Geproefd: Scherwiller Riesling 2008, Domaine Robert Haag

De laatste dag van het jaar, en tijd om losse eindjes van 2010 af te handelen. Een zo'n los eindje is de Scherwiller Riesling 2008 van Domaine Robert Haag, die ik eerder dit jaar van startende webwinkel Elzas-wijn ontving en deze week nog in mijn voorraad terugvond.

Elzas-wijn is opgericht door twee levensgenieters die graag de wijnen uit hun geliefde Elzas naar Nederland halen. En dan eigenlijk nog alleen die van de omgeving van het stadje Scherwiller, waar ze inmiddels veel vrienden hebben gemaakt onder de locale producenten én met Nicolas Ramstein, chef en eigenaar van Auberge Ramstein.

Scherwiller ligt ten noordwesten van Sélestat, en net even buiten het bekendste stuk van de Elzasser Weinstrasse – dat tussen Ribeauvillé en Colmar. De wijngaarden liggen er aan de voet van twee burchten, Orthenbourg en Ramstein. Grand Cru's komen er niet voor, wel gewoon lekkere wijnen, uiteraard van riesling, maar ook van de overige Elzasser druiven.

Op zoek naar een lekker glas bij een simpel maal van spruitjes, hertenburger en aardappelkroket, trof ik de Riesling van Haag, in een hoekje van mijn voorraadkast. Zoals dat gaat, ging de fles al open tijdens het koken. Vaak vind ik een glas wijn veel lekkerder vóór het eten, tijdens het hakken en snijden, dan erbij. Zo was het ook dit keer; ik moest oppassen dat er nog iets in de fles zat voor bij het eten, zo lekker makkelijk dronk deze Riesling weg. Niet overdadig aanwezig, maar zeker geen eendagsvlieg. Gewoon lekker ontspannen genieten. Bloemig en mineraal in de neus, vol, fruitig en levendig in de mond, met die typische indruk van ananas uit blik die ik wel vaker herken bij gewone Riesling. 

Domaine Robert Haag is een familiebedrijf dat in de jaren '60 van de 20ste eeuw volledig overgeschakeld is op wijnbouw. Voor die tijd was de druivenstok slechts één van de vele gewassen die geteeld werden en werden de druiven verkocht. Inmiddels worden diverse Rieslings gemaakt (50% van de productie), naast andere witte wijnen, crémant en rode wijn. In de 18e-eeuwse kelder liggen grote houten vaten naast roestvrijstalen tanks, en wordt gewerkt met moderne apparatuur voor de diverse stadia van het vinificatieproces. Het domein verzorgt rondleidingen en proeverijen.

De wijnen van Robert Haag zijn verkrijgbaar via Elzas-wijn.nl, prijs van de Scherwiller Riesling 2008 is circa 10 euro. Een prima prijs voor een lekker glas!

Opmerkelijk: Verkiezing Beste Winzer Website in Duitsland

Het nieuwtje is al wat ouder, en is niet opgenomen op de Nederlandse website van het Duitse Wijninstituut. In het kader van de discussie die ik een week of twee geleden op By the Grape.com aanzwengelde, over interactie tussen wijnliefhebbers onderling en ook over wijnliefhebbers en wijnproducenten, wil ik het hier toch nog graag even noemen.

In Duitsland is namelijk een verkiezing tot Beste Producentenwebsite van het Jaar gehouden. 113 wijngoederen of coöperaties deden mee. De jury koos uiteindelijk Weingut Schätzel uit Rheinhessen als winnaar van de prijs voor Beste Winzer-Website 2010. Ook het publiek – de bezoekers van de site van het Deutsche Weininstitut – kon een winnaar uitroepen. Dat werd Weingut Hensel uit de Pfalz.

In haar toespraak benadrukte Monika Reute van het DWI het belang van een website voor een wijnproducent: 'Internet is het belangrijkste informatiemedium van onze tijd. Mensen op zoek naar informatie krijgen een eerste indruk van een bedrijf tegenwoordig online. Met onze website-wedstrijd willen we de aandacht van wijnliefhebbers vestigen op goede, voorbeeldige websites. Tegelijkertijd wil de wedstrijd de wijnwereld handreikingen geven voor het inrichten van een moderne website.'

De jury bestond uit 12 mensen, met vertegenwoordigers uit onder andere het wijnvak, de marketingwereld en internetspecialisten. Juryvoorzitter Prof. Dr. Helge Klaus Rieder, verbonden aan de Fachhochschule Trier, was onder de indruk van het niveau van de inzendingen. "De laatste jaren zijn veel website van wijnproducenten zowel inhoudelijk als qua vormgeving vernieuwd; daardoor zijn sommigen zeer professioneel geworden."

Over de winnaar werd opgemerkt: "De internetaanwezigheid van Weingut Schätzel maakt een geïntegreerd en levendig bestanddeel uit van het bedrijf. Ze valt op door een helder en toegankelijke vormgeving en een begrijpelijke navigatie, zodat ook onervaren internetgebruikers zich er onmiddellijk thuis voelen."

Het hele bericht over de verkiezing tot beste Winzer Website is hier te lezen, met links naar de diverse laudaties.

Slechts 113 Duitse wijnproducenten met een website, die meedongen naar de prijs van Beste Website. Het geeft te denken ...

Seasons Greetings

Shizen en koshu: over Japanse wijn voor bij de sushi

Als we dat hadden geweten, 20 jaar geleden, dan waren we vanuit onze minshuku aan het meer van Kawaguchi zeker even naar Yamanashi gereisd, zo'n 20 kilometer noordelijker. We waren op rondreis in Japan, hadden de berg Fuji een stukje beklommen (tot Fifth Station, er lag nog sneeuw in mei!) en bekeken de omgeving. Maar over wijngaarden of de Asagiri Wine Company lazen we niets in de reisgidsen van 1990. Rondom Yamanashi liggen (en lagen toen ook al) diverse wijngaarden, waar al sinds de 19e eeuw wijn wordt gemaakt. Belangrijkste druif is de koshu, een vitis vinifera-variëteit die via de Zijderoute in Japan terecht is gekomen. Japanse bronnen beweren dat dat al in de 8ste eeuw na Christus was!

Yamanashi ligt in de Katsunuma Prefectuur en wordt beschouwd als het beste wijnbouwgebied van Japan. Afwatering en hellingen spelen daarin een grote rol, plus het druivenras koshu dus, dat hier al eeuwenlang gedijt. Koshudruiven zijn roze getint, een beetje als gewurztraminer. De druivenstokken worden gesnoeid in pergolavorm, waardoor de trossen hoog onder het bladerdek groeien. Op deze manier kan de wind de trossen goed drogen na de veelvuldige moessonregens. Rottingsgevaar ligt hier altijd op de loer!

Ik schreef drie jaar geleden al eens over de koshu, toen het bericht de wereld inging dat Bernard Magrez wijn ging maken in Japan. Inmiddels is Magrez lang de enige niet meer: ook oenoloog Denis Dubourdieu is betrokken bij een wijnbouwproject. Zijn wijn, Shizen, gemaakt door de bovengenoemde Asagiri Wine Company,  is sinds kort in Nederland verkrijgbaar bij de webwinkel van sommelier Edwin Raben. Voor By the Grape.com interviewde ik Edwin hierover.

