Bijzondere druif op Italia al Dente

Leuke raadseltjes om over na te denken: wat is de relatie tussen het Duitse 19e-eeuwse drinklied Wohlauf, noch getrunken en een fles Eisacktaler witte wijn van producent Manni Nössing, afgelopen zaterdag geproefd op Italia al Dente?

De link vormt een druivenras, ontwikkeld in 1929 en sinds 1969 in Duitsland officieel in gebruik. Tegenwoordig is het het op een of twee na meest aangeplante druivenras van het land: kerner. Dit druivenras werd genoemd niet naar degene die het ontwikkelde (door kruisingen), maar naar een Duitse schrijver en dichter, Justinus Kerner (1786-1872), die ook een aantal wijnballades en bovengenoemd melancholieke drinklied op zijn naam heeft staan.

Alto Adige
Maar dan nu nog de link met de fles wijn op Italia al Dente: het Eisacktal ligt in Alto Adige, Zuid-Tirol. Maddalena Wines stond op dit evenement met een aantal mooie wijnen uit Alto Adige, Noord-Italië dus. Bovendien wordt kerner ook in Zuid-Tirol verbouwd. Sterker nog, kerner is een kruising tussen de Zuidtiroler rode druif trollinger (schiava grossa) en riesling! Pfoe, zo is het cirkeltje dus helemaal rond.

Kruising
Ik kende kerner eigenlijk alleen van naam, als druif van mindere kwaliteit. Het staat in Duitsland veel aangeplant, onder andere vanwege de hoge opbrengsten. En dat is nooit een goed teken... Het zou zelfs in de vermaledijde variant van Liebfraumilch worden gebruikt. (Over de échte Liebfraumilch kom ik binnenkort te spreken.) Kerner staat ook aangeplant in Engeland en zelfs hier in daar in Nederland. Maar uitgezonderd misschien een Engelse wijn ergens in de jaren '80 heb ik er nooit iets van geproefd. Tot afgelopen zaterdag. En dat was een zeer aangename kennismaking. Volgens de boeken is kerner de meest Riesling-achtige van alle kruisingen (waaronder ook silvaner en scheurebe); dat verklaard ongetwijfeld waarom ik er zo van gecharmeerd was.

Kerner werd in de jaren '70 van de 20ste eeuw aangeplant in Zuid-Tirol (en is dus niet, zoals iemand me op Italia al Dente vertelde, een overblijfsel van de tijd dat Zuid-Tirol nog bij het Habsburgse Rijk hoorde...). De druif verkreeg in 1993
DOC-status.

Notig en fris
Ik proefde er twee: Eisacktaler Kerner DOC 2008 van Manni Nössing (Maddalena Wines, € 14,75) en Abbazia di Novacella, Kerner DOC 2008 (Anfors/L'Anima del Vino, € 13,95).
Alleen van de eerste heb ik nog wat notities: notig, frisse zuren, zuiver, tikje neutraal in de smaak, maar zeer spannend in de geur. Beide vond ik erg de moeite waard, en ga ik zeker nog een verder verkennen.

Over de producent, Manni Nössing, is weinig te vinden. Alleen Jancis Robinson vertelt iets meer op haar Purple Pages. Van Nössing proefde ik ook de Veltliner 2008, vol en fruitig.
De Abbazia di Novacella is behalve een fantastisch mooi, nog in gebruik zijnde abdij, ook een moderne en bekende wijnproducent. Het wordt hoog tijd om eens te gaan kijken in Alto Adige...

Een verslag over Italia al Dente schreef ik voor Winebusiness.

Timorasso, zeldzaam druivenras uit Piemonte

Eigenlijk is het niet helemaal eerlijk: kennismaken met een zeldzaam druivenras door middel van de wijnen van één wijnmaker. Je hebt op die manier namelijk geen idee of de wijnen die je proeft typerend zijn voor het druivenras, of juist niet. Gelukkig doet dat verder aan het oordeel over de wijnen an sich van een betreffende wijnmaker geen afbreuk. En dat ze bij Cascina i Carpini lekkere en goede wijn kunnen maken, onder andere van het locale druivenras timorasso, dat is zeker!

Over timorasso zegt de Nederlandse editie van The Oxford Companion to Wine slechts: 'zeldzaam druivenras uit Piëmont dat stevige witte wijn en grappa produceert'. Oz Clarke noemt de variëteit niet eens in zijn Grapes and Vines. Gelukkig biedt het web uitkomst, en is er voldoende over dit Italiaanse druifje te vinden om een beeld te vormen. Zo heeft de Sunday Times in mei 2010 een lovende column gepubliceerd, en geeft de site van Strada del Vino dei Colli Tortonesi wat basisinformatie.

Wit druivenras
Timorasso is dus een wit druivenras, dat groeit in de heuvels bij Tortona, in oostelijk Piemonte. Zoals dat met veel zeldzame druivenrassen gaat, was het enige decennia geleden nog gedoemd uit te sterven. en werd het alleen gebruikt voor grappaproductie. Slechts één koene strijder hield stand en redde uiteindelijk de druif van de ondergang. Deze strijder, Walter Massa, geldt nu als dé producent van timorasso, en heeft inmiddels zo'n 20-30 medestrijders gevonden. Eén van deze medeproducenten is Paolo Carlo Ghislandi van Cascina i Carpini. Van hem proefde ik enige weken geleden bij medeblogger Natasha een drietal wijnen van en met timorasso. En het moet gezegd: ik ben een timorasso-fan geworden!

Proefnotities
We proefden een mousserende wijn, een wijn van 100% timorasso en een blend waarin slechts 10% timorasso was verwerkt. Mijn notities in volgorde van proeven:

1. Chiaror sul Masso, Brut Spumante
(vertaling: maanlicht dat reflecteert op de stenen, aldus Natasha; of zou er ook een verwijzing naar Walter Massa inzitten?)
100% timorasso, gemaakt met de methode Charmat, waarbij de belletjes niet op de fles maar in een grote tank ontstaan. Stevige mousse, vrij gele wijn. Ruikt 'gistig' en vol. In de mond vol, fruitig, in eerste aanzet tikje zoet en vettig, vervolgens toch volledig droog, met prettige zuren. Aroma's van perzik in blik. In de afdronk wat kinine, peer en honing. Een zachte, prettige mousserende wijn, die bij velen in de smaak zal vallen. Niet heel moeilijk, niet heel complex, gewoon lekker.

Ghislandi is de eerste die timorasso heeft gebruikt om een mousserende wijn te maken, en van ons mag hij dat blijven doen.

2. Brezza d'Estate 2008
100% timorasso. Geel van kleur, kruidig, tikje boenwas en honing in de neus, doet me denken aan de olijvenlikeur die ik thuis heb staan. Vol en complex in de mond, mineraal, met iets bitters in het midden, en een beetje korte afdronk. Hoge zuren, notig. Echt een eetwijn, bij stevige vette pasta bijvoorbeeld. Ik stelde me er een spaghetti carbonara bij voor, maar ook lasagne met paddenstoelen en veel room.

Van deze Brezza d'Estate werden maar 1123 flessen gemaakt. Ghislandi wil ook absoluut niet uitbreiden, maar datgene wat hij rond de eeuwwisseling is begonnen gewoon steeds beter gaan doen. Timorasso kan goed ouderen, en moet volgens de regels van de DOC Colli Tortonesi minimaal 13 maanden rijpen, waarvan 8 op de fles. De volheid van de wijn komt niet door gebruik van houten vaten, maar uit de druif zelf. Contact met de lie en natuurlijke klaring door blootstelling aan de koude winterse buitenlucht zijn bij Cascina i Carpini onderdelen van het rijpingsproces.

