Waar een overhoring van je zoon allemaal niet goed voor is. Vanmorgen namen we nog even de toets Techniek door die voor vandaag op het programma staat. Al pratend kwamen we op het verschil tussen melkflessen en melkpakken, op statiegeld en toen plotseling de vraag: waarom hebben wijnflessen eigenlijk geen statiegeld? Onmiddellijk wist ik het antwoord, al had ik er nog niet eerder over nagedacht.
Tot midden jaren zestig, begin jaren zeventig kon je wel degelijk wijnflessen met statiegeld treffen en kon je gebruikte wijnflessen inleveren bij je eigen wijnhandel. Deze spoelde de ingenomen flessen om en gebruikte ze weer voor nieuwe bottelingen. De wijnhandelaar had in zijn kelder veelal vatten waarin hij de wijnen zelf 'opvoedde', om ze dan op het juiste moment te bottelen.
In de jaren zestig brak echter een ontwikkeling door die in de jaren twintig door Baron de Rothschild in Bordeaux was ingezet: de botteling op het eigen chateau. Mis en bouteille par... heet dat tegenwoordig. Op deze manier konden de chateaux voorkomen dat er met hun wijnen geknoeid zou worden.
Tegenwoordig wordt er nog wel gebotteld in Nederland, maar zeker niet meer bij topwijnen, voornamelijk bij huiswijnen. In de laatste Perswijn stond hierover nog een artikel.

Begin jaren zeventig verdween dus de wijnfles met statiegeld. Aan deze ontwikkeling hebben we ook het ontstaan van de glasbakken te danken. Maar dat is een ander uitgebreid verhaal.

De start van onze wijnhobby dateert van zo'n twintig jaar terug. Een van de eerste proeverijen die ik bijwoonde was bij de Hema. Ik werkte daar als zaterdaghulp en ter gelegenheid van een of ander jubileum mochten personeelsleden en aanhang deelnemen aan een proeverij waarbij ook de wijnkopers van de Hema aanwezig waren. In die tijd, midden jaren tachtig, had de Hema nog een grotere collectie wijnen dan tegenwoordig en waren ze soms ook aardig vernieuwend.
Welke wijnen we precies proefden, weet ik niet meer. Onze database bevat weliswaar 929 wijnen, maar in het begin hielden we niet bij waar we een wijn proefden. Zo staat er een Riesling van Hill Smith Estate uit 1986 in onze database, maar niet waar en wanneer we die geproefd hebben. Waarschijnlijk niet op die Hema-proeverij. Wat er toen waarschijnlijk wel op de tafel stond, is een Riesling van Hardy's , met een mooi vogeltje op het etiket.
Onze Riesling-voorliefde werd verder aangewakkerd toen we de BBC-serie van Jancis Robinson op video in huis hadden. We ontdekten de Moezel, gingen er op vakantie en kwamen terug met een aantal flessen. De Rieslings uit de Elzas kenden we al. Van beide, de Duitse en de Franse, kunnen we regelmatig een fles drinken, maar met de Australische is dat moeilijker geworden. Bij de Hema zijn ze verdwenen en elders in Utrecht had ik tot nu toe nog geen importeur gevonden. Tot eergisteren. Toen ontdekte ik via een website dat de opvolger van Hunink Wijnen op het Oudkerkhof, Margaret Wines, twee Australische Rieslings heeft. Binnenkort gauw eens uitproberen!

Ze moeten er trouwens wel zijn in Nederland, Rieslings van downunder. Op de Nieuwe Wereld proeverij van Perswijn in het voorjaar troffen we ze wel aan, maar het was zoeken met een lantaarntje. Bij Hardy's hadden ze sowieso geen Riesling om te proeven. Ze maken deze wijn nog wel, maar in hele kleine hoeveelheden.
Bij een Riesling 2002 van Yalumba (importeur Verbunt/De Nederlandse Wijnkring) hebben we genoteerd: 'fris, maar ook erg rijp, een zoetje'. We besloten dat we deze niet zouden kopen! Een Riesling van Wirra Wirra, Hand Picked 2002, viel beter in de smaak. We noteerden: 'Riesling! Mineralig'. Riesling zoals volgens ons Riesling moet zijn dus.
De importeur, Residence Wijnen, levert aan onder andere de Gouden Ton winkels. Daarvan zit er helaas niet een van in Utrecht! Maar nu is er dus Margaret Wines met twee verschillende Australische Rieslings. Wordt binnenkort vervolgd.

