Proeverij 'modern Spaans' – Vino Sol

Spanje anno 2011 heeft naast airen, het meest aangeplante druivenras voor wit, en tempranillo, de topper voor rood, nog heel wat meer druivenrassen te bieden. Veelal inheems, soms ook internationaal. Boeiend was het om tijdens een proeverij van een startende wijnwebwinkel een aantal wijnen van verschillende druivenrassen op een rij te proeven.

Stefan en Rob van Vino Sol importeren sinds enige tijd wijn uit Spanje. Dankzij Stefans contacten in Spanje – hij is getrouwd met een Spaanse – en Robs ervaring in de horeca, hebben ze een mooi assortiment opgebouwd, dat zij vorige week voor het eerst aan een groter publiek lieten proeven. Op de tafel stond een representatieve selectie van wat het moderne Spanje te bieden heeft: van een prettige cava tot een top Rioja en van een nieuwkomer uit Bierzo, van het druivenras mencia, tot een moderne klassieker uit de Priorat.

Favorieten
- Rioja La Montesa 2007, van Bodegas Palacios Remundo, van 60% garnacha, 35% tempranillo en 5% mazuelo; complexe neus, fris en soepel in de mond, veel zwarte fruit, lange afdronk. Uitstekende moderne Rioja voor slechts € 13,00.

- Carchelo 2009 van Bodega Carchelo, DO Jumilla; 50% monastrell, 30% tempranillo en 20% cabernet sauvignon. Nooit gedacht dat een Jumilla zo fris en fruitig kon zijn. Bosbessen en laurier in de neus, soepel, fris en fruitig. De Cabernet geeft mooie zuren en balans, de tannines zijn stevig maar prettig. En wat een prachtige vormgeving van de fles! Prijs € 8,25.

- Ca N'Estruc 2009, DO Catalunya; 70% xarello, 10% macabeo, 10% muscat en 10% chardonnay. Bloemige en subtiele neus, veel citrus in de mond, frisse zuren. De muscat is gelukkig niet al te uitgesproken, maar mooi verwerkt in het geheel. Prijs € 6,00.

- Txakoli de Bizkaia 2009 van Bodegas Itsasmendi, 100% hondaribbi zuri. Enorm verrassend, deze frisse en volle Baskische wijn. Vraagt erom om nog eens rustig te proeven, bij vis, gebakken inktvis of misschien wel bij mosselen. Prijs € 11,00 (tikje prijzig, maar wel de moeite waard om te proberen!)

Foto's: Natalia Bullock

125 jaar Bordeaux aan de Oudegracht

Er zijn maar weinig wijnhandels in Nederland die het ze kunnen nazeggen: 125 jaar in bedrijf! Sinds 1886 worden aan de Oudegracht in Utrecht door de firma Van Wageningen en de Lange wijnen uit Bordeaux geïmporteerd. Eerst als agentschap van het huis De Bourran et Frères, later vooral dankzij de contacten van de respectievelijke eigenaren. Dat waren sinds 1886 Bernard Moltzer, de heren Poortman en Van Hoorn, de heren Van Driel Van Wageningen en Ten Houte de Lange, de heer Van Driel Van Wageningen en het echtpaar Ten Berge. En nu, anno 2011, vieren deze laatsten met trots het 125-jarig bestaan.

De geschiedenis van het bedrijf heb ik elders beschreven. En wat de toekomst brengt, daar hebben we een glazen bol voor nodig. Maar dit jaar wordt er feest gevierd. Afgelopen weekend met een bijzondere Bordeaux-proeverij, op 5 juni met een zeer speciale proeverij in Slot Zeist bijvoorbeeld.

Nuances
Die Bordeauxproeverij drukte mij weer eens met de neus op de feiten: je kunt nog zo je best doen om zoveel mogelijk wijnen uit zoveel mogelijk landen te leren kennen, uiteindelijk zit in oer-wijngebied Bordeaux al zo veel variatie dat je een leven lang nodig hebt om alle nuances te kunnen doorgronden. Ik behoor niet tot de groep mensen die dat kunnen, en dat zal ook nooit gebeuren. Daarvoor vind ik Bordeaux te complex, en de rest van de wijnen in de wereld te interessant. Ik kan een Bordeaux eigenlijk ook zelden waarderen op een proeverij, meestal alleen bij een goede maaltijd. Op een proeverij vind ik de wijnen vaak stroef, ontoegankelijk, ongrijpbaar, you name it.... Totdat je zo'n onbegrijpelijke fles opentrekt bij een mooie lamsbout, een stuk wild of soms zelfs bij de boerenkool. Dan gaat ineens die complexe wereld een stukje voor mij open, en begrijp ik weer een beetje meer van deze wijnen.

Jeugdig
Ondanks al dit gefilosofeer heb ik op de proeverij afgelopen zondag toch ongelooflijk genoten. Het blijft ten eerste altijd weer een genoegen in de eeuwenoude kelders aan de Oudegracht te zijn. De ambiance is fantastisch, de bogen, stenen en kaarsenluchters vertellen ontelbare verhalen. Ten tweede stonden er zulke mooie wijnen op tafel, soms bijna twintig jaar oud, dat er legio verrassingen waren. Vooral opvallend: wat kunnen oude Bordeaux's nog jeugdig overkomen. Ik noem de Château Fieuzal 1992 (Pessac Leognan) of de Château d'Issan 1993 (Margaux, 3e Grand Cru Classé).

Voorkeuren
Ook had ik heel duidelijk voorkeuren: onder de wijnen van de rechteroever voor Saint Emilion over Pomerol, en onder die van de linkeroever voor Saint Estephe boven Haut Medoc, Pauillac, Margaux of Listrac. Absolute topper van de tafel: Château Laroze 1999 (Saint Emilion Grand Cru). En – jawel, we blijven Hollanders – de topper met de beste prijs-kwaliteitverhouding: Château Andron Blanquet 2005 (Saint Estephe, Cru Bourgeois), voor slechts € 21,75 te bestellen. Fruitig, fluwelig, frisse zuren, grote klasse.

Bij Van Wageningen en de Lange hebben we een wijnabonnement: voor een bepaald inleggeld per maand kunnen we jaarlijks een aantal mooie wijnen kiezen en laten wegleggen. Dat zullen ongetwijfeld weer een aantal mooie Bordeaux's worden dit jaar. Zodat we ze over een jaartje of wat weer kunnen schenken bij een feestelijk diner. Want daar zijn goede Bordeaux's toch eigenlijk voor bedoeld.

Bubbels van Welschriesling

Lijkt het maar zo, of komen er steeds meer mousserende wijnen van steeds nieuwe druivenrassen? Had je vroeger alleen pinot noir, chardonnay en pinot meunier voor champagne, of cava met zijn macabeo, parellada en xarello, nu lijkt er van ieder druivenras wel iets mousserends gemaakt te worden. En met succes, moet ik zeggen. Sekts van riesling en silvaner, niet te versmaden. Of zelfs een rosé bubbel van regent, ook niet verkeerd. In de kast staat nog een Gemischter Satz met bubbels, voor een artikel over Gemischter Satz.

Maar eerder deze week deed ik echt een vondst. Van Welschriesling proefde ik een Sekt Extra Brut, van Weingut Artner uit Oostenrijk. Dat was werkelijk genieten! Lekker vol en serieus, maar toch met een bepaalde zonnigheid en vrolijkheid die ik in veel mousserende wijnen uit wat koelere landen mis. Ik vergeleek die bubbelende Welschriesling zelfs met cava, en dat wil wat zeggen in mijn geval.

Ik bestelde de fles bij Good Grapes, zo rond Oud en Nieuw, maar hij was per ongeluk in een achteraf hoekje van de kast beland. Bij een inventarisatie van alle wijnrekken kwam hij onlangs tevoorschijn, en werd geopend om een succesvol project op Nico's werk te vieren.

We genoten van de fruitigheid, de volheid, de rijpe tonen van geel fruit en toast. Dat een Welschriesling zo kan smaken had ik nog weinig meegemaakt. Waarom leren ze op de vinologenopleiding toch nog steeds dat dit maar een min druifje is? Deze bubbels konden zelfs tegen onze witlofschotel met room en spek op, geen geringe prestatie!

Misschien komt het ook wel door het klimaat van Carnuntum, waar Weingut Artner gevestigd is. Door de vele uren zon en gematigde regenval zijn de wijnen hier over het algemeen wat rijper en krachtiger in vergelijking tot de rest van Oostenrijk. Carnuntum ligt oostelijk van Wenen, zuidelijk van de Donau, niet ver van de Slowaakse grens.

Ook de wijnmaker speelt ongetwijfeld een rol. Ik lees op de website de Peter Artner iets met Portugal heeft: hij maakt een port die geen port mag heten, en die hij dan ook Portugese love noemt. Die man heeft dus iets met zuidelijk en zonnig! Weingut Artner is een echt familiebedrijf, waarin diverse generaties een rol spelen. Het goede leven lijkt er centraal te staan, met een eigen restaurants in Wenen en een Heurigen op het wijngoed. Wanneer mag ik weer naar Oostenrijk?