3. Rugiade del Mattino 2009
(vertaling: Ochtenddauw)
10% timorasso, 45% favorita, 45% cortese. Geel van kleur, kruidig, iets minder expressief dan de Brezza d'Estate. In de geur vanilleijs, drop, honing, lindebloesem. In de mond soepel en makkelijk, tikje zilt, prettige zuren, hoge doordrinkfactor.

Hiervan werden slechts 1523 flessen gemaakt. In de geur en smaak was voor mij duidelijk de timorasso te herkennen, ondanks dat er maar 10% van de gebruikte druiven uit timorasso bestond.

Het was een interessante kennismaking met een spannend druivenras, deze miniproeverij van timorasso. Hopelijk komen er de komende tijd meer flessen op mijn pad, zodat ik kan gaan vergelijken.

Een pallet wijn in de tuin

Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar ze zijn binnen! De wijnen van La Cá staan te wachten op hun afnemers, in onze huiskamer.

Samen met een groep vrienden en kennissen proefden we onlangs de wijnen van Paolo Orlandi, van Azienda Agricola La Cá in Roddi, Piemonte. Ik hoorde over Orlandi via digitale contacten; dankzij de financiële crisis bleef hij met grote voorraden wijn zitten. (En hij zal waarschijnlijk de enige niet zijn.) Maar gelukkig zijn daar de sociale media en e-mail en contact met Orlandi was snel gelegd. Ik nam een interview af en we lieten ook wat proefflessen komen. Ik heb de opmerking van een kennis gekregen dat het wel een beetje een vreemde actie was. Waarom die ene wijnboer helpen, terwijl zoveel anderen het ook moeilijk hebben? Maar is dat niet de kracht van de sociale media? Dank zij internet is contact tussen consument en producent in een handomdraai gelegd, en kan de producent zijn problemen én successen delen met de klant. In mijn ogen bevordert dat alleen maar het begrip over wijn, wijnmaken en de keuzes waarvoor een wijnmaker zich gesteld ziet in deze tijd. En dan past het ook helemaal om met die ene individuele wijnmaker een nauwere band op te bouwen dan met die andere, die niet het contact via mail, Twitter of Facebook zoekt!

Avondje proeven
Begin oktober schoven we met zijn zevenen om onze keukentafel, om de wijnen te gaan proeven. Orlandi had ons zes wijnen gestuurd: een Dolcetto, een Barbera d'Alba, twee Langhe Nebbiolo's, een Langhe Rosso en een Barolo. Zes rode wijnen, vier druivenrassen.
Het werd een interessant avondje proeven, waarbij het wel lastig was objectief te zijn. Wilden we de wijnen niet per definitie goed vinden, omdat we een wijnproducent wilden helpen? Gelukkig zijn we er uitgekomen, en bleken er zelfs nog diverse verschillende smaakvoorkeuren te zijn. Zo vonden Nico en ik de Dolcetto 2009 iets te stevig en te bitter, te veel tannines voor een Dolcetto. Anderen vonden het een uitstekende wijn, en er werd goed van besteld. Grote favoriet was de Barbera d'Alba La Patrita, uit 2007. Een zeer fruitige en soepele wijn, die het goed zal doen bij vele gelegenheden, om zo lekker even open te trekken.



De Langhe Nebbiolo Arbiot 2005 deed het ook prima: geurend naar thee, viooltjes en rozen, precies zoals je van een Nebbiolo verwacht. Van de Arbiot 2006 konden we niet goed hoogte krijgen. Was het een foute fles? We vermoedden van wel. Inmiddels heb ik nog twee flessen Arbiot 2006 ontvangen, en ik zal ze opnieuw met aandacht gaan proeven. Wijn blijft een natuurproduct, er kan iets mis gegaan zijn...
Met de Langhe Rosso Rigaudon 2006 hadden we allemaal grote moeite. Achteraf gezien hebben we ons gedragen of we niets van wijn wisten – en dat terwijl er vier vinologen aanwezig waren. Die wijn, gemaakt van een hoog percentage merlot, bleek gewoon een nacht open te moeten staan! De volgende dag hebben Nico en ik het restje met heel veel genoegen opgedronken. Ons geheim hebben we nog met één besteller kunnen delen, en wij zijn nu de gelukkige bezitters van een paar flessen prachtige Rigaudon van La Cá.
Tot slot de Barolo Balthasar 2005: een prachtige wijn, maar blijkbaar toch net niet dat wat we van een Barolo verwachtten. Er volgenden geen bestellingen. 'Mooie Barolo, maar ietsje simpel', was mijn commentaar. Waarschijnlijk had ook deze wijn een nacht lucht moeten hebben. Als ik één ding van deze proeverij heb geleerd, is dat eerste indrukken kunnen bedriegen.


Vlekkeloos transport
Na het opnemen van alle bestellingen, wat heel wat voeten in de aarde had, verliep het transport van de doosjes naar Nederland gelukkig zeer voorspoedig. Orlandi had het prima voor ons verzorgd, en dochterlief heeft de zending keurig in ontvangst genomen en in de tuin laten zetten. Slimme meid! Maar wat mij en Nico betreft was dit een eenmalig avontuur. Wijn in grotere hoeveelheden uit het buitenland laten komen is leuk, voor een keertje, om te zien hoe het werkt. En het nauwe contact met een wijnmaker is een verrijking van je kennis en ervaring in de wijnwereld. Ik zal graag een keer bij La Cá op bezoek gaan, in de nabije toekomst. Maar een bezoekje aan een Nederlandse wijnhandel, virtueel dan wel live, is een stuk makkelijker.

Biologische champagne en Italiaanse bubbels

Hoe meer evenementen rondom wijn ik bezoek, hoe leuker ik het vind om de kleine(re) importeurs te treffen, degenen met passie, die je zelf te woord staan en met enthousiasme over hun wijnen vertellen. Of die een masterclass organiseren met de maker van de wijn.
Vandaag vraag ik aandacht voor twee recente voorbeelden van dergelijke ontmoetingen: op het Haarlemse Fabulous Food Festival organiseerden Agoston & Krieger van Organic Champagne een masterclass rondom de biologische champagnes van wijnmaker Franck Pascal. En in Groesbeek, op de Nederlandse Wijnfeesten, ontmoette ik de eigenaren van Vini del Mondo.

Biologische champagne
Organic Champagne importeert slechts een handvol champagnes, allemaal biologisch, en die mogen er zijn! Speciaal voor het Haarlemse festival was een van hun producenten, Franck Pascal, naar Nederland afgereisd. Hij deed er zelf zijn verhaal, wel een beetje nerveus omdat hij niet vaak voor dergelijke groepen staat. Maar dat deerde allemaal niet, zijn liefde voor het vak spatte er vanaf.
Pascal koos pas voor de wijnbouw nadat zijn jongere broer was verongelukt; hij beëindigde zijn carrière als technisch ingenieur en stapte in het ouderlijk wijnbedrijf. Een studie oenologie volgde, om beter vat op de materie te krijgen.

Chemische wapens
Al gauw raakte Pascal ervan overtuigd dat hij wilde gaan werken zonder chemische hulpmiddelen. In militaire dienst had hij kennis gemaakt met de effecten van chemische oorlogsvoering, en hij realiseerde zich dat de chemicaliën die voor de wijnbouw werden gebruikt – onkruid- en insectenverdelgers – niets anders waren dan lagere doses van dezelfde vreselijke wapens die het leger gebruikte.
Vervolgens bezocht Pascal biodynamisch werkende bedrijven in de Elzas en Zwitserland; daar zag hij de resultaten in de wijngaard die hij ook wilde bereiken. Diverse tests en experimenten later is ook zijn domein inmiddels biodynamisch. Pascal gebruikt alleen natuurlijke gisten, laat de malolactische fermentatie zijn eigen ritme bepalen, filtreert en klaart niet en produceert loepzuivere champagnes. Zelfs de chefs de culture van champagnehuis Bollinger komen bij hem op bezoek om te zien wat biodynamie voor positieve effecten heeft.

