Ontkurkt - Champagnebekers

Wonderlijk hoe sommige dingen soms samenkomen. Zo heb je nog nooit van een voorwerp gehoord, zo kom je het op diverse plaatsen tegen. Een vriendin van mij kwam terug van een vakantie uit Canada met enthousiaste verhalen over wijnglazen van Riedel zonder voet. Op de site van Riedel vond ik de O-Riedelserie, werkelijk prachtig van vormgeving, allemaal zonder voet. Ook een champagneglas behoort tot de serie, of liever een champagnebeker. Deze champagnebeker wijkt qua vormgeving wat af van de andere glazen in de O-Riedelserie en is in 2005 ontworpen voor de organisatie Living Beyond Breast Cancer in de VS. 15% van de opbrengsten van de verkoop is door Riedel gedoneerd aan deze organisatie die vrouwen helpt hun leven weer op te pakken na de constatering van borstkanker. Inmiddels is het glas wereldwijd uitverkocht, maar het zal in oktober 2006 weer te krijgen zijn, ook in andere landen dan de VS.

Ik had eigenlijk nog nooit van champagnebekers gehoord en kende alleen de flutes en de coupes. De vraag rees onmiddellijk: wie gebruikte er een champagnebeker en wie een flute of coupe? Wat maakt dat iemand voor het ene of het andere model kiest? Want je leest altijd dat je een wijn- en champagneglas bij de steel moet vastpakken. Onder andere om de kelk niet vies te maken (esthetische reden) en om de vloeistof niet nodeloos op te warmen (praktische reden).

Die champagnebekers kwamen ook via een heel ander kant op mijn pad. Toevallig is mijn vader bezig de champagnebekers in de glasserviezen van Leerdam te inventariseren. Bekende glasseries van A.D. Copier als Romanda en Smeerwortel hebben in de jaren twintig naast een coupe en/of een flute ook een champagnebeker. Ook in de series glazen van Copier, F.I. Meydam en andere ontwerpers van ná de oorlog komen tot in de jaren zestig champagnebekers voor. De meeste bekertjes hebben een hoogte van circa 10 cm en een diameter van 5 cm (bovenaan). Uit het afgebeelde Romanda-glas zou ik graag eens proeven hoe dat smaakt, champagne uit een beker. Ik vind het echt een snoepje!

Het onderzoek van mijn vader wijst ook uit dat een aantal van die bekertjes in catalogi van Leerdam in de periode 1945-1977 aangeduid werden als vruchtensapbekers, maar in losse folders soms als champagnebeker werden aanbevolen. Blijkbaar was het glas voor meerdere dranken te gebruiken en was er een soort doelgroepenbenadering. Waren de bekers misschien voor bepaalde exportmarkten bedoeld?

Allemaal vragen die mijn vader en ik nog niet opgelost hebben en die eigenlijk steeds meer vragen oproepen. Want waarom ontstond er in het verleden eigenlijk een steel aan een glas? De O-Riedelserie laat zien dat het er zonder steel ook heel mooi uitziet. Bij archeologische opgravingen worden zowel glazen met en zonder steel gevonden, maar een datum voor het allereerste glas met steel heb ik nog niet kunnen achterhalen.

In ieder geval dronk men in België tijdens de Eerste Wereldoorlog in bepaalde kringen champagne uit een bekertje. Dat volgt uit het volgende citaat uit het dagboek van Virginie Loveling: " [...]
ik heb voorname dames gezien met een champagne beker Heidsieck tusschen de witte glacé vingeren, in keurigen tailleur, de fijne bottientjes vooruitgestoken op een Smyrnasch tapijt [...]".

Je ziet ze voor je, die keuvelende, champagne-nippende dames... Maar blijkbaar dus met bekers in de hand, niet met coupes of flutes. Ik zou er graag tekeningen, foto's of schilderijen van zien. Wie er één tegenkomt, laat het me weten!

WBW goes Dutch - 3

De derde WBW is vandaag al weer afgerond. Afgelopen maand proefden we twee wijnen van de druivensoort gamay, ééntje uit de Beaujolais en ééntje uit de Mâcon. Beide wijnen zouden eigenlijk veel wijnplezier hebben moeten geven, maar als je het afrondende eindoordeel van Wijnerij leest, hebben deze twee supermarktwijnen dat niet waargemaakt.

Gisteren hebben we (mijzelf, Ed van Wijnerij en Dick van Foodlog) eens stevig van gedachten gewisseld over hoe we verder gaan met Wine Blogging Wednesday. Want dat we doorgaan, dat staat vast. Wij en ook Cuno van Wijnsuggestie schrijven nu eenmaal graag over wijn, en in onze wijnbelevingen laten we jullie, onze lezers, graag delen. Maar we gaan het wel anders aanpakken! Zodat we er allemaal nog meer lol in hebben en er ook meer van leren bijvoorbeeld. Volgende week woensdag, 6 september, wordt op Wijnkronieken de eerste WBW nieuwe stijl uit de doeken gedaan. Maar let goed op de komende week, want je zult Wine Blogging Wednesday op veel meer plaatsen dan de oorspronkelijke drie weblogs gaan tegenkomen. Tot dan!

Meer culi-kul

Toeval of niet: op het moment dat ik op Eetschrijven lees over onzinverhalen in de culinaire wereld, krijg ik ook een mailtje van Onno Kleyn over de larriekoek die in de recente Consumentengids over pizza's geschreven wordt. Pizza's zouden bijvoorbeeld uit de Romeinse tijd stammen en toen al belegd zijn geweest met tomaten, groenten en kruiden. Iedereen met maar een beetje historisch bewustzijn weet dat tomaten pas in de 18e eeuw vanuit de Amerika's naar de Oude Wereld zijn gekomen (evenals de aardappel trouwens). De bodems van de pizza's zouden volgens de Consumentengids door de rijke Romeinen worden weggegooid, waarna ze door de armen werden opgegeten. Hier zijn een fors aantal 'sprookjes' op één hoop gegooid. Even Googlen had de Consumentenbond deze bok kunnen besparen. Op Belpaese.nl, een aardige site voor Italië-liefhebbers, is een prachtige pagina over de geschiedenis van de pizza te vinden, speciaal voor scholieren. Begrijpelijk voor iedereen dus, ook voor de auteurs van de Consumentengids. Eerder klaagde ik al over de berichtgeving over wijn op het Journaal, nu kunnen we zelfs voor informatie over ons eten en drinken niet meer op de Consumentenbond vertrouwen....

Geïnspireerd door Eetschrijven zal ik eens gaan opletten of er ook veel vino-kul bestaat. Vast wel!

Vinum et musica laetificant cor

Enige maanden geleden kondigde ik het al aan: het tijdelijke restaurant in de foyer van Muziekcentrum Vredenburg ter gelegenheid van het 25ste Festival Oude Muziek te Utrecht.
En gisteren was het zover: met het hele gezin dineerden we in het Trattoria Ipermestra.