Inmiddels heb ik de koshu ook geproefd, uiteraard bij sushi, waarvoor deze Shizen speciaal ontwikkeld is. Wat vonden we ervan? Eerst maar eens de proefnotitie: bleekgeel van kleur, in de neus frisse citrustonen, tikje 'groen'. In de mond hoge zuren, delicaat, citrus, tikje abrikoos en peer, bijzondere, strakke afdronk met wat notige hint. Laag in alcohol (10%). Al met al een lekker frisse, lichte wijn, die echter in de afdronk een heel klein beetje kaal overkwam. Hij zou van ons ietsje voller hebben gemogen. Dat effect werd nog versterkt bij de sushi. Tegen wasabi kon de wijn helemaal niet, bij sushi met ei en wat zoetere impressies combineerde de koshu wel goed. Traditioneel wordt koshu vaak gemaakt als zoete wijn, om het bittere te maskeren, lees ik in het persbericht van Edwines.com. Maar de Shizen wordt volledig droog gevinifieerd, en het sap komt zomin mogelijk in contact met de schillen (om de bitters tegen te gaan). Bovendien blijft de malolactische gisting achterwege, om de wijn zo fris mogelijk te houden. Vergisting gebeurt op zeer lage temperatuur en de wijn rijpt op eigen bezinksel op roestvrijstaal.

Na het proeven van deze koshu ben ik wel benieuwd geworden naar de zoetere soorten. En vraag ik mij af of een pietsie restzoet niet aangenamer zou zijn in deze wijn. Al met al vond ik het een zeer interessante kennismaking met een druivenras dat zo exotisch is als koshu. Shizen is een prima wijn, die zeker in Japanse restaurants een goede toekomst heeft. Maar thuis, bij mijn sushi, blijf ik voorlopig Riesling drinken.

Shizen is voor € 19,95 te koop via Edwines.com.

Bossche 'Zoete belofte' met Commandaria

Eerder dit jaar mocht ik jureren tijdens de voorrondes van de Smaak van Nederland. Ik proefde ook een aantal verrukkelijke hapjes, gemaakt met Bossche Koek door Sylvana de Backer. En ik stelde me er gelijk een heerlijke zoete wijn bij voor, bijvoorbeeld de unieke Commandaria uit Cyprus, een wijn die in de Middeleeuwen al een grote schare fans had.

Speciaal voor Kerst een dessertrecept van Sylvana, uiteraard met Bossche Koek, waarbij je natuurlijk een glaasje Commandaria kunt schenken. Maar ook mooie Oostenrijkse Ausbruch, Beerenauslese of Trockenbeerenauslese zal hier goed bij smaken, zolang het zoet van de wijn maar gebalanceerd wordt door frisse zuren. Commandaria is in ieder geval hier verkrijgbaar.

 ‘Zoete belofte’  (dessert) Benodigdheden (6-8 personen):

·        1 cakevorm en bakpapier

·        3 á 4 plakken Bossche Koek van 1 cm

·        Notenlikeur

·        4 dl water

·        150 gram suiker

·        4 eierdooiers en 2 eiwitten

·        400 gram mascarpone

·        100 gram poedersuiker

·        1 zakje vanillesuiker

·        1½ dl slagroom

Bereiding: (ca. 1 uur, wachttijd 6 uur)

·        Vorm met bakpapier bekleden en de bodem vullen met plakken Bossche Koek. Het bakpapier moet wel ruim bovenuit steken om het geheel later uit de vorm te kunnen halen. De koek met likeur besprenkelen.

·        Water met suiker aan de kook brengen en laten afkoelen.

·        In een kom 2 eierdooiers loskloppen en hier langzaam de suikeroplossing aan toevoegen. Deze mengsel nu teruggieten in de pan en langzaam verwarmen (NIET aan de kook brengen) zodat het geheel gaat binden.

·        Het gebonden mengsel onder regelmatig roeren laten afkoelen.

·        In een kom mascarpone mengen met 2 eierdooiers en poedersuiker.

·        Eiwitten met vanillesuiker stijf kloppen en met slagroom door mascarponemengsel spatelen.

·        De in de pan gebonden eierdooiermengsel door de mascarponemengsel spatelen met een scheutje likeur.

·        Het mengsel in de cakevorm, bovenop de Bossche Koek gieten en het geheel in de vriezer gedurende 6 uur plaatsen.

·        Ca. 15 minuten uit de vriezer halen en voordat deze ‘Zoete belofte’ uit de vorm gehaald kan worden.

·        Serveer het op ieder bord een plakje of snij m.b.v. een uitsteekvorm van Ø ca. 6 cm mooie ronde stukken. Bestuif eventueel een mengsel van kaneel met suiker of cacao erboven.

Vivre! Nederlandse wijnboeren in Frankrijk

Je hebt leuke boeken, en leuke boeken. En dit is een leuk boek! Een boek over Nederlandse wijnboeren in Frankrijk, geschreven door gepensioneerd journalist Ger Bouten. Ger is een groot wijnliefhebber, en reist graag naar Frankrijk. Voor al die medelanders die ook zo graag naar Frankrijk op vakantie gaan en van wijn houden, maar een bezoek aan een Franstalige wijnboer een brug te ver vinden, ging Ger aan de slag. Hij inventariseerde de wijnboeren op Franse bodem van Nederlandse herkomst, en vond er zeker 50. Wijnboeren waar je bij een bezoek dus in het Nederlands terecht kunt!

In Vivre! Nederlandse wijnboeren in Frankrijk, uitgegeven door De Boekenmakers, worden bijna 50 wijnproducenten van Nederlandse komaf geportretteerd. Bekende, zoals Eric Albada Jelgersma van Château Giscours en Château du Tertre, tot (nu nog) niet zo bekende, zoals mijn kennissen Roelof en Marlon van Domaine la Monette. Van kinderen die al in de vijftiger jaren met hun ouders naar Frankrijk zijn getrokken, tot hedendaagse zoekenden naar een ander, beter leven ...

Wijn maken in Frankrijk is waarschijnlijk een droom van veel wijnliefhebbers, maar weinigen maken hem waar. En als ze de stap al wagen, is de weg naar succes zelden geplaveid met rozen. Ieder heeft wel zijn eigen verhaal. Dat is één van de meest boeiende aspecten aan dit boek: de persoonlijke verhalen van al die Nederlanders die met meer of minder succes in Frankrijk wijn zijn gaan maken. Verteld wordt waarom ze het avontuur aangegaan zijn, hoe het hun is vergaan, wat hun succestory's en hun tegenslagen zijn geweest. Naast deze fascinerende portretten, waarin duidelijk wordt wat mensen zochten en vonden 'in de wijn' en in Frankrijk, geeft Ger ook (wijn)toeristische tips, overnachtingsadressen en restaurants. Vivre! wordt op deze manier naast een heerlijk lees- en bladerboek ook een handige gids voor bezoekjes aan een wijnregio.

Domaine La Monette, Mercurey

Overigens zijn er meer Nederlanders die in Frankrijk wijnmaken dan in dit boek genoemd worden. Niet allemaal wilden ze meewerken, bijvoorbeeld die allerbekendste met zijn alpinopet (die dan ook weinig extra promotie nodig heeft, dat is waar). Daarnaast zijn er legio domeinen en châteaux waar de Nederlandse invloed aanwezig is, vooral op financieel gebied. Achterin het boek wordt hier nog een summiere opsomming van gegeven.

Naast een onderhoudende inhoud, heeft het boek ook een prettige vormgeving, met nuttige kaartjes, illustratieve foto's en diverse lijstjes achterin. Een Frankrijk-liefhebber die van wijn houdt kan niet zonder dit boek. Mijn last-minute tip voor onder de kerstboom!

Ger Bouten, Vivre! Nederlandse wijnboeren in Frankrijk, De Boekenmakers, isbn  978 90 77 740729, prijs € 22,95

Vivabox: wijn op proef

Het is een geweldig concept, onder de naam Vivabox: je geeft een doos met vijf monsterflesjes wijn aan iemand waarvan je de wijnvoorkeuren niet kent. In die doos zit ook een cadeaubon voor één, drie of zes flessen van de wijn die de ontvanger het lekkerst van de vijf vindt. Twee keer pret voor de ontvanger, makkelijk voor de gever. Sinds kort lanceert een Belgische firma dit concept op de Nederlandse markt. Naast wijnboxen zijn er ook dozen met parfums en andere zaken, overigens.