Drie champagnes
We proefden op 19 september in Haarlem drie champagnes: Sagesse, Tolérance en Harmonie 2005, waarvan ik de Tolérance, een Rosé Brut, de lekkerste én beste vond. Fris, bosfruitig, vriendelijk, vrolijk, met een mooie structuur. Gemaakt van voornamelijk pinot meunier, aangevuld met pinot noir en een tikje chardonnay. Ook de gerijpte Harmonie 2005 vond ik een topper: vol, gerijpt, met aroma's van gele appel. Gemaakt van 100% pinot meunier van oude stokken. De wijn is een Blanc de Noirs, een witte wijn van rode druiven.


Vini del Mondo
Het tweede voorbeeld betreft de Nederlandse Wijnfeesten op 25 en 26 september in Groesbeek, waar je als consument op je gemak kon proeven en genieten. Vooral kleinere importeurs en wijnhandelaren bemensten de stands. Aanwezig was onder andere Vini del Mondo, gespecialiseerd in Italiaanse wijnen. Ik trof er Marcel Meijers, die samen met zijn partner Suzanne (die ik al kende van de LinkedIn-groep Vrouwen in de wijn) alle wijnen zelf in Italië selecteert en vervolgens importeert.

Bubbelbar
Vini del Mondo was aanwezig in Groesbeek met een bubbelbar op vier wielen, en serveerde een klein aantal verrukkelijke Italiaanse mousserende wijnen. Ik proefde er twee: de Rosé Brut van Pedrotti, een spumante gemaakt volgens de klassiek methode (net als champagne dus). Zacht en rond, frisse zuren, aroma's van zacht rood fruit. Heel subtiel, deze bubbels van chardonnay en pinot nero uit Trentino!
Daarna volgde de serieuze en heerlijk gerijpte La Montina-Franciacorta Millesimato 2005, ook al van chardonnay en pinot nero, maar dit keer wit, niet rosé. Beide wijnen deden me verlangen naar meer. En deden me realiseren dat ik van Italiaanse mousserende wijnen eigenlijk nog zo weinig weet.

Twee leuke ontmoetingen, waarin ik de mensen achter de wijn(import) beter heb leren kennen en de wijnen goed heb kunnen proeven. Waren alle wijnproeverijen maar zo!
Meer over de Nederlandse wijnfeesten volgt binnenkort.

Planeta maakt 'Almanac of the Harvest'

Het Siciliaanse wijnbedrijf Planeta plaatst sinds 16 augustus dagelijks een foto van de oogst op Facebook, vergezeld van een kort commentaar.
De foto's geven een kijkje achter de schermen en worden gemaakt door Chiara, Francesca en Alessio Planeta en oenologe Patricia Toth. Het wordt een verhaal van mensen aan het werk, van druiven, most en landschappen. De oogst zal duren tot eind oktober: in beeld komen de wijngaarden in Sambuca di Sicilia, Menfi, Noto, Vittoria en op de hellingen van de Etna. Inmiddels staan er al prachtige foto's. Bovenstaande is van 21 augustus en toont de oogst in Ulmo.

Het verhaal van een getroffen wijnboer

Via Facebook maakte ik recent kennis met Ben van der Velden, schrijver van het boek Casanova's Plumpudding en oud-journalist voor het NRC Handelsblad. Ben vertelde me over wijnboer Paolo Orlandi, in Piemonte, die prachtige wijnen maakt, maar ze vanwege de economische crisis niet meer kwijt kan aan zijn afnemers. Ben mailde mij in juni: "Ik kom al enkele jaren bij Paolo Orlandi, in de buurt van Roddi, bij het stadje Alba. Dan proeven we samen op zijn terras met uitzicht op de wijngaarden en de hazelaars. Toen ik twee weken geleden bij Orlandi kwam, was hij diep in de put. Als gevolg van de economische crisis zijn al zijn exportcontracten naar Noord-Europa en de VS geannuleerd. Nu moet hij kostte wat het kost zijn kelder leeg krijgen. Hij gaf mij zijn volle Barbera d'Alba 2007 mee voor 3,50 euro per fles. Deze kleine zelfstandige wijnboer heeft geen grote financierders achter zich, en kan zo'n crisis niet lang uitzingen."

Rond de vorige eeuwwisseling besloten Orlandi en zijn vrouw een oud vervallen familiebezit op te knappen, er gastenkamers te bouwen en wijn te gaan maken. Al snel draaide agriturismo Il Cavagnin goed. Bovendien werden de wijnen van Azienda Agricola La Cà, Orlandi's wijngoed, prima ontvangen. Maar dat een start als wijnboer niet altijd loopt zoals gepland en dat het leven in de wijnwereld niet altijd zo rooskleurig is als wel wordt voorgeschoteld, illustreert Orlandi's verhaal. De economische crisis sloeg toe en noodgedwongen verkoopt Orlandi zijn flessen voor een habbekrats.
Geïntrigeerd besloot ik Orlandi via e-mail te interviewen, om meer te horen over zijn problemen met de afzet. Hieronder zijn verhaal, in eigen woorden.


"My parents and grandparents were not vinegrowers. They owned some estates near the city of Alba, in Southern Piedmonte, but they did not make wine. For me, however, wine producing is a family business. In fact, my wife and I began to cultivate a small vineyard of 1 hectare in the year 2000. Later, we enlarged our property; now we own some 3,5 hectares of vineyards. It has been demanding work, of choosing hillsides and exposures, and of selecting soils and vines too.

The vineyards are spread over 1.5 hectare near the city of Alba and 2 hectare a near the village of Barolo, where they make Barolo, a famous wine all over the world. We grow no other crops but grapes. We have some more land, but we will not plant it with vines yet.

Piemontese wines
We make four kinds of typical Piedmontese wines: Dolcetto, Barbera, Nebbiolo and last but not least Barolo. My work is my passion. Only excellent vineyards give excellent wines, of course! So, when we began to renovate and enlarge the vineyards on our property, we did not waste some old vines – about 6000 sqm – that have been growing from 1960 on a hill just on the side of our winery in Roddi. We pick excellent grapes from this vineyard, which has a very low yield (6000 kg per hectare). All my wines destify both of the enviroment and the personality of the wine maker.

I think Piedmonte is one of the best areas in the world to produce outstanding wines, thanks to its climate, and the soil, and the wine producers’ know-how – in one word, thanks to its terroir.



My production is only 8500 bottles per year, but it’s difficult for me to sell all of them! Production is equally splitted among the wines – 2500 bottles each for Dolcetto and Barbera and Nebbiolo and only 1000 bottles for Barolo.

Steep drop in demand
Selling my bottles abroad is very difficult at the moment. In 2009, I sold a few hundred bottles in Northern Europe. Because of a steep drop in demand, I can’t sell them any more. The reasons for the drop in demand are, I think, threefold:
- my winery is not well-known neither in Italy nor abroad, because I am a relative newcomer;
- there are a lot of competitors that have entered the market many years ago;
- due to the world economic crisis wine merchants sell less bottles to consumers now than they did some years ago.

I’ve already made several attempts to sell my bottles in the USA and in Canada. But my winery is not well known by traders as well as the start-up charges are very high. So, in spite of all my efforts, I don’t succeed in selling wine in Northern America.

