Welschrieslings te kust en te keur

Wij zijn helemaal in de Welschrieslings. Om de al maar uitblijvende lente toch een beetje dichterbij te halen, zijn we half maart begonnen met het proeven van een aantal zeer boeiende jonge wijnen, beschikbaar gesteld door een aantal Nederlanse importeurs. En nu de lente echt is begonnen, kunnen we er eindelijk op het terras van genieten.
In 2005 proefde ik de Welschriesling voor het eerst en hij maakte onmiddellijk een uitstekende indruk. Het leek me een prima zomerwijn. Bij de grote Oostenrijkse proeverij op 6 maart jl. greep ik daarom mijn kans en probeerde zoveel mogelijk Welschrieslings te proeven. Helaas waren dat er niet veel. Maar dankzij de later nog geproefde flessen heb ik nu een goede indruk van deze wijn, die veel meer aandacht verdient buiten het land van herkomst. In Oostenrijk zelf weten ze het wel: daar is Welschriesling zomers dé drank voor op het terras, vooral in de gebieden van herkomst Steiermark en Burgenland.

De Welschriesling is een intrigerende druif. Jancis Robinson wijdt er in Vines, Grapes and Wines drie pagina’s aan. Opvallend voor zo’n ‘obscure’ druif. Ook zij beschrijft het dorstlessende, verfrissende karakter van de wijn. “Welschriesling can be a relatively light (for Austria) fruity flowery wine with a distinct crackle of carbon dioxide that cries out to be gulped immediately”, schreef Robinson in 1986. Naast lichte droge wijnen kan de druif echter ook hele goede zoete wijnen voortbrengen, vooral rondom de Neusiedlersee. Een voorbeeld is de Goldackerl Beerenauslese van Willi Opitz.
Van de kenners mogen we de Welschriesling absoluut niet verwarren met de Riesling, waar hij niet verwant aan is. Er is zelfs door Rieslingproducenten geprobeerd om de term Welschriesling op een fles te verbieden, juist vanwege die naamsverwantschap.

Op Wijnsuggestie beschrijf ik de diverse geproefde wijnen kort en globaal. Hieronder volgen per wijn de uitgebreidere notities en overpeinzingen, plus de verkoopadressen. Zum wohl!

Monocépages (alleen Welschriesling in de fles)
Welschriesling Klassik 2005, Erwin Sabathi, Südsteiermark
Heisterkamp, € 8,15
Zo goed als kleurloos, lichte belletjes, geur van kruisbessen, petrol (toch Riesling ;-)?).
Elke slok is fris en nieuw, een wijn om lang van door te drinken, een echte dorstlesser. Heeft niet heel veel lengte. Fris fruit en zuur goed in balans. 11% alcohol. Topper voor op het terras.

Welschriesling 2004, Braunstein, Neusiedlersee-Hügelland
Wilhelmer Wijnmarketing, € 7,20
Heel bleek geel, naar kleurloos toe, lichte belletjes. Geur van appels, tropisch fruit, mango (?). Volle, bloemige smaak. Is wat klassieker, zwoeler dan de Sabathi, heeft meer lengte. Zuren zijn iets minder aggresief. Kan liggen aan het jaar (2004 vs 2005) of het gebied (Steiermark vs Burgenland/Neusiedlersee). 11,5% alcohol

Welschriesling 2004, Humer, Neusiedlersee-Hügelland
Wilhelmer Wijnmarketing, ± € 7,50
Bleek geel, lichte belletjes. Geur van groen fruit, citrus. In de afdronk een bittertje van grapefruit, is iets minder droog dan de Sabathi. Is klassieker, heeft meer lengte. Kan het jaar of het gebied zijn. 12,5% alcohol. Was een topper bij de quiche lorraine.

Ook geproefd en aan te raden:
Pole Position Welschriesling 2005, Willi Opitz, Neusiedlersee
rechtstreeks via producent, € 9,00
Bleek geel, 11,5% alcohol (uitgebreidere notities volgen nog)

Paul Vetter Welschriesling 2005, Gut Altenberg, Neusiedlersee
Paul Vetter NL, € 8,40
Bleek geel, 12% alcohol, frisse geur van druiven en citrusfruit. Wat vlakker van smaak dan de andere Welschrieslings, minder afdronk.

Cuvée’s (mengwijnen)
Vom Sand 2005, Sattlerhof, Südsteiermark
Residence Wijnen, € 11,00
Bleekgeel, geur van boterbabbelaars. Bloemig. Combinatie van Sauvignon blanc, Welschriesling, Pinot blanc en Morillon (Chardonnay). De zuren zijn mooi afgerond, de wijn zal minder makkelijk met kaas en eieren gaan dan Welschriesling alleen. Wel goed bij andijviesalade met kerrie-kip. Zal meer mensen aanspreken dan pure Welschriesling: scherpe kantjes van de Welschriesling zijn eraf. Wijn wel goed koud drinken: bij opwarming is hij stukken minder interessant. 11% alcohol.