In mijn mailbox vond ik een persbericht over de Vivaboxen, of ik er aandacht aan wilde schenken. Tsja, dat wil ik best, maar dan wil ik de wijn wel proeven en de doos wel even zien. Zo gezegd, zo geregeld.

De uitvoering van de box is mooi. Luxe doos, goed vormgegeven. In de doos liggen vijf proefflesjes en een kurkentrekker, die trouwens overbodig is voor de flesjes van 25 cl. Die hebben namelijk een schroefdop. De wijnen zijn uit de Nieuwe Wereld: twee Chilenen, een Zuid-Afrikaan en twee Australiërs, verdeeld over vijf uiterst bekende druivenrassen. Een keurige brochure met informatie begeleidt de 'Wereldwijnen'. Tot slot is er de cadeaubon met een code. Via deze code kun je op een website de wijnen bestellen die je wilt hebben. Al naar gelang het bedrag dat de gever besteed heeft, kun je één, drie of zes wijnen gratis bestellen. En met korting kun je bovendien meer wijn aanschaffen.

En dan nu de wijnen: ik zal er kort over zijn. Ze zijn te drinken, maar halen niet het niveau dat de luxe uitvoering van de doos suggereert. Het zijn stuk voor stuk wijnen van supermarktkwaliteit, waarvoor ik zelf echt niet meer dan
€ 4,00 per fles zou willen betalen. Om dan € 29,95 op tafel te leggen en de ontvanger één fles wijn plus vijf proefflesjes te geven waarvan de waarde niet meer is dan € 12,00 aan wijn, vind ik aan de erg dure kant, om het maar eens zwak uit te drukken.

Wat mij betreft heeft de Vivabox wijn een goede toekomst, want het concept vind ik erg leuk. Maar dan moet óf de prijs omlaag, óf de kwaliteit van de wijnen omhoog. Anders eindigt de inhoud van de boxen net als de meeste eindejaarsflessen die we van onze relaties ontvangen: in de stoofpot.

Over Hummergraben en Pfneiszl: Blaufränkisch anders

In Oostenrijk werd ik onlangs verliefd op de wijnen van de druif Blaufränkisch, vooral die uit Mittelburgenland. Het gaat dan om volle, geconcentreerde bijna bordeauxrode, donker gekleurde wijnen die over het algemeen rijping op barriques hebben ondergaan, soms gedeeltelijk nieuw. Het hout overheerst echter nergens, de fruitigheid voert de boventoon. Het zijn wijnen voor bij het eten, bij een stevig stuk vlees. Er is echter nog een andere stijl Blaufränkisch, waar ik gek genoeg pas in Nederland mee kennismaakte, en die ik wel zo prettig vind, misschien zelfs wel beter verteerbaar, zeker voor doordeweeks.

Totaal anders

Op de proeverij van de wijnen van Herrenhof, bij Good Grapes thuis, stond ook een rode wijn op tafel: Hummergraben 2009, gemaakt van 100% Blaufränkisch. Dat bleek een totaal andere Blaufränkisch dan de stevige jongens uit Mittelburgenland, Eisenberg en Leithaberg die ik eerder in Oostenrijk zelf geproefd had. De Hummergraben was helderrood en doorzichtig van kleur, elegant, slank, soepel, met relatief lage tannines en een lekkere kruidigheid. Kleur en structuur deden aan een goede maar simpele Pinot Noir denken, type Maconnais. Heel wat anders dus dan de volle, fluwelige en donkere wijnen die ik eerder had leren kennen.

Rijtjes wijnstokken in de Eisenberg DAC

Eisenberg

Ik dacht even dat het aan de herkomst van de druiven zou kunnen liggen: Steiermark, waar Herrenhof ligt, is toch weer een heel ander wijngebied, redeneerde ik. Gottfried Lamprecht, wijnmaker van Herrenhof, blijkt de druiven voor deze wijn echter niet zelf te verbouwen in Steiermark, maar te halen in Eisenberg (Südburgenland) waar hij van een boer de oogst opkoopt. Vreemd is dat niet: Eisenberg is voor Gottfried slechts een paar heuvelruggen verder naar het oosten, 50 minuten rijden van huis. In dit gebied heeft iedere huisbezitter, en zeker iedere landbouwer, nog een aantal rijen druivenstokken in de achtertuin staan. Iedereen maakte vroeger wijn van eigen stokken voor eigen gebruik. Velen hebben daar in de 21ste eeuw echter geen zin meer in, en verkopen hun druiven of hun rijen stokken. Met als gevolg dat échte wijnboeren in het gebied Eisenberg steeds vaker perceeltjes verspreid over diverse locaties hebben, dat families samenwerken, en dat er nu langzaam ook grotere bedrijven ontstaan. Tijdens de persreis na EWBC bezochten we paar van die familie- of samenwerkingsbedrijven, waaronder Wachter-Wiesler en Vinum Ferreum in Deutsch-Schützen. We proefden er ook de wijnen, en uit ervaring weet ik: in Eisenberg maken ze Blaufränkisch met min of meer dezelfde structuur en concentratie als in Leithaberg of Mittelburgenland.

Oude mandpers

Het lag dus niet aan de herkomst van de druiven. Gottfried had de volgende verklaring voor de verschillen: "Ik ontsteel het grootste deel van de trossen, die vervolgens in een open vergistingstank gaan. Met de hand duw ik pitten en schillen onder de most. Vervolgens pers ik met een oude mandpers die ik een jaar geleden in de winter heb gerepareerd. De wijn gaat daarna in barriques van oud eiken en wordt gebotteld na tien maanden. Ik voeg alleen een klein beetje zwavel toe. Ik gebruik geen nieuw hout; dat zorgt namelijk voor donkerder en dikker wijnen. Voor mij telt de vraag: hoe smaakt een wijn écht als wijnmaaktechniek een stap terug doet?  Die oorspronkelijke smaak wil ik zo puur mogelijk zien te krijgen; dat houdt voor mij ook het bereiken van complexiteit in."

Pfneiszl

Het toeval wil verder dat ik enige dagen na de Hummergraben een zelfde soort Blaufränkisch proefde uit het assortiment van importeur Miranda Beems. Miranda importeert Hongaarse wijnen, waaronder de wijnen van Pfneiszl Hungarian Vineyards . De wijngaarden van dit domein liggen in Sopron. En Sopron ligt... net over de grens met Mittelburgenland. Het is de grote hap uit de Oostenrijkse grens die door politieke en historische gebeurtenissen nu Hongaars is, in tegenstelling tot het omringende gebied. Deze Kékfrankos 2009 – Hongaars voor Blaufränkisch - was eveneens helderrood en doorzichtig, fris en fruitig, kruidig, elegant en slank, misschien een tikje voller dan de Hummergraben. Een zeer prettige wijn, en met slechts 12,5% alcohol. En daar houden de overeenkomsten met de Hummergraben nog niet op: Gottfried wist me wel te vertellen dat hij met Birgit Pfneiszl, een van de twee wijnmakende zusjes, op school (wijnschool, dan) heeft gezeten.

Twee stijlen Blaufränkisch, allebei uit hetzelfde gebied in Midden-Europa. Iets zegt mij dat de wijnen uit Steiermark en Sopron veel meer de nazaten zijn van een wijntraditie uit de tijd van de Oostenrijk-Hongaarse dubbelmonarchie dan die uit Burgenland. De ene stijl is daarmee niet meer of minder dan de andere. Beide zijn spannend en origineel, maar leveren gewoon andere wijnen. En dat maakt de wijnwereld voor mij zo ongelooflijk fascinerend.

Deutsch-Schützen, Eisenberg DAC

De percelen wijngaard in Deutsch-Schützen, in het Oostenrijkse Südburgenland, zijn klein. Nog niet zo lang geleden maakte iedereen hier zijn of haar eigen wijn van de stokken in de achtertuin. Families werken echter steeds vaker samen, en buren sluiten samenwerkingsovereenkomsten. Het levert bedrijven als Wachter-Wiesler en Vinum Ferreum, die volle gestructureerde wijnen van bijvoorbeeld Blaufränkisch maken.