Selling inside of Italy is less difficult. I sold several hundred bottles here, in Piedmonte, and in some other Italian regions. My customers are both private people and tourists that appreciate very much fine wines having a high standard of quality without compromises. It is hard for me to sell in shops, to get the wine merchants (either retailers or wholesailers) to purchase my bottles – I think just because my winery is not well known as well as there is a lot of competitors in Italian wine market.


Stocks are piling up
And so the stocks are piling up in my cellar and I do not have enough space for the coming harvest. Next Autumn, I will be compelled to sell my grapes to some wholesalers and not to produce wine this year. On the other side, both in Northern and in Southern Piedmont, some small wine producers have given up cultivating their vineyards – they are going to rent out their small properties or are compelled to transfer their vineyards to big landowners. Many people say that, for Italian agriculture and viticulture, this crisis is the worst one after the World War II. And we don’t know whether and when it will come to an end."

Paolo Orlandi, Azienda Agricola La Cà
Località Ravinali 25 - 12060 Roddi CN - Italy

Geproefd: Rosso di Montalcino DOC ‘Saporoia’ 2007

Het loopt een beetje de spuigaten uit met die proefflessen. Ik moet sneller en korter schrijven, vrees ik ;-) Gelukkig ontving ik over de Rosso di Montalcino die ik onlangs van Marie Florence kreeg, wat leuke informatie. Een eerdere Saporoia fles was helaas gekurkt, maar op de Grootse Wijnen-beurs kreeg ik een nieuwe mee. Marie Florence importeert op beperkte schaal Italiaanse wijnen en delicatessen, en organiseert ook wijnreizen.

Deze Rosso beviel ons uitstekend: lekker veel fruit – pruim, kers - en een stallige lucht in de neus, beetje boers. Maar dat pastte heel goed bij ons doordeweekse woensdagse eten. In de mond zachte tannines, een prima structuur. Een wijn om lekker van te genieten, maar ook weer niet al te moeilijk over te doen.

De Rosso di Montalcino DOC Saporoia is afkomstig van een ambachtelijke wijnproducent, Baccinetti. De kleine (3,5 ha) wijngaard van Baccinetti is gelegen in de voor wijnbouw zeer geschikte ‘terre rosse’ in het gebied tussen de dorpjes Sant’ Angelo in Colle en Castelnuovo dell’ Abate, ten zuiden van Montalcino.
Eigenaar Giovanni begon in 1999 met het aanleggen van een wijngaard volgens de strenge regels van het Consorzio del Vino Brunello di Montalcino. In 2006 kwam de eerste Rosso op de markt, in 2009 de eerste Brunello, beiden uit het topjaar 2004.

Aangezien de wijngaard zo klein is, wordt geen onderscheid gemaakt tussen de druiven voor de Rosso of de Brunello. Beide wijnen rijpen in enorme fusten van Slavonisch eikenhout, maar de Rosso wordt al na ongeveer een jaar rijpen gebotteld. Prijs: €12,95

Kassa: test van frizzante Prosecco's

Tsja, wat kan ik nog schrijven over de Prosecco-test bij Kassa gisteren? Alles is al gezegd door Janna en Nicolaas, in de uitzending. Of ik het met de uitslag eens ben, is lastig te zeggen, aangezien de testers niet weten welke door hen geproefde wijn nu precies overeenkomt met de winnaar. Maar als ik de commentaren op de website lees en de oordelen in de uitzending hoor, dan denk ik dat de wijn van Gall&Gall, Santa Chiara, bij mij het beste in de smaak viel. Ook de Tordera van de Wijnkring beviel wel, meen ik. Dat van die doordrinkfactor zou ik gezegd kunnen hebben ;-)
Laat duidelijk zijn dat er dus alleen frizzante's getest zijn: wijnen van de proseccodruif waar het koolzuurgas is ingespoten. De grotere zusjes, de spumantes, hebben daarentegen een tweede gisting op de fles ondergaan, net als champagne en cava, en kunnen wat betreft smaak veel complexer en interessanter zijn. Spumantes vallen verder onder een hoger accijnstarief dan frizzantes en zijn daardoor ook meestal duurder.

Wil je de uitzending nog eens bekijken, kijk dan hier. De proseccotest begint op 19 minuten. (Maar het item over duurzame vis is ook de moeite waard!)

De zuivere wijnen van La Vialla

Al een paar jaar krijg ik ze in de bus: de verbluffende mailingen van Fattoria La Vialla in Toscane. Ooit werd ik er op gewezen door een zakenrelatie, en sinds mijn eerste verzoek om een catalogus van hun producten ontvang ik zeker vier keer per jaar een schitterend boekwerkje, in het Nederlands, met idyllische afbeeldingen, knusse verhalen en zelfs recepten van 'grootmoeder'.

Proefdoos
Maar nog nooit had ik wat besteld en dat terwijl de wijnen mij enorm intrigeerden. Gelukkig had een van mijn collega-Vrouwen in de Wijn diezelfde ervaring. Het besluit om samen een proefdoos te bestellen en die met een paar mensen te gaan proeven was vervolgens snel genomen.


La Vialla ligt in de Chiantistreek en is een familiebedrijf. Het is sinds 1978 in bezit van de familie Lo Franco; behalve diverse familieleden zijn er zo’n 140 medewerkers werkzaam in het bedrijf. Het landgoed omvat in totaal 1342 hectares. Er wordt volledig biodynamisch gewerkt. Naast wijngaarden zijn er olijfboomgaarden, graanvelden, moestuinen, weidegronden – voor de kudde Sardijnse schapen - en diverse landhuizen. De productie omvat niet alleen wijn, maar ook pasta, kaas, jam, brood, verse groenten en niet te vergeten olijfolie!

Die sfeer van familiebedrijf met een trouwe schare werknemers wordt in de communicatie-uitingen sterk naar voren gebracht. De catalogi, mailingen en receptenboekjes zijn allemaal ‘handgeschreven’, en zowel op de website als in de productcatalogi is altijd wel een anekdote of recept van een oude keukenhulp of gewaardeerde kokkin te lezen. De website zit vol filmpjes, sfeervolle foto’s en uitgebreide informatie.

Om onze nieuwsgierigheid naar al dat verantwoordde lekkers uit Toscane te bevredigen, stond er op een regenachtige maandagavond een fraaie doos vol wijn op ons te wachten. We proefden in het proeflokaal van Incontro, in Nijmegen en waren met zijn vijven. Geproefd werden 12 wijnen, variërend van mousserend tot stil en van droog tot zoet.

Zuivere wijnen
Als ik de wijnen in één woord zou willen samenvatten, kom ik op één woord: zuiverheid! We waren het er allemaal over eens, en het woord is die avond regelmatig gevallen. Van de mousserende wijnen tot de stille witte en van de stevige rode tot de Vin Santo: iedere wijn was even zuiver en fris van smaak.


Mijn favorieten
- Torbolino 2008: van sangiovese, chardonnay, sauvignon blanc en vermentino: mijn absolute favoriet, en intrigerend door de toevoeging van sangiovese (een rode druif). Zelfs een dag later was deze wijn nog zuiver en fris. Verder stevige zuren, vol, met een mooie bittertje aan het eind. Prijs € 5,30.

- Chianti Riserva 2006: 80% sangiovese, 10% cabernet sauvignon, 10% canaiolo. Viooltjes in de geur, prachtige kersenrode kleur; fris, sappig, vol en kruidig, zacht en in balans. Een elegante wijn met veel spanning. Prijs € 9,50.

- Vin Santo del Chianti 2005: malvasia en trebbiano, 16,5% alcohol. Ruikt heerlijk naar caramel en rozijnen, maar tevens fris. Die frisheid komt goed terug in de smaak, waar zoet en zuur prima in balans zijn. Dat ze deze Vin Santo voor € 6,85 kunnen verkopen, is een wondertje.