Discussies rondom Tsjechische wijnen

Sinds een week of wat doet een gratis download de ronde: High Performance Wines. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen drie wijncategorieën: statusgericht, klantgericht en productgericht. Statusgerichte wijnen zijn de champagnes en bordeaux's van deze wereld, klantgericht is vooral in de supermarkt te krijgen (Yellow Tail, Castel, J.P. Chenet). Productgericht is een wat diffusere groep: wijnen voor liefhebbers bijvoorbeeld, zoals goede terroirwijnen. Of wijnen uit gebieden die nog nauwelijks bekend zijn, met geringe volumes en bereik.

De serie Tsjechische wijnen die ik recent proefde, in het illustere gezelschap van drie dames en een heer, valt in die derde categorie: wijnen voor liefhebbers. De oplages zijn nog te klein om het grote publiek te bereiken. De prijs is bovendien nog helemaal niet afgestemd op een groter publiek. En vaak kan de kwaliteit ook nog omhoog.

Vinice

Begrijp me niet verkeerd: we vonden het alle vijf geweldig om deze serie Tsjechische wijnen te proeven. Prachtig dat er liefhebbers als de broers Ryan van Vinice zijn die de moeite nemen Tsjechische wijnen naar Nederland te halen. Met veel genoegen en plezier hebben we kennis van die wijnen genomen. Maar het prijspeil ligt hoog vergeleken met de geboden kwaliteit, bijvoorbeeld. Gelukkig had één van de dames een aantal jaar geleden ook al Tsjechische wijnen geproefd. Zij wist ons te melden dat die kwaliteit sindsdien echt kilometers is gestegen. Dat is goed om te horen, want dat betekent dat wijnliefhebbers de Tsjechische wijnen, net als de Nederlandse overigens, gewoon moeten blijven volgen.

Favorieten

Ieder van de aanwezigen had die avond zo zijn favorieten. Eenzaam aan de top, met zeker 4,5 van de vijf stemmen, stond de zoete wijn. Slámové Víno 2003 Frankova van wijnmaker Petr Marcincak. Marcincak is gespecialiseerd in strowijnen; deze was gemaakt van blaufränkisch. Fantastische geur van gedroogd fruit, rozijnen, specerijen. Fluweelzacht in de mond, met een uitstekende balans in zoet en zuur. Heerlijk bij de appelcrumble en de appeltaart, maar ook gewoon zo, als dessert op zichzelf. Van deze wijn vonden we de prijs,
€ 29,95 per flesje van 375 ml, in ieder geval wel te rechtvaardigen.

De Sauvignon Blanc 2009 van Hort mocht ook op zeker drie stemmen rekenen. Stevig en vol, met krachtige grapefruit- en perzikaroma's. Lijkt niet op Franse Sauvignon Blanc, noch op Nieuw-Zeelandse (als er al een eenduidig profiel voor beide is te geven). Bij de oude Hollandse geitenkaas was het restje later op de avond zo weg. Een tomatenquiche zou er ook prima bij smaken.

Ryzlink
Over beide Rieslings, Vlašsky 2008 en Rynsky 2008, waren de meningen sterk verdeeld. Ik was eigenlijk de enige die de Vlašsky (Welschriesling, die niets met échte Riesling te maken heeft) van Mikrosvin een stem waard vond. Lekker bloemig en toch ook kruidig, met goede zuren, een bittertje en een wat korte afdronk. Een prima dorstlesser die bij een romige kipsalade best zou smaken. Helaas is een prijs van € 13,95 wel hoog.

De Rynsky Ryzlink, van Sonberk, riep heel wat discussie op. Sommigen vonden de extreem hoge zuren heel prettig, anderen vond het toch wat te heftig. Zelf vond ik de hoge zuren niet uitnodigen tot nog een glas, hoe dol ik ook op Riesling ben normaal gesproken. Ook bij enig opwarmen in het glas bleef het moeilijk door de zuren heen te proeven en andere dingen in de wijn te ontdekken.

Discussie over rood

Grote meningsverschillen ontstonden ook over de beide rode wijnen van de avond: Svatovavřinecké 2006 (gangbare wijn- en druifbenamingen zou ook wel handig zijn) en Zweigeltrebe 2004 riepen veel discussie op. Svatovavřinecké bleek te staan voor Sant Laurent, een druif die in Oostenrijk heerlijke sappige rode wijnen oplevert. Zelf vond ik hem zeer prettig, anderen vonden de zuren in deze wijn te hoog. De Zweigelt karakteriseerde ik als bramensap met alcohol. Over het algemeen vonden we de laatste toch een prettige, makkelijke wijn. De prijzen van net onder een tientje vielen hier mee.

Eén wijn, een Grüner Veltliner, bleek helaas gekurkt. Gelukkig zorgde de vrolijke kennismaking met de andere wijnen, en de twee wijnen die ik eerder al had geproefd (zie 3 en 9 februari 2011), dat mijn indruk van de Tsjechische wijnen positief is. Tsjechië wordt een land dat potentieel goede wijnen gaat voortbrengen, maar dat er nog niet is. Leuk om in de gaten te houden!

De gratis download van High Performance Wines vind je overigens hier.

Sloveense wijn bij slijter en supermarkt

In januari 2010 maakte ik er op Wine Professional voor het eerst kennis mee: de wijnen van het Sloveense puklavec & friends. Toen was nog niet bekend via welke kanalen de instapwijnen op de markt zouden komen. Inmiddels zijn die wijnen geïntroduceerd, bij zoveel de Jumbo als bij Gall & Gall. En de afgelopen maanden heb ik er opnieuw mee kennis gemaakt. Recent proefde ik twee wijnen die bij Gall & Gall verkrijgbaar zijn:

• Ela Hill Furmint 2009, prijs € 7,99
• Ela Hill Sauvignon Blanc & Furmint, 2009, prijs € 5,99

Zoals gebruikelijk zet ik proefflessen meestal in bij het eten, omdat dan vaak andere dingen opvallen dan bij zuiver proeven. En tenslotte zijn de meeste wijnen daar ook voor bedoeld, voor het drinken bij de maaltijd.

Shoarmabroodjes

Beide wijnen zijn uitstekend bevallen. De blend van sauvignon  blanc en furmint zette ik in bij een simpel broodje shoarma met knoflooksaus. Vlees van de biologische slager, stevig gekruid. Ik vermoedde dat de frisheid van de sauvignon blanc aangevuld met het bloemige van de furmint wel tegen de kruiderij op zou kunnen, en dat bleek ook helemaal waar. Zoals ze bij puklavec & friends zelf over de wijn zeggen: 'Een wijn voor alle gelegenheden en lekker bij een frisse salade of een lichte maaltijd.' En dat alcoholpercentage van slechts 12,5 % beviel ook uitstekend.

Nog lager in alcohol – 11,5% - is de pure Furmint van de wijngaard Ela Hill. Deze bloemige en frisse wijn, met aroma's van meloen en peer dronken we bij een salade met geitenkaas, broccoli en kerstomaten. Niet een optimale combinatie, maar ook niet echt vervelend. Prettig aan de wijn was verder de kruidigheid en het kleine bittertje aan het eind. We omschreven de wijn ook nog als een beetje doorsnee, mag spannender. De blend met sauvignon blanc vonden we veel frisser en prettiger!

Erg slim aan de flessen van puklavec & friends: een uitstekend labeltje met naam van de wijn, om van de fles te trekken en in je portemonnee te stoppen!

Aanvullende informatie

De beide Ela Hill wijnen waren vergezeld van een dik persdossier, met foto's en achtergrondinformatie. Daaruit is te lezen dat Ela Hill een heuvel is in het gebied rondom Jeruzalem Ormož, met veel zonuren, een adembenemend uitzicht op de wijnbergen en een verscheidenheid aan druivensoorten.

Slovenië ligt ingeklemd tussen Italië, Oostenrijk, Kroatië en Hongarije. Het is het enige land in voormalig Joegoslavië waar in de jaren negentig nauwelijks oorlog was. De wijnbouw heeft er daarom veel minder te lijden gehad dan in andere Balkanlanden. Bovendien is de ontwikkeling van de wijnbouw in dit land kwalitatief gezien veel verder gevorderd dan in andere deelrepublieken van voormalig Joegoslavië, doordat Slovenië altijd meer tegen Oostenrijk en Noordoost-Italië heeft aangeleund.

Ondanks het feit dat Slovenië met een wijngaardareaal van 21.000 hectare tot de kleinste wijnproducerende landen ter wereld behoort, hebben wijnproductie en –handel altijd een belangrijk deel van de Sloveense cultuur en traditie uitgemaakt. In de dagen van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk waren de wijnen uit het tegenwoordige Slovenië zeer gewild. Het jaarlijkse wijnconcours dat plaatsvindt in Ljubljana, de hoofdstad van Slovenië, was vroeger zelfs een groot en wereldwijd bekend evenement.

Wijngebieden in Slovenië

Slovenië produceert jaarlijks één miljoen hectoliter wijn. Het grootste deel daarvan is witte wijn en bestemd voor eigen consumptie. Ongeveer 70% van de wijnproductie is geklasseerd als kwaliteitswijn. Slovenië is onderverdeeld in drie wijngebieden met daarbinnen veertien erkende herkomstgebieden. Deze drie gebieden zijn: Primorska, Posavje en Podravje.