Reageren op deze blog: m.beukers@xs4all.nl

Een studiedag, congres of aandeelhoudersvergadering wordt afgesloten met een borrel. Na een academische promotie wordt de nieuwe doctor gefeliciteerd door de aanwezigen, terwijl de wijn en de port rondgaan. Je zou kunnen zeggen dat datgene wat eerder op de dag afgesproken is, tijdens de borrel ‘beklonken’ wordt.
Een pas gebouwd schip wordt voor zijn tewaterlating begoten met een fles champagne. Ongetwijfeld zullen de gasten bij deze tewaterlating daarna ook zelf het glas heffen. Ook hier is sprake van het beklinken, het bevestigen van een gebeurtenis.
Nieuw is dit alles niet, sterker nog, in de middeleeuwen had dit bezegelen met een glas of beker wijn een nog grotere betekenis. Wijn was in de middeleeuwen niet alleen een van de belangrijkste dranken voor iedereen, wijn had daarnaast ook een functie in het collectieve gebeuren, bij sociale aangelegenheden. De schutters kregen na de jaarlijkse wedstrijd wijn op kosten van de stad. Hoge gasten ontvingen van het stadsbestuur een forse hoeveelheid wijn. Na een processie werden de stadsspeellieden en andere stedelijke functionarissen getrakteerd op een beker of kan wijn.
In Amersfoort, maar ongetwijfeld ook elders, bestond de ‘wijnkoop’; een handeling waarbij de transactie pas echt bezegeld werd als er wijn was gedronken en betaald door de begunstigde van de transactie. Zo kon bijvoorbeeld de inning van de accijns gepacht worden door een burger. De pachter moest aan de stad de wijn vergoeden die werd gedronken ter bevestiging van de overeenkomst (1).
In het Frans zijn zelfs nog woorden over die aan dit gebruik van een beker wijn herinneren: ‘pot-de-vin’ betekent oorspronkelijk een geschenk dat bovenop de prijs van een verpachting, een verkoop of een andere transactie wordt gegeven. Later kreeg het een meer ironische en negatieve betekenis: een steekpenning (2)!

(1) Leen Alberts, 'De stedelijke financiën van Amersfoort in de 15de eeuw' in: Jaarboek Flehite 2001.
(2) Maurice-A. Arnould, 'De "pot-de-vin"' in: Van rank tot drank, ASLK-Galerie 1990.

Ik heb een droom: mijn eigen wijnboekenwinkeltje, waar ook een glas wijn geproefd kan worden. Ik zou veel zoete wijnen schenken, maar dan de goede. Tokaj Aszu, Ausbruch, Eiswein, Berenauslese, Coteaux du Layon, Vouvray, Quarts de Chaumes, Muscat de Baume de Venise, Vendage Tardive uit de Elzas, Monbazillac, port, madeira. Heel lang heb ik gedacht dat daar geen markt voor zou bestaan, maar dit weekend begon ik daar anders over te denken. Mijn eigen wijnhandel heeft namelijk een Coteaux du Layon in de aanbieding, in zijn najaarsaanbieding! Over het algemeen heeft hij in afgelopen jaren weinig aandacht aan zoete wijnen besteed, en dan nu deze toch in Nederland relatief onbekende wijn. De Coteaux du Layon is een kleine gebied tussen Saumur en Angers, aan de zuidkant van de Loire, waar ze verrukkelijke zoete wijnen maken van de Chenin druif. Geoogst wordt er in opeenvolgende ‘tries’, om telkens de rijpste vruchten te kunnen plukken.
De wijnen zijn nog steeds erg betaalbaar. Zo biedt onze wijnhandelaar, Van Wageningen & De Lange, ze dit najaar aan voor € 9,95: een Coteaux du Layon 1997, Selection Particuliere van de Cave de la Loire. In deze Cave Cooperative hebben 450 wijnboeren met in totaal 1900 hectare wijngaard zich verenigd. 13 miljoen flessen wijn worden jaarlijks in de cave gemaakt.
Bij Van Wageningen en De Lange wordt de wijn als volgt omschreven: "Dit is een prachtig jaar voor Layon, omdat de edele rotting optimaal verliep. De kleur is goudgeel met een groene zweem. Het bouquet is rijk aan fruit en heeft iets honingachtigs. Een fantastische edelzoete wijn. Te schenken bij een foie gras of een mooi desert". Het water loopt me in de mond... Proeverij op 2 november a.s.!

Herfst! En dus zat er vrijdag in mijn Odin-groentetas een zakje zuurkool. Ons gezin is niet al te dol op zuurkool, maar als je het een beetje aankleedt met gehakt en smaakmakers, vooruit, dan eten ze het wel. Voor Nico en mij was het tevens een prima gelegenheid om een wijn van de afgelopen vakantie te openen: een fantastische Riesling van de firma Trimbach. Zelf gekocht op het domein, waar we zakelijk maar vriendelijk ontvangen werden. Het gerenommeerde huis ligt aan de rand van Ribeauvillé, in de Elzas en straalt een en al efficiency en zakelijkheid uit. Hier wordt gewerkt en geld verdiend!
Maar de wijnen mogen er dan ook zijn. Van de wijnen van Trimbach kun je absoluut niet zeggen dat ze te veel restzoet hebben, zoals je tegenwoordig zoveel hoort in de wijnpers. Trouwens, wij hebben in de Elzas deze zomer geen enkele Riesling of Pinot Blanc op met te veel zoet! Blijkbaar hebben wij een betere hand van kiezen dan de wijnjournalisten. Ook de wijnen van bijvoorbeeld de Cave de Turckheim waren uitstekend in balans.
Ons advies: altijd zelf gaan proeven, en niet altijd afgaan op wat de heren (waarom nauwelijks dames?) schrijven.

Reageren op deze blog? m.beukers@xs4all.nl