Sabathini 2005, Erwin Sabathi, Südsteiermark
Heisterkamp, circa € 10,00
Bleekgeel, geur spuit enthousiast het glas uit, rijk, appels en tropisch fruit. Stevige zuren, het frisse fruit komt volledig tot uiting. Lichte tinteling in de mond. Combinatie van Sauvignon blanc en Welschriesling. 11% alcohol.

Raspberry wine

I dedicate this entry to Tim and Ros, our English wineloving friends. They recently married quietly, after being together for 25 years. Our very best wishes, dear Tim and Ros, and may you enjoy many more splendid wines together. Cheers! (I hope to translate or summarize this blog soon.)

Het is eindelijk echt lente en de plantjes waar ik dat als eerste aan merk in onze tuin zijn de stekjes van een frambozenstruik die we in het najaar plantten. Ze lopen prachtig uit, met van die tere groene blaadjes. En nu maar hopen dat ze de komende jaren veel, heel veel frambozen gaan geven. Tot nu toe wilde het niet zo lukken met frambozen in onze tuin, maar de scheuten zijn op een zonniger plek dan eerst gezet. Ik zie al voor me hoe ik met de eigen oogst heerlijke fruitsalades maak (als ik ze niet allemaal zo van de struik al heb opgegeten). En nog gezond ook, meldde onlangs het NOS-journaal en diverse andere media. Anti-oxidanten en zo….

Als ik er echt veel te veel heb, kan zelfs wijn van maken. Randall Grahm doet dat tenslotte ook! Oh, je weet niet wie Randall Grahm is? Grahm is de uiterst excentrieke eigenaar van wijngoed Bonny Doon in Santa Cruz, Californië. Regelmatig in het (wijn)nieuws met allerhande krachtige uitspraken en acties. Kurken hebben voor hem afgedaan, de druivenrassen Merlot en Cabernet sauvignon zul je in zijn wijngaarden tevergeefs zoeken. Zoals het op de website staat: ‘We should champion the strange esoteric, ugly-duckling grape varieties of the world.’ Grahm maakt dan ook Rieslings, Syrahs, Moscato’s en diverse wijnen in Rhone en Italiaanse stijl. En … van de framboos!
Toen ik over de effecten van frambozen op de gezondheid las, moest ik denken aan een fles Bonny Doon die we jaren geleden eens kregen. Hoe lang geleden en van wie, ik weet het niet meer precies. Ik vermoed van diezelfde Engelse wijnliefhebbende kennissen die ons Latour, Haut Brion en d’Yquem te drinken gaven. Hoe de fles eruit zag, geen idee. De inhoud was roder dan een gewone druivenwijn, dus het moet echt een wijn van frambozen geweest zijn. We dronken hem bij een stukje chocoladetaart, dat weet ik nog wel.

Om wat van die herinnering terug te halen bezocht ik de website van Bonny Doon. Daar trof ik de NV Framboise, Infusion of Raspberries. Het etiket, met een afbeelding van stukjes roze kant duidelijk afkomstig van ondergoed, zegt me helaas niets. Zo zag het er 10 of minder jaar geleden niet uit, denk ik. Maar Bonny Doon maakt dus inderdaad een frambozenwijn, dat is duidelijk. In schitterende termen wordt de wijn omschreven. Ik citeer: ‘The appelle d'amour is unstoppable as the days will surely turn to nights... followed by more days and several more nights. Share some with her, him, them and everyone in between, as it were, and let the games begin. Framboise ("Raspberry" in French) is a tsunami of raspberry essence, rendered in liquid form. The wine is made from lightly fermented raspberries from Mt. Vernon, WA, sweetened and fortified with brandy to bring the alcohol to it's sippable 16.5% Three varieties of raspberry are used - the venerable Meeker and Tulameen varietals and the mythical Morrison.’ Prachtig, niet? Zouden wij in onze tuin ook de ‘mythische’ variant Morrison hebben? ‘k Denk van nie….

