Proeverij 'modern Spaans' – Vino Sol

Spanje anno 2011 heeft naast airen, het meest aangeplante druivenras voor wit, en tempranillo, de topper voor rood, nog heel wat meer druivenrassen te bieden. Veelal inheems, soms ook internationaal. Boeiend was het om tijdens een proeverij van een startende wijnwebwinkel een aantal wijnen van verschillende druivenrassen op een rij te proeven.

Stefan en Rob van Vino Sol importeren sinds enige tijd wijn uit Spanje. Dankzij Stefans contacten in Spanje – hij is getrouwd met een Spaanse – en Robs ervaring in de horeca, hebben ze een mooi assortiment opgebouwd, dat zij vorige week voor het eerst aan een groter publiek lieten proeven. Op de tafel stond een representatieve selectie van wat het moderne Spanje te bieden heeft: van een prettige cava tot een top Rioja en van een nieuwkomer uit Bierzo, van het druivenras mencia, tot een moderne klassieker uit de Priorat.

Favorieten
- Rioja La Montesa 2007, van Bodegas Palacios Remundo, van 60% garnacha, 35% tempranillo en 5% mazuelo; complexe neus, fris en soepel in de mond, veel zwarte fruit, lange afdronk. Uitstekende moderne Rioja voor slechts € 13,00.

- Carchelo 2009 van Bodega Carchelo, DO Jumilla; 50% monastrell, 30% tempranillo en 20% cabernet sauvignon. Nooit gedacht dat een Jumilla zo fris en fruitig kon zijn. Bosbessen en laurier in de neus, soepel, fris en fruitig. De Cabernet geeft mooie zuren en balans, de tannines zijn stevig maar prettig. En wat een prachtige vormgeving van de fles! Prijs € 8,25.

- Ca N'Estruc 2009, DO Catalunya; 70% xarello, 10% macabeo, 10% muscat en 10% chardonnay. Bloemige en subtiele neus, veel citrus in de mond, frisse zuren. De muscat is gelukkig niet al te uitgesproken, maar mooi verwerkt in het geheel. Prijs € 6,00.

- Txakoli de Bizkaia 2009 van Bodegas Itsasmendi, 100% hondaribbi zuri. Enorm verrassend, deze frisse en volle Baskische wijn. Vraagt erom om nog eens rustig te proeven, bij vis, gebakken inktvis of misschien wel bij mosselen. Prijs € 11,00 (tikje prijzig, maar wel de moeite waard om te proberen!)

Foto's: Natalia Bullock

Essence of Pecan: a Bottle of Living History for #WBW70

[Spoiler alert: do not scroll down if you don't want to know the plot of this story before it is time]

Tucked away in a corner of our wine storage cabinet till yesterday, was a very special bottle, bought in Barcelona in December 2008. We had found the bottle at the famous wine shop Vila Viniteca close to the Santa Maria del Mar, and bought it purely on it's reputation and the recommendations of the founders of Catavino, Ryan and Gabriella. If memory serves me right, we paid approximately 70 euro for the bottle.

Safely back in Holland, the wine was allowed to rest, and was designated for a special occasion. Somehow, we kept postponing opening the bottle: the occassion was never special enough, it seemed. Until yesterday. Yesterday was one of those days that one plus one is three. First, it was my birthday; then Catavino send out an e-mail reminding us of Wine Blogging Wednesday #70. That, together with the warm wishes from Catavino's Ryan and Gabriella Opaz for my birthday, did it: I knew with which bottle to celebrate my birthday ánd to take part in WBW #70, dedicated to Spanish wines.

Chocolate cake

And so, after a simple but good meal, the bottle was opened. We had a chocolade cake for dessert, and were hoping that this wine would be a match with the wine. We were under the impression that it would probably taste a bit like Pedro Ximenez (PX). Well, it didn't. And it did not combine with chocolate cake at all. But what a wine....

It's color was bright amber, very clear. The smell was pure essence of pecan: very nutty, very pungent, not sweet at all (which I had anticipated...) The taste wasn't like anything I have ever had before; it reminded us of sherry, of madera, but it clearly wasn't, because the alcohol was lower and it was just... different. The wine was totally dry, with just a hint of caramel to tell us of a former sweetness. More sniffing let to descriptions of dried Chinese mushrooms, laurel, liquorice. Tasting led to wonder: there is alcohol, but it's not fortified. It looked like it used to be a red wine, but there are no tannins. Acidity is good, but not very pronounced. What is this?..... Of course, we knew what the label said. Where it came from, and from what vintage. But that was it. We did not know what grapes it was made of, or the techniques used to make the wine.

Living History

Well, I won't prolong the suspense any longer. We tasted a bottle of Salvador Poveda Fondillón Gran Reserva 1970. Yes, that's right, a wine from 1970: more than 40 years old!

Reading up on Fondillón today, I was getting more and more excited. This was a bottle of living history! A century and a half ago, Fondillón was on a par with wines like port, madera and sherry. Prices were enormous, and it's reputation was sky high. Fondillón is mentioned in The Count of Monte Cristo by Alexandre Dumas for example and was probably served to one of the first embassies of Japan to Europe (though I have to admit I have to check this story: it seems that a famous Spanish chef, cook to king Philip II, mentioned Fondillón and the Japanse embassy in a book he wrote in 1585, Conduchos de Navidad; for a Japanse embassy to be in Europe in 1585 however, is very, very early...)

Fondillón is made of super ripe monastrell grapes (a red grape variety), in the area of the town of Alicante. If you find the mention 'Alicante' in old price lists of wine merchants (which I have), it will probably refer to Fondillón. The grapes are pressed, and the red skins remain in contact with the juice for a very limited time. This way, tannins in the wine are avoided. After fermentation, the wines ripen for a minimum of eight years in huge oak vats, and are oxidized on purpose. Eight years is only a minimum; twenty years of ripening is more likely.

Blends

This type of wine is called 'rancio'; some types of Banyuls (from the Roussillon in France) are also made this way. It seems that wines from different vintages are blended for a Fondillón, but this is not (yet) entirely clear to me. The 1970 vintage seems to be very special, in not being a blend; but if I read the information on the Poveda-website correctly, it is possible that our bottle of 1970 Gran Reserva contained drops of wines from decades and decades ago, back to the century before last. A bit of older Fondillón is always added to younger wines, if I understand correctly.

Fondillón is not produced on a commercial basis anymore. It is simply too expensive, and too much of an acquired taste. What a shame! Because it tasted so good yesterday, as an digestif, but also today, as an aperitif, and even in combination with our food tonight. We had tartlets of chicory with blue cheese, walnuts and mascarpone, and to our very big surprise, the leftover Fondillón combined marvelously. The wine had mellowed out, smelled of honey and ginger now, and was a lot fuller in the mouth than yesterday.

With this bottle of Fondillón, we have had a glimpse of the wines of old, enjoyed by our forefathers. Never tell me again that wine in ages gone by was not much to speak about. This one was simply amazing, and I hope that Poveda and the few other producers who still make Fondillón will keep on doing it. My only regret is that I could not share this bottle with you all, and especially with our hosts of this memorable edition of Wine Blogging Wednesday, Ryan and Gabriella Opaz of Catavino. Salute, dear friends, since to me you will always be part of the wonderful story of this amazing bottle of wine!