De sfeer was uitstekend, de ambiance stijlvol en gezellig, het eten fantastisch en de wijnen goed gekozen. Aangezien wij vlak bij de keuken zaten, hadden wij prima zicht op de drukte van de rap Italiaans sprekende koks, de overal aanwezige Genuese restaurateur Fausto Cavanna en de dampende pastaschotels. Het geheel deed je bijna vergeten dat je niet in Genua in een trattoria zat maar in Utrecht in een moderne muziekzaal. De gerechten waren ronduit geweldig. Vooral de gnocchi in overheerlijke pesto en de insalata di polpo (inktvissalade) bevielen ons goed.

Helaas waren er geen Ligurische wijnen te krijgen; men had besloten vooral de speciale Festivalwijnen en twee of drie andere, vrij standaard Italiaanse wijnen te schenken. Gelukkig waren de Festivalwijnen niet zo standaard. We besloten voor de witte Festivalwijn te kiezen, een Grechetto 2005 van Fattoria le Poggette in Montecastrilli, Umbrië. Ook de rode Festivalwijn, waarover een andere keer meer, komt uit deze streek.
De Grechetto verraste ons zeer. In ons glas zagen we een wat donkerder gekleurde wijn, geel dat een beetje naar oranje gaat zwemen. De geur en smaak bevestigden ons vermoeden: deze wijn was al dan niet opzettelijk licht geoxideerd. Ik heb nog niet kunnen vinden of oxidatieve technieken in Umbrië veel voorkomen, maar de wijn beviel ons prima. In de geur wat groene kruiden als munt en basilicum, met een heel licht spoortje anijs. In de afdronk het idee van een lichte fino sherry, met een langere afdronk dan je zou vermoeden. Wij vonden het een uitstekende 'eetwijn', inzetbaar bij vele gerechten. Vandaar waarschijnlijk ook de verkiezing als Festivalwijn!

Over Umbrische wijnen en de grechetto is op internet wel veel te vinden, maar voornamelijk op Italiaanse sites. De grechetto is een druif die ook in de bekende wijnen uit Orvieto gebruikt worden, samen met trebbiano. De naam duidt op een vermoedelijke herkomst uit Griekenland. Grechetto wordt veel gemengd met de bovengenoemde trebbiano, met malvasia en met verdelho. Samen met malvasia kan de druif een prima vin santo (zoete wijn van gedroogde druiven) opleveren.

De Festivalwijnen hebben een speciaal extra etiket met een (deel van een) bijbelse spreuk uit Ecclesiasticus: Vinum et musica laetificant cor. (De volledige spreuk luidt: Wijn en muziek verblijden het hart, maar de wijsheid gaat boven beide.)
Voor 10 euro kon je de Festivalwijnen ook kopen om mee te nemen, wat we uiteraard gedaan hebben. Eens kijken of de volgende fles ons ook zo goed bevalt.

Sauterne vs. Sauternes

Twee goocheme jongens uit New York maken wijnsorbetijs voor thuisconsumptie. In ijsminnend USA is dit natuurlijk een heel slimme zet. Let maar op, in de volgende wijnfilm die in Amerika speelt, zie je ongetwijfeld mensen een beker wijnsorbetijs van WineCellarSorbets eten.

Proost.blogo meldde de wijnsorbets, Dining en Wining volgde een paar dagen later. Gerrit Jan viel vervolgens over de spelling van één van de smaken: Sauterne - zonder s. Anderen vielen Gerrit Jan bij. Die domme Amerikanen toch... Ik suggereerde echter dat het wel eens opzettelijk zou kunnen zijn, die spelfout. Gerrit Jan vermoedde dat eigenlijk ook al en sloeg aan het Googlen. En inderdaad: Sauterne blijkt in de VS een aanduiding te zijn voor goedkope witte wijnen, gemaakt van middelmatige inheemse druivensoorten. De stijlen variëren van droog tot zoet. De officiële term is 'semi-generic', een wettelijke aanduiding die gebruikt wordt door de United States Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau om te verwijzen naar een bepaalde soort wijn. Het zijn overblijfselen uit een tijd dat het onderscheiden van druivensoorten nog niet zo vergevorderd was, zeker niet bij de consument. Bekende Europese wijngebieden stonden model voor een type wijn en Amerikaanse producenten maakten dankbaar gebruik van deze bekende namen om hun wijnen te verkopen. Zo had je Californische Chablis, die helemaal niet van chardonnay gemaakt hoefde te zijn. Of Rhine Wine of Moselle die zeker niet van riesling was gemaakt, Champagne waar geen pinot noir of chardonnay aan te pas kwam en port die de stad Porto nooit gezien had. De bepalingen in de VS stellen dat een semi-generieke naam alleen op het label gebruikt mag worden als de daadwerkelijke plaats van herkomst ook vermeld wordt. Verwarring van de consument moet zo verkomen worden.

En inderdaad: bij de ijssorbets die vernoemd zijn naar een (Franse) wijnstreek staat keurig de plek van herkomst. Zo is er Champagne N.V. California; Sauterne N.V. New York, maar ook Riesling 2004 New York en May Wine N.V. New York. (Deze laatste stel ik me heel zoet en roze voor. Hij is van het type Blush, in het algemeen roséachtige wijnen van inheemse druiven met een kauwgomballensmaak. Maar misschien is het als ijssoort wel lekker).

Terug naar de semi-generieke termen De laatste jaren staat het gebruik van deze termen sterk onder druk van de Europese Unie. In maart van dit jaar werden overeenkomsten tussen de VS en de EU getekend waarbij het gebruik van 17 verschillende semi-generieke termen (bijvoorbeeld Chablis, Chianti en Sherry) werd verboden op Amerikaanse labels. In ruil daarvoor moet Europa de import van wijnen toestaan waarbij bepaalde technieken gebruikt zijn die hier verboden zijn (of waren) zoals de toevoeging van houtchips.
Waarschijnlijk zijn niet alle semi-generieke termen inmiddels verboden. En tegen Sauterne kan de EU uiteindelijk geen bezwaar hebben, vermoed ik, aangezien het een opzettelijke misspelling is. Hoewel: ik vind via Google ook diverse Franse sites waarbij de term Sauterne gebruikt wordt, en wel degelijk voor de zoete wijnen uit het gebied ten zuiden van Bordeaux. Spelling is tenslotte maar een afspraak tussen mensen (en daar weten we in Nederland inmiddels alles van)!

Bronnen anders dan de genoemde: Wikipedia

Henry of Pelham

Vakanties leveren niet alleen een aanvulling van de eigen wijnvoorraad op: ook vrienden komen thuis van interessante bestemmingen met mooie flessen wijn. Goede vrienden van ons hebben een aantal weken in Canada doorgebracht. Trouwe leerlingen als zij van ons zijn, hebben ze natuurlijk diverse wijnproducenten bezocht, waaronder Henry of Pelham op het Niagara Peninsula, vlak bij de beroemde Niagara-watervallen.

