstellen van de Onafhankelijkheidsverklaring en de goedkeuring daarvan op 4 juli 1776 werd Franklin naar Parijs gestuurd om daar de Fransen te bewegen de Amerikanen in hun strijd tegen de Engelsen te steunen. In Passy, bij het Bois de Boulogne, werd Franklin een liefhebber van goede bordeaux en legde hij een aanzienlijke kelder aan, met meer dan duizend flessen sherry, champagne, bordeaux en andere wijnen. Wat zou ik daar graag eens rondgekeken en geproefd hebben….
Franklin’s liefde voor wijn was mij vorig jaar al opgevallen, op ons bezoek van een halve dag aan Philadelphia (veel te kort natuurlijk). We bezochten er Franklin’s Court, de plek waar Franklin's huis op Market Street heeft gestaan. In een ondergrondse tentoonstellingsruimte waren ook wat geschriften van Franklin tentoongesteld, met onder andere een paar uitspraken over wijn. Helaas heb ik die toen niet genoteerd, maar na het lezen van zijn biografie kwam dit alles weer boven. Gelukkig bood ook nu internet weer uitkomst. Op de fantastische website van Lisa Shea – die ik nog eens serieus verder moet gaan doornemen – trof ik een paar uitspraken van Franklin over wijn aan:
'Wine makes daily living easier, less hurried, with fewer tensions and more tolerance' bijvoorbeeld en 'Take counsel in wine, but resolve afterwards in water'.
Bovendien blijkt Franklin zelfs instructies voor het maken van wijn nagelaten te hebben, ook te lezen op Lisa Shea’s website.
Eakins Press, een bibliofiele uitgeverij in New York, geeft een boekje uit getiteld The Bagatelles from Passy, geschreven door Franklin voor zijn Parijse ‘vriendinnen’. Daarin legt hij ondermeer uit waarom de elleboog op een bepaalde afstand van de hand geplaatst is. Een hilarisch stukje proza, waarmee tevens de wijn geprezen wordt.
Hopelijk kom ik in de toekomst meer werk van en over Franklin tegen waarin wijn een rol speelt. Het beeld dat Amerikanen barbaren zijn wat betreft eten en wijn wordt hiermee gelukkig grondig onderuit gehaald.

Oproep aan Viggo Mortensen

Het is te druk. 'k Wil dolgraag over onze Loire-avonturen vertellen, maar het lukt nog even niet. We hebben op dit moment een Amerikaanse gast in huis, die een Californische Pinot Noir voor ons meebracht. De fles is gekocht in Pennsylvania, waar de verkoop van alcohol geregeld wordt door de Pennsylvania Liquor Control Board. Toch vreemd om te bedenken dat je niet zomaar wijn kunt kopen daar. Je moet naar speciale winkels van de staat, en zij alleen bepalen wat er geïmporteerd wordt. Op hun website vond ik 'onze' Pinot Noir niet (Estancia 2002), maar ik zal tzt een PN plaatsen, beloofd. Ook de middeleeuwse garnachia, hypocras, Riinse wine en dergelijke liggen al weken te wachten. Het Utrechts Archief en de KB moeten nodig bezocht worden. Hopelijk binnen een paar weken.
Gelukkig zijn er ook ontspannende dingen: Star Wars III bijvoorbeeld. De hele familie kijkt uit naar dinsdag, als we eindelijk weten hoe het hele verhaal nu in elkaar zit. Heeft lang geduurd, sinds 1977! Alleen weinig wijn daar. Of zouden de acteurs nog leuke wijnverhalen hebben? Zo las ik op internet ergens dat Viggo Mortensen (nee, niet van Star Wars, van Lord of the Rings) in zijn trailer in Nieuw Zeeland een wijnkeldertje had. 'k ben toch eigenlijk wel heel benieuwd wat daarin gekoeld werd... So Viggo, if you read this, mail me about your wine preferences. I'll write a blog about it ;-).

Loire en Loir

Na een heerlijke week in een prachtig gerestaureerd huisje in de bossen boven Bourgeuil is er veel over de genoten wijnen de vertellen. De komende dagen dus wat ‘contes du vin de la Loire’.
Zoals vaker bood de laatste wijnproducent die we in deze vakantie bezochten de grootste verrassing. Ooit gehoord van Jasnieres of Coteaux du Loir (zonder –e)? De Loir is een riviertje dat circa 60 kilometer noordelijk van de Loire (gemeten vanaf de lijn Tours-Bourgueil-Saumur) stroomt. Ik had wel van deze appelations gehoord, maar nooit wijnen ervan geproefd. Gelukkig boden internet en de Guide Hachette genoeg informatie om een interessante wijnmaker uit te zoeken. Het werd Raynard en Francine Lelais van Domaine des Gauletteries, in Ruillé sur Loir.
Perswijn noemde de Loire in het laatste nummer een koningin. Inderdaad, een koningin onder de wijnbouwgebieden. De Loir verdient dan een plaats als zeer elegante prinses, vinden wij.
Wat een fantastische, interessante wijnen proefden we van Lelais! Hij had er vijf, en we proefden ze allemaal, in een sfeervolle cave uitgehakt uit de mergelwand. Voor AOC Jasnieres is chenin de verplichte druif, maar de wijn kan droog of zoet zijn. Lelais maakt alleen zoete wijnen als de druiven dat in een bepaald jaar toestaan. Zo proefden we de Cuvée d’Exception van 2003, een verrukkelijke lichte, elegante vin doux van zeer rijpe druiven.
Maar ook zijn droge Jasnieres mocht er zijn: de gewone 2004 en de Cuvée Saint-Vincent 2004. De laatste is iets rijper en ‘makkelijker’ dan de gewone en lijkt me geweldig bij asperges (tip van Lelais). De gewone Jasnieres is zeer hoog aan de zuren, maar verrukkelijk jong en fris. Bij vis zal íe het uitstekend doen.
De rode druiven die in de streek verbouwd worden zijn de zo goed als onbekende pineau d’Aunis, de cabernet franc, de côt en de gamay. Wijnen gemaakt met deze druiven mogen onder de AOC Coteaux du Loir vallen. Lelais heeft alleen een rode en een rosé van pineau d’Aunis (beide 2004), een zeer bijzondere wijn. De peper stuift je namelijk uit het glas tegemoet, maar wordt goed gebalanceerd door de zuren en de frisheid. Geen wijn om zo te drinken, maar prima bij de locale worstjes, rillettes (een lekkernij van gekookt en uiteengetrokken varkensvlees en spek) en ook een pizza!
Overigens is de streek ook heel aardig. We wandelden bijvoorbeeld door het prachtige eikenbos van de Futaie des Clos, deel van het Fôret de Bercé. We hebben heel wat wijnvaten in wording zien liggen!