Dat wordt dus een stevige bestelling bij La Vialla. De producten worden namelijk rechtstreeks aan de klant geleverd, zonder tussenpersonen. Er is een depot in Nederland, van waaruit geleverd wordt, en je betaalt geen verzendkosten.

Tot slot nog een tip: Harold Hamersma beschrijft op zijn Foodtube op 3 februari de Spumante La Chiassaie 2008 van La Vialla. Wij proefden hem ook en vonden hem zeer apart. Harold noemt het ergens 'griesmeelpudding-aroma', wat ik zeer passend vind achteraf. Deze prettige mousserende wijn kost maar € 8,50, en is gemaakt van pinot noir, chardonnay en verdicchio.

Geproefd: Montebello Negro Amaro 2008

Ik kan het eigenlijk niet vaak genoeg schrijven: wijn blijft je verbazen. Op een vrijdagavond maakten wij een fles Montebello Negro Amaro 2008 open. We vonden er niet veel aan, weinig interessant. We sloten de fles af en zetten hem weg, om er pas zondag weer naar om te kijken. Tsjonge, wat we toen in ons glas troffen, was wel even wat anders. Na 48 uur openstaan had deze wijn karakter gekregen! Deze donkere, bijna ondoorzichtige wijn uit het uiterste zuiden van Italië rook naar rijpe maar toch frisse pruimen. Hij had veel pit, zelfs wat pepperigs en kruidigs in de mond, met stevige afgeronde tannines, frisse stevige zuren en veel sappig rood fruit, waaronder opnieuw pruimen. Genietend heb ik de rest van de fles samen met Nico opgedronken. Hij combineerde bovendien prima bij de stoofschotel met pompoen en rundvlees van Jamie Oliver (Juul’s favoriete stoofschotel, voor de kenners van Jamie).
De les die we geleerd hebben: niet te snel oordelen, altijd even kijken of de wijn misschien baat kan hebben bij wat zuurstof!

De Montebello Negro Amaro is verkrijgbaar bij de Wijnbeurs, voor € 8,49 per fles als je geen lid bent. Je moet er dan wel 12 tegelijk bestellen.

Even de zomer vasthouden

Het was wel erg herfst ineens, het afgelopen weekend. Voor mensen die de zomer nog even wat langer willen vasthouden, heb ik de volgende tip. Schaf jezelf een doosje Fior d’Arancio aan, van wijnmaker La Montecchia in Noord-Italië.
Fior d’Arancio is een zoete mousserende wijn van muskaatdruiven, met een subtiele bubbel en het aroma van sinaasappelbloesem en druiven. En, niet onbelangrijk, slechts 5,5% alcohol!

Met een slokje van deze wijn waan je je gelijk in het zonnetje van de binnenplaats van het middeleeuwse gehucht waar de wijn gemaakt wordt. Een glas van deze wijn kan volstaan als dessert, maar bij wat druiven of ander vers fruit, al dan niet vergezeld van wat roomijs, kan het ook geen kwaad, denk ik zo. Of bij een stuk vruchtentaart!

Hoewel afreizen naar Montecchia ongetwijfeld aan te raden is (de foto’s op de site doen mij watertanden, en er zijn diverse appartementen te huur op het domein), kun je de Fior d’Arancio gelukkig ook hier in Nederland aanschaffen, bij ProsseccoSi, prijs € 14,00.

Voor de liefhebbers nog wat ‘technische’details. De wijn is afkomstig van de DOC Colli Eugani, 15 km ten zuiden van Padua. De bodem waarop de stokken groeien bestaat uit vulkanische zandgrond. In de wijngaard wordt zeer kleinschalig en terughoudend gebruik gemaakt van bestrijdingsmiddelen. De druiven worden handmatig geoogst en gekoeld vervoerd, op een temperatuur van 0,5°C. Ze worden vervolgens zacht geperst, om de fruitige aroma’s te behouden. De most wordt dan in grote cuvee’s gepompt, waar de vergisting start. Als de gewenste druk is bereikt, wordt de wijn nog 15 dagen rust gegund op -2°, waarna hij wordt gebotteld.

Chianti en meer

Met Italiaanse wijnen had ik nooit veel ervaring, maar het begint goed te komen nu! Binnenkort komt een nieuwe wijnwinkel online, Toscanewijn.nl, en samen met de eigenaar en drie andere betrokkenen proefde ik onlangs het assortiment door. Toscanewijn.nl gaat vooral uitstekende Chianti's verkopen, naast een top Brunello di Montalcino, een verrassende Pomino Rosso en diverse spannende 'landwijnen' of IGT's. Vertegenwoordigde wijnproducenten zijn Cesani, Collematoni, Selvapiana, Malenchini en Casaloste. De meeste producenten hebben voornamelijk rood, maar Cesani is ook bekend van zijn uitstekende Vernaccia di San Gimignano, een wijn gemaakt van de vernacciadruiven die rondom het prachtige middeleeuwse stadje groeien. San Gimignano is eigenlijk een 'witte' enclave in het overwegende 'rode' Toscane. (Hoewel er natuurlijk ook veel trebbiano in de rest van Toscane staat, die gebruikt wordt voor simpele tafelwijnen én in de blend van Vin Santo, samen met malvasia).

Mijn favoriet van deze assortimentsproeverij: het huis Selvapiana, met onder andere een Chianti Rufina 2007 en de Chianti Rufina Bucerchiale Riserva 2000 en 2006. De laatste bood een zeer klassiek glas wijn, met een prachtige neus van rijp rood fruit (kersen, bessen), romige tonen van het hout en een lange afdronk. Selvapiana is een wijnhuis met een rijke geschiedenis én almaar groeiende lovende vermeldingen.
Lange tijd was Selvapiana het zomerverblijf van de Florentijnse bisschoppen, later kwam het in handen van rijke kooplieden. Inmiddels is het wijngoed in bezit van de adellijke familie Antinori. Samen met de familie Frescobaldi vormen zij één van de meest vooraanstaande producenten in het kleine Chianti Rufina-gebied, ten oosten van Florence.

Grappig genoeg was voor de mij de favoriet van Selvapiana een wijn waarvan ik nog nooit gehoord had: Pomino Rosso 2007, Fattoria Petrognano, gemaakt van merlot, sangiovese en canaiolo. Een wijn om uren aan te ruiken, wat een fantastische geur! Veel fruit, hoge zuren, pittig, vol en rond, zijn mijn proefnotities van die middag. De Fattoria Petrognano wordt door Selvapiana beheerd. Dit landgoed is gebouwd rondom een oude middeleeuwse toren en kende net als Selvapiana een lange adellijke en bisschoppelijke geschiedenis.
De DOC Pomino ligt vlakbij Chianti Rufina, oostelijk van Florence. Het gebied produceert toegankelijke, moderne wijnen. Belangrijkste producenten zijn Frescobaldi en Selvapiana/Petrognano.

Toscanewijn.nl zal in de loop van de september met de verkoop starten. Regelmatig zullen ook proeverijen georganiseerd gaan worden.