In dit laatste wijngebied bevinden zich ook de wijngaarden van puklavec & friends, bij het al genoemde Jeruzalem-Ormož. Dit plaatsje kreeg zijn naam van kruisvaarders die terugkeerden uit het Heilige Land en ligt op dezelfde breedtegraad als de Bourgogne in Frankrijk, met dezelfde klimaatomstandigheden.

Dankzij de terrasvormige wijngaarden wordt optimaal gebruik gemaakt van het (micro)klimaat en worden goede omstandigheden voor toegankelijke, frisse en fruitige wijn gecreëerd. Puklavec & friends investeert veel in moderne technologie, maar ook in de menskracht die zij inhuren. Het bedrijf kan beschikken over in totaal 1200 hectare wijngaard, waarvan 600 hectare in eigen bezit. De wijngaarden liggen verspreid over meerdere heuvels op een hoogte van 250 – 350 meter. De gemiddelde oogst per wijnrank is 2 kilo, of anders gezegd 40 hectoliter per hectare.

Essence of Pecan: a Bottle of Living History for #WBW70

[Spoiler alert: do not scroll down if you don't want to know the plot of this story before it is time]

Tucked away in a corner of our wine storage cabinet till yesterday, was a very special bottle, bought in Barcelona in December 2008. We had found the bottle at the famous wine shop Vila Viniteca close to the Santa Maria del Mar, and bought it purely on it's reputation and the recommendations of the founders of Catavino, Ryan and Gabriella. If memory serves me right, we paid approximately 70 euro for the bottle.

Safely back in Holland, the wine was allowed to rest, and was designated for a special occasion. Somehow, we kept postponing opening the bottle: the occassion was never special enough, it seemed. Until yesterday. Yesterday was one of those days that one plus one is three. First, it was my birthday; then Catavino send out an e-mail reminding us of Wine Blogging Wednesday #70. That, together with the warm wishes from Catavino's Ryan and Gabriella Opaz for my birthday, did it: I knew with which bottle to celebrate my birthday ánd to take part in WBW #70, dedicated to Spanish wines.

Chocolate cake

And so, after a simple but good meal, the bottle was opened. We had a chocolade cake for dessert, and were hoping that this wine would be a match with the wine. We were under the impression that it would probably taste a bit like Pedro Ximenez (PX). Well, it didn't. And it did not combine with chocolate cake at all. But what a wine....

It's color was bright amber, very clear. The smell was pure essence of pecan: very nutty, very pungent, not sweet at all (which I had anticipated...) The taste wasn't like anything I have ever had before; it reminded us of sherry, of madera, but it clearly wasn't, because the alcohol was lower and it was just... different. The wine was totally dry, with just a hint of caramel to tell us of a former sweetness. More sniffing let to descriptions of dried Chinese mushrooms, laurel, liquorice. Tasting led to wonder: there is alcohol, but it's not fortified. It looked like it used to be a red wine, but there are no tannins. Acidity is good, but not very pronounced. What is this?..... Of course, we knew what the label said. Where it came from, and from what vintage. But that was it. We did not know what grapes it was made of, or the techniques used to make the wine.

Living History

Well, I won't prolong the suspense any longer. We tasted a bottle of Salvador Poveda Fondillón Gran Reserva 1970. Yes, that's right, a wine from 1970: more than 40 years old!

Reading up on Fondillón today, I was getting more and more excited. This was a bottle of living history! A century and a half ago, Fondillón was on a par with wines like port, madera and sherry. Prices were enormous, and it's reputation was sky high. Fondillón is mentioned in The Count of Monte Cristo by Alexandre Dumas for example and was probably served to one of the first embassies of Japan to Europe (though I have to admit I have to check this story: it seems that a famous Spanish chef, cook to king Philip II, mentioned Fondillón and the Japanse embassy in a book he wrote in 1585, Conduchos de Navidad; for a Japanse embassy to be in Europe in 1585 however, is very, very early...)

Fondillón is made of super ripe monastrell grapes (a red grape variety), in the area of the town of Alicante. If you find the mention 'Alicante' in old price lists of wine merchants (which I have), it will probably refer to Fondillón. The grapes are pressed, and the red skins remain in contact with the juice for a very limited time. This way, tannins in the wine are avoided. After fermentation, the wines ripen for a minimum of eight years in huge oak vats, and are oxidized on purpose. Eight years is only a minimum; twenty years of ripening is more likely.

Blends

This type of wine is called 'rancio'; some types of Banyuls (from the Roussillon in France) are also made this way. It seems that wines from different vintages are blended for a Fondillón, but this is not (yet) entirely clear to me. The 1970 vintage seems to be very special, in not being a blend; but if I read the information on the Poveda-website correctly, it is possible that our bottle of 1970 Gran Reserva contained drops of wines from decades and decades ago, back to the century before last. A bit of older Fondillón is always added to younger wines, if I understand correctly.

Fondillón is not produced on a commercial basis anymore. It is simply too expensive, and too much of an acquired taste. What a shame! Because it tasted so good yesterday, as an digestif, but also today, as an aperitif, and even in combination with our food tonight. We had tartlets of chicory with blue cheese, walnuts and mascarpone, and to our very big surprise, the leftover Fondillón combined marvelously. The wine had mellowed out, smelled of honey and ginger now, and was a lot fuller in the mouth than yesterday.

With this bottle of Fondillón, we have had a glimpse of the wines of old, enjoyed by our forefathers. Never tell me again that wine in ages gone by was not much to speak about. This one was simply amazing, and I hope that Poveda and the few other producers who still make Fondillón will keep on doing it. My only regret is that I could not share this bottle with you all, and especially with our hosts of this memorable edition of Wine Blogging Wednesday, Ryan and Gabriella Opaz of Catavino. Salute, dear friends, since to me you will always be part of the wonderful story of this amazing bottle of wine!

Twitteradviezen bij de lamscurry

MaDiWoDo favorieten is de kop van de Allerhande deze week. En van madiwodo favorieten weten wij thuis alles. Wij hebben een map vol simpele recepten die regelmatig van stal worden gehaald, omdat we snel klaar willen zijn, omdat er bloemkool in de groentetas van Odin zit of omdat er een oude voorraad naan op moet. Ik noem zo maar wat redenen....

Eén zo'n favoriet is een supersimpel recept van lamsboutstukjes (zonder bot dus), bloemkoolroosjes, Indiase currypasta van Patak en koffieroom. Dat alles gaat een minuut of tien op vol vermogen in de magnetron (gezellig samen in een schaal), en daar eet je dan naan – Indiaas brood – bij. Rijst kan natuurlijk ook.

De uitdaging is natuurlijk om bij zo'n doordeweeks recept een leuke wijn te bedenken. Om het gerecht wat te verlevendigen, of om de dag wat op te vrolijken. Dit keer bedacht ik een Gewürztraminer, vanwege de bloemige zoete tonen daarin, en natuurlijk vanwege het feit dat iedereen altijd roept dat Gewürztraminer zo goed bij Oosters eten gaat. Nu heb je Oosters eten en Oosters eten... Ik zou Japans en Indiaas nou niet op één hoop willen gooien. Maar de scherpe curries van India, ja daar past meestal wel een Gewürztraminer bij, wordt gezegd.

Ondanks dat de Gewürztraminer al koud lag – 2009 Tramín červený van Mirkosvin Mikulov, een Tsjechische wijn geïmporteerd door Vinice Wijnen – heb ik op Twitter nog eens een visje uitgegooid. Wat zouden de verzamelde wijntweeps voor leuke suggesties doen? Zou het beter kunnen dan Gewürztraminer? Hieronder de antwoorden – de meeste van mensen die professioneel met wijn bezig zijn. Ze illustreren mooi hoeveel kanten je uitkunt met wijn én dat er meestal niet één algemeen advies te geven is, eigenlijk.

@VinidelMondo: Wat denk je van rood? Maar dan geen tanninerijke.

@ Kijkopwijn: Stevige rosé #mooiedag is misschien ook een idee? Een krachtige Tavel of iets uit de Provence, bijv. de AIX van Eric Kurver?

@Proefjewijn: probeer is een Gewurztraminer. Een ideale combinatie. Wij horen het wel.

@OdilleHemmen: Als die curry zacht/zoet is en niet te pittig zou je ook kunnen denken aan een Zinfandel.

@Mitchell_Mulder: iets spannends uit portugal! Of de montes alpha m;) die gaat overal bij haha.

@Gransjean: Ik denk dan aan grenache of shiraz, afhankelijk waar vandaan en in welke blend.

@ASchreud: dacht ook aan stevige rose!

@JeroenThijssen1: Biertje? Weihen Stephan.

@NatashaterHaar: een pino nero uit alto adige ? of een mooie costieres de nimes?

@SjoerdBoot: Poeh,lastige wijnspijs! Lam met curry. Al eens gedacht aan een stevige rosé?

@hadeja viognier of pinot noir uit de Elzas gekoeld.