Supermarktwijn bij een topdiner

Het is af en toe wel goed even met je neus op de feiten gedrukt te worden. Het is natuurlijk leuk om regelmatig over speciale wijnen van bijzondere druiven van piepkleine wijnbedrijfjes te schrijven: lekker ambachtelijk, lekker pittoresk. Maar feit blijft dat het leeuwendeel van de wijn in Nederland via de supermarkten verkocht wordt, en daar komen geen kleine wijnboeren aan te pas. Om in de schappen van een supermarkt te staan, moet een wijnproducent volumes produceren: tienduizenden zo niet miljoenen flessen per jaar.

Berberana
Vorige week donderdag maakte ik in Restaurant Aan de Poel te Amstelveen kennis met de wijnen van het merk Berberana, verkrijgbaar bij AH. Berberana is onderdeel van het Spaanse United Wineries en is het grootste Spaanse wijnmerk in de Nederlandse supermarkten. Naast Berberana zijn ook merken als Marqués de Monistrol en Marqués de Griñón eigendom van United Wineries. Behalve in Nederland zijn de wijnen ook enorm populair in Engeland (en elders in Europa). In Spanje zelf behoort Berberana bovendien ook al tot de grootste spelers.

Aanwezig bij deze eerste Berberana Night waren vertegenwoordigers van de wijnpers, inclusief bloggers, vertegenwoordigers van Berberana en Melman Communications, en de Spaanse ambassadeur, dhr. Juan Prat y Coll, tegenover wie ik mocht plaatsnemen. De chef van Aan de Poel had voor de aanwezigen bij vijf verschillende Berberana-wijnen passende gerechten bereid, waarover ook de ambassadeur, een groot wijnkenner en -liefhebber, uitermate te spreken was.

Vijf wijnen
Op het terras, in de avondzon, werd als apéritief een Cava Brut geschonken van de traditionele drie druivenrassen. Daarbij werden radijsjes en witlofblaadjes in truffelcrème geserveerd. Die radijsjes waren niet aan te slepen... De eerste gang van het diner bestond uit stukjes tonijn op drie verschillende manier klaargemaakt, onder andere met sojasaus. Dit werd begeleid door een frisse, stevige rosé van garnacha en tempranillo, de Berberana Pink Dragon 2009 (€ 4,99). De rosé kon prima tegen het Oosterse smaakmakersgeweld op!

Pata negra met gepocheerd scharrelei en chorizo-crème was eveneens een topper, zeker met de Berberana Red Dragon 2008 (€ 4,99). Bij de Berberana Carta de Oro Crianza 2007 (€ 5,99) had de chef wilde eend gebraden, en bij een Reserva Carta de Oro 2005 (€ 8,99) Schotse runderlende klaargemaakt, met opperdoezen, krokante knoflook en ossenstaart. Vooral de laatste twee wijnen, beide Rioja Doca, zijn serieuze kwaliteitswijnen, in geur en smaak vrij klassiek, met aroma's van kersen en vanille. Ze ontvingen allebei een rijping op Amerikaans eik, maar niet (alleen) in nieuwe vaten.


Met beide benen op de grond
Wat me vooral op deze avond trof is het gemak waarmee de chefkok van een sterrenrestaurant een werkelijk subliem menu wist samen te stellen met wat we 'supermarktwijnen' noemen. Sommige wijnschrijvers, ikzelf incluis, doen daar regelmatig negatief over, over supermarktwijn, maar gelukkig is er dan zo'n diner waar je weer even met beide benen op de grond komt.

Het bedrijf Berberana bestaat al sinds 1877, en werd opgericht in Rioja Alta door Don Miquel Berberana. Zijn doel was goede wijn te produceren tegen een betaalbare prijs, een motto dat het bedrijf nog steeds hoog in het vaandel heeft, ook als onderdeel van United Wineries. De duurzaamheid in kwaliteit en prijs is dé grote kracht van Berberana geworden. En het moet gezegd: knap werk om miljoenen flessen voor die prijs met die kwaliteit op de markt te brengen, jaar na jaar.

Gelukkig wordt ook bij United Wineries steeds meer aan het milieu gedacht: er wordt gewerkt met lichtgewicht flessen en het papier van verpakking en etiketten is gerecycled.
United Wineries bezit eigen wijngaarden, maar koopt ook veel druiven, wijn en most in. Ruim 4000 leveranciers zijn betrokken bij het bedrijf. Daarnaast is er een experimentele wijngaard, zijn er bezoekerscentra, wordt er olijfolie, kaas en ham geproduceerd en bezit het bedrijf diverse luxe wijnhotels door heel Spanje. Niets geen kleine wijnboer dus, maar wel lekkere wijnen, tegen een zeer interessante prijs. Als ik even geen rosé of Spaans rood in huis meer heb en ik moet à la minute iets hebben, dan weet ik nu wat ik bij mijn AH moet gaan halen.

Onderste twee foto's via Melman Communications.

Castillo Perelada, cava en Dalí

In mijn serie over cava heb ik de grote jongens nog altijd niet behandeld: Freixenet en Codorniú. Een bezoekje én een blogje moet er nog een keer van komen, dat beloof ik. Een andere grote cava-jongen, ook al heel wat decennia actief, is Castillo Perelada. Het huis produceert zo'n 6 miljoen flessen per jaar. De hoofdvestiging van het cava- en wijnhuis ligt niet vlakbij Barcelona, maar veel noordelijker, in Empordá, bij Figueres en de Costa Brava, waar de kunstenaar Salvador Dalí een huis (huizen) en een museum had (en heeft). Dalí was dol op de rosé cava van Castillo Perelada en liet zich er diverse malen mee fotograferen. Gasten die Dali bezochten in zijn huis in Port Lligat werden begroet met een glas Castilla Perelada Rosado.

Middeleeuws kasteel
Het wijnhuis Castillo Perelada is gevestigd in een middeleeuwse kasteel in het stadje Perelada, waar in de 14e eeuw de Karmelieten leefden. De wijntraditie van het kasteel gaat eveneens terug tot die tijd, en zelfs wel verder. Maar de geschiedenis van het huis Castillo Perelada begint in 1923, toen Miquel Mateu de gebouwen kocht. Zijn doel was de wijntraditie nieuw leven in te blazen; al snel werd er ook cava gemaakt, in die tijd razend populair in Europa.

Ook in Perelada ben ik nog niet op bezoek geweest, maar Castillo Perelada-wijnen zijn in Nederland goed verkrijgbaar, onder andere via www.spanjewijn.nl en Noordman Wijnimport. Op het cava-event op 16 juni in het Kurhaus proefde ik diverse cava's van Castillo Peralada, bij een stand van Noordman Wijnimport. Dé kans om nu eindelijk eens die beroemde cava van Dalí te proeven.

Cava line-up
Een 21ste-eeuwse versie van Dalí's cava rosé stond koud in het Kurhaus: Castillo Perelada Brut Rosado, van 60% trepat, 20% monastrell en 20% pinot noir. Een stevige droge cava, fruitig en gemaakt op zijn kleur, die in het glas wel even nodig heeft om los te komen. Aroma's van kersen en rood fruit, stevige bubbels (prijs bij Noordman € 11,20; de rosé wordt ook beschreven in mijn Wijnwebwinkelgids, verschijnt november 2010).