Afgelopen zondag mochten we meegenieten van een flesje zelfgeïmporteerde icewine van dit bedrijf, Riesling 2004. Bij eigengemaakte honing-perziktaart en dito frambozenijs (gemaakt van de laatste eigenhandig geplukte frambozen van Raspberry Maxx) was het weer genieten met een grote G! De icewine was nog jong en kan zeker nog een groot aantal jaren blijven liggen. Maar ook in zijn jeugd was hij een niet te versmaden ervaring.
Ik vind het altijd lastig een icewine te beschrijven. Ze zijn vaak enorm complex omdat zowel in geur als smaak veel indrukken op je af komen. Maar het idee van gekonfijt citrusfruit is blijven hangen: sinaasappel en grapefruit bijvoorbeeld. De wijn had ook frisse zuren, veel restzoet (224 gr. per liter), en was perfect in balans, precies zoals een icewine hoort te zijn. Het alcoholpercentage was slechts 10%. De druiven voor deze wijn werden geoogst op 19, 20 en 24 december en 15, 16 en 17 januari bij temperaturen van -8 tot -13 °C. Voorafgaand aan het oogsten werden alle door botrytis cinerea (noble rot, pourriture noble) aangetaste druiven verwijderd. Volgens de wijnmaker komt dit de houdbaarheid van de wijn ten goede. Gisting gebeurde in roestvrijstalen tanks. En dat alles wordt verkocht in flesjes van 375 ml met een prijs van $ 54,95 (€ 38,67) op het domein. Dit waren dan ook weer heerlijke, maar kostbare slokjes. In Nederland worden de wijnen van Henry Pelham door de Canadian Wine Connection geïmporteerd.

De Family Estate Henry of Pelham is genoemd naar een 19e-eeuwse voorvader van de eigenaren. Deze Henry Smith exploiteerde in de buurtschap Pelham, op een kruising van tolwegen, een herberg. Deze herberg bestaat nog steeds en maakt deel uit van de 'winery'. Ondanks de lange familiegeschiedenis is het een jong bedrijf; de eerste oogst was in 1988. Anno 2006 staan drie broers Specks aan het hoofd van de firma, die opgebouwd is door hun ouders.

Op de website is veel interessants over het bedrijf te lezen, onder andere dat er maar eens meewarig werd gekeken door naburige wijnproducenten toen de Specks in 1984 besloten druivenrassen als concord en niagara te rooien en over te gaan op riesling en chardonnay. Inmiddels produceert het bedrijf alleen nog wijnen van 'Europese' viniferasoorten. Het motto van het bedrijf is Great wine is grown, not made. De omstandigheden in de wijngaard staan centraal voor de Specks; daar moeten de druiven op en top verzorgd worden om straks in de kelder zo 'natuurlijk' mogelijk verwerkt te worden. De Specks worden daarbij geholpen door de gunstige ligging van hun wijngaarden op de Short Hills Bench, 7 km zuidelijk van Lake Ontario. Bodem en klimaatomstandigheden zijn er ideaal en water is er in invloed dankzij diverse beekjes die van een hoger gelegen richel (Niagara Escarpment) het meer instromen.

Binnen de Canadese wijnwereld neemt het bedrijf een vooraanstaande plaats in: de Specks zijn bijvoorbeeld mede-initiatiefnemers van de Vintners Quality Association (VQA). Oudste broer Speck zit onder andere in het bestuur van deze organisatie, die voor de staat Ontario de 'appellations' reguleert. Verder serveert Air Canada wijnen van Henry of Pelham en heeft het bedrijf een exclusieve wijnclub. De leden daarvan zijn bijvoorbeeld eens per jaar welkom om een paar uur met de oogst te komen helpen (zij moeten hier zelfs voor betalen....).

Het zou mooi zijn als meer mensen in onze kennissenkring dit soort flessen meebrachten, dat zouden fantastische weekenden worden ;-) Hoeveel het je natuurlijk wel steeds moeilijker gemaakt wordt op vliegreizen een flesje mee te nemen. Onze vrienden waren net terug voordat de nieuwe regels voor vloeistoffen in de handbagage vanuit Londen door steeds meer vliegmaatschappijen werden overgenomen. Anders hadden wij misschien niet eens van deze heerlijke fles kunnen genieten. Jongens, bedankt!

Vis moet zwemmen

Vis moet zwemmen, zeggen ze altijd. Daarbij wordt meestal bedoeld dat bij een vismaaltijd een goede fles wijn hoort. Maar in dit geval is de boodschap dus dubbel (voor het geval je dat nog niet doorhad). Want de vis die wij in Nederland kopen, zou ook lekker gezwommen moeten hebben. Dat er met dat zwemmen soms heel wat mis is, is nog veel te weinig bekend. Het WNF wil daar wat aan gaan doen. Op Foodlog worden over deze actie kritische noten gekraakt.

Het WNF heeft onlangs een zogenaamde viswijzer uitgebracht, waarop te lezen is welke vis je waarom wel of niet moet kopen. Deze viswijzer is te downloaden op de site van het WNF. Van mijn echtgenoot kreeg ik het verzoek aandacht aan deze viswijzer te besteden, aangezien hij het initiatief van harte steunt. Als trouwe echtgenote doe ik dat natuurlijk ;-). Maar uiteraard vind ik zelf ook dat vis moet zwemmen, en niet alleen in vineuze zin. Vandaar dit 'foodlogje' vandaag.

Herinnering Wine Blogging Wednesday

Nog één week de tijd heeft iedereen om de twee wijnen van Wine Blogging Wednesday - augustus te proeven: twee wijnen uit dezelfde streek, de Bourgogne, maar wel uit verschillende deelgebieden. Een Beaujolais 2005 van Eugène Loron en een Mâcon 2005 van Honoré Lavigne, beide verkrijgbaar bij Albert Heijn. Dus als er binnenkort nog boodschappen gedaan worden: stop ze even in het karretje en proef dit weekend nog even!

Zelf heb ik de wijnen wat verspreid in de tijd geproefd. Het begon al fout, aangezien ik de verkeerde fles Beaujolais had gehaald. Onze AH had alleen de Beaujolais Villages, die net weer een stapje beter zou moeten zijn dan de Beaujolais. Voor een Beaujolais Villages mag de wijnen alleen uit een bepaald aantal dorpen komen, voor een gewone Beaujolais uit de gehele streek.
De Villages beviel ons wel, fris en fruitig, zoals een Beaujolais hoort te zijn. De gewone en door Wijnerij bedoelde Beaujolais, vond ik niet geweldig. Zowel deze als de Mâcon vond ik wrang, te veel zuur, te weinig sappig fruit. Wijnen van de gamaydruif moeten vrolijk en fruitig zijn, lekker drinkbaar op een gezellig feest. Ik zou ze eigenlijk in onze categorie 2 willen plaatsen, maar dan wel onderaan: oké, op een feestje nog wel te doen, maar niet verder voor herhaling vatbaar.
Als ik dan ook nog een verschil moet aangeven: de Mâcon was nog iets minder fruitig dan de Beaujolais. Bij een gedwongen keuze zou ik dan ook kiezen voor de wijn van Eugéne Loron.