Taco's met Sauvignon blanc

Vrijdagochtend: de kinderen willen vanavond iets lekkers eten maar inspiratie ontbreekt. Oké, taco’s dan maar. Beetje gehakt braden met tacokruiden, wat sla, tomaat, zure room, avocado, geraspte kaas en tacosaus uit een potje op tafel zetten en smullen maar. Maar wat zullen we daar nu eens bij drinken? Pa en ma hebben vanavond waarschijnlijk wel trek in een lekker glaasje, zo aan het begin van het weekend. De voorraden rood zijn helaas wat uitgeput en om nu een goede Bordeaux of een stevige Loire bij de taco’s open te maken…. De wijnboeken boden uitkomst en suggereerden bij cajun cooking een frisse fruitige Sauvignon blanc. Cajun, taco’s, Mexicaans, ach, het heeft wel wat van elkaar weg, toch? Laten we het maar proberen. We legden een fles Sauvignon blanc Klassik 2005 van Erwin Sabathi koud. Dé gelegenheid om deze intrigerende fles, met het mooie moderne etiket, eens uit te proberen.

Erwin Sabathi is de derde generatie in een familie van wijnmakers in Zuid-Steiermark, een wijngebied in Oostenrijk, tegen de Sloveense en Hongaarse grens aan. De wijnen uit het gebied worden in Oostenrijk zelf hoog gewaardeerd, daarbuiten beginnen ze inmiddels meer bekendheid te genieten. Er komen uit Steiermark vooral veel witte wijnen: Welschriesling, Sauvignon blanc, Pinot blanc en Morillon (of Chardonnay). De wijnen zijn fris, fruitig en droog, makkelijk drinkbaar en goed te combineren met eten. Het klimaat van het gebied speelt daarbij een grote rol: de zonuren van een Zuid-Europees land, de koelte van een hoger gelegen gebied. 50% van alle aanplant van Sauvignon blanc in Oostenrijk bevind zich in Steiermark. De wijnen worden vooral gevinifieerd in grote stalen tanks, hoewel voor de betere varianten ook grote eiken vaten worden gebruikt.

Erwin Sabathi gebruikt beide methoden. De wijn die wij vrijdag dronken, een Klassik, werd vergist in stalen tank en heeft daardoor een verfrissend fruitig en licht karakter gekregen. De druiven komen bij een Klassik niet speciaal van één eigen akker. Sabathi koopt ook fruit van gecontracteerde druivenverbouwers, maar gebruikt wel alleen de rijpste druiven. In 2004 liet het bedrijf een nieuwe wijnkelder bouwen, met een zeer moderne uitstraling. Er staan zowel rijen stalen tanks als grote houten vaten. De houten vaten worden gebruikt voor wijnen van de betere akkers, de topwijnen van het domein zullen we maar zeggen.

In ons glas roken we vrijdag lychees en appels en wat licht citrusfruit. De wijn heeft niet het strakke van een Sancerre, maar ook niet het bloemige van een Nieuw-Zeelandse Sauvignon blanc. Een paar dagen eerder dronken we een Welschriesling van Sabathi, en we meenden nu, in deze Sauvignon blanc, de hand van de wijnmaker te proeven. Een wijn voor een groot publiek, zonder massaal te zijn, zonder zich te verlagen tot supermarktniveau. Perfecte balans tussen fruit en zuren. En, voor ons wel belangrijk – bij het gekruide tacogehakt bleef de wijn volledig overeind. Het was zelfs een uitstekende combinatie, waar we enorm verstelt van stonden. Met deze nieuwe ontdekkingen uit Oostenrijk kan wat ons betreft de lente nu echt beginnen!

De Sauvignon blanc Klassik 2005 van Erwin Sabathi is afkomstig van Heisterkamp.

Lezersactie

Een van mijn tipgevers gaf me maandag een advertentie uit het dagblad Trouw: een lezersactie, waarbij ‘speciaal voor onze lezers’ 12 wijnen waren geselecteerd onder het motto ‘Reis om de wereld met twaalf wijnen’. Nieuwsgierig bekeek ik de geselecteerde wijnen: geen twaalf maar zes verschillende, uit respectievelijk Zuid-Afrika, Australië en Argentinië. Uit ieder land van elke kleur twee: twee Chardonnay en twee Cabernet Sauvignon uit Argentinië, twee Chardonnay en twee Shiraz uit Australië en twee Chenin Blanc en twee Pinotage uit Zuid-Afrika. Niet zulke spannende keuzes, op de Shiraz uit Australië na dan misschien. Maar wat me vooral opviel waren eigenlijk twee dingen.