Een uitstekende, gerijpte cava was ook de Gran Claustro Brut Nature 2006, met tonen van drop en laurier, waaraan je bleef ruiken. Gebruikte druivenrassen zijn chardonnay (50%), xarello(30%) en parellada (20%) (prijs bij Noordman circa € 20,- / € 25,-). De naam is afkomstig van de plaats waar de cava rijpt: in de kelders van het oude kasteel, waar ook de Karmelieten hun wijnen bewaarden.

Een derde cava was de Brut Nature Cuvée Especial 2007 (prijs onbekend): parellada, macabeo en chardonnay. Lekker droog, notige aroma's, zuiver en fris, wordt alleen gemaakt in goede jaren.

Ik eindig met de minste van de vier geproefde cava's, de Brut Reserva, van macabeo, xarello en parellada. Een echte instapcava; goed gemaakt, prettig, maar niet heel spannend, een beetje commercieel zelfs (prijs € 10,50).

Bovenste foto: Standbeeld van Dalí aan de boulevard van Cadaques, vlakbij zijn huis in Port Lligat.



.

Arrels Blanc Jove - Wijn met wortels

Je zou het soms vergeten, maar rondom Barcelona maken ze niet alleen bubbelende cava, maar ook stille wijnen. Die traditie gaat eeuwen terug, nog verder dan de Romeinen. In een grot in het dorpje Begues, op het terrein van cavahuis Montau de Sadurní, zijn nog niet zo lang geleden zelfs druivenpitten gevonden uit circa 1500 voor Chr.

Cava is er sowieso pas sinds de tweede helft van de 19e eeuw. Veel cavahuizen van nu zijn nog weer later ontstaan: na de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld (veel middelgrote bedrijven), of zelfs pas in de jaren '70-'80 van de 20ste eeuw (kleine familieondernemingen).

En dan zijn er ook nog de huizen die al sinds eeuwen wijn maken, maar pas in de jaren '80 dankzij Spanje's toetreding tot de EU overgegaan zijn op commercialisatie en gebottelde wijn. Zo'n huis is het hierboven genoemde Montau de Sadurní, in Begues. Al in 1542 wordt de familie Sadurní genoemd, in een oude oorkonde die nog altijd trots in het restaurant van het landgoed getoond wordt. Eeuwen werd op de masia alleen wijn voor eigen gebruik gemaakt (en misschien wat voor verkoop aan de buren). In en om het oude huis staan nog allerhande werktuigen en persen opgesteld die getuigen van die lange wijnmaakgeschiedenis. In de 20ste eeuw werd ook wijn in bulk geproduceerd, om pas rond 1980 met kwaliteitswijn en cava te beginnen.

Van Montau de Sadurní proefde ik recent de Arrels Blanc Jove 2009, een frisse witte wijn van hoofdzakelijk xarello. In de neus heel bloemig, met hints van perzik, bloesem en andere zachte tonen. In de mond fris en vol, met een prettige afdronk. Echt een wijn voor alledag en ieder moment, zonder simpel te zijn. Arrels bekent 'wortels' in het Catalaans. De naam verwijst naar lange geschiedenis van de Sadurní-familie en de uitgebreide stamboom, waar de familie uitermate trots op is. Niet iedereen kan zijn stamboom tenslotte terugvoeren tot 1530!

De wijnen en cava's van Montau de Sadurni zijn nog niet in Nederland verkrijgbaar.

Over cava met chardonnay en met kaas

Een evenement met 18 importeurs of producenten van cava, dat mocht ik natuurlijk niet missen! Op 16 juni organiseerde Vinos de Espana in samenwerking met Ghislaine Melman een eerste cava-event in het Scheveningse Kurhaus. Na mijn cavaspeurtocht van afgelopen anderhalf jaar en het reisje naar San Sadurní d'Anoia en Vilafranca stemt het me heel tevreden dat cava nu toch eindelijk meer bekendheid in Nederland gaat genieten. En het evenement heeft me ook weer nieuwe dingen geleerd. Zoals het feit dat ik cava met chardonnay toch wel ben gaan waarderen én dat cava uitstekend combineert met kaas!

Chardonnay
Het liefst drink ik een Brut Nature van de drie traditionele druivenrassen: parellada, macabeu en xarel.lo. Maar een paar procent chardonnay erbij kán ook best interessant uitpakken!
Bijvoorbeeld in de prettige en frisse Brut Nature van Bodegas Parato (Icarius), waar 7% chardonnay aan de bekende mix is toegevoegd. Waarom ze dat doen? De antwoorden verschilden nogal. Bij Bodegas Parato vertelden ze me dat het om de volheid van de wijn ging, dat beetje extra, de bite. Dat laatste vind ik niet overtuigend, maar goed.


Bij Heretat Mas Tinell (Van Broekhuizen) – met hun geweldige Brut Nature Reserva Carpe Diem 2004 en de Extra Brut Cristina Gran Reserva 2004, geschonken bij het huwelijksdiner van de Infante Cristina - gaf men gewoon eerlijk toe dat iedereen het doet, dus zij ook. Sinds Codorniú er mee begon, om een stijl cava te maken die dichter bij champagne ligt, zijn velen hen gevolgd, uit marketingoogpunt.
Bij de stand van Castillo Perelada (Noordman), waar ik apart nog op terug kom, gaf men er nog een andere reden: door chardonnay zou cava langer houdbaar blijven. Hmm, al helemaal niet overtuigend, want ik heb cava's op van alleen parellada, macabeu en xarel.lo die vijf jaar op de latjes (rima) hebben gelegen, en geweldig waren. De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden, zoals zo vaak.

De beste cava's waar chardonnay aan toegevoegd was, waren voor mij de Gran Reserva Extra Brut Cuvée Antonio Mascaró en Reserva Brut Monarch, beide van Mascaró (CasaCava) én diverse cava's van het biodynamisch werkende huis Eudald Massana Noya (Bourgondisch Lifestyle). Dit huis vond ik echt een ontdekking. Alle cava's waren heel zuiver en fris. Bovendien trof ik vooral in deze cava's weer die zon, die ik zo typerend voor een goede cava vind.

Kaas
Daarbij kwam verder nog dat de cava van Eudald Massana Noya geweldig combineerden met de diverse kazen die René Koelman erbij serveerde. Nooit gedacht dat kaas en cava zo'n goede combinatie zouden vormen. Als absolute topcombinatie was er de Cava Brut Nature Mil.leni Ecologico (met chardonnay!), met een stukje IJsselsteinse Romero: to die for! Romero is een harde rauwmelkse boerenkaas uit IJsselstein en heeft 6 maanden gerijpt in rozemarijn. De IJsselsteinse kaasmaker liet zich inspireren door een Spaanse kaas! Deze cava combineerde ook prima met Napoleon, een schapenkaas uit de Pyreneëen.

Dan was er nog de Cava Brut Familia, een frisse, wat appelige cava met citrustonen, die uitstekend combineerde met een cabra granja, geitenkaas uit midden-Portugal. Tsjonge, wat zijn er toch een lekkere en bijzondere kazen, en wat combineert dat goed met cava.


Als laatste nog één kaas-cavacombinatie: Cava Brut Nature Familia met Achels Blauw, een Nederlandse blauwschimmelkaas. De cava had tonen van koffie in de neus, was fris en opwekkend en gemaakt van de traditionele drie rassen. De combinatie met een blauwschimmelkaas verraste me enorm. Ik vroeg René hoe hij de combinaties maakt: gewoon op gevoel! Hij kent de kazen en de cava's, gaat in zijn hoofd de smaken af en combineert dan. Ik heb nog een boel te leren!