@Vinissima: En n zwoele Roussillon?

@CruEsmee: Cola'tje?

@Rooieinwijn: mijn favoriet wijnmaker van het moment Uwe Kreuzer, auslese 2007, Mosel.

Stuk voor stuk boeiende suggesties, waarbij die van Jeroen Thijssen me nog het beste beviel ;-) Dat oerbier ga ik eens halen binnenkort.

Maar de wijnsuggesties mochten er ook zijn. Een koele, stevige rosé kan ik me goed voorstellen, als hij heel fruitig is. Om dezelfde reden zie ik een Grenache of Zinfandel ook wel zitten (wel gekoeld), of die viognier, of de zwoele wijn uit de Roussillon. En die Auslese van de Moezel (een Riesling neem ik aan) zou ik maar wat graag naast die Gewürztraminer hebben gezet. Maar een Pinot noir of Pinot nero? Of een Shiraz? Hmm, lastig. Daarvoor zou ik die lamscurry echt bij die wijnen moeten proeven. Er werd ook gesuggereerd om er een paar naast elkaar uit te proberen. Eigenlijk hadden we dat moeten doen, maar ja, het was wel een doordeweekse dag.

Overigens: onze Tsjechische Gewürztraminer paste prima. In de geur waren duidelijk de rozen aanwezig, in de mond was hij vol en zo goed als droog, met een tikje mineraliteit, veel tropisch fruit en een lange afdronk. Voor ons had de wijn wel nog wat meer zuren mogen hebben.

2009 Gewürztraminer (Tramín červený) van Mirkosvin Mikulov is voor € 11,25 te koop bij Vinice Wijnen.

Geproefd: Sonberk Cuvée 72, uit Tsjechië

Voor ons, in West-Europa, van ouds gewend aan wijn uit Frankrijk of Duitsland, lijkt het een nieuw wijnland. Toch wordt er al meer dan 1000 jaar wijn gemaakt in Moravië, de streek ten zuidoosten van Praag, deel van het huidige Tsjechië. Je treft er wijnbedrijven in hypermoderne jassen, erfgenamen van bedrijven die daar al eeuwen wijn maken. Zo’n bedrijf is Sonberk. De wijnen van Sonberk zijn al bekend uit de 13e eeuw en werden in 1522 onder andere afgeleverd in het kasteel van Praag.

Tegenwoordig winnen Sonberk’s wijnen prijzen op tal van prestigieuze concoursen, én zijn ze verkrijgbaar in Nederland. Dankzij de jonge importeurs Steven en Michael Ryan, van Vinice, en hun samenwerking met vinoloog Jan Rokyta, is een aantal van de betere Tsjechische wijnen sinds enige tijd in Nederland te bestellen.

De wijnpers heeft de wijnen inmiddels ook ontdekt. Bovendien leverde sommelier Edwin Raben voor iedere wijn een proefnotitie aan voor op de website van Vinice. Zelf ga ik binnenkort een aantal van deze wijnen proeven. Eentje heb ik er echter vast uitgelicht, op zoek naar een passende wijn bij een andijvieschotel (bitter!) met wat oriëntaalse smaakmakers als sojasaus, cassavekroepoek en gember.

Ik koos de Sonberk Cuvée 72 uit 2007, wat een goede keuze bleek! De Cuvée 72 is namelijk gemaakt van Gewürztraminer en Grüner Veltliner. Het bloemige en zoetfruitige van de Gewürztraminer, samen met de frisse zuren en de volheid van een Grüner Veltliner, dat leek me een goede combinatie bij dit eten.

In het glas ruik je schuimpjes, tikje banaan; een gerijpt aroma, aangevuld met een duidelijke mineraliteit. In de mond is de wijn vol en fris, met hoge zuren. Geur en smaak doen in eerste instantie wat aan een gerijpte Riesling denken, maar de afdronk is heel anders. Het restzoet wordt mooi gebalanceerd door de stevige zuren. Het zoete lijkt eerst ingetogen, maar zet later iets sterker door in de mond. Bij het oriëntaals getinte gerecht paste de wijn uitstekend.

Als de andere Tsjechische wijnen ook zo lekker zijn, wordt dat een mooie proefsessie binnenkort.

De Cuvée 72 van Sonberk, 2007 is voor € 13,95 te koop bij Vinice.

Foto is afkomstig van de Facebook-pagina van Sonberk.

Een zomers vooruitzicht: Château de Cheman

Buiten is het koud, en binnen ben ik al weer lekker bezig met zomervakantieplannen. Met een glaasje port van Quevedo bij het toetsenbord, gîtes in de regio Bordeaux (bij voorkeur linkeroever) uitpluizen... Heerlijk! (Wie nog suggesties heeft, ik hou me aanbevolen!)

Voordat we deze zomer van Nederland in Bordeaux zullen belanden, heb ik nog een tussenstop gepland, uiteraard in de Loire. Na een rustig dagje rijden gaan we nog even wijn halen in ons favoriete wijngebied. En eigenlijk weet ik al waar we gaan overnachten dit jaar: op een heus kasteel, gerund door Nederlanders. Op Château de Cheman, niet ver van Angers, wonen sinds 2007 Jan Liebreks en zijn vrouw Gerdie, en ze maken er ook wijn! Een portret van de familie Liebreks en Château de Cheman stond eerder dit jaar al in het boek Vivre! van Ger Bouten, over Nederlandse wijnboeren in Frankrijk. Geheel toevallig en totaal onafhankelijk van hun vermelding in dat boek en mijn recensie kreeg ik in december ook een doos wijn van Château de Cheman afgeleverd, met een briefje erbij van dochter Anouk: Veel proefplezier, en we horen graag wat je ervan vind.

Nou, die wijnen van Château de Cheman mogen er best zijn. We hebben ze stuk voor stuk geproefd, en Jan en Gerdie zijn absoluut bezig met een goed product! We proefden rood, wit, rosé in twee typen, en zoet. Vooral van de rosés en het zoet waren we gecharmeerd; over wit liepen de meningen uiteen en voor rood moeten we misschien nog eens beter proeven.

De witte Château de Cheman, Anjou Blanc 2009, van chenin blanc uiteraard, is een schone, frisse wijn. Heel bleek, met de typische aroma's van een chenin: hooi en bloemetjes. De wijn is superdroog en vraagt om iets erbij te eten.

Van de twee rosés was er één droog en één halfzoet. Beide hadden lekker veel pit en waren heel fruitig. Prima wijnen voor op een zonnig terrasje. Vooral de halfzoete, de Cabernet d'Anjou 2009, was een leuke verrassing. Ik had me ingesteld op té zoet, maar dat viel erg mee. Bij een pastaschotel met witlof, room, spek en abrikozen was het een prima combinatie! 

De zoete Coteaux de l'Aubance namen we mee naar vrienden, om samen met een Riesling Auslese uit de Mittelrhein te proeven bij een gebakken kwarktaart. En dat viel helemaal niet tegen. De Riesling was de betere combinatie, dat wel, aangezien deze wijn wat frissere zuren had. De zoete Château de Cheman, Coteaux de l'Aubance, uiteraard van chenin blanc, hield echter ook uitstekend stand.

Naast de genoemde wijnen maakt Château de Cheman ook een mousserende witte en een blanc de noirs van cabernet franc, genaamd Ambre, waar ik wel nieuwsgierig naar ben. Straks voor het 14e-eeuwse kasteeltje met een glas bubbels, in het zonnetje... Het is een heerlijk vooruitzicht!

All That Wine and Jazz

Na een middag mooie wijnen proeven is het niet altijd even makkelijk je gedachten daarover vast te leggen. Vermoeidheid slaat toe, andere klussen eisen je aandacht, de was moet gevouwen, het werk voor de volgende dag voorbereid. Maar die wijnen blijven in je hoofd zitten, ze eisen hun aandacht gewoon op. En terecht, want ze zijn zo de moeite waard om door een groter publiek te leren kennen.

Gisteren bezocht ik All That Jazz and Wine, een proeverij van 9 kleine importeurs in het Bimhuis, aan het IJ. Met een prachtig uitzicht over de Amsterdamse stationshallen en het water mooie wijnen proeven, wat wil je nog meer? Gelukkig waren we op tijd aanwezig, zodat we nog relatief geconcentreerd een paar mooie ontdekkingen konden doen.
Wijnen die het vragen om op een ander tijdstip nader verkend te worden, want proeven op zo'n gezellige proeverij is lastiger dan je denkt. Veel verder dan 'lekker', 'mooi', 'soepel', 'prettig', kom je eigenlijk niet, en dat is jammer, want veel wijnen verdienen het beter aangeprezen te worden. Ondanks deze handicap nu toch een aantal tips naar aanleiding van deze bijzondere proeverij, waar de kleine importeurs weer imponeerden door hun gepassioneerde keuzes en bijzondere vondsten.