SpritzOne: bruisend aperitief uit de Veneto

Een eeuwenoude traditie uit de Veneto herleeft, aldus de Nieuwsbrief van de producent Moletto. Bij het familiebedrijf Moletto maken ze veel verschillende wijnen, van stille tot mousserende, rode tot witte en droge tot zoete. Het bedrijf is gevestigd in het uiterste oosten van de provincie Veneto, tegen Friuli aan.
Als uitbreiding op het gangbare assortiment creëerde zoon Giovanni Stival, wijnexpert van Moletto, een laagalcoholisch aperitief op basis van Prosecco, SpritzOne genaamd.
Recent kreeg ik een proeffles SpritzOne toegezonden van de importeur. Afgelopen zondag, op die warme lome middag, besloot ik de fles, ijskoud gekoeld, mee te nemen naar vrienden. Het leek me de perfecte start van een gezellige middag: een aperitief met bubbels, slechts 7% alcohol, knaloranje van kleur, goed te combineren met knabbels, olijven en zoutjes en ook nog eens feestelijk te serveren met een schijfje sinaasappel en veel ijsblokjes. Dit alles natuurlijk volgens de informatie van de producent.

En de producent had gelijk. De kleur - knaloranje - suggereert eigenlijk dat je met een zoet drankje te maken zult krijgen. Dat is gelukkig niet het geval: even lijkt de SpritzOne zoet in de mond, maar al snel komt een prettige droogheid en bitterheid boven. Mijn vrienden vergeleken het met crodino (wat ik zelf niet ken). Het is erg lastig de smaak te beschrijven. Duidelijk is de 'wijnige' achtergrond van het drankje te onderscheiden, maar de fles vermeld dat er ook smaakstoffen zijn toegevoegd. Wat precies, daar ben ik nog niet achter. Bij de kaaskoekjes (zelf maken, van bloem, kaas en ei) combineerde het inderdaad prima, en in de warmte was het een uitstekende dorstlesser. Zeker in een gewoon limonadeglas met veel ijsblokjes en een schijfje citroen.

Het verhaal achter SpritzOne is de moeite waard. Toen de Veneto, het gebied in noordoost Italië rondom Venetië, een eeuw geleden nog onder Oostenrijks-Habsburgse heerschappij stond, dronk men voor de maaltijd graag een mousserende wijn waaraan water was toegevoegd. Hier komt de naam 'spritz' vandaag. In de loop van de tijd ontwikkelde het drankje zich tot een 'echt' aperitief en veranderde het recept. Vanuit de Veneto is de 'spritz' over Italië verspreid en is nog altijd zeer populair onder jongeren, vooral in de steden. Met dit alles in gedachten ging Giovanni Stival aan de slag om een drankje te maken voor de jongeren van nu, die ook nog achter het stuur moeten na het 'spritz uur'. Hij creëerde SpritzOne, met maar 7% alcohol.
Opvallend aan SpritzOne is behalve de kleur ook nog de fles: een hoekige vormgeving die doet denken aan de jaren '70, helaas wel met een kunstkurk. In sommige landen heeft SpritzOne al een eigen website. In Nederland wordt het drankje sinds kort geïmporteerd door Cavad'Or in Hoevelaken. Ik ben benieuwd waar ik het voor het eerst tegen ga komen.

Geproefd: de tranen van Jezus

Zo af en toe koop ik zomaar, op de gok, een doos wijn waarvan de inhoud me alleen al op de beschrijving aanspreekt. Ergens dit voorjaar had Incontro een spannende proefdoos met Italiaanse wijnen, die ik op de een of andere manier móest aanschaffen. Het bleek een goede aankoop, er zijn al diverse prima flessen van genuttigd.
Vanavond was het de beurt aan de wijn met de prachtige naam Lacryma Christi del Vesuvio 2006 Rosso, van Cantine Caputo. Lacryma Christi del Vesuvio is de aanduiding van de DOC, het herkomstgebied. Zoals de naam al zegt: op de uitlopers van de Vesuvius, onder Napels, in Campanië.

We waren zeer aangenaam verrast door deze wijn. De kleur vertoonde duidelijk enige ontwikkeling: helder roodbruin. Ook in de neus kwam die ontwikkeling terug. Naast frisse tonen van bosaardbei en ander bosbes kwam ons een heel klein beetje kruidnagel tegemoet, heel subtiel en net genoeg om de wijn ook als kruidig te omschrijven. In de mond bleek de wijn uiterst fris, met sappige zuren, een goede structuur zonder opvallende of overdadige tannines, en ondanks de opnieuw aanwezige duidelijke ontwikkeling toch ook een verrassende jeugdigheid en fruitigheid. De afdronk was prettig, niet te kort maar ook niet heel erg lang. Wat ons betreft is de Lacryma Christi zijn prijs van net geen tientje helemaal waard.

De druivenrassen kon ik al proevend niet thuisbrengen. Later bleek het om 80% piedirosso en 20% aglianico te gaan, twee inheemse druivenrassen. Over de vinificatie heb ik niets kunnen vinden, maar een houtrijping heeft de wijn waarschijnlijk wel ondergaan. Ik vermoed op de grote houten botti die ik op een foto op de website van Caputo, een modern en groot bedrijf, vond.
De naam Lacryma Christi betekent tranen van Christus. Op de site van Incontro wordt de volgende verklaring gegeven: de tranen die Jezus liet, nadat Lucifer een deel van het paradijs had gestolen om de Golf van Napels te vormen. De tranen brachten het land vruchtbaarheid en maakte het geschikt voor wijnbouw. Poëtisch, nietwaar?

Toscaanse sferen

Voor een nieuwe schrijfopdracht ben ik me aan het voorbereiden en inlezen. Allerlei boeken over Toscane zwerven rond mijn computer, de een nog sfeervoller dan de ander. Op mijn bureau ook nog twee lege flessen, gedronken om verder in de juiste sfeer te komen: Rosso di Montalcino 2004 van Collemattoni en Vin Santo 2003 Tegrino van Cantine Leonardo da Vinci (DOC Bianco dell'Empolese).

De Rossi di Montalcino is een wijn van 100% sangiovese, eigenlijk een kleine Brunello di Montalcino. Rosso's zijn iets lichter en sneller drinkbaar, en daarmee ook een stuk betaalbaarder dan de Brunello's. Bij Collemattoni vergisten de druiven op roestvrijstalen vaten, om daarna voor 18 tot 25 dagen in het sap te blijven weken. Om nog meer extractie te krijgen, wordt de most regelmatig over de schillen gepompt. Vervolgens rijpt de wijn minimaal 12 maanden op grote houten vaten van Slavonisch eiken en nog een maand of 3-4 op fles.
Wij dronken deze uiterst fruitige, elegante en 'warme' wijn bij een simpele pizza. Het werd daarmee geen doorsnee donderdagavond..... Binnenkort is deze Rosso di Montalcino te koop via Toscanewijn.nl, nu al bij La Tavola in Buren.

De Vin Santo dronk ik bij rabarbercake, gewoon om eens te proberen. Een aardige combinatie, maar niet de beste. De Vin Santo overheerste de cake nogal. Het was lang geleden dat ik een wijn van ingedroogde druiven uit Italië had gedronken, en ik was er danig van onder de indruk. Bijna iedere wijnboer in Toscane maakt wel een Vin Santo, maar vaak nog voor eigen gebruik. Slechts een enkeling weet toppers voor de export te maken, waaronder deze Cantine ten oosten van Florence. 'Mijn' wijn was genoemd naar een heer van het stadje Vinci uit de 14e eeuw, Tegrino d'Anchiano. Deze Vin Santo is gemaakt van trebbiano, malvasia en san colombano druiven. Ik vond het een aangename combinatie van frisse zuren en zoet, hazelnoten en honing. Qua geur deed het denken aan sherry. De wijnen van Cantine Leonardo da Vinci zijn verkrijgbaar bij Gall&Gall.
Als ik wat verder ingelezen ben in Toscane, zal ik het maken van Vin Santo nog eens wat verder uit te doeken doen.