N.B. Toevoeging 20 juni: via Twitter leerde ik nog meer kaas-cavacombinaties. @grapesflavours meldde mij nog een favoriete combinatie: Gorgonzola met cava (maakt het geheel romig in je mond) of Langres met cava! Ze dronken er Cava Zeta bij.

Cava-spijscombinaties

Over tocinillo met cava semi-sec heb ik al geschreven. Net als met stille wijn kunnen de verschillende soorten cava met verschillende gerechten gecombineerd worden. Een eerste kennismaking met cava-spijscombinaties beleefde ik bij het bezoek aan cavahuis Mascaró in Vilafranca del Penedes, waar we ongelooflijk gastvrij werden ontvangen!

Na een rondleiding door de kelders en het 'museum', waar onder andere verouderde apparatuur gebruikt in het bottelingsproces wordt bewaard, genoten we in het proeflokaal van vijf verschillende soorten cava, die we combineerden bij een rijke hoeveelheid hapjes die op tafel verschenen. Al pratend over cava en wijnmaken leerden we veel van Maria, verantwoordelijk voor de verkopen van het cavahuis, en eigenaresse Montserrat Mascaró en haar gezin.

We startten met Brut Nature (Pure), mijn absolute favoriet: gemaakt van 80% parellada en 20% macabeo. Fris, droog, geen enkele gram toegevoegde dosage, heerlijk dorstlessend, geweldig als apéritief. Ik vond deze cava uitstekend passen bij de ham die op tafel stond, en bij de overheerlijke huisgemaakte tortilla (dikke omelet met aardappel). Montserrat Mascaró vond echter dat de Brut Nigrum eigenlijk nog beter bij de omelet paste. Brut Nigrum bevat 60% parellada, 30% macabeo en 10% xarel.lo. Dit laatste druivenras zorgt voor wat meer structuur in de wijn. Inderdaad was deze iets rondere cava geschikter om te drinken bij de romige omelet, waarin de stukjes aardappel wat zoet overkomen.

De Brut Rubor Aurorae, een rosé cava gemaakt van trepat, ging weer uitstekend met stevige kazen. Om zo te drinken ervoer ik deze cava als iets te lief, waarschijnlijk vanwege de enorme fruitigheid, die na de twee eerste Bruts even wennen was. Maar bij de wat scherpere gele kaas die op tafel stond, was de combinatie uitstekend.

Dan was er de grande seigneur van de avond: Cuvée Antonio Mascaró, een Gran Reserva van 50% macabeo, 35% parellada en 15% chardonnay, uit het oogstjaar 2002. Een zeer serieuze, droge cava, met in de neus tonen van gist en in de mond het kenmerkende kinine-bittertje en wat oxidatiefs. Echt een cava om goed bij te eten: kreeft bijvoorbeeld! Over de vijfde cava, de Ambrosia, schreef ik al eerder.


Het is echt iets om verder mee te experimenteren: cava in combinatie met diverse gerechten. De diversiteit in cava's is dan ook groot, groter dan de Nederlandse bubbelliefhebber beseft. Hopelijk kan het komende cava-event in het Kurhaus daar verandering in brengen. Jammer eigenlijk dat dat alleen voor professionals is. Maar goed, als sommeliers en restaurant-eigenaren daar alvast de vele mogelijkheden van cava leren kennen, is er misschien al een slag gewonnen. Uiteraard zal ik er verslag van doen, van dit event. Wordt vervolgd!

Cava van Mascaró wordt verkocht bij CasaCava.

Lekkere PX, uit Malaga!

Laatst werd ik gevraagd of ik wijnen kon aanraden bij chocolade. Niet zo maar chocolade, maar de handgemaakte bonbons van Fine Chocolates. Dat bleek nog knap lastig. Ik kwam niet verder dan Banyuls, PX en madera. En van PX hou ik dan eigenlijk niet echt; de meeste hebben te weinig zuren om een mooie gebalanceerde wijn te vormen.

Er schijnen ook goede combinaties van chocolade en droge rode wijnen te zijn, maar waar je dan op moet letten: geen idee! Toevallig ontdekte ik gisteren een aardig filmpje van Vindict hierover. Zij verkopen sinds kort Brix-chocolade, speciaal ontwikkeld voor een combinatie met ‘gewone’ rode wijnen, geen zoete of versterkte. Het geheim schijnt hem in de soort cacaobonen te zitten….

Pedro Ximenez
Terug nog even naar PX. Deze tandbederf bevorderende, mierzoete wijn uit het zuiden van Spanje wordt rond de feestdagen in Nederland nogal veel aangeprezen bij desserts met chocolade. De druif waarvan PX wordt gemaakt is de pedro ximenez; PX is een van de soorten sherries, wijnen uit Jerez dus. Maar even noordelijker van Jerez ligt Malaga, en daar wordt eveneens al eeuwen wijn gemaakt. De zoete wijnen van Malaga treft je bijvoorbeeld zeer prominent aan in prijscouranten van Nederlandse wijnhandels uit de 19e en begin 20ste eeuw. En ook in de Gouden Eeuw werd de wijn al naar Nederland aangevoerd.

Twee hedendaagse Malaga-wijnen mocht ik onlangs proeven: Pajarete 1908 Dulce, DO Malaga, van Bodegas Antiqua Casa de Guardia en Moscatel Guardia, DO Malaga, van de dezelfde makers. De Pajarete is een PX, van pedro ximenez gemaakt dus, uit een solera. Meer informatie hierover op de website van de Bodega.

Deze PX vond ik nu eens wel aangenaam! Pajarete blijkt een speciale soort Malagawijnen te zijn, met iets meer alcohol (16%), iets donkerder van kleur dan andere soorten, en minder zoet. En dat bleek ook bij het proeven. Wij noteerden: donkerbruin met groenige tint, neus van gedroogde pruimen en goed roggebrood, zuren duidelijk aanwezig, chocoladebittertje in de afdronk; niet zo sticky als andere PX.

Middeleeuws genieten
Ook de Moscatel, eveneens 16% alcohol, beviel goed: donkerbruingeel, ruikt stevig naar muskaatdruiven, gekruide honing, heeft iets weg van hierbas, een kruidenlikeur die we op het Baleareneiland Formentera leerden drinken; lange, pittige afdronk.
Ik stelde me zo voor dat dit nu echt een wijn was die de middeleeuwers in hun raadhuizen en kastelen ook wisten te waarderen. Met wat zoute amandelen erbij, om lekker weg te knabbelen.

Ik heb de Pajarete 1908 Dulce snel getipt aan Fine Chocolates. De beide wijnen worden geïmporteerd door Original Andalusia; een fles van 750 ml kost in beide gevallen € 11,98

Een weekendje cava

In het Pinksterweekend leerde ik een lekker compact én bereikbaar wijngebied kennen: de Penedès, hét cavagebied van Spanje. Cava mag ook op een aantal andere plaatsen in Spanje gemaakt worden, maar hier, in Catalonië en speciaal zuidwestelijk van Barcelona, is waar het allemaal begon. En het wijntoerisme is er sinds enige jaren ook prima georganiseerd!