  

Over de jonge wijnmaker Christoph Wachter Wiesler, hieronder rechts op de foto, maakte Julia Sevenich een flitsend videoportret: Lamborghini and Blaufränkisch: Harnessing Rugged Power.

Wijnen van Wachter-Wiesler proeven in de proefzaal van Vinum Ferreum. Rechts Christoph Wachter-Wiesler

Dit is de eerste aflevering van een nieuwe rubriek: Wijnfoto, telkens een praatje bij een plaatje.

Onbekend wijngebied: Saale-Unstrut




Weinbauregion Saale-Unstrut

 
Nederlanders zie je er nog nauwelijks, en de wijnen zijn er goed en betaalbaar. Wat wil een mens nog meer op zijn vakantieadres? Het liefst zouden Ad en Julia het dan ook zo houden, maar de rest van Europa ontdekt hun ideale wijngebied helaas ook langzaam.

Ad en Julia hebben een tweede huis in het stadje Naumburg, zo'n 200 à 300 kilometer van zowel Berlijn, de Poolse als de Tsjechische grens. Naumburg is één van de centra in het wijngebied Saale-Unstrut, genoemd naar de twee riviertjes die het gebied zijn lieflijke, glooiende aanzien geven. Al sinds de middeleeuwen groeit hier de wijnstok, niet verrassend door grote kloosterordes meegebracht vanuit meer westelijke oorden. Het zijn ook de kloosters die die wijnbouw in stand houden tot oorlogen en druivenziektes toeslaan en het wijnbouwareaal vanaf het midden van de 19e eeuw dramatisch snel afneemt. In de DDR-tijd blijven er een paar staatsbedrijven actief, waaronder de nog altijd bekende en bestaande Sektkellerei Rotkäpchen.

Na de Wende in 1989 krijgt het privébezit weer nieuwe kansen, en groeit de wijnbouw gestaag. Dit wordt geholpen door een aantal wettelijke bepalingen: iemand die een huis koopt waar een wijngaard bij hoort, is verplicht die wijngaard in stand te houden, bijvoorbeeld. Of je hem zelf exploiteert of laat verzorgen, dat maakt niet uit, maar rooien mag niet!

Ik proef de wijnen van Saale-Unstrut samen met Ad en Julia, die bij een gezamenlijke vriendin een mooie proeverij voor zeven mensen hebben georganiseerd. Julia importeert deze wijnen samen met een partner op kleine schaal voor de Nederlandse markt, via hun bedrijf Van Weijen en Van Winsen. Zij zijn de enigen die dat doen in Nederland. Wel tref je in Nederland hier en daar wijnen uit het nog noordelijker en oostelijker gelegen wijngebied Sachsen, bij Dresden.

Bezoekjes op de fiets
De producenten waarvan we wijnen gaan proeven zijn bijna zonder uitzondering door Ad en Julia persoonlijk bezocht, vooral op de fiets. De meeste producenten nemen uitgebreid tijd voor hun klanten, en mogen van april tot oktober hun wijnen ook schenken in hun tuin of op hun erf (Strausswirtschaft). Het wijngaardbezit is er zeer kleinschalig, de gemiddelde bedrijfsgrootte is zo'n 6 ha. Totale omvang van het wijngaardareaal is circa 750 ha, waarbij de meeste druivenstokbezitters nog altijd aangesloten zijn bij de locale coöperatie, Winzerverein Freyburg, die in de DDR-tijd uiteraard in 'Volks'handen was.

Dankzij deze coöperatie en de vrijetijdswijngaarden uit de DDR tijd heeft de wijnbouw in dit gebied kunnen overleven. Ik ken het gebied helaas zelf (nog) niet, maar deze beschrijving van Ad deed me denken aan Eisenberg in Oostenrijk, waar de meeste inwoners zelf ook nog steeds een paar rijen wijnstokken in hun achtertuin hebben, waar in het verleden zelf wijn van werd gemaakt (over Eisenberg binnenkort meer).

Acht wijnen
Hoogste tijd om aandacht aan de wijnen te gaan besteden. We proefden er acht, vijf wit en drie rood. Daarvan hebben de witte wijnen op dit moment de beste papieren, al zal, met de klimaatverschuivingen, rood het in de toekomst ongetwijfeld ook beter gaan doen. Witte druivenrassen beslaan 70% van de aanplant op het moment. Sowieso gaat Saale-Unstrut een goede wijntoekomst tegemoet: als de wijnbouwgrens gaat opschuiven naar het noorden in verband met de opwarming van de aarde, ligt Saale-Unstrut uitstekend. Inmiddels zijn er al twee bedrijven lid van de VDP en er is een eigen regionale VDP-organisatie sinds 26 november van dit jaar, samen met de wijnbouwers van Sachsen.

Een van de bekendste wijnbouwers in het gebied is Bernhard Pawis. Zijn wijnen worden voor belachelijk hoge prijzen bij het KaDeWe in Berlijn verkocht en zijn soms enkele weken na de oogst al volledig uitverkocht. Vooral bekend is hij met zijn Müller-Thurgau, een verrukkelijke zomer- en terraswijn. Müller-Thurgau is de meeste aangeplante druif in het gebied. Daarnaast is zijn bekendheid mede te danken aan zijn lidmaatschap van de VDP,  als tweede wijngoed in Saale-Unstrut. Zijn Riesling Grosses Gewächs van Erste Lage Edelacker mocht er zeker zijn. Riesling heeft overigens een zeer klein aandeel hier, en ter plekke richt men zich veel meer op Müller-Thurgau. Vragen naar Riesling kan in Saale-Unstrut wel eens op meewarige blikken stuiten, begreep ik van Ad en Julia...

Laag alcoholpercentage
Vanwege de relatieve jeugd van veel wijnbedrijven is de uitrusting in de kelder vaak hypermodern: roestvrijstalen vaten, moderne persen etc... Dat bleek ook zeker uit de geproefde witte wijnen: ze waren zonder uitzondering fris, fruitig en modern, zonder vermoeide kantjes of niet terzake doend houtgebruik. Een goed voorbeeld is de Riesling van Matthias Hey, een Spätlese Halbtrocken van 2009, met citrustonen en stevige mineraliteit (de bodems in Saale-Unstrut bestaan onder andere uit Muschelkalk, van fossiele schelpen). Daar komt nog bij dat bijna alle geproefde wijnen een heerlijk laag alcoholpercentage hebben, 12- 12,5%, zelfs voor de rode wijnen!

Speciale aandacht tot slot voor de Gewürztraminer Spätlese feinherb 2009 van Weinbaubetrieb Der Steinmeister: een zeer subtiele Gewürztraminer, met precies de juiste zuren en een zoetje om tegen een oliebol op te kunnen. Een van de aanwezigen had oliebollen meegenomen, en die bleken werkelijk geweldig bij de Gewürztraminer te combineren. Iets om over een paar weken zeker nog eens uit te proberen!

Proefnotities

Je merkt, ik kan nog uren doortikken over die wijnen van Saale-Unstrut. En dat zonder er al eens geweest te zijn. Dat gaat zeker gebeuren ergens de komende maanden, hoop ik! Ik besluit voor nu met de – summiere - proefnotities van de acht geproefde wijnen en de aanbeveling eens een proeverij bij Van Weijen en Van Winsen mee te maken.

1. Weingut Pawis – Müller-Thurgau 2009

fris, bloemig, prettige zuren, mineraal, licht gebalanceerd zoetje, slechts 11%

2. Gleinaer Weingut Böhme – Weissburgunder Spätlese Freyburger Schweigenberg 2009

mineraal, aroma's en smaak van abrikoos, grapefruit en mandarijn, bittertje in middenpalet, tikje zoet in afdronk, kort, 13%

3. Weingut Hey – Riesling Spätlese Halbtrocken, Naumburger Steinmeister 2009

mineraal, citrus, 12,5%

4. Weingut Pawis – Riesling Grosse Gewächs Freyburger Edelacker 2008

Geelgroene zweem, mooie Rieslingneus, citrus en vanille, grapefruit, vol

5. Weinbau Der Steinmeister – Gewürztraminer Spätlese Feinherb Freyburger Schweigenberg 2009

rozen, lychee, jasmijn, grapefruit, licht prikkeltje, prachtige balans van zoet en zuur, 12,5%, heerlijk bij vette paté en oliebollen!