Champagne!
Laat ik beginnen bij de verrassend betaalbare en mooie champagnes van de Haasdijk Wine Group. De naam van het bedrijf suggereert een 'big company', maar drijvende kracht is Mark Haasdijk, die bij kleine champagneboeren diverse juweeltjes weet weg te halen. Bekende namen als Legras & Haas heeft hij in het assortiment, en de wijnen van een speciale club van 25 producenten die hun wijnen in een ander model fles bottelen. Eén daarvan is het huis Nominé-Renard, met hun Special Club Millésime 2004. Een Brut waar je rustig voor moet gaan zitten, met gerijpte tonen van noga en brood, gemaakt van 35 jaar oude stokken chardonnay en pinot noir. Aan het lege glas bleef je nog minutenlang ruiken!

Oostenrijk
Volgende stop was Good Grapes, waar Erwin Blezer weer zijn schitterende Oostenrijkse assortiment presenteerde. Ik heb het bij de wijnen van Ebner-Ebenauer gehouden. Dit huis uit het Weinviertel was vertegenwoordigd met drie zeer sappige huiswijnen en een pittige St. Laurent van 50 jaar oude stokken. De witte Vom Haus, een cuvée van welschriesling en müller thurgau, wil ik deze lente nog wel eens bij een mooie ei-bacon-broodsalade uitproberen. En die St. Laurent Alte Reben 2007 verdient ook meer aandacht dan hij nu van mij kreeg.

Italië en Frankrijk
Bij de Geluksdruif was ook al elk schot raak: de frisse en fruitige Sauvignon Blanc Basarico 2009 uit Piemonte, van Adriano, Marco e Vittorio, bijvoorbeeld. Typisch Sauvignon Blanc - kruisbes en grapefruit - met een beetje laurier. Domaine Labet uit de Jura was vertegenwoordigd met een 100% Chardonnay, Fleur de Marne 'La Bardette' 2007. Heeft de fijne hoge zuren van een typische Jurawijn, is gemaakt in de fruitige stijl met een heel klein hintje van het oxidatieve, veroorzaakt door de gebruikt houden vaten. Een zeer spannende wijn, met veel diepgang.
Een kanjer was ook de Prieuré de Saint Jean de Bébian blanc 2007, gemaakt van 60% roussanne, 15% picpoul, 15% clairette en 10% grenache blanc en gerijpt op 25% nieuw hout. Een krachtige en kruidige mediterrane wijn, die je meeneemt naar haventjes vol visrestaurants en zonsondergangen over de baai. Vol, krachtig, kruidig, met aroma's waar je aan blijft ruiken en ruiken.
Ook uit de Languedoc afkomstig was de Les Grès 2008 van Mas Granier, van 70% syrah, 20% mourvèdre en 10% grenache. Soepel, makkelijk, maar zeker niet simpel! Heerlijk bij gegrild vlees, en met een prima prijs-kwaliteitverhouding. Voor € 11,50 is dit heel veel lekker wijn in je glas!

Spanje
Als één na laatste wil ik de wijnen van Lekkersapje noemen. Oké, misschien niet zo'n elegante naam voor een wijnhandel, maar het moet gezegd, Bernd Weeke importeert lekkere sapjes! We proefden er diverse, maar de wijn die ons het meest bekoorde was de Graciano 2005 van Heretat de Taverners uit de omgeving van Valencia. Een oud wijnhuis, dat van de Riojadruif graciano hier een mooie mono cépage weet te maken, met een frisheid die je niet verwacht zo ver zuidelijk.
Aroma's van fruit en inkt, bosbes en af en toe wat rozijntjes. Fruitig, soepel en fris in de mond, met een goede zuurgraad en afgeronde tannines. En ondanks zijn 90 Parkerpunten nog zeer betaalbaar, € 12,95!

We sloten af met de cava's van Dominio de la Vega uit Utiel-Requena, geïmporteerd door Imporium. Van de drie vielen vooral de Brut van 100% macabeo en de Rosado van 100% pinot noir op. Beide lekker koud, fris, knisperend. Heerlijk om zo'n proeverij mee af te sluiten en weer met een opgefrist gevoel op huis aan te gaan.

Timorasso, zeldzaam druivenras uit Piemonte

Eigenlijk is het niet helemaal eerlijk: kennismaken met een zeldzaam druivenras door middel van de wijnen van één wijnmaker. Je hebt op die manier namelijk geen idee of de wijnen die je proeft typerend zijn voor het druivenras, of juist niet. Gelukkig doet dat verder aan het oordeel over de wijnen an sich van een betreffende wijnmaker geen afbreuk. En dat ze bij Cascina i Carpini lekkere en goede wijn kunnen maken, onder andere van het locale druivenras timorasso, dat is zeker!

Over timorasso zegt de Nederlandse editie van The Oxford Companion to Wine slechts: 'zeldzaam druivenras uit Piëmont dat stevige witte wijn en grappa produceert'. Oz Clarke noemt de variëteit niet eens in zijn Grapes and Vines. Gelukkig biedt het web uitkomst, en is er voldoende over dit Italiaanse druifje te vinden om een beeld te vormen. Zo heeft de Sunday Times in mei 2010 een lovende column gepubliceerd, en geeft de site van Strada del Vino dei Colli Tortonesi wat basisinformatie.

Wit druivenras
Timorasso is dus een wit druivenras, dat groeit in de heuvels bij Tortona, in oostelijk Piemonte. Zoals dat met veel zeldzame druivenrassen gaat, was het enige decennia geleden nog gedoemd uit te sterven. en werd het alleen gebruikt voor grappaproductie. Slechts één koene strijder hield stand en redde uiteindelijk de druif van de ondergang. Deze strijder, Walter Massa, geldt nu als dé producent van timorasso, en heeft inmiddels zo'n 20-30 medestrijders gevonden. Eén van deze medeproducenten is Paolo Carlo Ghislandi van Cascina i Carpini. Van hem proefde ik enige weken geleden bij medeblogger Natasha een drietal wijnen van en met timorasso. En het moet gezegd: ik ben een timorasso-fan geworden!

Proefnotities
We proefden een mousserende wijn, een wijn van 100% timorasso en een blend waarin slechts 10% timorasso was verwerkt. Mijn notities in volgorde van proeven:

1. Chiaror sul Masso, Brut Spumante
(vertaling: maanlicht dat reflecteert op de stenen, aldus Natasha; of zou er ook een verwijzing naar Walter Massa inzitten?)
100% timorasso, gemaakt met de methode Charmat, waarbij de belletjes niet op de fles maar in een grote tank ontstaan. Stevige mousse, vrij gele wijn. Ruikt 'gistig' en vol. In de mond vol, fruitig, in eerste aanzet tikje zoet en vettig, vervolgens toch volledig droog, met prettige zuren. Aroma's van perzik in blik. In de afdronk wat kinine, peer en honing. Een zachte, prettige mousserende wijn, die bij velen in de smaak zal vallen. Niet heel moeilijk, niet heel complex, gewoon lekker.

Ghislandi is de eerste die timorasso heeft gebruikt om een mousserende wijn te maken, en van ons mag hij dat blijven doen.

2. Brezza d'Estate 2008
100% timorasso. Geel van kleur, kruidig, tikje boenwas en honing in de neus, doet me denken aan de olijvenlikeur die ik thuis heb staan. Vol en complex in de mond, mineraal, met iets bitters in het midden, en een beetje korte afdronk. Hoge zuren, notig. Echt een eetwijn, bij stevige vette pasta bijvoorbeeld. Ik stelde me er een spaghetti carbonara bij voor, maar ook lasagne met paddenstoelen en veel room.

Van deze Brezza d'Estate werden maar 1123 flessen gemaakt. Ghislandi wil ook absoluut niet uitbreiden, maar datgene wat hij rond de eeuwwisseling is begonnen gewoon steeds beter gaan doen. Timorasso kan goed ouderen, en moet volgens de regels van de DOC Colli Tortonesi minimaal 13 maanden rijpen, waarvan 8 op de fles. De volheid van de wijn komt niet door gebruik van houten vaten, maar uit de druif zelf. Contact met de lie en natuurlijke klaring door blootstelling aan de koude winterse buitenlucht zijn bij Cascina i Carpini onderdelen van het rijpingsproces.

3. Rugiade del Mattino 2009
(vertaling: Ochtenddauw)
10% timorasso, 45% favorita, 45% cortese. Geel van kleur, kruidig, iets minder expressief dan de Brezza d'Estate. In de geur vanilleijs, drop, honing, lindebloesem. In de mond soepel en makkelijk, tikje zilt, prettige zuren, hoge doordrinkfactor.

Hiervan werden slechts 1523 flessen gemaakt. In de geur en smaak was voor mij duidelijk de timorasso te herkennen, ondanks dat er maar 10% van de gebruikte druiven uit timorasso bestond.

Het was een interessante kennismaking met een spannend druivenras, deze miniproeverij van timorasso. Hopelijk komen er de komende tijd meer flessen op mijn pad, zodat ik kan gaan vergelijken.

Geproefd: Scherwiller Riesling 2008, Domaine Robert Haag

De laatste dag van het jaar, en tijd om losse eindjes van 2010 af te handelen. Een zo'n los eindje is de Scherwiller Riesling 2008 van Domaine Robert Haag, die ik eerder dit jaar van startende webwinkel Elzas-wijn ontving en deze week nog in mijn voorraad terugvond.