Cavahoofdstad
Centraal in het gebied liggen de plaatsen San Sadurní d'Anoia en Vilafranca del Penedès. De afstand tussen beide stadjes is dertien kilometer. Als je van de snelweg (A7) naar cavahoofdstad San Sadurní afslaat, ligt de eerste cavaproducent al aan je voeten. De gebouwen van Freixenet vormen een fors industriecomplex, met fraaie 19e-eeuwse panden. Een bezoek schijnt zeer de moeite waard te zijn; er rijdt zelfs een treintje door de uitgestrekte ondergrondse kelders.

Een goede plaats om te slapen in San Sadurní is het Hostal de San Sadurní: een handige centrale plek, zeker aangezien het diner pas heel laat geserveerd wordt in de restaurants. Van die restaurants is Cal Blay een absolute must voor cavaliefhebbers. Zelf heb ik er niet gegeten, maar mijn reisgenoten hadden er een fantastische avond, met bij iedere gang een andere cava. Cal Blay staat dus op mijn lijst voor volgende keer (net als Freixenet, overigens.)


In San Sadurní bezoek je natuurlijk een paar leuke bodega's en proeft er cava! Wij trokken naar El Xamfra, een vrij kleine bodega 'op een hoek' (xamfra betekent hoek). Er zitten volgens mijn zegslieden ruim 200 producenten ín het stadje, en ook nog eens handenvol eromheen. Keuze genoeg dus. De cava ligt in ondergrondse kelders; er wordt gezegd dat je onder heel San Sadurní door kunt lopen. Het stadje zelf verken je in een ochtend. Ga zeker even langs bij Calferu Eno Temptations, om wijnsouvenirs te kopen. (Denk aan oorbellen, armbanden, sleutelhangers, kurkentrekkers, alles heel stijlvol.) Lunchen kun je goed bij L'Ateneu, in het pand van de oude sociëteit van de wijnbouwers: onder andere verrukkelijke tapas en cava's voor een schijntje.


Wijngaarden.. wijngaarden
Vanuit San Sadurní strekken de wijngaarden zich naar alle kanten uit. Trek zeker een dag uit om lekker het land in te gaan, wat te wandelen en bijvoorbeeld cava te proeven bij Capita Vidal, aan de weg van Igualada naar El Pla del Penedès.

Door de wijngaarden en langs ontelbare bekende en minder bekende cavahuizen rijd je naar Vilafranca, een veel groter stadje met een belangrijke regionale functie. In de stad zitten nog slechts weinig bodega's. Mascaró is de bekendste, in een fors huizenblok rondom een binnenplaats. In Vilafranca tref je winkels, de zaterdagse markt, middeleeuwse huizen en paleizen en prachtige 19e-eeuwse gebouwen. En vooral niet te vergeten het Vinseum, een schitterend wijnmuseum. Het museum is momenteel aan het verbouwen, maar de tijdelijke tentoonstelling is van zo hoge kwaliteit dat we er een zeer aangenaam anderhalf uur hebben doorgebracht. De vormgeving is kleurig en modern, de educatieve aanpak verfrissend.


Gebak
Vergeet in San Sadurni of Vilafranca ook niet koffie of thee te drinken bij een patisserie. Gebak maken kunnen ze wel in Catalonië! Of schaf een zak chocolade aan, in de vorm van cavakurkjes en gevuld met likeur...

In een landelijker omgeving kun je de nacht doorbrengen bij Torrelles de Foix. Net buiten dit plaatsje ligt de masia (landhuis) Arianella de Can Coral. Een jong Duits echtpaar verhuurt er kamers en een prachtig appartement. Het uitzicht vanuit het appartement is werkelijk schitterend; zover als je kunt kijken golvende wijngaarden en de bergen aan de horizon. De terrasafscheiding wordt gevormd door oude vaten van het beroemde wijngoed Torres (dat overigens ook in de buurt ligt en waar je een rondleiding kunt boeken.)

Langs de weg van Vilafranca naar Torrelles de Foix tref je verder kastelen en kloosters, uit de tijd dat de ridders van Catalonië nog veel strijd met elkaar voerden (onder andere in Sant Marti Sarroca).


Garraf
Moet je helaas weer richting Barcelona en het vliegveld, neem dan de oude nationale route 340 richting Barcelona en sla ter hoogte van Avinyo Nou af, over de BV 2411 naar Begues. (Niet op de TomTom afgaan, die stuurt je over onverharde wegen over de toppen van de bergen...)
Over een prachtige bosrijke weg rijdt je dan de Garraf in, het gebergte boven Barcelona. Het landschap is er volkomen anders dan tussen San Sadurní en Vilafranca: naaldbos, droge witte rotsen en riviertjes. Ook hier tref je wijnbouwers en cavaproducenten. Wij bezochten de oude masia van Montau de Sadurni aan de rand van Begues, daterend uit de 16e eeuw! De familie Sadurní maakt er nog steeds wijn en sinds de vorige generatie ook cava. Eten kun je in het weekend uitstekend in het restaurant van de masia. Wel even reserveren.

En dan is het tijd voor de terugtocht naar Barcelona. Vanuit Begues rijd je in een half uur naar het vliegveld; even doorrijden en je bent op de Ramblas.

Kijk voor je dit reisje gaat maken even op www.enoturismepenedes.cat. Er zijn veel handige downloads op de site; ter plekke is in veel hotels en restaurants een kaart van het gebied te krijgen, uitgegeven door deze organisatie, met stadsplattegronden en een lijst van producenten, restaurants en overnachtingadressen.

Tocinillo met Ambrosia

In Catalonië zijn ze dol op nagerechten waarin een flinke dosis eigeel is verwerkt. Heerlijk zijn bijvoorbeeld tocinillo, kleine hoopjes eigeel met veel suiker. Catalaanse kinderen zijn er dol op. De reden voor al dat eigeel leerde ik afgelopen weekend, van eigenaresse en wijnmaakster Montserrat Mascaró van het bekende cavahuis Mascaró, gevestigd in Vilafranca. Voor het klaren van de wijn hadden de wijnmakers, vroeger vooral gespecialiseerde kloosterlingen, veel eiwit nodig. Het eiwit bindt de zwevende vaste deeltjes in de wijn en zorgt dat dit op de bodem van het vat of tank neerslaat. Het resultaat is een heldere wijn. De overblijvende eierdooiers werden aan de nonnen gegeven, die ze in de keuken gebruikten en verwerkten tot onder andere zalige 'postres'.

Schenk bij een schaal postres een koel glas Ambrosia, een Cava Semi Seco van Mascaro met net voldoende suiker (33 gram/liter). Puur genieten! Cava's van Mascaró zijn verkrijgbaar bij CasaCava.

De tocinillo liggen met zijn vieren midden op de foto!

Een nieuwe hobby...

Net als van flessen champagne kun je natuurlijk ook de metalen 'caps' bovenop de cavakurken sparen. En dat doen ze dan ook in Spanje! De belangstelling is zo hevig dat bedrijven zelfs speciale presentaties van hun 'plaques' organiseren. Bij Capita Vidal gebeurde dat twee weken geleden, bijvoorbeeld. Aanwezigen konden 'plaques' ruilen, de nieuwe van Capita Vidal bewonderen en van een glaasje cava genieten.