6. Winzerhof Gussek – Spätburgunder Naumburger Göttersitz 2008

bleekrood, kersen, bosfruit, licht en prettig, kruidig, prima Spätburgunder

(André Gussek adviseert ook Nederlandse wijnboeren!)

7. Weingut Uwe Lützkendorf – Spätburgunder Karsdorfer Hohe Gräte 2008

sterke reductieve geuren, stallucht, hard en onprettig, enige lucht hielp niet, 12,5%

(Eerste lid VDP in Saale-Unstrut, maar waarschijnlijk niet vanwege deze Spätburgunder)

8. Winzerverein Freyburg – Dornfelder 2008, von Barriques

fruitig, zwoel, prettig, maar heel korte afdronk, vrolijke wegdrinker

Meer lezen over Saale-Unstrut kan op de website van de regio, en in het prachtige boek van Klaus Epperlein en Uwe Jacobshagen, Göttersitz, Edelacker und das Paradies. Wein an Saale und Unstrut, Halle 2008

Antipakjesavond en de Smaak van Nederland

Morgen is het antipakjesavond, ingesteld door culinair journaliste Karin Luiten. Karin deed eerder deze week een oproep om op 4 december, te koken zonder kant-en-klaar pakje of zakje. Geen soep uit een pakje, geen diepvriespizza, geen potje tomatensaus voor over de pasta. Zo'n initiatief steun ik  natuurlijk, ook al ben ik geen foodblogger. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat er hier in huis ook wel eens spaghetti gemaakt wordt met een pot saus, waarin dan wel vers gebraden gehakt, zelf gehakte wortel en bleekselderij gaan. Een kant-en-klaar maaltijd komt er hier niet in (al sta ik niet in voor de capriolen van mijn pubers als we zelf van huis zijn...).

Smaakvervlakking

Wat is er dan tegen op kant-en-klaar? Ten eerste weten veel mensen vanwege al die gemaksverpakkingen niet meer hoe ze een stamppot moeten maken, om maar eens wat te noemen. In plaats van verse aardappelen te schillen, te koken en te stampen, wordt een pakje aardappelpoeder gebruikt. Langzaam verdwijnt daarmee ook het besef, vooral bij de jongere generatie, hoe je een aardappel kunt klaarmaken. En dat is toch zonde? Daarbij zit er in die pakjes ook nog eens vele E-nummers, smaakstoffen, kleurstoffen etc... Allemaal niet goed voor het lijf. Én, waar ik naar toe wil, de smaak vervlakt! De inhoud van pakjes of zakjes kan nooit de geweldige smaak vervangen van een vers bereid product. Geen soep lekkerder dan zelfgemaakte, met soepvlees, schenkel, groente en, vooruit, een klein bouillonblokje. Geen tomatensaus smakelijker dan die die je zelf hebt gemaakt, van verse tomaten.

Finale Smaak van Nederland

Bij de smaak aangekomen, kan ik vervolgens mooi aanhaken bij een evenement waar ik eerder deze week was, de finale van de Smaak van Nederland. Negen finalisten mochten er hun bijzondere, unieke, Nederland-veroverende eetbare product aanprijzen, waarbij ambachtelijk, duurzaam, biologisch, gezond etc... natuurlijk toverwoorden waren. Maar het allerbelangrijkste van die producten is de smaak! De smaak van verrukkelijke schapenkaas van Texel (Kaasboerderij Wezenspyk), naar een recept dat vier eeuwen oud is (één van mijn favorieten). De smaak van honingtomaten, opgekweekt uit een vergeten soort zaad; van zoetzure paprikajam, heerlijk op een blokje kaas, of van het subtiele seizoensbier van Brouwerij de Fontein. Ik proefde ook de roomzachte terrine van rundertong, van boerderij Erve Elferman; die lijkt me heerlijk als voorgerecht met Kerst. Komt nog bij dat ze op deze boerderij werkelijk alles van de koe gebruiken, niets wordt nodeloos weggegooid. En dan de Hottie sambals van Sita Danser. Ik ben geen sambal-eter, maar mmm, deze wil ik wel in huis halen.

Kleinschaligheid

In al deze producten komt smaak op de eerste plaats, en daar zijn ze op beoordeeld. Daarnaast spelen duurzame teelt en bereidingswijzen een rol, plus een instelling van de producent om dat smaakvolle product ook zó te blijven maken. Kleinschaligheid is geen vereiste, maar zoals juryleden Felix Wilbrink en Dick Veerman in hun slotwoorden aanhaalden: boeren of voedselproducenten kunnen niet allemaal gaan voor schaalvergroting. Groot, groter, groots is niet voor iedereen een optie, en zeker niet voor de landbouw op als geheel. Veel beter is het een kwalitatief goed product op de markt te brengen, en daar dan met passie en inzet voor te blijven werken. Als je van je afzet goed kunt leven, wat wil je dan nog meer?

Oh, en dan de winnaars van de Smaak van Nederland, die moet ik natuurlijk ook even melden: de Hottie Sambals van Sita Danser ontvingen de juryprijs, de honingtomaten mochten de publieksprijs in ontvangst nemen. Meer informatie over deze derde editie van de Smaak van Nederland tref je hier.

Dus: morgenavond pakjes inpakken na een smakelijke kom soep zonder pakjes, of een ovenschotel met verse ingrediënten. In onze Herberg De Ketel en de Kurk gaf de kok voor AntiPakjesAvond een heerlijk soeprecept met pastinaak. En daar schenk ik dan een lekker glas witte wijn bij, bijvoorbeeld de Collesanti van Mario Carpineti, verkrijgbaar bij Vinoblesse en vermeld in de WijnWebWinkelgids. Lang leve de smaak!

Kennismaking met Herrenhof

Al weer enige tijd heb ik regelmatig contact met de eigenaar van het wijngoed Herrenhof, in het Oostenrijkse Steiermarken. Gottfried Lamprecht (1983) is onder andere zeer actief op Twitter en Facebook en heeft een eigen weblog. Dagelijks laat hij iets van zich horen: over zijn wijngaarden, het werk in de kelder, zijn gedachten rondom wijnmaken etc...

Zelden trof ik een wijnproducent die zo bezig is met het zichtbaar maken van wat hij doet en waar hij voor staat als Gottfried. Voor mij staat hij dan ook model voor de nieuwe generatie wijnmakers die de social media met veel succes weten in te zetten. Ik ontmoette er meer op EWBC, maar Gottfried is naar mijn idee wel één van de meest succesvolle op dit gebied. Zichtbaarheid van wijnproducenten is belangrijk, in mijn ogen. Wie kan er namelijk het beste het verhaal van wijn vertellen, als het niet de wijnmakers zelf is?

Ik ontmoette Gottfried ook in levende lijve, in Wenen, tijdens de European Wine Bloggers Conference (EWBC). Ik proefde de laatste druppels van zijn Buchertberg Weiss daar, tijdens de inmiddels in EWBC kringen fameuze 'guerilla tasting', en Gottfried proefde het restje Reestlander Wit, de fles Nederlandse wijn die ik mee had genomen naar Wenen. Gottfried vertelde me daar ook dat hij het bedrijf vanaf het begin aan het opbouwen is. Sinds 2005 is hij bezig. De Herrenhof en bijbehorende wijngaarden waren tot het eind van de negentiende eeuw in bezit van de Augustijner kanunniken van het klooster Vorau, maar raakten daarna in verval. Samen met zijn ouders blaast Gottfried die oude traditie van wijnbouw nu weer nieuw leven in.