Elzas-wijn is opgericht door twee levensgenieters die graag de wijnen uit hun geliefde Elzas naar Nederland halen. En dan eigenlijk nog alleen die van de omgeving van het stadje Scherwiller, waar ze inmiddels veel vrienden hebben gemaakt onder de locale producenten én met Nicolas Ramstein, chef en eigenaar van Auberge Ramstein.

Scherwiller ligt ten noordwesten van Sélestat, en net even buiten het bekendste stuk van de Elzasser Weinstrasse – dat tussen Ribeauvillé en Colmar. De wijngaarden liggen er aan de voet van twee burchten, Orthenbourg en Ramstein. Grand Cru's komen er niet voor, wel gewoon lekkere wijnen, uiteraard van riesling, maar ook van de overige Elzasser druiven.

Op zoek naar een lekker glas bij een simpel maal van spruitjes, hertenburger en aardappelkroket, trof ik de Riesling van Haag, in een hoekje van mijn voorraadkast. Zoals dat gaat, ging de fles al open tijdens het koken. Vaak vind ik een glas wijn veel lekkerder vóór het eten, tijdens het hakken en snijden, dan erbij. Zo was het ook dit keer; ik moest oppassen dat er nog iets in de fles zat voor bij het eten, zo lekker makkelijk dronk deze Riesling weg. Niet overdadig aanwezig, maar zeker geen eendagsvlieg. Gewoon lekker ontspannen genieten. Bloemig en mineraal in de neus, vol, fruitig en levendig in de mond, met die typische indruk van ananas uit blik die ik wel vaker herken bij gewone Riesling. 

Domaine Robert Haag is een familiebedrijf dat in de jaren '60 van de 20ste eeuw volledig overgeschakeld is op wijnbouw. Voor die tijd was de druivenstok slechts één van de vele gewassen die geteeld werden en werden de druiven verkocht. Inmiddels worden diverse Rieslings gemaakt (50% van de productie), naast andere witte wijnen, crémant en rode wijn. In de 18e-eeuwse kelder liggen grote houten vaten naast roestvrijstalen tanks, en wordt gewerkt met moderne apparatuur voor de diverse stadia van het vinificatieproces. Het domein verzorgt rondleidingen en proeverijen.

De wijnen van Robert Haag zijn verkrijgbaar via Elzas-wijn.nl, prijs van de Scherwiller Riesling 2008 is circa 10 euro. Een prima prijs voor een lekker glas!

Shizen en koshu: over Japanse wijn voor bij de sushi

Als we dat hadden geweten, 20 jaar geleden, dan waren we vanuit onze minshuku aan het meer van Kawaguchi zeker even naar Yamanashi gereisd, zo'n 20 kilometer noordelijker. We waren op rondreis in Japan, hadden de berg Fuji een stukje beklommen (tot Fifth Station, er lag nog sneeuw in mei!) en bekeken de omgeving. Maar over wijngaarden of de Asagiri Wine Company lazen we niets in de reisgidsen van 1990. Rondom Yamanashi liggen (en lagen toen ook al) diverse wijngaarden, waar al sinds de 19e eeuw wijn wordt gemaakt. Belangrijkste druif is de koshu, een vitis vinifera-variëteit die via de Zijderoute in Japan terecht is gekomen. Japanse bronnen beweren dat dat al in de 8ste eeuw na Christus was!

Yamanashi ligt in de Katsunuma Prefectuur en wordt beschouwd als het beste wijnbouwgebied van Japan. Afwatering en hellingen spelen daarin een grote rol, plus het druivenras koshu dus, dat hier al eeuwenlang gedijt. Koshudruiven zijn roze getint, een beetje als gewurztraminer. De druivenstokken worden gesnoeid in pergolavorm, waardoor de trossen hoog onder het bladerdek groeien. Op deze manier kan de wind de trossen goed drogen na de veelvuldige moessonregens. Rottingsgevaar ligt hier altijd op de loer!

Ik schreef drie jaar geleden al eens over de koshu, toen het bericht de wereld inging dat Bernard Magrez wijn ging maken in Japan. Inmiddels is Magrez lang de enige niet meer: ook oenoloog Denis Dubourdieu is betrokken bij een wijnbouwproject. Zijn wijn, Shizen, gemaakt door de bovengenoemde Asagiri Wine Company,  is sinds kort in Nederland verkrijgbaar bij de webwinkel van sommelier Edwin Raben. Voor By the Grape.com interviewde ik Edwin hierover.

Inmiddels heb ik de koshu ook geproefd, uiteraard bij sushi, waarvoor deze Shizen speciaal ontwikkeld is. Wat vonden we ervan? Eerst maar eens de proefnotitie: bleekgeel van kleur, in de neus frisse citrustonen, tikje 'groen'. In de mond hoge zuren, delicaat, citrus, tikje abrikoos en peer, bijzondere, strakke afdronk met wat notige hint. Laag in alcohol (10%). Al met al een lekker frisse, lichte wijn, die echter in de afdronk een heel klein beetje kaal overkwam. Hij zou van ons ietsje voller hebben gemogen. Dat effect werd nog versterkt bij de sushi. Tegen wasabi kon de wijn helemaal niet, bij sushi met ei en wat zoetere impressies combineerde de koshu wel goed. Traditioneel wordt koshu vaak gemaakt als zoete wijn, om het bittere te maskeren, lees ik in het persbericht van Edwines.com. Maar de Shizen wordt volledig droog gevinifieerd, en het sap komt zomin mogelijk in contact met de schillen (om de bitters tegen te gaan). Bovendien blijft de malolactische gisting achterwege, om de wijn zo fris mogelijk te houden. Vergisting gebeurt op zeer lage temperatuur en de wijn rijpt op eigen bezinksel op roestvrijstaal.

Na het proeven van deze koshu ben ik wel benieuwd geworden naar de zoetere soorten. En vraag ik mij af of een pietsie restzoet niet aangenamer zou zijn in deze wijn. Al met al vond ik het een zeer interessante kennismaking met een druivenras dat zo exotisch is als koshu. Shizen is een prima wijn, die zeker in Japanse restaurants een goede toekomst heeft. Maar thuis, bij mijn sushi, blijf ik voorlopig Riesling drinken.

Shizen is voor € 19,95 te koop via Edwines.com.

Kennismaking met Herrenhof

Al weer enige tijd heb ik regelmatig contact met de eigenaar van het wijngoed Herrenhof, in het Oostenrijkse Steiermarken. Gottfried Lamprecht (1983) is onder andere zeer actief op Twitter en Facebook en heeft een eigen weblog. Dagelijks laat hij iets van zich horen: over zijn wijngaarden, het werk in de kelder, zijn gedachten rondom wijnmaken etc...

Zelden trof ik een wijnproducent die zo bezig is met het zichtbaar maken van wat hij doet en waar hij voor staat als Gottfried. Voor mij staat hij dan ook model voor de nieuwe generatie wijnmakers die de social media met veel succes weten in te zetten. Ik ontmoette er meer op EWBC, maar Gottfried is naar mijn idee wel één van de meest succesvolle op dit gebied. Zichtbaarheid van wijnproducenten is belangrijk, in mijn ogen. Wie kan er namelijk het beste het verhaal van wijn vertellen, als het niet de wijnmakers zelf is?

Ik ontmoette Gottfried ook in levende lijve, in Wenen, tijdens de European Wine Bloggers Conference (EWBC). Ik proefde de laatste druppels van zijn Buchertberg Weiss daar, tijdens de inmiddels in EWBC kringen fameuze 'guerilla tasting', en Gottfried proefde het restje Reestlander Wit, de fles Nederlandse wijn die ik mee had genomen naar Wenen. Gottfried vertelde me daar ook dat hij het bedrijf vanaf het begin aan het opbouwen is. Sinds 2005 is hij bezig. De Herrenhof en bijbehorende wijngaarden waren tot het eind van de negentiende eeuw in bezit van de Augustijner kanunniken van het klooster Vorau, maar raakten daarna in verval. Samen met zijn ouders blaast Gottfried die oude traditie van wijnbouw nu weer nieuw leven in.

Buchertberg Weiss 2009

Na die druppels Buchertberg en de verhalen van Gottfried werd het hoog tijd de wijnen eens uitgebreid te proeven. Dat gebeurde een paar weken geleden, met een klein gezelschap ten huize van Good Grapes-eigenaar Erwin Blezer. Vooral de Buchertberg Weiss had mijn aandacht, omdat dit een zogenaamde field blend is, wat ze in Wenen Gemischter Satz noemen. En wat een fantastische, complexe wijn was die Buchertberg Weiss! Helder geel van kleur, met een intrigerende neus van citrus, abrikozen, noten en een toefje hout. Droog en fris in de mond, licht prikkelend, met hoge zuren, vol en complex. Een geweldig voorbeeld van wat een Gemischter Satz kan zijn. Wel even wat lucht geven voordat je er van gaat genieten! Pas na overschenken in een ruime karaf kwam de wijn echt tot zijn recht!