Allereerst het ontbreken van Europese wijnen. Alsof hier niets leuks meer te beleven valt, alsof dat niet tot de (wijn)wereld behoort. Heel vreemd, heel commercieel. Er hadden minstens twee Oostenrijkers in het pakket gemoeten, vind ik.
En ten tweede waren er de proefnotities. Proefnotities om van te huiveren. Nu begrijp ik waarom sommige wijndrinkers denken dat er echt bramen of lychees in de wijn verwerkt zijn. Lees maar: Frisse en levendige Chardonnay met sappig lychee fruit [is er ook lychee groente dan] en een prachtige afdronk. Of: Heerlijk exotisch fruit van passievruchten en peren, met amandel en honing op de afdronk. En mijn favoriete: Robuuste wijn van de bekendste druif van Australië, geconcentreerde confiture van bramen en kersen, afgerond met prettige houttonen. Ik laat het aan de lezer over om de juiste wijn bij de juiste beschrijving te zoeken.

Zolang er nog op een dergelijke manier wijnen aangeboden worden en zolang er over wijn zo geschreven wordt, zullen we niet veel verder komen. Dan blijft wijn in de opgeblazen sferen van het wijnjargon steken. Bramenjam met houttonen…. Met als gevolg dat veel wijndrinkers blijven hangen bij de ‘merlootjes’ van de Huishoudbeurs waar Wijnerij het gisteren zo treffend over had. Oproep aan Trouw: maak de volgende keer eens een ‘spannende’ wijnselectie. Ik ken wel wat mensen die daarbij suggesties willen doen!

Wijnflessen fotograferen

Weer een nieuwe hobby rondom wijn ontdekt: wijnflessen fotograferen! Nooit gedacht dat het fotograferen van een fles zo tijdrovend zou zijn. Gisteren besloot ik dat een aantal proefflessen ook op de foto moest, voor straks, bij de blogs en andere artikelen. Maar Nico en ik zijn wel ongeveer de hele middag bezig geweest om de juiste achtergrond, de goede belichtingsomstandigheden en dergelijke uit te zoeken. Heel leerzaam en gezellig, maar wel tijdrovend dus. Uiteindelijk hebben we alle flessen maar mee naar buiten genomen, op een tafeltje gezet en in het zonnetje gefotografeerd. Met gebruik van het onlangs aangeschafte statief en de digitale spiegelreflexcamera. De schutting van onze tuin diende als achtergrond, met een zodanig diafragma dat deze een beetje vervaagt. Gelukkig is er tegenwoordig de digitale camera, zodat de resultaten onmiddellijk op de pc bekeken konden worden: uploaden, bekijken, afkeuren, opnieuw fotograferen, opnieuw uploaden en opnieuw bekijken, net zolang totdat we tevreden waren. Gelukkig kan het eindresultaat ook nog eens digitaal bewerkt worden. En echt tevreden zijn we nog steeds niet.
Enig zoeken op Internet leverde de bevestiging van ons vermoeden: het fotograferen van glas gevuld met vloeistoffen schijnt één van de moeilijkste dingen op fotografiegebied te zijn. Er bestaat zelfs een soort tentje van witte stof waarin je de fles moet neerzetten, waarna je met allerlei lampen de belichting kunt regelen: van links, van rechts en van voren. Voorlopig fotograferen wij maar gewoon in de tuin, op een zonnige dag.
Onze beloning was vervolgens een heerlijke salade met pancetta, rucola, gepocheerd ei en gebakken ciabatta (in de milde olijfolie van Inpetto). Daarbij een glas Welschriesling, waarvan we daarvoor drie flessen uitgebreid doorgeproefd hadden. Bij het zout van het spek en de grana pardano en het filmende van het ei was de Welschriesling een fantastische combinatie. Daarover rond Pasen meer. Weer een dag in het teken van de wijn, maar ditmaal toch weer heel anders dan anders…..

Monbazillac

In de Volkskeuken had Onno Kleyn woensdag 15 maart een leuk stukje over zoete wijnen. In dit geval uit de Bergerac, een gebied dat overloopt in de voor Nederlanders bekende Dordogne. Hij raadt een glaasje goed gekoelde Monbazillac aan bij eigengemaakte kippenleverpaté. Heerlijk!

Goed dat er weer aandacht is voor zoete wijnen, zeker die uit Monbazillac. Vreemd: aan de ene kant moet alles steeds zoeter, van mayonaise tot droge wijn. Proef maar eens een goedkope Zuid-Afrikaanse rode. Je weet soms niet wat je meemaakt, zoveel zoet (veelal extra toegevoegd) zit daarin. Maar aan de andere kant is er geen markt voor echt goede zoete wijnen, wijnen die gewoon zoet bedoeld zijn. Zoals Onno Kleyn het beschreef: "voluit rondborstige wijnen, galmend van de suikers, vrolijk achter de kiezen rinkelend van weelde en rijkdom, vergezichten openend op heerlijk gebonbonneerde landschappen waar tandartsrekeningen dwarrelen in de lauwe wind." Dat soort wijnen dus.