Buchertberg Weiss 2009

Na die druppels Buchertberg en de verhalen van Gottfried werd het hoog tijd de wijnen eens uitgebreid te proeven. Dat gebeurde een paar weken geleden, met een klein gezelschap ten huize van Good Grapes-eigenaar Erwin Blezer. Vooral de Buchertberg Weiss had mijn aandacht, omdat dit een zogenaamde field blend is, wat ze in Wenen Gemischter Satz noemen. En wat een fantastische, complexe wijn was die Buchertberg Weiss! Helder geel van kleur, met een intrigerende neus van citrus, abrikozen, noten en een toefje hout. Droog en fris in de mond, licht prikkelend, met hoge zuren, vol en complex. Een geweldig voorbeeld van wat een Gemischter Satz kan zijn. Wel even wat lucht geven voordat je er van gaat genieten! Pas na overschenken in een ruime karaf kwam de wijn echt tot zijn recht!

De field blend is een bewuste creatie van Gottfried: hij wil een type wijn maken dat in vroeger tijden, voordat de wijnwereld de monocepage-wijnen ontdekte, de standaard was. Daartoe heeft hij zijn wijngaard aangelegd met diverse stokken van verschillende druivenrassen. Pinot blanc, sauvignon blanc, pinot gris en riesling zijn samen met een beetje gewurztraminer naast en door elkaar op de Buchertberg aanplant. Deze glooiende helling ligt bij het plaatsje Markt Hartmanssdorf, tussen Graz en het Südburgenland. Oogsten van alle druivenrassen gebeurt tegelijkertijd: het ene ras is dan wat rijper dan het andere, maar dat is exact de bedoeling voor een Gemischter Satz. Na de vergisting rijpte de wijn in vaten van 300 liter, gemaakt van Frans en Roemeens gebruikt hout.

Naast een witte Buchertberg is er overigens ook een rode variant, en maakt Gottfried ook een Blaufränkisch met druiven uit de regio Eisenberg. Daarover binnenkort meer.

Herrenhof Charta

Voor zichzelf heeft Gottfried 10 punten opgesteld waarheen hij zich in het wijnmaken wil houden. Hij noemt dit het Herrenhof Charta:

1. Druiven voor zijn wijnen komen alleen van de Buchertberg.

(En als dat niet zo is wordt het vermeld, zie het vervolg over rode wijnen binnenkort.)

2. Bodem en vegetatie worden bewerkt zoals in de gecertificeerde biologische landbouw.

3. Opbrengsten zijn maximaal 45 hl./ha.

4. Eigenschappen van wijngaard en jaargang MOETEN in de wijn tot uiting komen.

5. Vergisting alleen door middel van natuurlijke gisten uit de omgeving. Botteling op zijn vroegst in april van het jaar volgend op de oogst, verkoop vanaf 1 mei.

6. Geen gebruik van aroma's en toevoegingen, sulfiet alleen mondjesmaat en geen gebruik van apparaten om te concentreren of  stoffen uit de wijn te halen (specifiek de spinning cone, om de dealcoholiseren).

7. Bezinning op traditionele wijnbereidingsmethoden, zoals lang contact met de gist en indien mogelijke ongefilterde botteling.

8. Behoud van de vruchtbaarheid van de bodem en bevordering van het leven in de bodem.

9. Bevordering van biodiversiteit, zowel planten als dieren.

10. 100% vrij van gemanipuleerde genen.

En voor de toekomst heeft Gottfried nog plannen bij de vleet. Recent is een oude boomgaard gerooid, om op de Buchertberg – waarvan hij de enige eigenaar is – een nieuwe wijngaard aan te leggen. Nieuwe vaten worden over enige tijd gemaakt van hout van eigen eiken, en zullen rond 2013 ingezet gaan worden. Het hout ligt nu uit te looien. In de toekomst wil Gottfried gaan werken met authentieke druivenrassen die uit de streek verdwenen zijn. Daarover zullen we vast alles horen als de tijd rijp is.

Good Grapes heeft besloten de wijnen van Herrenhof naar Nederland te halen. Van harte aanbevolen!

Riesling uit Slovenië: Pullus

Er zijn de afgelopen weken zoveel flessen huize Wijnkronieken binnengekomen, dat we soms niet meer weten wat er staat. We proeven ons een weg door het geheel en pogen de juiste fles bij de juiste maaltijd te combineren. Dat lukt niet altijd, zoals eerder deze week. Maar dat lag noch aan de wijn, noch aan de preitaart: allebei heerlijk, maar deze fles wijn paste gewoon niet bij deze groentetaart.

Het ging om een fles Renski Riesling uit Slovenië, van het merk Pullus. Ik maakte al eerder kennis met Pullus op Wine Professional 2010, en kreeg deze fles bij een bezoekje dat ik onlangs aflegde bij de importeur, Double U Wines. Net als die andere Sloveense wijn, Puklavec & Friends, is Pullus een jong en hip merk uit een opkomend wijnland. Achter Pullus staat een groot bedrijf, Ptusjka Klet, in Oost-Slovenië.

Mijn fles Riesling was uit 2007. Ik vreesde dat hij misschien wat te oud was, maar dat viel 100% mee. Bij de preitaart had ik echter de jonge, fruitige Rieslingstijl van de Pfalz in gedachten, maar dit bleek toch even een andere wijn. Sterk mineraal, gerijpt, fris en interessant, maar niet meer heel fruitig en jong. Een beetje ingetogen en streng, maar van een strengheid die je intrigeert, en die je uitnodigt om nog eens een slok te nemen, om verder te proeven en te ontdekken. Ik zou zeggen: in de gaten houden dat merk Pullus. Double U Wines gaat de komende tijd stevig aan de naamsbekendheid werken. En van Slovenië zullen we zeker meer horen.

De vele gezichten van Grüner Veltliner

Zeker meer dan vijftig verschillende Grüner Veltliners waren er te proeven gedurende de European Wine Bloggers Conference. Oostenrijks no. 1-druif was alom tegenwoordig, tot in Burgenland toe. Hij groeit dan ook in zo goed als alle wijngebieden, al zijn de wijnen uit Wachau, Kremstal en Kamptal het bekendst en beroemdst.
Grüner Veltliner wordt niet alleen als wijn van één druif gebotteld (monocépage), maar ook geassembleerd in allerlei cuvées én in de Gemischter Satz, de Weense specialiteit.

In het verleden is wel gezegd dat goede Grüner Veltliner zich kan meten met top-Bourgogne. Dat waren dan krachtige, houtgerijpte versies, met een romigheid die je in de meeste Grüner Veltliners die ik in Oostenrijk proefde, niet tegenkomt. Iemand zei tijdens de conferentie zelfs tegen me dat hij Grüner Veltliner maar een overgewaardeerde druif vond. Hij vond die hele hype eromheen niets. Zo ver zou ik zelf niet willen gaan: ik heb werkelijk fantastische voorbeelden geproefd en begrijp waarom de Oostenrijkse witte wijnen gewaardeerd worden én waarom Grüner Veltliner daarin de belangrijkste plaats inneemt. Ik proefde bijvoorbeeld de Grüner Veltliner Klostersatz 2009 van Pichler-Krutzler of de Smaragd Wösendorfer Kollmütz 2008 van Rudi Pichler, van de hellingen van de Wachau. Beide geweldige wijnen. En dan was er de Kirchweg Smaragd 2009 van Franz Hirtzberger tijdens het boottochtje op de Donau. Zelfs om 10.00 uur 's ochtends een verrukkelijke wijn.