Ik vrees dat ik er deze maand niets vrolijkers van kan maken. Natuurlijk geen aanbeveling voor diegenen die ik net aanspoorde nog te gaan proeven, maar realiseer je dat bovenstaande mijn mening is, en mijn smaak is misschien wel heel anders dan die van een ander. Bij de rosés van de eerste WBW waren we het ook niet altijd eens. Dat is juist het leuke van wijn: je kunt er zo heerlijk met een ander van mening over verschillen.

Cultuurgoed van Domaine Navarre

Welke 'cultuurgoederen' proefden we bij Thierry Navarre (zie blog van gisteren)? We begonnen met een tweetal rode wijnen, een Vin d'oeillades (vin de table), en een Ribeyrenc (vin de table 2005), twee druivenrassen die min of meer 'vergeten' zijn. De oeillades is familie van de cinsault en was in de 19e eeuw zeer gangbaar. Hij werd toen als één van de betere soorten beschouwd. De druif produceert in de juiste handen een heerlijke lichte wijn, uitstekend bij een voorgerecht of zo, een beetje gekoeld, op het terras.

Ribeyrenc is ook bekend als aspiran en wanneer deze druif de aandacht krijgt die ze verdient, tref je in het glas iets aan dat heel sterk lijkt op een goede pinot noir. Navarre heeft zo weinig Ribeyrenc beschikbaar dat de wijn nergens geadverteerd staat, zelfs niet in het proeflokaal. Alleen vrienden, bekenden en liefhebbers mogen wat flesjes meenemen. We prezen ons enorm gelukkig dat wij de wijn mochten proeven en dat we drie flessen meekregen! Over enige jaren hoopt Navarre voldoende aanplant te hebben om het volume van deze wijn op te voeren.

Na deze twee rode bijzonderheden schakelden we over naar twee zoete wijnen, een overheerlijke Muscat, verrukkelijk bij citroentaart, vers fruit en allerhande desserts. De wijn staat geheel in de traditie van de streek, aangezien in de Languedoc diverse zoete wijnen gemaakt worden van de muskaatdruif. Dit zijn echter veelal vin doux naturel, waarbij de gisting wordt gestopt door toevoeging van alcohol. Bij Navarre gebeurt dit niet.

Daarna volgde een Vin de grenache van aan de wijnstok gedroogde druiven. Ook deze manier van zoete wijn maken gaat terug op oude tradities. Het grote(re) publiek kent dergelijke wijnen wel uit bijvoorbeeld Italië en Oostenrijk, maar niet uit het zuiden van Frankrijk. De wijn heeft 14.5% alcohol en is zoet zonder zoet te zijn (als je begrijpt wat ik bedoel). Denk aan een goede tawny port met voldoende fruit en je zit aardig in de richting. Net als de maker drinken wij de vin de grenache graag als aperitief; binnenkort komt Tastewine met andere interessante wijn-spijscombinaties voor deze wijn.

Naast al deze bijzondere wijnen maakt Navarre bovendien ook nog een tweetal St. Chinian's: Le Laouzil en La Cuvée Olivier. Voor de Laouzil worden carignan, cinsault, grenache en syrah gebruikt. Het is een typische St. Chinian, afkomstig van bruine leisteenbodems. Makkelijk drinkbaar, lekker bij gevogelte, everzwijn en ook de lamskoteletten in Italiaanse kruiden die wij zaterdag aten. (Italiaanse kruiden zijn natuurlijk identiek aan de kruiden van de Languedoc....: tijm, rozemarijn, salie, oregano).
De Cuvée Olivier is geconcentreerder dan de Laouzil. Wij herkenden er bovendien de geur van pijnbomen in, samen met de typische karakteristieken van een wijn met een aanzienlijk percentage syrah.

De 13 ha. van Domaine Navarre liggen allen op de eerder genoemde bruine leisteenbodems. Oogsten gebeurt met de hand en synthetische bestrijdingsmiddelen worden niet gebruikt. Vinificatie geschiedt in roestvrijstalen cuves of houten vaten (foudres) en botteling gebeurt ter plekke. Wijnen die niet aan de standaards van de wijnmaker voldoen komen niet op de markt.
Ben je nieuwsgierig geworden naar deze interessante wijnen? In Nederland zijn diverse wijnen van Thierry Navarre verkrijgbaar bij Tastewine.

Foto: het stadje Roquebrun aan de rivier de Orb

Trois de chaque

Trois de chaque, drie van elk: dat was onze bestelling bij Thierry Navarre in Roquebrun. Drie flessen van elk van de zes wijnen die we geproefd hadden. Achttien flessen gingen er mee naar huis, een aantal dat we over het algemeen niet halen bij de producenten die we bezoeken op vakantie. Aan de wijnen van Domaine Navarre konden we echter geen weerstand bieden: ze moesten gewoon mee naar Nederland. Wat een wijnen en wat een interessant bezoek!

Op een snikhete dag in juli bezochten we een vermaarde Nederlandse wijn- en foodblogger ;-) in zijn huis in Frankrijk. Doel van het bezoek was uiteraard wijn, aangezien we in de appellation St. Chinian waren. De reis naar Roquebrun (slechts 7 km verderop) begon al goed: wegwerkers hadden de toegangsweg tot het dorp waar het tweede huis van de medeblogger stond, geblokkeerd. We moesten een bloedstollende tocht ondernemen om weer op de doorgaande route te komen. Tussen de wijngaarden door, over oververharde grindwegen, met onze gehuurde luxe stationwagon....

Veel te laat, ver in de lunchpauze, kwamen we bij Domaine Navarre aan, een gewoon woonhuis bij de brug over de Orb in Roquebrun. Zonder gids zouden we er zo aan voorbij gereden zijn. In het koele proeflokaal zakten de kinderen neer op een paar pallets en pakten braaf hun boek. Ze voelden al aan dat het dit keer wel eens lang zou kunnen gaan duren. En ze kregen gelijk. Ondanks de late aankomst spraken we meer dan een uur lang we met zijn vieren zeer geanimeerd over de wijnen, over de problemen in de wijnbouw, de geuren van de garrigue, de overheersing van massaproducten in de supermarkt en nog zo wat.