De field blend is een bewuste creatie van Gottfried: hij wil een type wijn maken dat in vroeger tijden, voordat de wijnwereld de monocepage-wijnen ontdekte, de standaard was. Daartoe heeft hij zijn wijngaard aangelegd met diverse stokken van verschillende druivenrassen. Pinot blanc, sauvignon blanc, pinot gris en riesling zijn samen met een beetje gewurztraminer naast en door elkaar op de Buchertberg aanplant. Deze glooiende helling ligt bij het plaatsje Markt Hartmanssdorf, tussen Graz en het Südburgenland. Oogsten van alle druivenrassen gebeurt tegelijkertijd: het ene ras is dan wat rijper dan het andere, maar dat is exact de bedoeling voor een Gemischter Satz. Na de vergisting rijpte de wijn in vaten van 300 liter, gemaakt van Frans en Roemeens gebruikt hout.

Naast een witte Buchertberg is er overigens ook een rode variant, en maakt Gottfried ook een Blaufränkisch met druiven uit de regio Eisenberg. Daarover binnenkort meer.

Herrenhof Charta

Voor zichzelf heeft Gottfried 10 punten opgesteld waarheen hij zich in het wijnmaken wil houden. Hij noemt dit het Herrenhof Charta:

1. Druiven voor zijn wijnen komen alleen van de Buchertberg.

(En als dat niet zo is wordt het vermeld, zie het vervolg over rode wijnen binnenkort.)

2. Bodem en vegetatie worden bewerkt zoals in de gecertificeerde biologische landbouw.

3. Opbrengsten zijn maximaal 45 hl./ha.

4. Eigenschappen van wijngaard en jaargang MOETEN in de wijn tot uiting komen.

5. Vergisting alleen door middel van natuurlijke gisten uit de omgeving. Botteling op zijn vroegst in april van het jaar volgend op de oogst, verkoop vanaf 1 mei.

6. Geen gebruik van aroma's en toevoegingen, sulfiet alleen mondjesmaat en geen gebruik van apparaten om te concentreren of  stoffen uit de wijn te halen (specifiek de spinning cone, om de dealcoholiseren).

7. Bezinning op traditionele wijnbereidingsmethoden, zoals lang contact met de gist en indien mogelijke ongefilterde botteling.

8. Behoud van de vruchtbaarheid van de bodem en bevordering van het leven in de bodem.

9. Bevordering van biodiversiteit, zowel planten als dieren.

10. 100% vrij van gemanipuleerde genen.

En voor de toekomst heeft Gottfried nog plannen bij de vleet. Recent is een oude boomgaard gerooid, om op de Buchertberg – waarvan hij de enige eigenaar is – een nieuwe wijngaard aan te leggen. Nieuwe vaten worden over enige tijd gemaakt van hout van eigen eiken, en zullen rond 2013 ingezet gaan worden. Het hout ligt nu uit te looien. In de toekomst wil Gottfried gaan werken met authentieke druivenrassen die uit de streek verdwenen zijn. Daarover zullen we vast alles horen als de tijd rijp is.

Good Grapes heeft besloten de wijnen van Herrenhof naar Nederland te halen. Van harte aanbevolen!

Riesling uit Slovenië: Pullus

Er zijn de afgelopen weken zoveel flessen huize Wijnkronieken binnengekomen, dat we soms niet meer weten wat er staat. We proeven ons een weg door het geheel en pogen de juiste fles bij de juiste maaltijd te combineren. Dat lukt niet altijd, zoals eerder deze week. Maar dat lag noch aan de wijn, noch aan de preitaart: allebei heerlijk, maar deze fles wijn paste gewoon niet bij deze groentetaart.

Het ging om een fles Renski Riesling uit Slovenië, van het merk Pullus. Ik maakte al eerder kennis met Pullus op Wine Professional 2010, en kreeg deze fles bij een bezoekje dat ik onlangs aflegde bij de importeur, Double U Wines. Net als die andere Sloveense wijn, Puklavec & Friends, is Pullus een jong en hip merk uit een opkomend wijnland. Achter Pullus staat een groot bedrijf, Ptusjka Klet, in Oost-Slovenië.

Mijn fles Riesling was uit 2007. Ik vreesde dat hij misschien wat te oud was, maar dat viel 100% mee. Bij de preitaart had ik echter de jonge, fruitige Rieslingstijl van de Pfalz in gedachten, maar dit bleek toch even een andere wijn. Sterk mineraal, gerijpt, fris en interessant, maar niet meer heel fruitig en jong. Een beetje ingetogen en streng, maar van een strengheid die je intrigeert, en die je uitnodigt om nog eens een slok te nemen, om verder te proeven en te ontdekken. Ik zou zeggen: in de gaten houden dat merk Pullus. Double U Wines gaat de komende tijd stevig aan de naamsbekendheid werken. En van Slovenië zullen we zeker meer horen.

Malbecs van Alessandro Speri

Natuurlijk is er al weer teveel tijd verstreken. De proeverij van Argentijnse wijnen was twee weken geleden, en nu kom ik er pas toe een verslag te schrijven. Dit soort dingen moet je eigenlijk heet van de naald neerpennen, als je enthousiasme voor de geproefde wijnen nog vlammend is. Gelukkig blijven er echter meestal één of twee ontmoetingen in je geheugen gegrift. En eerlijk is eerlijk, dat zijn dan toch de ontmoetingen met de wijnen of wijnmakers die het meeste indruk hebben gemaakt, en dus absoluut een artikeltje verdienen.

Proeverij in het Amstel Hotel
Zo'n ontmoeting die blijft hangen had ik ook op 9 november in het Amstel Hotel, waar een grote proeverij met Argentijnse wijnen was georganiseerd. Zo'n vijftien producenten lieten hun wijnen proeven, vooral Malbec en Torrentés, maar ook diverse andere rode wijnen. Ik had gehoopt wat mousserende wijnen te treffen, aangezien die in Argentinië erg in opkomst zijn. Ik vond alleen de Cristobal Extra Brut Blanc de Blancs, van 100% chardonnay. Een mooie bubbel, zeer mineraal en droppig in geur en smaak, met een prettige lange afdronk. Zijn karakter komt onder andere van de 10 maanden sur lattes (liggend op zijn gist). De frisheid, die ook herkenbaar was, wordt bereikt door de druiven anderhalve maand voor volledige rijpheid te oogsten!

Alessandro Speri Winery
Terug naar waar ik het over wilde hebben. Als een van de eerste bezoekers had ik ruime keuze in het startpunt van onze proeverij. Heel origineel zijn we bij tafel 1 begonnen, met wijnen van de Alessandro Speri Winery. De charmante tafelheer bleek de eigenaar van het bedrijf te zijn, en legde ons vol vuur alles uit over zijn vier wijnen. We startten met zijn uiterst frisse MLBC Torrontés, uit 2009. Geuren van muskaat en riesling kwamen uit het glas, veel fris en druivig fruit, heerlijk verkwikkend. De torrontésdruiven voor deze wijn groeien op een hoogte van 1700 meter in de noordelijke provincie Salta. Al andere Torrentéswijnen die we op onze witte-wijnronde tijdens deze proeverij proefden, hebben het niet kunnen halen bij deze. Een absolute topper, de MBLC Torrontés. (En het woordgrapje op het etiket beviel me ook wel...)

Malbec
Ook voor het rondje rode wijn startte ik weer bij Alessandro Speri, en dit maal liet hij ons zijn Malbecs proeven. Twee jaargangen, 2007 en 2008, van de Prodigo Malbec Selección la Consulta, en de Single Vinyard Prodigo Malbec Reserva 2007. De laatste had 17 maanden op vaten van deels nieuw, deels één jaar oud Allierhout gelegen. (Allier is de streek in Midden-Frankrijk waar dit eikenhout vandaan komt).
Absolute favoriet van Speri zelf, en ook van ons, was de 2007 'gewone' Prodigo Malbec, zonder een heftige houtimpressie. Heerlijk rond, fruitig en kruidig, een Malbec zoals ik hem nog weinig heb mogen proeven. Elegant, ingetogen, Europees van karakter, maar toch ook niet. Tonen van kersen en pruimen, afgeronde tannines, frisheid, goede structuur, en een alcoholpercentage dat weliswaar tegen de 14% aan zit, maar dat verder nauwelijks opvalt.

Alessandro legde ons uit dat dit was waarom hij in 2002 vanuit Italië naar Argentinië was gekomen: om top-Malbec te maken, met alle fruit- en terroirexpressie die maar mogelijk is. Vooral de Uco Valley biedt daar goede mogelijkheden voor. Zijn vader, uit de beroemde Speri-familie in de omgeving van Verona verklaarde hem voor gek, maar Alessandro zette door. Inmiddels heeft vader Speri wel erkend dat zijn zoon, samen met wereldberoemd wijnmaker Attilio Pagli, in Argentinië mooie wijnen maakt!