Het verhaal in de Volkskrant deed me denken aan één van onze leuke wijnontmoetingen in Montbazillac, met Thierry Després van Grande Maison. Ik schreef er al eerder over. Recent hebben ze hem in Amerika ook ontdekt.
Helaas is de laatste fles Cuvée du Chateau 1999 deze winter opgedronken. De kippenleverpaté zal het met een andere wijn moeten doen. Gelukkig ligt er nog van alles in onze rekken: een goede Coteaux du Layon zal er vast ook bij smaken. Of we moeten weer eens naar de Dordogne op vakantie gaan. Ook geen slecht idee.

Over wijn schrijven

Schrijven over wijn is een vak apart, dat blijkt vandaag maar weer op diverse fronten. Op het Prikbord woedt een discussie over de objectiviteit van deelnemers in relatie tot hun functie in het ‘echte’ leven. De combinatie van importeur of wijnhandelaar en schrijven of discussiëren over wijn kan een moeilijke zijn. Er kleeft je snel het etiket ‘partijdig’, ‘eigenbelang’ en dergelijke aan. Als je er echter integer mee omgaat, hoeft dat mijns inziens helemaal niet.

Op Wijnsuggestie is de samenwerking met een succesvolle blogger onder dwang van de provider beëindigd. Onbekommerd schrijven over wijn kan deze sympathieke foodblogger niet meer, zij moet rekening houden met het blog dat bij haar provider aan wijn gewijd is. Ik vind het werkelijk niet meer van deze tijd! Censuur in blogland, en dan nog wel van hogerhand. Dat je je zelf beperkingen oplegt is tot daar aan toe, maar dit….

En als je dan een beetje aan lekker schrijven toekomt, dan zijn er nog de tips van een echte redacteur om in de gaten te houden. Onlangs vond in de Napa Valley, Californië, een driedaags seminar plaats waarin het schrijven over wijn centraal staat. Op dit Symposium for the Professional Wine Writer waren veel van Amerika’s bekendste wijnjournalisten aanwezig. Vinography doet er uitgebreid verslag van, om jaloers op te worden. Zoiets zou ook in Europa eens georganiseerd moeten worden. Door bijvoorbeeld een Wijninformatiecentrum….

Maar waar ik naar toe wil: op de laatste dag van het symposium sprak redacteur Harriet Bell van Harper Collins. Zij noemde een paar woorden waar zij als redacteur van wijnboeken zo langzamerhand allergisch voor is: Amazing, Beautiful, Delicious, Wonderful, Exciting, Tasty, Interesting, Gorgeous, Flavorful, Marries well with, Serves as a counterpoint to, I love to serve, I like to prepare this, Grandma would have served her with.

Ik kan me er zeker iets bij voorstellen, zelf gebruik ik ze ook te veel (zonder hiermee te willen beweren dat ik een wijnschrijver ben). Misschien leuk op de komende tijd eens op te letten: hoe vaak kom je ‘verbazingwekkend’, of ‘geweldig’, of ‘spannend’ tegen in een wijnbeschrijving. Ik ga het in ieder geval proberen: notities schrijven zonder deze woorden. Ben benieuwd of het lukt.

Sneeuw in de wijngaarden

Helaas heb ik alleen nog in de lente en zomer wijnstreken bezocht. Dat onze favoriete wijnstreek de Loire ook prachtig is in de winter, vond ik onlangs op www.aubance.net. Je zou er zo naar toe reizen....
Met dank aan Yannick Sourisseau, voor de toestemming de foto te mogen reproduceren.

Kijk op de site ook even naar het artikel over de jonge wijnmaker Marc Houtin, getiteld Un nouveau regard sur la viticulture. Gelukkig trekt het beroep van wijnboer ook in Frankrijk nog altijd jonge, vernieuwende mensen. Gevestigd op een typisch Franse zone industrièlle wil Marc kwaliteitswijnen gaan maken die je moet gaan waarderen, geen eendagsvliegen. Wijn is niet om gedachteloos weg te klokken en dronken te worden, maar wijn moet ogen en gehemelte strelen, aldus Marc. Klinkt als een naam om te onthouden, zeker als je de kant van Angers op gaat.

Proefnotities smaakcollege Oostenrijk

Op Wijnsuggestie staat een korte impressie van het smaakcollege van Hubrecht Duijker, gegeven tijdens de proeverij van Oostenrijkse wijnen op 6 maart. Hieronder als aanvulling de proefnotities van die middag. Over Welschriesling binnenkort uitgebreidere notities.