Thierry Navarre is een gerespecteerd wijnmaker in Roquebrun en de wijde omgeving. Zijn mening telt, naar zijn standpunten wordt geluisterd. Hij is zeer geïnteresseerd in de (wijnbouw)geschiedenis van het gebied, wat dan ook tot uiting komt in een aantal van zijn wijnen.
Dat vond ik ook zo bijzonder aan het bezoek: uiteraard waren de wijnen goed, maar meer nog waardeer ik het dat Navarre's wijnen 'cultuurgoed' zijn. Technieken en druivensoorten zijn geënt op het verleden, zonder de verworvenheden van de moderne tijd aan de kant te schuiven. Zijn wijnen staan in een traditie, maar zijn juist daarom weer vernieuwend. Een groot deel van die traditie is in de loop der jaren namelijk verloren gegaan.

Een dergelijke manier van wijnmaken heeft volgens mij de toekomst. En dat blijkt ook wel; de wijnen van Navarre zijn zeer gewild. Ze hebben misschien hier en daar wel een soort cultstatus. Lees op Foodlog meer over Navarre en zijn standpunten.

Welke wijnen we dan proefden? Daarover morgen meer.

De wijn-kwaliteitspiramide

Gisteren raakten we thuis in een boeiende discussie: waar koop je nu wijn als je het met de supermarktwijnen gehad hebt? Hoe ziet de Nederlandse wijnmarkt er nu eigenlijk uit? Koop je bij een slijter betere wijnen dan bij een supermarkt? Wat is de plaats van de vele wijnclubs? En hoe doen de internetwijnhandels het eigenlijk? Wat is hun plaats in het aanbod?

Grappig genoeg las ik diezelfde avond in een persbericht van het Wijninformatiecentrum over de beurs Dranken 2006 de volgende zinnen: 'Naast het Nederlands gedistilleerd beschikt Dranken 2006 over een tweede sterke pijler: wijnen uit alle windstreken. Ook dit jaar zorgt een representatieve aanwezigheid van importeurs voor een veelomvattend aanbod aan wijnen waarmee drankenspecialisten zich kunnen profileren tegenover de concurrent die de laatste jaren een steeds groter marktaandeel heeft veroverd: de supermarkt. Er zijn tekenen die erop wijzen dat de consument met het ten gunste kerend economisch tij voor de aankoop van karaktervolle wijnen met uitstraling de weg naar de slijter weer beter weet te vinden.'

Mijn vraag was onmiddellijk: ervaren wij, als consumenten, dit ook zo? Koop je bij de slijter een betere wijn dan bij de supermarkt?

Zelf zie ik de kwaliteitspiramide in Nederland als volgt: helemaal bovenaan staan de zelfstandige wijnhandels, de mannen en vrouwen met passie voor hun vak die zelf nog de producenten in de landen van herkomst gaan bezoeken op zoek naar de wijnen die in hun pakket passen. Zij kennen hun afnemers, hebben een eigen voorkeur en smaak en laten geld niet boven kwaliteit gaan. Zij vormen echter maar een heel klein topje op de berg van wijn die in Nederland te koop is.

Helemaal onderaan, aan de brede basis van de piramide, staan de discounters als Lidl en Aldi, met gelijk daarboven een heel brede laag van supermarkten. Een enkele keer vind je er acceptabele wijn, maar om een wijnvoorraadje op te bouwen moet je er niet zijn. Maar wat zit daar nu precies nog tussen?

Achterliggende vraag voor mij is ook: waar haal ik straks wijnen voor Wine Blogging Wednesday die in Nederland breed verkrijgbaar zijn maar die beter zijn dan supermarktwijn? Dus ik gooi de bovenstaande vragen maar even in de groep. Wat denken jullie ervan?

Dranken 2006 - nationale beurs voor professionals in dranken voor thuisverbruik: zondag 17 en maandag 18 september in Homeboxx te Nieuwegein.
Afgebeelde foto Summer Hill Pyramid Winery in British Columbia, Canada

Drie jaar wijnbloggen

Een heugelijke dag vandaag: precies drie jaar geleden ben ik deze blog begonnen. Toen met het idee: ach, we zullen wel eens zien hoe lang ik het leuk vind. Inmiddels is er nog altijd bijna dagelijks genoeg stof om over te schrijven.
In augustus 2003 was ik in Nederland de eerste wijnblogger, en ik kon me nauwelijks voorstellen dat mensen mijn schrijfsels gingen lezen. Ik deed het vooral voor mezelf, om alles wat ik las vast te leggen. Wat was ik verbaasd dat er mensen mijn stukjes lazen: in het najaar van 2004 ontving ik de eerste reacties! Als ik een vlag had gehad, had ik die toen uitgehangen.

Gelukkig ontwikkelde ook Blogger, mijn provider, zich, zodat er in juni 2005 eindelijk foto's bij de teksten geplaatst konden worden. Enige maanden later was het tijd voor een verandering van de lay-out. Blogger heeft aangekondigd binnenkort weer meer templates aan te bieden, en zelfs de mogelijkheid om categorieën aan te duiden. Ik kan niet wachten....

Vorig jaar in september plaatste ik advertenties op mijn site en maakte ik bovendien contact met diverse food- en wijnblogs en hun geestelijke vaders. In het afgelopen jaar tijd zijn mijn pagina's nu meer dan 25.000 maal bezocht, mede dankzij die onderlinge contacten met bijvoorbeeld Wijnsuggestie, Wijnerij en Foodlog. Bedankt jongens, ook jullie droegen bij aan het succes van deze blog.

Verrassend afgelopen winter was ook het contact met de eerste wijnhandelaar die mij uitnodigde zijn wijnen te proeven en te beschrijven op deze blog. Na deze Duitse wijnen volgden ook Oostenrijke proefflessen en onlangs nog enige Portugese wijnen. Binnenkort volgt weer een serie Duitse wijnen, als voorbereiding op Riesling & Co.

Dit voorjaar was er dan nog de naamsverandering, van Wijnlog.blogspot naar Wijnkronieken. Hiervoor moet ik mijn collega Albert hartelijk danken; hij drong er bij mij regelmatig op aan de naam toch eens te veranderen. Ook dit bleek een goede stap; je vertelt nu eenmaal makkelijker aan iemand dat je een blog hebt getiteld Wijnkronieken dan Wijnlog dot blogspot dot com.

In januari 2005 was ik nog verheugd dat er 59 andere wijnbloggers in de wereld waren (volgens een zoekmachine). Inmiddels is het aantal wijnblogs wereldwijd enorm toegenomen. Alder Yarrow, primus inter pares in de Amerikaanse wijn-blogosphere, heeft onlangs weer eens aandacht besteed aan de groei en trends binnen de Amerikaanse wijnblogs. In Nederland en België lopen we wat achter, want je komt hier met je handen en voeten een heel eind als je wijnblogs gaat tellen. Dat zou toch eens moeten veranderen. Vooral ook omdat we dan mijn recente initiatief Wine Blogging Wednesday verder kunnen gaan uitbouwen. Over onze plannen hieromtrent volgt in september meer informatie.

Enkele dagen geleden heb ik me ook maar eens aangemeld bij Foodrank. En vandaag blijk ik al op de zesde plaats te staan (van de tien aangemelde wijnblogs)! Met stip binnengekomen blijkbaar. Dat doet me deugd. Uiteraard hoop ik binnenkort ook bij de eerste vijf te komen.