Een zeer bijzondere is de 'plaque' van de afgebeelde fles: de Gran Reserva Fuchs de Vidal, maar dan in een speciale uitmonstering, bedoeld voor het Spaanse hof. Koning Juan Carlos drinkt graag een glaasje Fuchs de Vidal! Aangezien die flessen niet vrij op de markt zijn, zijn de 'plaques' echte collectors items. De koninklijke plaque is de tweede van rechts op de onderste rij van de grote foto boven.

Bodegas wisselen ook regelmatig hun 'caps' (wat is toch het Nederlandse woord?). Bij Montau de Sadurni bijvoorbeeld hebben de twee cava's die het huis maakt – Reserva en Gran Reserva - hetzelfde dopje, maar dat is wel ieder jaar anders. Dankzij mijn cavajaar heb ik inmiddels ook een forse verzameling plaques. Ik ga ze maar eens ordenen, binnenkort.....

Cava's van Mont-Ferrant

Mont-Ferrant Berta Bouzy Extra Brut
Gemaakt van 28% macabeu, 29% xarel•lo, 28 % parellada en 15% chardonnay gerijpt op hout. Alcoholpercentage 12%, minimaal 24 maanden kelderrijping
Ondanks (of dankzij, waarschijnlijk) het tikje restzoet (vreemd in een extra brut, eerlijk gezegd) een zeer prettige wijn: vol, fruitig en zeer dorstlessend. Het deel Chardonnay in de wijn rijpte zo'n drie maanden op Frans eiken vaten, wat de cava inderdaad een wat donkerder kleur en aroma's van vanille meegaf. De afdronk is wel een beetje kort, maar dat mocht de pret bij de Kedgeree (een aangepast Indiaas gerecht waarin makreel, kerrie, wortel en rijst de hoofdrol spelen).



Mont Ferrant Brut Rosado
Gemaakt van 100% monastrell, alcoholpercentage 12%.
Dat rosé cava ook van monastrell gemaakt mag worden, was ik even vergeten. Maar achteraf verklaart dat natuurlijk die kleur.... Voor dit soort cava's moeten ze misschien een nieuwe categorie invoeren: rode cava ;-)

We proefden zo maar door de week Mont-Ferrant Brut Rosado, opnieuw bij een Indiaas recept, met naan (Indiaas plat brood). De combinatie was niet optimaal, maar de wijn hield stand tegen de pittige curry en de naan met koriander en knoflook.
Verbaasd waren we door de kleur: tamelijk cassisrood; met ook in geur en smaak heel licht een hint van zwarte bessen, zonder een moment zoet over te komen. Deze zijdezachte cava bleek elegant en rond, en zeer prettig om te drinken. En weer met zo'n prettig alcoholgehalte, slechts 12%. Ik let er steeds vaker op, zeker door de week!

Conclusie
Mont-Ferrant in Blanes (bij Girona) maakt mooie cava's. Niet de allerbeste die we het afgelopen jaar gedronken hebben, wel de moeite waard om te leren kennen. Jammer dat de website van het huis zo weinig informatie biedt. En dat terwijl Mont-Ferrant een zeer oude en gerenommeerde firma is, daterend uit 1865, las ik elders. Mont-Ferrant is verkrijgbaar bij Vinos i Cavas; prijs van de rosé is circa 11 euro (zeer goede prijs-kwaliteitverhouding!), de extra brut is circa 17 euro.

Foto hierboven: druivenverwerking bij Mont-Ferrant, afkomstig van deze website.

Cava's van Castell d'Or

Hoeveel cava's ik het afgelopen jaar heb ontdekt in Nederland, weet ik op dit moment niet. Het zijn er in ieder geval heel wat: er is absoluut meer, veel meer dan Codorniú en Freixenet. En eigenlijk ben ik in al die cava's nog zelden echt teleurgesteld. De ene cava is wat expressiever dan de andere; sommige hebben meer restsuiker, andere hebben vooral stevige zuren. Maar allemaal hebben ze zon en vrolijkheid, waar we erg gesteld op zijn geraakt. Zozeer zelfs dat we die zon en vrolijkheid misten in een fles andere bubbels die we laatst dronken – een champagne notabene.....

Castell de la Comanda
Diezelfde zon trof ik ook weer in de cava's van Castell d'Or, onder de naam Castell de la Comanda. Ik kreeg er drie toegezonden van Schouten Import, en proefde er inmiddels twee, een Brut en een Brut Rosé. Beide waren het wat strengere cava's dan ik inmiddels heb leren kennen, met stevige zuren. Voor sommige mensen misschien iets te zuur, maar ik vond ze heerlijk verfrissend. Ook het alcoholpercentage van slechts 11,5% beviel goed, evenals de druivenrassen. De Brut is gemaakt van 50% macabeo en 50% parellada, de Brut Rosé van 100% trepat.

Macabeo levert bloemigheid en een matig alcoholpercentage, parellada frisheid en levendigheid. Dat in de assemblage van de Brut geen xarel.lo zat, was wel te merken. De wijn miste iets aan structuur, en ik zou hem niet al te lang laten liggen. (Over het algemeen zorgt toevoeging van xarel.lo voor meer rijpingspotentieel). Het was verder een wijn waarbij je graag iets eet: schaal- en schelpdieren bijvoorbeeld!

De trepat was uitzonderlijk kersenrood voor haar doen: meestal heeft trepat een bleekrose kleur. Waarschijnlijk hebben de schillen hier wel enige tijd meegeweekt, wat ook het kleine bittertje zou kunnen verklaren. De trepat viel zeer in de smaak bij mijn collega's (en bij mij), die hem ter ere van mijn behaalde examen afgelopen donderdag geschonken kregen. 'Niet zo zoet', en 'lekker fris', waren enige van de commentaren.

Tien coöperaties
Castell d'Or is een samenwerkingsverband van tien Catalaanse coöperaties die tussen 1900 en 1950 zijn opgericht. De aangesloten wijnbedrijven willen door gezamenlijke inspanning beter functioneren. Het doel van een speciaal opgeleid team van specialisten is een zo hoog mogelijke kwaliteit te bereiken die tevens optimaal aan de eisen van de consument voldoet.
Voor het wijnmaken, het bottelen en de verkoop wordt nauw samengewerkt, om zowel de nationale als de internationale markt goed te kunnen bereiken. Wijnmaken vindt plaats op diverse plaatsen in Catalonië; iedere plek heeft zijn eigen karakteristieken wat betreft bodem, klimaat, hoogte enzovoorts. De wijnen van Castell d'Or dragen geen algemeen stempel, maar zijn een uitdrukking van het gebied waar ze gemaakt worden, en vallen onder de desbetreffende DO. De coöperaties werken hoofdzakelijk met inheemse druiven.

De kelders van de groepsleden zijn bovendien vaak architectonische hoogstandjes, in veel gevallen ontworpen door tijdgenoten of volgelingen van Antoni Gaudí, zoals Cèsar Martinell en Domènec i Muntaner. De inrichting van de kelders is uiterst modern, met nieuwe installaties en machines. Vooral de kelder waar de cava's van Castell de la Comanda worden gemaakt, El Cellar Barberà de la Conca, is beroemd: hij staat bekend als 'kathedraal van de wijn', ontworpen door Cèsar Martinell. Castell de la Comanda is gevestigd in Conca de Barberá, een wijngebied net even ten zuidwesten van de Pénèdes, waar de meeste cava gemaakt wordt.