Welschriesling Klassik 2005, Erwin Sabathi, Südsteiermark
11%, bleke kleur, frisgroene aroma’s in de neus, limoen, tintelend, ‘messcherp’
Heisterkamp Wijnimport, prijs € 8,15

Sauvignon Blanc Klassik 2004, Neumeister, Südoststeiermark
12,5%, laurier, lychees in de neus (geen typische Sauvignon Blanc!), overweldigend, toch fris
Imperial Wijnkoperij, € 14,35

Vom Sand 2005, Cuvée van Sauvignon Blanc en ondere andere Welschriesling, Sattlerhof, Südsteiermark
11%, bleekgele kleur, fris, zuivere aroma’s in de neus, bladgroen
Residence Wijnen, € 11,-

Brut 2002, Bründlmayer, Kamptal
12%, mousserend, cuvée van Blauburgunder, Chardonnay, Pinot Gris en Pinot Blanc, 18 maanden sur lie, goudgele kleur, aroma's van gist en fris fruit
Imperial Wijnkoperij, € 25,-

Weissburgurnder/Chardonnay Eiswein 2004, Horst und Georg Schmelzer, Neusiedlersee
11,5%, aroma van witte perziken, citrusfruit; druiven geplukt vlak voor Kerst, op 23 december 2004, bij -23°C, gisting duurde drie weken; 211 gram restsuiker per liter, 9 gram zuur
Winefinder, € 16,65

Zweigelt Beerenauslese 2004, PMC Münzenrieder, Neusiedlersee
9,5%, aroma van gekookte stoofperen, rode vruchten als aardbeien, beetje caramel; 165 gram restsuiker, 7,7 gram zuur per liter
Imperial Wijnkoperij, € 13,50

V süss, Graf Hardegg, Wienvertel
11%, Tafelwein: is gemaakt van viognier, een niet officieel erkende druivensoort in Oostenrijk. Druiven geoogst op 8 november 2003, oplage slechts 1500 stuks; aroma’s van grapefruit, kweeperen, abrikoos en caramel, hint van specerijen
Imperial Wijnkoperij, € 42,10

Welschriesling Zwischen den Seen nr. 3 2002, Alois Kracher, Neusiedlersee
10%, aroma’s van citrus, limoen, toch ook een beetje pruimen. Fris, niet te zwaar.
208 gram restsuiker, 6,7 gram zuur, vergist in grote foeders van 3000 liter.
Imperial Wijnkoperij, € 34,50

Kwaliteit uit Oostenrijk

Dit weekend zag ik eindelijk de film Mondovino (slechts € 9,99 bij de Free Record Shop, een aanrader!). De film gaat mijns inziens over de sterke mondialisering van de wijnwereld, en speciaal de Amerikaanse invloed daarin. De invloed van het imperium van de Mondavi's, van de punten van Robert Parker en van wijnconsultant Michel Roland (Fransman, maar all over the world aanwezig).
Gisteren was ik aanwezig op een proeverij van wijnen uit een land dat gelukkig nog nauwelijks door 'mondialisering' is beroerd: Oostenrijk. Nog geen grote concerns, overnames, blockbuster wijnen met Parkerpunten. Wel heel veel kwaliteit, variatie en veelzijdigheid. Wat ik gisteren proefde was van droog tot zoet allemaal van een uitstekende kwaliteit, met heel veel verschillende toepassingsmogelijkheden. Van heerlijke Welschrieslings voor straks in de tuin tot prachtige zoete wijnen voor na het diner. Van Sauvignon Blancs die bij eten tot hun recht gaan komen tot simpele rosé's voor bij de barbecue. Ik sprak er kleine startende importeurs als de sympathieke Maria Wilhelmer van Wilhelmer Wijnmarketing Oostenrijk en vertegenwoordigers van gevestigde namen als Imperial Wijnkoperij of Residence Wijnimport. En ik sprak er met de producenten zelf, onder andere Willi Opitz en zijn project manager Robert Teltschik. Opitz is op zoek naar een Nederlandse vertegenwoordiging en ik hoop van harte dat dat naar aanleiding van de proeverij gisteren is gelukt. Want wat een wijnen maakt die man: ik kende hem van zijn bijzondere zoete wijnen, maar proefde gisteren ook een aantal hele goede droge. Bovendien serveerden ze er hele kleine hapjes bij. Wat dacht je van een glaasje Muskat Ottonel (zo droog mogelijk gevinifieerd met 1 gram restsuiker per liter) met een stukje gravad lachs? Een werkelijk verbluffende combinatie. Of een Beerenauslese van Pinot Noir met blauwschimmelkaas? Nooit gedacht dat Castello Blue zo goed kon smaken! Over Welschrieslings, zoete wijnen en Willi Opitz binnenkort meer op deze pagina's.