Mijn insteek is altijd geweest: schrijven over wat ik zelf heb meegemaakt en wat me ten aanzien van wijn bezighoudt. Ik geef geen weergave van allerhande nieuws, dat laat ik over het algemeen aan anderen over. Met deze aanpak ben ik nog steeds tevreden, ik hoop jullie ook. Als ik de balans opmaak na drie jaar, kom ik tot de conclusie dat ik dankzij het bloggen heel veel geleerd heb en veel nieuwe mensen heb ontmoet, zowel virtueel als 'live'. Zelfs op vakantie heb ik nog een medeblogger opgezocht. Samen bezochten we een wijnmaker in de Languedoc, waarover later meer. Wie zegt er nog dat internet slecht is voor de sociale contacten?

Bedankt allemaal, lezers, tipgevers, vrienden, kennissen, medebloggers, wijnproducenten, wijnhandelaren, familieleden. Dankzij jullie is Wijnkronieken een succes. Ik kijk uit naar wat de toekomst gaat brengen!

Domaine La Grangette

Vrijdag schreef ik een schets van de landwijnen van de Languedoc. Vandaag het vervolg, over een interessant domein op de vlakte tussen Pézenas en de kust.

Zelf kenden wij de vrijdag geschetste vin de pays d'Oc nog niet, totdat wij in onze vakantie een bezoekje brachten aan Domaine La Grangette van de heer en mevrouw Moret. We kenden hun prettige droge rosé van picpoul noir (La Saignée de Rose), maar waren ook nieuwsgierig naar de gewone witte Picpoul, genoemd in de Guide Hachette.

Domaine La Grangette ligt net buiten het plaatsje Castelnau de Guers, langs de al genoemde Via Domitia. In de Middeleeuwen was het land in bezit van de heerlijkheid van de baron van Guers en werden graan en klaver verbouwd, voor de paarden van de baron. Ook waren een paar percelen druiven aangeplant. Sinds 2001 is La Grangette in bezit van de Morets. De vorige eigenaren, E. en M. Mur, verbouwden de druiven op biologische wijze. De Morets hebben dit niet voorgezet, maar proberen hun bedrijf wel te runnen met respect voor de omringende natuur.

Op een bloedhete ochtend enkele weken geleden werden we hartelijk ontvangen in het sfeervolle en koele proeflokaal, een oude verbouwde paardenstal uit de 17e eeuw, waarna we in gezelschap van een Frans gezin en monsieur Moret een aantal van zijn wijnen proefden. En monsieur Moret bleek niet alleen Picpoul de Pinet te maken..... Verbaasd bekeken wij de collectie flessen op zijn balie en de lijst met wijnen. Het domein bottelt wijnen onder zeker drie verschillende 'regelingen': witte Picpoul (L'Enfant terrible) onder de AOC Coteaux du Languedoc Picpoul de Pinet, een witte wijn (Boréale, sauvignon blanc en muscat) en een rosé (La Saignée de Rose, picpoul noir) onder VDP Côtes de Thau en een hele reeks wijnen als vin de pays d'Oc. Deze laatste variërend van droge Muscat en Cabernet Franc tot zoete Sauvignon Blanc (Volé aux Moineaux). Opvallend genoeg zijn er ook wijnen van pure syrah (Louve, élevé en fut de chêne) en een syrah-grenache combinatie (La Part des Anges, eveneens opgevoed in eiken vaten) die als vin de pays d'Oc gelabeld zijn. We vergaten te vragen waarom deze niet als AOC Coteaux du Languedoc op de markt zijn gebracht. Mogelijk heeft dit te maken met de biologische teelt door de vorige eigenaren: de Louve is nog uit 1998. Of er voldeed iets anders dan de druivensoort niet aan de strenge AOC-regels, zoals de maximumopbrengst per hectare bijvoorbeeld.

Op onze opmerking dat hij toch wel bijzondere druiven had voor de Languedoc – cabernet franc, sauvignon blanc - reageerde de wijnboer wat kortaf. Tuurlijk groeide cabernet franc goed in het zuiden, alles groeit hier goed..... We concludeerden dat 'welke druiven waar in de Languedoc onder welk label' blijkbaar een (zeer) gevoelig onderwerp is.

Meest indrukwekkend vonden wij twee wijnen: voor Nico – een groot syrah-liefhebber – moesten er een aantal flessen Louve 1998 mee naar huis, om deze herfst van te genieten. De Louve is nog gemaakt door een vorige eigenaar; op de fles staat 'mis en bouteille par Emmanuelle - vigneronne'. Voor mij was de zoete Volé aux Moineaux (gestolen van de mussen) een 'must have'. Een werkelijk fantastische wijn, die prefect bij bijvoorbeeld een stuk Roquefort past. Ook fruittoetjes zullen prima met deze frisse wijn combineren. Het zoet wordt uitstekend gebalanceerd door de zuren, de wijn vermoeit niet en heeft een alcoholpercentage van 15% alcohol.

Na een korte bezichtiging van de wijnkelder, waar nog stenen kuipen uit de 18e eeuw aanwezig zijn, moesten we helaas de hitte weer in. We hadden nog graag meer geproefd, maar we moesten nog een stuk rijden.... Onze collectie wijnen was echter weer aanzienlijk uitgebreid en onze wijnkennis weer verbreed. Bovendien was onze portemonnaie niet al te zeer geplunderd: de wijnen waren prettige geprijsd tussen de 4 en de 14 euro.



Proefnotitie
Louve 1998, syrah éleve en fut de chêne, vin de pays d'Oc rouge bio

We dronken de wijn bij een ovenschotel van kippenpootjes met tomaat en basilicum van Jamie Oliver, geserveerd met zelfgemaakte pasta. De combinatie is wat atypisch - volgens de boeken hoort er lever of wild bij Syrah - maar wat mij betreft smaakte het prima.
De acht jaar oude wijn was in het glas nog mooi cassisrood, zonder enige hint van veroudering langs de rand. Een neus van leer, rook en wat licht rood fruit. Nico ontdekte de lucht van goede Hongaarse paprikapoeder. De afdronk leek kort, totdat de wijn wat langer openstond. Toen kwam het fruitkarakter wat beter naar voren en bleef de wijn net lang genoeg hangen. Het alcoholpercentage was slechts 12.5 %. Al met al een aangename wijn die na acht jaar nog verbluffend fris en jong aandeed. Geen topwijn, wel een goede aanschaf en een prima vin de pays d'oc.

Een van de beste wijnboeren?