Wijnen uit Molise - 2

Organisaties in Molise doen er veel aan de wijnen uit hun gebied onder de aandacht te brengen. Ze zullen aanwezig zijn op Vinitaly in Verona in april bijvoorbeeld, maar ook op Italia al Dente op 21 en 22 maart in Loods 6 in Amsterdam. Ik proefde een aantal wijnen uit Molise op een avond bij het Italiaans Cultureel Instituut en deed er al eerder verslag van.
Een aantal gezamenlijke producenten heeft verder een fraai boekje in het Engels uitgegeven, Wines from the land of Molise, waarin ze zich presenteren, en de link met het toerisme is al stevig gelegd.

Maar de grote vraag is natuurlijk: wat heeft een klein, onbekend gebied uit het vrij diepe zuiden van Italië - Molise ligt boven Apulië - te bieden aan de globale wereldwijnmarkt? Voegen ze iets toe? Ik moet zeggen dat ik dat zeer lastig te beantwoorden vind. Wat voor Molise pleit, is de authenticiteit van de wijnen. Het zijn niet de zoveelste chardonnays of merlots, gelukkig, maar wijnen van inheemse druiven met een prettig en open karakter. Alle wijnen die ik proefde waren zuiver en goed gemaakt, zonder scherpe of ruwe en onaangename kantjes.
Kregen we in wijncursussen nog geleerd dat de trebbiano - in Frankrijk bekend als ugni blanc - meestal maar slappe en nietszeggende wijnen produceert, de trebbianos uit Molise zijn werkelijk de moeite van het proberen waard. Het zijn vaak assemblages met onder andere bombino en malvasia, wat ronde en sappige wijnen oplevert. Of er is de falanghina, een druivenras dat al uit de Oudheid bekend is en dat een kruidige, aromatische stevige wijn kan opleveren. Ook de rode druivenrassen zijn goed vertegenwoordigd, met vooral sappige en pittige wijnen van montepulciano en aglianico.

Dat aspect zit dus wel goed: wijnen uit Molise zijn wijnen met een eigen karakter en typiciteit. Gelukkig zijn ze ook zeer inzetbaar, heb ik mogen ervaren. Sommige zou ik graag nog eens op het terras drinken, anderen probeer ik graag bij een schaal kreeft of schaal- en schelpdieren (zie de proefnotities hieronder).

Over de prijs kan ik op dit moment nog weinig zeggen; zelf zou ik bereid zijn voor de wijnen uit Molise zo'n euro of 8-10 te betalen. Voor sommigen misschien 15 euro. Kunnen de wijnboeren het daar voor doen? Gaan de flessen dat kosten op de Nederlandse markt? En hoe zullen de wijnboeren hun marketing gaan aanpakken? Waar treffen we de wijnen straks? Delicatessenzaak of supermarkt? Hoe bereik je een publiek dat wel geïnteresseerd is, maar niet bereid is stad en land af te reizen voor een flesje Molise?

Allemaal vragen waar ik geen antwoord op weet, maar die me wel aan het denken zetten over de haalbaarheid van het introduceren van nieuwe wijngebieden op de Nederlandse markt. En vragen die de organisaties in Molise zich op dit moment ongetwijfeld ook stellen. We zullen zien wat de toekomst brengt.

Nysias 2007, Cantine Salvatore - falanghina
Bleekgeel met groene waas in het glas; geur kruidig en aromatisch, hint van mentholsnoepjes, mineraal; vol en stevig in de mond, complex, met een klein grapefruitbittertje in de afdronk. 14% alcohol, wat echter niet opvalt. Combineren met kreeft of schaal- en schelpdieren. Wijncategorie 1: Yes, daar wil ik meer van.

Gironia Biferno Bianco, 2007, Borgo di Colloredo - trebbiano, bombino, malvasia
Bleekgeel; geur licht aromatisch, veel fruit; fris en fruitig, met een prettig bittertje. Soepele terraswijn, wel 13,5%. Combineren met pittig gekruide pasta met garnalen en olijven. Wijncategorie 1: Yes, daar wil ik meer van.

Girona Biferno Rosso, 2003, Borgo di Colloredo - montepulciano en aglianico
Diepdonkerrood; geur romig, fruitig en warm, licht jammy; in de mond indruk van kersen en zeer rijpe bramen, aanwezige tannines, weinig zuren. Simpele en plezierige wijn, mist een beetje pit. Smaakt goed bij de boerenkool, maar combineert ongetwijfeld ook prima bij droge kaassoorten of de betere pizza. Een wijn ook voor áán het aanrecht, drinkt lekker makkelijk weg.... Graag hadden we een iets jonger jaar geprobeerd. Wijncategorie 2+: heel erg blij als ik dit op een etentje voorgezet krijg. Kan makkelijk een categorie 1 worden!

Prosecco voor een duf studeerhoofd

Om mijn verjaardag gisteren toch nog een vrolijk tintje te geven - tussen al dat gestudeer voor de vinologen- examens vandaag door - ging er rond vijf uur 's middags een fles prosecco open. Ik had gewoon zin in iets opwekkends! En deze Col Vetoraz Millesimato Dry was precies wat ik zocht. Een ongecompliceerde, opwekkende wijn, uitstekend om een duf studeerhoofd wakker te bubbelen.

De Col Vetoraz is vooral een 'toastwijn': echt een wijn om in een groot gezelschap mee te klinken. En dat blijkt ook precies te zijn wat Barack Obama met Nieuwjaar heeft gedaan: toasten met onder andere de Millesimato Dry van Col Vetoraz. Goh, dat geeft mijn verjaardag gisteren toch gelijk meer cachet....
We konden ons deze prosecco uit Valdobiadenne in de Veneto (noordoost Italië) ook goed voorstellen bij fruit, gebak of misschien zelfs wat zoetere sushi, bijvoorbeeld die met zoet gebakken ei (tamago zushi).

Ik blijf de voorkeur geven aan champagne of cava, maar onder de prosecco's is dit echt een topper. Waren alle prosecco's maar zo.... Stevige belletjes, geurig naar peer en gedroogde appeltjes, zeer aangenaam in de mond, vol en rond. Zelfs vanavond was hij nog heerlijk. Naar mijn smaak was hij er zelfs beter op geworden: de wijn was zijn 'liefheid' kwijt en kwam veel mineraler over. De teleurstelling over het verknalde proefexamen spoelde er heerlijk mee weg....

Col Vetoraz Millesimato Dry wordt geïmporteerd door ProseccoSi!. Er zijn nog drie andere soorten prosecco van dit huis, eveneens te bestellen bij de importeur. De prijs is 14 euro excl. BTW. Voor meer informatie over Col Vetoraz is er hun website. Meer informatie over het maken van prosecco en de verschillen met andere mousserende wijnen houden jullie nog te goed van me....

Frisse wijnen uit het authentieke Italië

Het authentieke Italië, zo werd de streek Molise afgelopen vrijdag beschreven tijdens een presentatie bij het Italiaans Cultureel Instituut in Amsterdam. Molise ligt net boven de spoor van de laars, aan de Adriatische kust. Vertegenwoordigers uit de streek toonden een film over de tratturi, de snelwegen voor helders en schapen uit voorbije eeuwen, die in Molise nog zeer duidelijk in het landschap aanwezig zijn. Door een aantal boeren, gesteund door toeristische organisaties, wordt de transhumance langs deze tratturi - de trek van de koeien van de winterstalling in Puglia naar de zomerweiden in Molise - weer nieuw leven ingeblazen.
Na deze boeiende film werden een aantal wijnen geproefd, uitgeschonken door de producenten zelf en vergezeld van heerlijke kaas en worst uit de streek. Voor dit deel van de avond was ik natuurlijk naar Amsterdam gereisd! De proeverij werd geleid door sommelier Sergio Troiano, die helaas het grootste deel van zijn uitleg in het Italiaans hield.