Met deze proeverij is naar mijn mening weer eens bewezen dat je eigenlijk helemaal geen wijn van ver hoeft te halen: alles wat je lekker vindt kun je vinden binnen Europa. Beperk je tot Frankrijk, Italië, Spanje, Oostenrijk en Duitsland en je vindt meer verschillende wijnen dan je in een heel leven kunt drinken.
Een advies: wil je binnenkort eens opvallen op een feestje door je wijnkeuze, kies dan geen Zuid-Afrika, Chili of Australië. Schaf een paar Oostenrijkse Welschrieslings en (het is maar een voorbeeld) wat Cabernet Francs uit de Loire aan! Dat brengt de tongen pas op goed op gang. Een feest met alleen Europese wijnen! Welke Welschrieslings je dan kunt kopen en waar je ze kunt krijgen, daarover binnenkort meer.

Wijnland Australië

Als neerslag van de lezing die ik onlangs gaf hierbij nog wat wetenswaardigheden over Australië als wijnland. Volledigheid streef ik niet na, maar ik hoop dat het de geïnteresseerde lezer een indruk geeft van een wijnland waarvan we in Nederland diverse wijnen kunnen drinken.

Australië staat in de top tien van wijnproducerende landen. In absolute aantallen moet je zo rond de 12 miljoen hectoliter per jaar denken, tegen 15 miljoen in Zuid-Afrika, 55 miljoen in Frankrijk en 60 miljoen hectoliter in Italië. Er komt dus een aanzienlijk plas wijn uit Australië. Van de totale import aan wijn in Nederland was echter slechts een procent of vier Australisch, tegen een kleine veertig procent aan Franse wijn. Australiërs drinken veel van hun wijn zelf op. Van oorsprong hebben ze geproduceerd voor de eigen en de Engelse koloniale markt.

In Australië is wijnbouw mogelijk in een grote band – 5000 km van oost naar west – in het zuiden van het continet. Er zijn vier grote wijngebieden: New South Wales, rond Sydney en Canberra; Victoria, rond Melbourne; South Australia, rond Adelaïde; en Western Australia, rond Perth. Het midden en het noorden van het continent liggen boven de 30e graad zuiderbreedte en zijn ongeschikt voor wijnbouw.

De eerste wijnstokken werden in 1788 in de omgeving van Sydney aangeplant door Arthur Philip, eerste gouverneur van de Engelse strafkolonie. Echter pas sinds 1815 is van enig succes in de aanplant sprake, toen John Macarthur geschikte stekken uit Madeira, Frankrijk en van de Kaap naar Australië meebracht. Tussen het begin van de 19e eeuw en circa 1970 zijn in Australië voornamelijk versterkte portachtige wijnen gemaakt. Dat was waar de Engelse markt om vroeg. Er zijn wel pogingen ondernomen om ook lichtere tafelwijnen te maken, maar aangezien er nauwelijks markt voor was, zijn veel van die initiatieven in de loop der tijd weer gesneuveld. Pas met de komst van Duitse immigranten naar de Barossa Valley, in South Australia, zijn serieuze tafelwijnen als Riesling in Australië beschikbaar gekomen.

De huidige Australische wijnindustrie is vooral het product van de toegenomen exportmogelijkheden en toenemende vraag naar tafelwijnen van na 1970. En die groei zet zich nog steeds door: in 1995 waren er slechts 900 wineries, in 2005 waren dat er al 1900. Tachtig procent van de wijnbouw is in hadden van grote bedrijven: Constellation (met Hardys), Southcorp (met Penfolds en Rosemount), Beringer Blass en Orlando-Wyndham (met Jacob’s Creek). Ter vergelijking: in Frankrijk is slechts 8% van de wijnproductie in handen van grote bedrijven.

Australië is ook het land van de merkwijnen. Terwijl in Europa vaak de wijngebieden centraal staan (een Bordeaux, een Rioja, een Moezelwijn, een Champagne), zijn het in Australië de merken die de naam hebben. Denk aan Yellow Tail, Hardys, Jacob’s Creek, Penfolds. Veel van deze wijnen hebben dan ook jaar in jaar uit dezelfde kwaliteit. Dit wordt onder meer bereikt door de druiven van overal aan te kopen, niet noodzakelijkerwijs uit een gebied.
De Australische wijnbouw wordt niet gehinderd door strenge regelgeving, zodat allerhande technologische vindingen snel kunnen worden toegepast. Niet voor niets worden de Australische Flying Winemakers overal ter wereld ingehuurd om die nieuwe technologieën onder de knie te krijgen.
De laatste jaren zijn de oogsten in Australië overvloedig, met als gevolg grote overschotten en dalende prijzen. Gisteren meldde het Wijnplein dat de oogst voor 2006 gelukkig lager gaat uitvallen dan gedacht, waardoor de wijnplas iets meer groot gaat uitvallen.