Cava Marc Mir

Zo af en toe moet je je mening bijstellen: een heel jaar heb ik beweerd dat cava's van niet-traditionele druivenrassen niet zo hoefden voor mij. Onlangs openden we er echter eentje van de firma Rosell Mir, een brut nature gemaakt van pinot noir, chardonnay en macabeo. Tsjonge, dat was genieten!

In het glas een licht amberkleurige wijn, met een roze gloed en een stevige mousse; notige aroma's, met een beetje gist en een tikje zacht rood fruit. In de mond was deze cava fris, vol en vlezig, met een bittertje van kinine, misschien zelfs meer iets van bitter lemon. Wat mij betreft: een erg mooie cava, waar uitstekend een toast mee uit te brengen is. Of die je opentrekt na een dagje zeilen in het zonnetje; of als er plots vrienden langskomen die je lang niet gezien hebt; of als je een nieuwe opdracht hebt binnengehaald; of....

Rosell Mir is een huis met een lange traditie, gevestigd in Subirats, net even buiten het cavacentrum Sant Sadurni d'Anoia. Vijftig hectare wijngaard zijn in eigen bezit, met een mix van traditionele en internationale rassen. Voor rode stille wijnen worden soms druiven aangekocht. Volgens de website gaat de familiegeschiedenis terug tot 1474. De naam van deze cava, Marc Mir, verwijst naar een beroemde voorvader uit de 19e eeuw.

Marc Mir i Capella werd in 1851 in Barcelona geboren. Hij werd burgemeester en parlementslid, schreef over landbouwaangelegenheden en was de drijvende kracht achter de grote wijngaard-herplantingen na de ravage van de druifluisepidemie aan het eind van de 19e eeuw. Marc Mir was verder de organisator van het eerste Spaanse wijncongres, gehouden in 1898 op Can Guineu, in bezit van de familie Mir. Marc Mir stierf op 29 december 1903 en liet acht kinderen na.

De cava's van Rosell Mir zijn te koop bij Vinos i Cavas. De prijs ligt rond de 14 euro. Hoe doen ze dat toch, daar in Spanje....

Mencia and Prieto Picudo: wines from Bierzo and León

On Monday, January 25th I was one of the visitors at the tasting of Spanish wines from Castilla y León. Frankly, I talked more with old and new acquaintances than I tasted wines. Fortunately, it is often more interesting to get to know one or two producers extensively than it is to visit all the tables and try all the wines. And that is what I did.

I would like to pay attention to two producers, who struck me by their interesting wines, both from the Bierzo region. Bierzo is in the far north of Spain, not far from Santiago de Compostella.

Mengoba
Bodega & Viñedos Mengoba was represented by the young owner Gregory Perez. Mengoba had an excellent white wine, Godello, three wines from Prieto Picudo (two red, one rosé) and a wine of the grape variety Mencia. That's what I like: wineries that focus on native grape varieties, especially if the wines are good. During the tasting I already heard from several people that they were interested in Mengoba, and I am curious if there is indeed a Dutch importer by now.
Mencia is an upcoming grape variety, and delivers robust red wines with a fine acidic and tannic structure.

What also struck me was that I came across prieto picudo again. I had never heard of it, and then stumbled upon it two times in a row - here and on Wine Professional. In the time between these two events, I have not found out a lot more information on prieto picudo. The grape grows mainly in León, delivers pleasant, fruity and easily drinkable wines with good tannins and structure and may well be used for rosé. In the past, prieto picudo was made primarily into wine for local consumption. Now, however, indigenous and local grapes are 'hot' and the wine is also made for export. In total, at most 500 hectares are planted with prieto pricudo. The wines are labeled as DO Tierra de León at Mengoba.
Make sure to have a look also at the website of Mengoba, with a magnificent panorama of the vineyards.

Tilenus
The other producer I was very impressed by, was Bodegas Estefanía Tilenus. They were represented by Eva Blanco and are located in Ponferrada, close by Mengoba.
Tilenus works mainly with the mencia and prieto picudo grapes. Part of the vineyards consist of old to very old (100 years!) vines, which are pruned as a shrub (gobelet, bush vines). All the wines of mencia - Tilenus Roble, Crianza and the Pagos Posada – and that of prieto picudo - Clan - were very impressive. The Mencia's had firm tannins and high acidity, and are generally fresh and pleasant to drink (what they really like is a piece of meat or game to go with it...). The Prieto Picudo appears to do well in wood: the Clan had rested for 15 months in French oak barriques, and tasted very refined.
The Prieto Picudo is marketed as Vino de la Tierra de Castilla y León, one step lower on the hierarchical ladder than a DO. But that does not go for the quality of the wine: that is very good!
The website of this company also offers much information.

And let's hope that among the importers present someone has decided to bring these wines to the Netherlands.

Photo: Working the vineyards at Mengoba.

Cocktail van cava en sherry...

Op mijn bureau ligt een prachtig boekje: Vinos de Jerez, geschreven door Ruit & Rijst. Vorig jaar al nam ik het mee van Wine Professional, maar ik deed er een heel jaar niets mee en nu is het al wéér tijd voor Wine Professional (ik ga er morgen heen).

Op Twitter sloten recent wat wino's zich aaneen, om sherry meer onder de aandacht te brengen. Dat wil ik ook al ruim een jaar, maar op de een of andere manier is sherry gewoon onzichtbaar in Nederland, zelfs als je van goede wil bent. Hierbij beloof ik plechtig dit jaar wél meer aandacht aan sherry te besteden. Om te beginnen ga ik het boekje lezen. En als tweede ga ik op zoek naar verkoopadressen voor consumenten. Want net als cava vorig jaar voor mij nog onzichtbaar was, is sherry dat ook.
En ten derde geef ik de link naar een aantal sherrycocktails. Want ook in de rest van de wereld is sherry ondergewaardeerd, en wordt er van alles bedacht om deze prachtige wijn uit Spanje onder de aandacht te brengen. Lucas Paya, werkzaam in de Bazaar by José Andrés, in het SLS Hotel in Beverly Hills, bedacht The Golden Boy, een cocktail met cava én sherry ;-) Bovendien moet er wat goudstof en een kruidendrankje door, angostura bitters. Niet een cocktail die je makkelijk thuis maakt dus, maar toch ...
En wie weet kan ik deze Wine Professional een mooie sherry-start maken. Wordt vervolgd!

Cava met Parkerpunten .. en meer

Mijn cavaspeurtocht heeft zich naar het buitenland uitgestrekt. Via e-mail legde managing partner Ronny Diricx van het Belgische House of Cava contact, en ik ontmoette eigenaar Marc Clevers vervolgens op Megavino. House of Cava is importeur van diverse prachtige cava’s op de Belgische markt; cava is bovendien hun enige product.

Terwijl wij in Nederland een prosecco-hype hebben gehad, kende België de afgelopen jaren een cava-boom. Vooral bij jongeren is ‘schuimwijn’ enorm populair, zo leerde ik al op het Symposium Wijn en Marketing. Aangezien cava een stuk betaalbaarder is dan bijvoorbeeld champagne, doet de Spaanse mousserende wijn het dan ook uitstekend bij de Belgische jongeren. In 2008 werden 10 miljoen flessen cava omgezet in België, evenveel als het aantal flessen champagne. Ter vergelijking: in Nederland is dat slechts 2,5 miljoen flessen cava (in 2007).

House of Cava richt zich op de consument via een goed gevulde webshop Cava-online.com. De horeca is echter het belangrijkste afzetkanaal. Bijzonderheid is tevens dat House of Cava ook kosjere cava kan leveren, speciaal voor feesten van de joodse gemeenschap.