Als 'moderne' wijnstreek komt Molise nog maar heel kort kijken: de eerste DOC dateert pas van 1983. Inmiddels zijn er drie DOC's: Biferno, (Del) Molise en Pentro (di Isernia). Dat wil overigens niet zeggen dat de wijnbouw pas recent tot Molise is doorgedrongen. Al in de vijfde eeuw voor Chr. veroverden de Romeinen het gebied, dat ze Antiqua Sannio noemden, en plantten er de eerste wijnstokken. Vanaf toen tot nu is wijnbouw een belangrijke economische factor geweest. Druivenrassen waar op dit moment mee gewerkt wordt, zijn onder andere trebbiano, bombino, malvasia en falanghina voor wit en montepulciano, tintillia en aglianico voor rood.

Alfredo Palladino, exportmanager van wijnproducent Terresacre, was aanwezig met twee wijnen: Orovite en Neravite. Beide wijnen zijn niet in Nederland verkrijgbaar, helaas.
Cantine Terresacre is zeer modern van opzet; de inrichting van de kelder en de productieruimten dateert van 2006. Naast 25 ha. wijngaard zijn er ook olijfbomen voor olie en wordt een 'agriturismo'- zeg maar vrij luxueus hotel - geëxploiteerd.
De wijngaarden liggen op 270 meter boven zeeniveau, op glooiende hellingen, en ondergaan de verkoelende wind van de Adriatische zee. Er wordt gewerkt met respect voor oude tradities en de omgeving.

Orovite 2007: Molise Trebbiano DOC; 100% trebbiano; handmatige pluk, selectie van de druiven; persing bij een temperatuur van 8-10 °C; scheiding van most en vaste bestanddelen na 18 uur; vergisting bij 15 °C; duur van de vergisting 10 dagen.
Wij kregen een glas Orovite als aperitief, nog voor de film en de proeverij; om half acht 's avonds was dit een heerlijk licht binnenkomertje, met veel fris fruit, kruidig, licht aromatisch, mild, met een heel licht Italiaans bittertje, alcoholpercentage 13%. Vooral verrassend vond ik de frisheid van deze wijn, die je niet verwacht uit een zo onbekend én zuidelijk gebied van Italië.

Neravite 200?: Molise Rosso DOC; 100% montepulciano; handmatige pluk, selectie van de druiven; vergisting op kleine roestvrijstalen tanks; regelmatige remontage (overpompen van de most over de deken van schillen en vaste bestanddelen); vergisting bij temperatuur van
28 °C.
Dit was de enige rode wijn die ik die avond proefde, en na de reeks aangename witte wijnen was het even wennen. Ik noteerde: romig, jong en fruitig, aangenaam, iets te koud geserveerd. Zuren en tannines matig, niet heel complex. Alcoholpercentage 13%. Prettige jonge wijn, voor bij een pastaschotel met vlees.

Wordt vervolgd...

Foto bovenaan: Ruiters op de tratturi, overgenomen van een blog over Molise door Michele Vitale, tevens spreker op de bijeenkomst op vrijdag 30 januari.

Bijzondere proeverij wijnen uit Molise

Het Instituto Italiano di Cultura di Amsterdam organiseert vrijdag 30 januari een bijzonder avond, waarop de streek Molise, zijn cultuur en zijn wijnen centraal staan.

Gasten die avond zijn onder andere Michele Vitale, vice-president van Italia del Gusto en bevlogen promotor van zijn regio, en Sergio Troiano, sommelier en oenoloog. Tijdens de avond zal eerst een film worden vertoond over de tradities van de streek. Centraal staan de tratturi, de groene autosnelwegen van het verleden, waar de herders te paard of lopend de koeien lieten grazen en leidden. Daarbij besteed de film ook aandacht aan de tavernes, hotels uit vroegere tijden die men langs de weg kon vinden. En aan de kerkjes, om tot de Grote Hemelse Beschermer te kunnen bidden. In de loop van de eeuwen zijn miljoenen stuks vee langs deze tratturi gegaan en dit heeft zijn indruk achtergelaten op geschiedenis, economie en cultuur van Molise. Terwijl na de Tweede Wereldoorlog de tratturi volledig waren verlaten ziet men tegenwoordig opnieuw in mei en in de herfstmaanden de transumanza: de seizoenstrek van vee van de winterweidegebieden van de Gargano in Puglia naar de Apennijnse zomersweiden van Frosolone in Molise.

Molise heeft ook op culinair en vineus gebied heel wat te bieden. Het tweede deel van de avond is gewijd aan een proeverij van diverse wijnen van Molise, toegelicht door Sergio Troiano en begeleidt door heerlijke kazen, vleeswaren en truffel uit de streek.
Drie wijnproducenten zullen aanwezig zijn: vertegenwoordigers van Cantine Cipressi, Cantine Borgo di Colloredo en Cantine Terre Sacre.

Meer informatie over de avond is te vinden op de site van het Italiaans Cultureel Instituut in Amsterdam. Via deze site kun je je ook aanmelden voor de avond, die plaatsvindt op Keizersgracht 564 op 30 januari vanaf 19.30 uur. De toegang bedraagt € 35,00.

Op Wijnkronieken zal na de avond een verslag volgen; binnenkort zullen ook de wijnen en Molise verder geïntroduceerd worden.

Weektopper: Dolcetto d'Alba 2007 van Brezza

De laatste maanden komen er heel wat flessen langs bij Wijnkronieken; proefflessen, cadeauflessen, flessen waar ik nieuwsgierig naar was etc... Niet allemaal hebben ze Wijnkronieken gehaald, meestal wegens tijdgebrek. Vanaf deze week zal er echter iedere week op vrijdag een weektopper gepresenteerd worden: een wijn die ik de afgelopen week heb gedronken en waar ik aandacht voor wil vragen.
Vandaag is dat de Dolcetto d'Alba Fossati 2007 van Brezza, een wijn uit Piemonte, het noordwesten van Italië. Rondom het dorp Barolo liggen niet alleen de wijngaarden voor de beroemde Barolo's, gemaakt van nebbiolodruiven, maar ook wijngaarden met dolcetto, een wat 'makkelijker' rode druif die heerlijk frisse en fruitige wijnen levert. De Italianen zelf drinken deze wijn graag bij de dagelijkse maaltijd; wij maakten er een heerlijke rijke lasagne bij, met tomaten-gehaktsaus, salami, ricotta en geraspte oude kaas.

De kleur is diepdonkerpaars, de geur romig en vol rood sappig fruit. In de mond proef je opnieuw dat prikkende frisse fruit, met een kruidig, peperig accent. Het deed me denken aan aardbeien met balsamico-azijn. De afdronk is enorm lang en heeft het karakteristieke Italiaanse bittertje. De tannines zijn jong maar rijp, en het alcoholpercentage 13%. De wijn kreeg geen houtopvoeding en werd gebotteld in april na de oogst. Na een maand rust in de fles ging hij in de verkoop.
Al met al een heerlijke wijn, die voor € 12,95 te verkrijgen is bij WerkhovenHelming Wijnkopers in Nieuwegein.

Dolcetto's zijn bedoeld om jong te drinken, van lang bewaren worden ze niet beter! Mede daarom gaf producent Enzo Brezza de fles een vernieuwende sluiting mee: de Vinolok, het glazen stopje dat sinds 2004 naast de schroefdop langzaam furore maakt. Deze Dolcetto zal niet snel 'gekurkt' zijn, en zo hoort het ook met jonge frisse wijnen. Brezza is de eerste in Noord-Italië die deze sluiting toepast. Dat er maar snel meer mogen volgen!