Allemaal Netwerk gezien gisteren? Het programma besteedde aandacht aan de wijncrisis in Frankrijk en deed dat door met Ilja Gort langs een tweetal wijnproducenten te gaan. En passant werd Gort 'één van de beste wijnmakers van Frankrijk' genoemd. Op zo'n moment zie je weer eens de betrekkelijkheid van adjectieven als goed, beter, best. Want wie vindt dat eigenlijk, dat Gort 'een van de beste' is? Ik niet, en de deelnemers aan de eerste Wine Blogging Wednesday ook niet. (We proefden daar zijn rosé.) Maar goed, deze opmerking laten we maar gewoon even voor wat hij is.

Laat ik nog even aandacht besteden aan het item: de strekking was als volgt. Het gaat slecht in Frankrijk met de wijnboeren, ze kunnen hun wijn aan de straatstenen niet kwijt. Alleen echt goede wijn (vertegenwoordigd in de reportage door een niet met name genoemd groot Bordeauxs domein met Nederlandse woordvoerder) verkoopt nog. (Hé, zou Netwerk het omgedraaid hebben: Ilja Gort verkoopt, dus is zijn wijn goed......?)

En waarom gaat het volgens Netwerk slecht: omdat de Franse regels te streng zijn en landen buiten Europa te veel coca cola-wijnen produceren (of hamburger-wijnen, zoals Gort het uitdrukte).

Als ik ooit een simplistische weergave van een complex probleem heb gezien, was het gisteren wel op Netwerk. Ik ga maar niet herhalen hoe het volgens mij dan wel zit. Zie hiervoor Foodlog en elders op Wijnkronieken.
Maar opnieuw gold gisterenavond, net als met het Journaal-item over de Russische wijncrisis, dat er veel non-informatie wordt gegeven op de televisie. Jammer!

Druiven in de Pays d'Oc

Voor een wijnboer in de Bourgogne is het makkelijk: hij verbouwt pinot noir of chardonnay en maakt Bourgogne. Weinig andere mogelijkheden staan hem open. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld een wijnmaker in Bourgeuil: die heeft rijen met cabernet franc en maakt Bourgeuil. Een stapje links of rechts van dit gebaande pad is wel mogelijk, maar niet meer dan een stapje. 'Overzichtelijk', denk je als wijnliefhebber, 'dat kan ik wel onthouden.'

Ga je echter naar de Languedoc, de Franse kuststreek van ruwweg Nîmes tot de Pyreneeën, dan wordt het verhaal heel anders. De Languedoc kent uiteraard zijn AOC's met voorgeschreven druiven, zoals voor rode AOC Coteaux du Languedoc carignan, grenache, syrah, cinsault, mourvèdre en lladoner pelut. Verder zijn toegestaan counoise, terret en vast nog soorten die ik vergeten ben. Voor wit mogen picpoul blanc, grenache blanc, clairette, bourboulenc, marsanne, roussanne, vermentino, maccabeo, terret blanc en ugni blanc. Allemaal, zowel de witte als de rode variëteiten, moeten ze voorkomen in speciaal voorgeschreven verhoudingen tot elkaar. Voor Coteaux du Languedoc-La Clape Blanc bijvoorbeeld, moeten bourboulenc blanc en grenache blanc samen minimaal 60% van de assemblage uitmaken, waarvan 40% bourboulenc.

Dit alles mag je onmiddellijk weer vergeten, het valt na te lezen op de site van het Institut National des Appellations d'Orgine (INAO). Een nuttige site om af en toe eens wat op te kunnen zoeken en na te kunnen lezen en uiteraard verplichte kost voor wijnschrijvers, maar 'too much' voor de gewone wijnliefhebber.

Het wordt namelijk nog ingewikkelder in de Languedoc. Naast deze enorme batterij toegestane druiven voor wijnen met AOC en VDQS-status zijn er ook nog de vin de pays- wijnen, zoals de vin de pays Côtes de Thau en de steeds belangrijker wordende vin de pays d'Oc. 1500 producenten in de departementen Aude, Gard, Hérault en Pyrénées Orientales maken wijn die niet valt onder AOC-richtlijnen maar gelabeld mag worden als vin de pays d'Oc. (Pays d'Oc: het land van Oc, het land waar ze 'oc' zeggen als ze ja bedoelen (langue d'oc)). Deze producenten profileren zich als modern, marktgericht, trendgevoelig, meegaand met hun tijd. Cépages (druivensoorten) als sauvignon blanc, cabernet sauvignon, merlot en chardonnay, die niet toegestaan zijn binnen AOC-regels, worden door hen gebruikt én op het label vermeld.

Het kan in de Languedoc heel goed voorkomen dat een vin de pays kwalitatief veel beter is dan een AOC-wijn. Het is maar waar de wijnmaker voor kiest. Zo behoren de wijnen van Mas de Daumas Gassac volgens velen tot de top, maar ze zijn wel gelabeld als vin de pays de l'Hérault. Ik heb het bovendien nu alleen maar over druivenrassen, maar er zijn nog veel meer regels waar een AOC-wijn aan moet voldoen en die weer anders liggen voor een vin de pays. Je moet waarschijnlijk een wijnmaker in de streek zijn om volledig te doorgronden waar je allemaal rekening mee moet houden. En dan nog....

Eigenlijk zijn de producenten van de vin de pays d'Oc de rebellen van de Franse wijnwereld. Zij zetten zich af tegen de regels van de AOC's, proberen eigen wegen in te slaan en toch kwaliteit te leveren. Vaak zijn het ook nieuwkomers, mensen met bijvoorbeeld een tweede carrière in de wijn, in tegenstelling tot wijnboeren die hun domein van vader en grootvader hebben geërfd.
Volgens eigen zeggen (en bevestigd door de Guide Hachette) zijn 'oc'-producenten leidend onder de Franse vins de pays. Na Australië, Chili en de VS zouden zij de vierde plaats bekleden op de lijst van exporteurs van cépagewijnen, wijnen van één afzonderlijke druivensoort die ook als zodanig op het etiket vermeld wordt (zoals een Merlot uit Chili, een Chardonnay uit Australië en dus ook een Cabernet franc uit de Languedoc). Samen produceren de aangesloten wijnboeren ruim 4.5 miljoen hectoliter wijn, waarvan 75% geëxporteerd wordt.

Vanouds is de Languedoc een wijnproducerend gebied. De Grieken vestigden er kolonies en brachten de wijnstokken mee, de Romeinen namen deze over en legden wijngaarden aan langs de hele 'Franse' Middellandse Zeekust. De oude Romeinse Via Domitia verbond deze gebieden met elkaar en maakte het mogelijk de wijn ook over land over enige afstand te vervoeren. In latere eeuwen ging de Languedoc steeds meer goedkope bulkwijnen produceren, waarbij de havenstad Sète een belangrijke rol speelde. In Nederlandse kelderlijsten van rond 1900 tref je regelmatig 'Cetese wijn' aan. (Het heeft me even geduurd voordat ik dit kon traceren tot wijn geëxporteerd via Sète.) Wijnen in Bordeaux werden niet zelden 'opgepept' met een dosis wijn uit de zonnige Languedoc. Helaas sloegen na 1850 de twee wijnplagen, oidium en phylloxera, keihard toe in het gebied, waarna herplant werd met sterk inferieure druivenrassen. Tot de jaren '80 van de vorige eeuw bleef het gebied bulkwijnen produceren, vaak versneden met wijnen uit andere gebieden, zoals de Franse kolonie in Algerije.