Niet één stijl
Maar in al die verschillende Grüner Veltliners die ik proefde gedurende die vijf dagen, heb ik niet één stijl, of één bepaald kenmerk genoteerd dat ik nu typerend vond voor álle Grüner Veltliners. Hoge zuren: ja, meestal wel. En beetje vettig in de mond: heel vaak; kruidigheid: ook heel vaak, maar niet altijd. Maar het beroemde witte pepertje dat je zou moeten ontdekken in geur en smaak, ben ik lang niet altijd tegengekomen. Sommige wijnen waren romig en vol, andere strak en beendroog. Citrustonen, abrikoosaroma's, mineraliteit, wel hout, geen hout, en nog veel meer, het komt allemaal voor in de wijnen. Grüner Veltliner schijnt dan ook bij uitstek het terroir en de omgeving te reflecteren. Ik heb in Oostenrijk meer begrip gekregen voor het totaalaanbod aan wijnen, en zeker voor de rode. Maar van Grüner Veltliner kreeg ik nog niet echt hoogte ... Mijn studie gaat voort!


Kennismaken met Grüner Veltliner in Nederland is relatief makkelijk. Begin bijvoorbeeld in de WijnWebWinkelgids, daar staan er twee in, één van Grapedistrict en één van Good Grapes. Maar in de inleiding van mijn gidsje noem ik ook een buitenlandse webshop, Burgweine, van de Oostenrijker Thomas Burg. Ik interviewde hem al eens, en ontmoette hem tijdens EWBC. Speciaal voor Nederland stelde Thomas een kennismakingspakket Grüner Veltliner samen.

Kerstpakket van 6 Grüner Veltliners
Het schijnt morgen bovendien Cyber Monday te zijn: de maandag na Thanksgiving, waarop in Amerika de online aankopen voor het decemberseizoen een gigantische stijging vertonen. Speciaal voor Cyber Monday, én natuurlijk vanwege de kwaliteit van de geweldige wijnen, daarom aandacht voor dit pakket, waarin je zes verschillende Grüner Veltliners van zes verschillende producenten uit zes verschillende wijngebieden kunt bestellen. Als dat geen goede gelegenheid is om met de veelzijdigheid van Grüner Veltliner kennis te maken...!

Slurp!2

Er ligt er weer één: een leesbaar en vlot boekje van Ilja Gort. Net als vorig jaar bundelde de bekendste Nederlandse wijnboer in den vreemde zijn digitale nieuwsbrieven en maakte er opnieuw een smakelijk en goed verzorgd boekwerkje van. Het grootste deel van het boek bestaat uit foto's, de teksten zijn alleen een illustratie, lijkt het soms.

Voor de trouwe Slurp! lezers is de inhoud van het boekje grotendeels bekend: je treft een (foto)verslag van zijn samenwerking met de beroemdste wijnconsultant ter wereld Michel Rolland, van het weghalen van overtollige trossen druiven door een Nederlands plukkersteam, van diverse bezoekjes aan wegrestaurants waar de meeste Nederlandse toeristen heel hard aan voorbij rijden en van zijn belevenissen op een dorpsfestijn, om maar wat zaken te noemen.

Heel veel wijn komt er in het boekje niet voor: de twee hierboven al genoemde onderwerpen, plus hier en daar nog wat korte vermeldingen over tractorist Regis, immer de typische Fransman, en de stand op het chateau van kelder en wijngaarden.
Uiteraard wordt ook gemeld dat Robert Parker Gort's wijnen heeft geproefd. De uitslag daarvan wordt niet verteld, terwijl die toch al wel bekend zal zijn...

Ik heb het meest genoten van de restaurantverhalen. Gort weet heel treffend in zijn eigen bloemrijke, stevig ironische taal de sfeer in zowel vervallen buurtrestaurants als betere gelegenheden te treffen. La douce France komt dan weer even lekker de huiskamer (of treincoupé) binnen.
Voor in de schoen of zak, onder de boom of in het kerstpakket: Slurp! 2.

Ilja Gort, Slurp! 2, A.W. Bruna Uitgevers, isbn 978 90 229 9909 0, prijs € 14,95

Malbecs van Alessandro Speri

Natuurlijk is er al weer teveel tijd verstreken. De proeverij van Argentijnse wijnen was twee weken geleden, en nu kom ik er pas toe een verslag te schrijven. Dit soort dingen moet je eigenlijk heet van de naald neerpennen, als je enthousiasme voor de geproefde wijnen nog vlammend is. Gelukkig blijven er echter meestal één of twee ontmoetingen in je geheugen gegrift. En eerlijk is eerlijk, dat zijn dan toch de ontmoetingen met de wijnen of wijnmakers die het meeste indruk hebben gemaakt, en dus absoluut een artikeltje verdienen.

Proeverij in het Amstel Hotel
Zo'n ontmoeting die blijft hangen had ik ook op 9 november in het Amstel Hotel, waar een grote proeverij met Argentijnse wijnen was georganiseerd. Zo'n vijftien producenten lieten hun wijnen proeven, vooral Malbec en Torrentés, maar ook diverse andere rode wijnen. Ik had gehoopt wat mousserende wijnen te treffen, aangezien die in Argentinië erg in opkomst zijn. Ik vond alleen de Cristobal Extra Brut Blanc de Blancs, van 100% chardonnay. Een mooie bubbel, zeer mineraal en droppig in geur en smaak, met een prettige lange afdronk. Zijn karakter komt onder andere van de 10 maanden sur lattes (liggend op zijn gist). De frisheid, die ook herkenbaar was, wordt bereikt door de druiven anderhalve maand voor volledige rijpheid te oogsten!

Alessandro Speri Winery
Terug naar waar ik het over wilde hebben. Als een van de eerste bezoekers had ik ruime keuze in het startpunt van onze proeverij. Heel origineel zijn we bij tafel 1 begonnen, met wijnen van de Alessandro Speri Winery. De charmante tafelheer bleek de eigenaar van het bedrijf te zijn, en legde ons vol vuur alles uit over zijn vier wijnen. We startten met zijn uiterst frisse MLBC Torrontés, uit 2009. Geuren van muskaat en riesling kwamen uit het glas, veel fris en druivig fruit, heerlijk verkwikkend. De torrontésdruiven voor deze wijn groeien op een hoogte van 1700 meter in de noordelijke provincie Salta. Al andere Torrentéswijnen die we op onze witte-wijnronde tijdens deze proeverij proefden, hebben het niet kunnen halen bij deze. Een absolute topper, de MBLC Torrontés. (En het woordgrapje op het etiket beviel me ook wel...)

Malbec
Ook voor het rondje rode wijn startte ik weer bij Alessandro Speri, en dit maal liet hij ons zijn Malbecs proeven. Twee jaargangen, 2007 en 2008, van de Prodigo Malbec Selección la Consulta, en de Single Vinyard Prodigo Malbec Reserva 2007. De laatste had 17 maanden op vaten van deels nieuw, deels één jaar oud Allierhout gelegen. (Allier is de streek in Midden-Frankrijk waar dit eikenhout vandaan komt).
Absolute favoriet van Speri zelf, en ook van ons, was de 2007 'gewone' Prodigo Malbec, zonder een heftige houtimpressie. Heerlijk rond, fruitig en kruidig, een Malbec zoals ik hem nog weinig heb mogen proeven. Elegant, ingetogen, Europees van karakter, maar toch ook niet. Tonen van kersen en pruimen, afgeronde tannines, frisheid, goede structuur, en een alcoholpercentage dat weliswaar tegen de 14% aan zit, maar dat verder nauwelijks opvalt.

Alessandro legde ons uit dat dit was waarom hij in 2002 vanuit Italië naar Argentinië was gekomen: om top-Malbec te maken, met alle fruit- en terroirexpressie die maar mogelijk is. Vooral de Uco Valley biedt daar goede mogelijkheden voor. Zijn vader, uit de beroemde Speri-familie in de omgeving van Verona verklaarde hem voor gek, maar Alessandro zette door. Inmiddels heeft vader Speri wel erkend dat zijn zoon, samen met wereldberoemd wijnmaker Attilio Pagli, in Argentinië mooie wijnen maakt!