Tijdens Megavino proefde ik cava’s van diverse huizen. Het meest gecharmeerd was ik van de Painous-cava’s. Zij waren voor mij het meest ‘cava’: alleen gemaakt van parellada, macabeo en xarel.lo, zonder toevoeging van chardonnay. In dergelijke cava’s ontdek ik altijd een lekker fris tonic-bittertje. Alsof er een beetje kinine in de wijn zit. Beter heb ik het nog niet kunnen omschrijven. Uiteraard hebben mijn favoriete cava’s ook veel citrustonen, en ze zijn heerlijk fris en licht. De Painous Rosé was niet gemaakt van trepat, maar van 60% monastrell en 40% garnacha, wat een mooi fruitig resultaat gaf.
Painous is een merk van Cavas Masachs in Torreles de Foix, vlakbij Barcelona. Het merk is genoemd naar Josefa Painous, moeder van de huidige generatie aan het roer van het bedrijf.

Een prachtige cava was ook de Coto d’Arcis Cava Brut Nature 2007. Winnaar van een gouden medaille op het Concours Mondial de Bruxelles 2009 en gemaakt van 70% macabeo, aangevuld met 30% andere druiven, waaronder chardonnay. Coto d’Arcis wordt gemaakt door Bodega Sebiran, sinds 1994 in bezit van viertal samenwerkende wijngaardbezitters. Op de plaats waar Sebiran nu ligt, was al in de 12e eeuw een klein familie-wijngoed.
Overigens komt deze cava niet uit Catalonië, maar uit het wijngebied Utiel-Requena, even westelijk van Valencia. De DO Cava strekt zich uit over een aantal verschillende Spaanse wijngebieden, waarvan Pénèdes in Catalonië de grootste en bekendste is. Maar ook in een aantal andere, streng gespecificeerde gebieden mag cava gemaakt worden.

Natuurlijk proefde ik ook de cava’s van Dominio de la Vega, een klein familiebedrijf eveneens in Utiel-Requena. Cava’s die 90 of meer punten ontvingen van Robert Parker en co! Vooral de NV Dominio de la Vega Arte Mayor (60% macabeo, 40% chardonnay), met 93 punten voor Parker en medewerkers de topper, was een overweldigende wijn. Een cava waar je aan bleef ruiken, met tonen van caramel en butterscotch. Het verwonderde me dan ook niet te horen dat deze cava opgevoed is op 60% Franse en 40% Amerikaanse nieuwe houten vaten. Het levert een intrigerende en complexe wijn, waarvan jaarlijks maar zo’n 8000 flessen geproduceerd worden. Mede dankzij de Parkerpunten is deze cava ook fors geprijsd: 45-50 euro moet je ervoor neertellen. Dan kies ik toch liever voor mijn Painous Brut voor 9 euro of de Coto d’Arcis van 19 euro.

Cava from Montau de Sadurni

Slowly, the internet presence of wineproducers is growing. They not only have digital contact information on a static homepage, but are also present with blogs, on Twitter and Hyves or with profiles on LinkedIn. A lot of opportunities to meet them, then! So when I came across Barbara Siemianiuk on Twitter a couple of months ago, I was very happy. Barbara is the export manager for cava producer Montau de Sadurni, and contact with a producer was what was still missing in my cava series.
I read a few very interesting pieces on Barbara’s blog, and we started to make contact through Twitter. For the moment, it has resulted in my tasting of two Montau de Sadurni cava’s, Arrels Brut Nature Reserva and Arrels Brut Nature Gran Reserva. In the last couple of weeks, Barbara also send me some firsthand information on the harvest, which you can find here.

But now, let me introduce Montau de Sadurni a little bit more (as I have learned from their internet presence: website, blog and twitter). The Sadurni family has a long tradition in grapes. For over five centuries they have inhabited Can Sadurni in the village of Begues, in the hills at an altitude of 400 metres. Begues is situated 15 kilometer from Barcelona, near the sea and in the Garraf, where the mediterranean breeze creates a suitable climat for wine growing. Apart from a wine producing company, the family also owns a family restaurant, Celler d’en Sadurni. The restaurant serves typical Catalan dishes from Friday to Sunday.

For the wine making, the company controls every part of the proces. They source the grapes from their own vineyards, have wine making facilities, a cellar and a bottle line, for example. They work with respect for their surroundings, and pay a lot of attention to their wines. Next to cava’s, also still wines are made, from more international grapes. I tasted a very smooth and silky merlot, with a lot of power. This Arrels Montau de Sadurni Merlot Reserva 2001 combined good with our meal of homemade bread, cheese, dry sausage and a tomato/cucumber/olive salad!

But now to the cava’s: Brut Nature Reserva and Brut Nature Gran Reserva. Both are made of 40% xarel.lo, 30% macabeu and 30% parellada, both have 11.5% alcohol. Perfect wines then for an impromptu cava tasting on Thursday evening, waiting for every family member to come home to dinner.

The big difference between a Reserva and a Gran Reserva is the time of bottle ageing in the cellar. At Montau de Sadurni, the Gran Reserva has aged for a minimum of three years, the Reserva approximately two years. This is far longer than the legally required ageing periods of 30 and 15 months respectively.

And you can taste that difference in ageing very well: the Gran Reserva is darker in colour, smells more of yeasts and nuts and tastes more solemn, with a hint of almonds. The Gran Reserva needs some time in the glass to open up, whereas the Reserva from the first sip is a fruity and joyfull wine, perfect for every day drinking. The Gran Reserva however, I would open to celebrate the signing of a contract, when you just bought a new house.

We were very pleased with these two bottles of cava, and hope they will find an importer in the Netherlands soon. They deserve it!

Harvesting cava grapes - 3

A short message from Spain: at Montau de Sadurni the harvest is now finished! The parellada, like the xarel.lo, was also harvested by hand, as the vineyards are to young (and vulnerable) to be worked in with machines. Next to the traditional cava grapes, the merlot, cabernet sauvignon and the syrah are in too.

And what is more: my sample bottles have arrived! Two cava's and a bottle of merlot. I'm looking forward to tasting these wines, who have no importer in the Netherlands as yet.
Ryan and Gabriella from Catavino have already tasted the wines, and it promises to be a good experience.

Harvesting cava grapes

In a series on cava, I cannot omit the harvest! And harvesting cava-grapes has started this week in the Penedes, with the chardonnay.

From Can Sadurni, in the village of Begues, 15 kilometer from Barcelona, I got a message from Barbara Siemianiuk, export manager at Montau de Sadurni. The Sadurni family has lived and worked at Can Sadurni from the 15th century, and produces traditional, quality oriented cavas and still wines. Barbara told me about the harvest and send me some pictures as well.

About the chardonnay, she writes (also on her blog): “We seek a good balance of sugar and color, and harvest the chardonnay when the skin is thin and the concentration of sugar and acidity at its best.

We have good expectations for this vintage due to optimum climatic conditions. We had a sunny spring with sufficient moisture and a long, dry summer. Factors that favor a slow ripening and elaborate flavors in the grape skin, which will be reflected in the quality of the wine later on.”



Next week, the xarel.lo will be harvested. I will come back on Montau Sadurní then and of course will also introduce the cava’s.



Photos: Montau de Sadurni