Prodigo
Alessandro kocht wijngaarden in de Uco Valley, een van de toplocaties van Mendoza, en begon er aan zijn project. De druiven voor de Prodigo groeien op 980 meter boven zeeniveau en worden met de hand geoogst. Van één hectare komt 9.000 kg druiven. De vergisting duurt circa 2 weken, waarbij de wijn dagelijks over de schillen wordt gepompt. Malolactische fermentatie gebeurt in houten vaten, rijping duurt zeven maanden en gebeurt op eiken vaten van Allierhout. Na nog eens vier maanden flesrijping mag de Prodigo de kelders van Alessandro Speri verlaten.

We proefden ook de 2008, die stukken jonger overkwam. Hier waren de tannines nog stevig aanwezig, echter zeker niet dominant. De zuren waren hier heel opvallend, voor een rode wijn uit een zuidelijk land. Alessandro vertelde dat hij in de vroege ochtend oogstte, om zoveel mogelijk van die zuren te handhaven. Deze 2008 zal over een jaar zeker zo mooi en fris zijn als de 2007 nu!

De Reserva, met zijn 17 maanden houtrijping, was ook absoluut een prachtige wijn, maar veel minder fruitig, veel minder 'drinkbaar'. Van de gewone Prodigo werd ik vrolijk, die drink ik ook door de week bij een karbonade of runderlapje van de grill, of een stamppot. De Reserva is echter een serieuze kanjer die je op zondag bij het wild schenkt. Ook Alessandro zelf houdt meer van de fruitige, maar toch herkenbaar Europese en ingetogen stijl die uit zijn gewone Prodigo blijkt.

Druif van de toekomst
Alessandro is ervan overtuigd dat malbec en Argentinië een gouden toekomst wachten. Internationaal succes voor deze druif zal steeds groter worden, is zijn overtuiging. Zijn wijnen (en die van opvallende veel andere deelnemers aan de proeverij) wonnen al prijzen in Hong Kong; daarnaast zijn er lauwerkransen van vele andere competities en tijdschriften. De Malbecs van Alessandro Speri worden inmiddels verkocht in 13 landen. Ik hoop van harte dat zijn wijnen een importeur voor Nederland hebben gevonden.

Een pallet wijn in de tuin

Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar ze zijn binnen! De wijnen van La Cá staan te wachten op hun afnemers, in onze huiskamer.

Samen met een groep vrienden en kennissen proefden we onlangs de wijnen van Paolo Orlandi, van Azienda Agricola La Cá in Roddi, Piemonte. Ik hoorde over Orlandi via digitale contacten; dankzij de financiële crisis bleef hij met grote voorraden wijn zitten. (En hij zal waarschijnlijk de enige niet zijn.) Maar gelukkig zijn daar de sociale media en e-mail en contact met Orlandi was snel gelegd. Ik nam een interview af en we lieten ook wat proefflessen komen. Ik heb de opmerking van een kennis gekregen dat het wel een beetje een vreemde actie was. Waarom die ene wijnboer helpen, terwijl zoveel anderen het ook moeilijk hebben? Maar is dat niet de kracht van de sociale media? Dank zij internet is contact tussen consument en producent in een handomdraai gelegd, en kan de producent zijn problemen én successen delen met de klant. In mijn ogen bevordert dat alleen maar het begrip over wijn, wijnmaken en de keuzes waarvoor een wijnmaker zich gesteld ziet in deze tijd. En dan past het ook helemaal om met die ene individuele wijnmaker een nauwere band op te bouwen dan met die andere, die niet het contact via mail, Twitter of Facebook zoekt!

Avondje proeven
Begin oktober schoven we met zijn zevenen om onze keukentafel, om de wijnen te gaan proeven. Orlandi had ons zes wijnen gestuurd: een Dolcetto, een Barbera d'Alba, twee Langhe Nebbiolo's, een Langhe Rosso en een Barolo. Zes rode wijnen, vier druivenrassen.
Het werd een interessant avondje proeven, waarbij het wel lastig was objectief te zijn. Wilden we de wijnen niet per definitie goed vinden, omdat we een wijnproducent wilden helpen? Gelukkig zijn we er uitgekomen, en bleken er zelfs nog diverse verschillende smaakvoorkeuren te zijn. Zo vonden Nico en ik de Dolcetto 2009 iets te stevig en te bitter, te veel tannines voor een Dolcetto. Anderen vonden het een uitstekende wijn, en er werd goed van besteld. Grote favoriet was de Barbera d'Alba La Patrita, uit 2007. Een zeer fruitige en soepele wijn, die het goed zal doen bij vele gelegenheden, om zo lekker even open te trekken.



De Langhe Nebbiolo Arbiot 2005 deed het ook prima: geurend naar thee, viooltjes en rozen, precies zoals je van een Nebbiolo verwacht. Van de Arbiot 2006 konden we niet goed hoogte krijgen. Was het een foute fles? We vermoedden van wel. Inmiddels heb ik nog twee flessen Arbiot 2006 ontvangen, en ik zal ze opnieuw met aandacht gaan proeven. Wijn blijft een natuurproduct, er kan iets mis gegaan zijn...
Met de Langhe Rosso Rigaudon 2006 hadden we allemaal grote moeite. Achteraf gezien hebben we ons gedragen of we niets van wijn wisten – en dat terwijl er vier vinologen aanwezig waren. Die wijn, gemaakt van een hoog percentage merlot, bleek gewoon een nacht open te moeten staan! De volgende dag hebben Nico en ik het restje met heel veel genoegen opgedronken. Ons geheim hebben we nog met één besteller kunnen delen, en wij zijn nu de gelukkige bezitters van een paar flessen prachtige Rigaudon van La Cá.
Tot slot de Barolo Balthasar 2005: een prachtige wijn, maar blijkbaar toch net niet dat wat we van een Barolo verwachtten. Er volgenden geen bestellingen. 'Mooie Barolo, maar ietsje simpel', was mijn commentaar. Waarschijnlijk had ook deze wijn een nacht lucht moeten hebben. Als ik één ding van deze proeverij heb geleerd, is dat eerste indrukken kunnen bedriegen.


Vlekkeloos transport
Na het opnemen van alle bestellingen, wat heel wat voeten in de aarde had, verliep het transport van de doosjes naar Nederland gelukkig zeer voorspoedig. Orlandi had het prima voor ons verzorgd, en dochterlief heeft de zending keurig in ontvangst genomen en in de tuin laten zetten. Slimme meid! Maar wat mij en Nico betreft was dit een eenmalig avontuur. Wijn in grotere hoeveelheden uit het buitenland laten komen is leuk, voor een keertje, om te zien hoe het werkt. En het nauwe contact met een wijnmaker is een verrijking van je kennis en ervaring in de wijnwereld. Ik zal graag een keer bij La Cá op bezoek gaan, in de nabije toekomst. Maar een bezoekje aan een Nederlandse wijnhandel, virtueel dan wel live, is een stuk makkelijker.

Weektopper #45 – Cuvée Caspar, Weingut Gabel

Voor het 350-jarig bestaan van het Weingut Gabel brachten Wolfgang en Rianne Gabel in 2005 een bijzondere rode cuvée op de markt. Deze Cuvée Caspar, genoemd naar de stamvader die uit het Oostenrijkse Ötztal naar de Pfalz trok, is een soepele maar toch krachtige assemblage van vijf druivenrassen: cabernet mitos, spätburgunder, dornfelder, cabernet dorsa en regent. Kruidig en peperig in de neus, tikje rokerig, veel rood fruit; in de mond opnieuw veel fruit, mooi afgeronde tannines, frisse zuren. Toen wij hem laatst openden, was hij lekker levendig en jeugdig, en deed zijn naamgever grote eer aan. We genoten ervan bij een pittige runderstoofpot.

Kuiper uit Oostenrijk
Stamvader Caspar was overigens kuiper, en vestigde zich in Freinsheim, een stadje dat anno 2010 nog zijn middeleeuwse karakter heeft bewaard. In 1735 trok een Gabel naar het 5 km verderop gelegen Herxheim en pachtte er een hoeve van een religieuze instelling, het Hospital in Kaiserslautern. Na de secularisatie als gevolg van Napoleon's bewind in de Pfalz verwierf Joh. Peter Gabel akkers en wijngaarden van deze hoeve en legde daarmee de grondslag voor het huidige wijngoed. Kelder, woonhuis, bron en bijgebouwen stammen uit circa 1870, en werden in de loop der jaren regelmatig verbouwd en uitgebreid. In de jaren '60 van de twintigste eeuw werden de meeste landbouwgronden verkocht en kwam de nadruk volledig op de wijnbouw te liggen. Bovendien werd de wijn vanaf die tijd op fles geleverd, niet meer in bulk.

Junge Gabel
De huidige Gabel, Wolfgang, nam het wijngoed in de jaren '90 over. En inmiddels wordt de volgende generatie – zoon Oliver en dochter Lisa – al weer klaargestoomd voor hun toekomst tussen de wijngaarden en in de kelder. Samen maakten Oliver en Lisa al een paar prima wijnen, de serie Junge Gabel. Zowel de oudste als de jongste generatie Gabel is daarmee in de wijnen van het huis vertegenwoordigd. Een mooie gedachte!

Cuvée Caspar is, net als vele andere wijnen van Gabel, verkrijgbaar bij Wijnhuis Oktober in Breda. Prijs € 10,50.