Ondanks de grote hoeveelheden goedkope(re) bulkwijnen komen er uit Australië ook hele goede. De bekendste is wel Penfolds Grange. Hiervoor moeten ook 'Europese' prijzen betaald worden: op internet is bijvoorbeeld een Penfonds Grange Shiraz 1996 voor $ 184 per fles te vinden. Er is inmiddels ook een classificatie van Australische topwijnen, te vinden via www.langstons.com.au. In 2005 werden 101 wijnen tot een van de vier categorieën toegelaten. Meer info over wijngebieden en Australische wijn is onder andere te vinden via het Australische Wijnbureau.

Lekkers haal je niet van ver...

Gisteren ben ik er weer ingetrapt. Wijnmarkt bij AH, themaland Zuid-Afrika. We hadden afgesproken niets te proberen, maar het rustige etiket van de Sincerely Sauvignon Blanc 2005 sprak me zo aan dat ik de fles gekocht heb. Het excuus was: past goed bij de groentenschotel met geitenkaas vanavond. En ik moet zeggen: het bleek een uitstekende wijn, heel Frans, heel Sauvignon Blanc. Gemaakt door Neil Ellis, een wijnmaker van naam in de Zuid-Afrika. Heeft hele goede Sauvignon Blanc’s op zijn naam staan. We herkenden citrusvruchten, maar ook iets bloemigs, iets ronds. Vreemd genoeg meende ik een spoortje vanille te bespeuren; we dachten onmiddellijk aan eikenhout (een verdwaalde snipper??). Volgens de gegevens die Google mij opleverde over Neil Ellis kan dat niet, maar ik meende toch echt iets te bespeuren.

Maar nu de prijs: ik moest voor deze fles € 6,99 neertellen, normale prijs € 8,69. Voor die prijs kunnen we dezelfde wijn uit Frankrijk halen, bedachten we. Een lekkere Sancerre van Crochet, of een Pouilly Fumé. Is absoluut mogelijk. Dus wat rechtvaardigt nu eigenlijk dat we dergelijke flessen in Nederland importeren? Eigenlijk niets, volgens mij. Het is prima wijn hoor, niets mis mee, eindelijk eens een goede fles uit Zuid-Afrika. Maar waarom iets van ver halen, alleen omdat het lekker is? Zeker als dat lekkers veel dichter bij huis ook te vinden is, voor dezelfde prijs.
Je begrijpt het al, ik ben eigenlijk wel een beetje een anti-globalist. Ik probeer in de winter groenten te eten die hier in de winter verkrijgbaar zijn, geen boontjes uit warmere streken. Vlees komt van de Groene Weg-slagers, niet uit Argentinië. Enzovoort… Helemaal consequent kun je daar niet altijd in zijn, maar we doen ons best. Zo hou ik van een goed glas thee, bij voorkeur Darjeeling, maar thee wordt nu eenmaal niet in Europa verbouwd.

En soms ben ik er ook wel dubbel in, geef ik toe. Het is best leuk om wijnen uit verre streken te proeven en te leren waarderen. Recent had ik een Australische ‘aandrang’. Een stukje Australische wijngeschiedenis volgt morgen nog. Maar als je er goed over gaat nadenken, is het eigenlijk van de zotte. Wijn uit Europa die naar Australië en de VS gaat, wijn uit Zuid-Afrika en Australië die naar West-Europa komt. Waar zijn we in hemelsnaam mee bezig? En ik heb nog geen wijn uit een heel ver land geproefd die niet geëvenaard wordt door een wijn uit Europa. Of het moet de Canadese icewine van Inniskillen zijn. Maar als ik wat Oostenrijkse of Duitse Eisweinen ging proeven, kwam dat ook wel goed, denk ik.

Kaas en rode wijn revisited

Even een snelle bijdrage aan het vreselijke debat over of kaas en wijn nu wel of niet bij elkaar passen: dames en heren bloggers, check uw bronnen! Gisteren haalde René van Heusden stevig uit naar ons bloggers, en eerlijk is eerlijk, een heel klein beetje gelijk heeft íe wel. Want op 17 februari meldde Alder Yarrow al dat de hele discussie op een misverstand beruste. De pers had een rapport van U.C. Davis al te snel en al te hitsig geïnterpreteerd, een kop gegegeven, met alle gevolgen van dien. Ik schrijf er niets meer over, heb ook niets toe te voegen, maar lees het stuk van Mike Steinberger, probeer straks de American Journal of Enology and Viticulture van maart te lezen en hou erover op.