Prodigo
Alessandro kocht wijngaarden in de Uco Valley, een van de toplocaties van Mendoza, en begon er aan zijn project. De druiven voor de Prodigo groeien op 980 meter boven zeeniveau en worden met de hand geoogst. Van één hectare komt 9.000 kg druiven. De vergisting duurt circa 2 weken, waarbij de wijn dagelijks over de schillen wordt gepompt. Malolactische fermentatie gebeurt in houten vaten, rijping duurt zeven maanden en gebeurt op eiken vaten van Allierhout. Na nog eens vier maanden flesrijping mag de Prodigo de kelders van Alessandro Speri verlaten.

We proefden ook de 2008, die stukken jonger overkwam. Hier waren de tannines nog stevig aanwezig, echter zeker niet dominant. De zuren waren hier heel opvallend, voor een rode wijn uit een zuidelijk land. Alessandro vertelde dat hij in de vroege ochtend oogstte, om zoveel mogelijk van die zuren te handhaven. Deze 2008 zal over een jaar zeker zo mooi en fris zijn als de 2007 nu!

De Reserva, met zijn 17 maanden houtrijping, was ook absoluut een prachtige wijn, maar veel minder fruitig, veel minder 'drinkbaar'. Van de gewone Prodigo werd ik vrolijk, die drink ik ook door de week bij een karbonade of runderlapje van de grill, of een stamppot. De Reserva is echter een serieuze kanjer die je op zondag bij het wild schenkt. Ook Alessandro zelf houdt meer van de fruitige, maar toch herkenbaar Europese en ingetogen stijl die uit zijn gewone Prodigo blijkt.

Druif van de toekomst
Alessandro is ervan overtuigd dat malbec en Argentinië een gouden toekomst wachten. Internationaal succes voor deze druif zal steeds groter worden, is zijn overtuiging. Zijn wijnen (en die van opvallende veel andere deelnemers aan de proeverij) wonnen al prijzen in Hong Kong; daarnaast zijn er lauwerkransen van vele andere competities en tijdschriften. De Malbecs van Alessandro Speri worden inmiddels verkocht in 13 landen. Ik hoop van harte dat zijn wijnen een importeur voor Nederland hebben gevonden.

Officiële doop WijnWebWinkelgids

Afgelopen zaterdag was het dan zo ver: in het prachtige neogotische postkantoor van Arnhem werd mijn WijnWebWinkelgids officieel ten doop gehouden. In dit postkantoor zit sinds kort de vestiging van Selexyz Arnhem, en wij waren er te gast op de de kookafdeling.


Onder het genot van heerlijke cava van onder andere Colet (via Taste & Tintle) en Yate (via de Wijnbeurs) namen uitgever Maarten Muntinga en ik het woord, om kort het ontstaan van het boekje en het resultaat toe te lichten. Daarna kon met een knabbeltje en een glaasje fantastische Riesling Vom Porphyr van Wagner Stempel of de lekker makkelijke Cabernet Sauvignon van Domaine Bassac, het boekje ingekeken en gekocht worden.
De Riesling - in de gids beoordeeld met 5 sterren - was ter beschikking gesteld door Riesling Partners, die levert aan onder andere webwinkel Rieslinghuis. De Domaine Bassac was ter beschikking gesteld door Biowijnclub. Daarnaast stonden wat andere wijnen uit de gids open, nog over van de fotoshoot van de flessen.


Dank aan alle aanwezigheden, in het bijzonder de eigenaren van webwinkels Wijnwagentje en Jurawijnen, Jacob Molendijk van Riesling Partners, maar ook aan ouders, buren en kennissen. Fantastisch dat jullie naar Arnhem zijn gekomen om met mij deze mijlpaal te vieren!

Bedankt ook Sarina en Ella, voor de prima organisatie, de hippe schorten en de gezelligheid. En dank aan Maarten, voor het prachtige schilderij en het leuke praatje. En last but not least, dank aan Nico voor de foto's van deze middag en de moral support tijdens het hele project :-)

Meer foto's zijn inmiddels te zien op Facebook.

Wijn en chocolade

Het lijkt of ik het tegenwoordig overal tegenkom. Artikelen in culi-tijdschriften, persberichten in mijn mailbox, verrukkelijke voorbeelden op proeverijen. Ik heb het over de combinatie chocolade en wijn. Zeiden we vroeger: bij een chocoladedessert past alleen een mooi glas port of een zoete madera (malmsey of bual), tegenwoordig lijken combinatiemogelijkheden van chocolade en wijn veel breder te zijn. En dat terwijl de tannines in wijn toch botsen met de bitters in de chocolade, zo leerden we altijd.

Wijn ín chocolade
Wijn ín chocolade is er ook al: in Oostenrijk, bij Domäne Wachau, trof ik donkere chocolade met Grüner Veltliner. Heerlijk, werkelijk waar, maar de Grüner Veltliner bleek wel Grüner Veltliner Brand; stooksel dus. Dit valt meer in de categorie 'kersenbonbon maar dan anders'. Hetzelfde geldt een beetje voor de bonbons met Zweigelt Spätlese die we tijdens een proeverij bij Trouvaille vonden. Ze werden aangeraden bij Oostenrijkse (witte) Eiswein, van Münzenrieder. Een verbluffend mooie combinatie!

Maar de echte uitdaging bestaat erin een stuk pure chocolade te combineren met een mooi glas rode wijn. Van wijnwebwinkel Vindict kreeg ik een tijd geleden een blok Brix cadeau. Brix zou een chocoladesoort zijn die het uitstekend doet bij wijn. We namen natuurlijk de proef op de som, met diverse soorten rode wijn. En inderdaad, een stukje Brix bij een Chateauneuf-du-Pape, of een Oostenrijkse cuvée van diverse rode rassen, het combineert over het algemeen goed. Brix combineerde verder heel erg goed met een glaasje Nederlandse grappa, Gruusbèks Bessemke, van De Colonjes. Misschien was dat wel de beste combinatie, nu ik er aan terugdenk. Zijn we toch weer bij die Veltliner brand...

Persbericht
Bij het blok Brix ontving ik een uitgebreid persbericht. "De reden dat BRIX met wijn combineert is de bijzondere cacaoboon uit Ghana die aan de basis van de chocolade ligt. Deze cacaoboon staat bekend om zijn rood-fruit-karakteristieken en bezit bepaalde bitters niet die normaal gesproken botsen met wijn. Het resultaat is een chocola die zo puur is dat het de subtiele nuances in wijn vergroot.

Brix ontwikkelde drie blends: Milk (40% cacao), Medium Dark (60%) en Extra Dark (70%). Elke blend is te combineren met verschillende wijnen. Zo drink je bij Milk een rosé of lichte Pinot Noir, bij Medium Dark ga je voor een fruitige Merlot of Syrah [wijn ontvingen een blok Medium Dark, mb], terwijl je de Extra Dark eer aandoet met een krachtige wijn, bijvoorbeeld uit de Bordeaux.

Brix valt op door zijn robuuste vorm, vergelijkbaar met een goudstaaf. Het is geen chocola om te snijden of te breken, maar je beitelt er stukjes af, zodat de chocola als ijssplinters uit elkaar valt.

Het verhaal achter BRIX
Dr. Nick Proia, een longarts uit Ohio, dineert maandelijks met vrienden. Deze etentjes sluiten zij altijd af met een kaasplank, passend bij de wijn. Omdat Proia liever eens met iets anders afsluit, gaat hij op zoek. Hij komt uit op (gezondere) chocola. Maar, omdat zijn zoektocht naar chocola-bij-wijn niks oplevert, besluit hij het zelf te ontwikkelen, met Brix als resultaat. De naam Brix is toepasselijk omdat Brix de waarde voor het suikergehalte in druiven is en de chocolade de massieve vorm heeft van een baksteen – brick." [einde persbericht]

Ik ga deze ontwikkeling eens wat meer volgen, chocolade en wijn, en nog wat meer uitproberen. Wordt vervolgd...