Sinds 1987 bestaat de vin de pays d'Oc en sinds 2000 gelden duidelijke bepalingen omtrent opbrengsten per hectare, toegestane druivensoorten e.d. Het Syndicat des Producteurs de Vin de Pays d'Oc heeft zeer bewust een Romeinse mijlpaal van de Via Domitia (Voie Domitienne) als kwaliteitszegel gekozen. Daarmee willen zij voor hun wijnen teruggrijpen op een traditie van eeuwen, waardoor een bepaalde kwaliteit gesuggereerd wordt. Of dat ook voor al die individuele producenten geldt, daar waag ik me maar niet aan. Feit blijft dat er uit de Languedoc, ondanks de diverse kwaliteitslabels en regelingen, nog heel veel plonk en hoofdpijnwijn komt. Gelukkig maakten wij onlangs kennis met een maker van goede en zelfs indrukwekkende vin de pays d'Oc, waarover morgen meer.

Wil je meer lezen over de diversiteit aan wijnen in de Languedoc, probeer dan Perswijn 1 van februari 2004 te pakken te krijgen. Réne van Heusden schreef een goed overzicht over de stand van zaken.

Markt voor wijn

Een gastschrijver vandaag: Nico vertelt over onze ervaringen met de aankoop van wijn op de markt in Nant.

"Meestal plannen we in onze zomervakantie in Frankrijk enkele bezoekjes aan wijnboeren. Dat betekent soms een uurtje of zo in de auto. Het zou zo leuk zijn als de wijn ook eens 'naar je toe kwam'. Dit jaar gebeurde dat. We verbleven op een camping in Nant, vlakbij Millau, en daar kwamen we op de markt iemand tegen die wijn verkocht van een plaatselijke wijnboer – gewoon naast de man met strengen roze knoflook. Dat 'plaatselijk' moet ik even nuanceren: het wijndomein bevond zich op één tot anderhalf uur rijden van Nant, dus het was voor de dame op de foto iedere dinsdag een flinke tocht!

Het domein in kwestie heet Château l'Argentier en bevindt zich vlakbij de plaats Sommières. De vigneron, Elisabeth Jourdan, maakt diverse wijnen in de AOC Côteaux du Langedoc, waarvan wij twee rode en een rosé proefden.

De rosé (jaar 2005) heeft een mooie grijs-roze kleur, een kruidige neus en is lekker fruitig. In de afdronk is hij wat hard, misschien ook door het ietwat hoge alcoholpercentage van 13% (invloed van de grenache?), waartegen het fruit niet helemaal opgewassen is. Alles bij elkaar een aardige, typisch zuidelijke rosé voor bij zomerse gerechten op de camping of in de tuin.

De ene rode wijn, de Prestige 2003, is donkerrood, ruikt naar bosvruchten, heeft redelijk veel tannine en een bittertje in de afdronk. De invloed van eikenhouten vaten is duidelijk aanwezig, maar niet overheersend. Dit is een prima wijn bij gegrild vlees. Ook deze wijn heeft een wat hoog alcoholpercentage (13.5%).

De andere rode wijn, de Demoiselles 2003, is van de drie geproefde wijnen onze favoriet. Lichter van kleur dan de Prestige, geur van aardbeien, lekker fruitig en sappig. Door zijn fruitigheid valt minder op dat het alcoholpercentage net zo hoog is als bij de Prestige.

De drie wijnen zijn assemblages van syrah, grenache en cinsault (rosé) of syrah, grenache en carignan (rood), en het is interessant om te zien welke diversiteit in wijn daarmee te bereiken is. En dat vonden we gewoon op de markt op dinsdagochtend in Nant!"

Vinho verde van Avelada

Dankzij Schouten Wijn & Gedistilleerd Import B.V. had ik dit weekend de gelegenheid eens twee vinho verde's naast elkaar te zetten. Meestal drink je dit soort wijn gedachtenloos, op een terras, bij een simpele vismaaltijd of in een Brussels restaurant..... Maar als je twee verschillende flessen in huis hebt, is het natuurlijk leuk eens te kijken of er überhaupt verschillen zijn in deze wijnsoort die ten allen tijde bedoeld is om op warme dagen de dorst te lessen.

Nog even kort: wat is eigenlijk vinho verde? De naam - letterlijk groene wijn - heeft niets te maken met de kleur van de wijn, want er bestaat zowel witte, rode en rosé! Het is daarentegen jonge wijn van druiven die geplukt werden toen ze nog niet rijp waren, afkomstig uit de Minho in Noord-Portugal. Alleen de witte variant wordt geëxporteerd. De rode en rosé worden voornamelijk in de streek zelf gedronken. Afgezien van de grote bulk export-vinho verdes waarin diverse druivensoorten gebruikt worden, zijn er ook mono-cépage varianten, wijnen gemaakt van één druivensoort (cépage in het Frans).

Onze flessen hadden in ieder geval ook overeenkomsten: de blauwe slanke glazen verpakking, zo lang dat de flessen niet of nauwelijks rechtop in de ijskast pasten. Tot voor kort werd deze vinho verde verkocht in platte ronde flessen, vergelijkbaar met de Bocksbeutel uit Franken (Duitsland). Maar aangezien wijn in dergelijke flessen soms een wat twijfelachtig imago heeft (ook goedkopere rosé uit Anjou en Portugal werd in dergelijke flessen verkocht), is men bij het Portugese bedrijf Avelada, waar beide wijnen vandaan komen, overgegaan op botteling in klassiekere modellen.

Wat waren de verschillen tussen deze twee wijnen? Allereerst de etiketten (zie foto's). De Quinta da Aveleda heeft een jaartal, de Casal Garcia niet, bijvoorbeeld. De Quinta da Avelada is een wijn gemaakt van druiven geoogst in 2005 van de wijngaarden in bezit van het wijngoed Quinta da Avelada. Gebruikte druivenrassen zijn trajadura, loureiro, pederña en alvarinho. Vooral die alvarinho, een wat 'betere' druivensoort, maakt het verschil met de Casal Garcia. Het alcoholpercentage van de Quinta da Avelada is 11,5%, de hoeveelheid restsuiker 1 gr per liter (zo goed als niets dus). Het Amerikaanse wijntijdschrift Wine Spectator koos de Quinta de Avelada (2004) als Wijn van de week in november 2005. De wijn won diverse andere prijzen.

De Casal Garcia is gemaakt van druiven die afkomstig zijn uit een veel groter gebied, opgekocht uit diverse wijngaarden. Het is een minder specifieke wijn, simpeler. Druivensoorten zijn trajadura, loureiro, pederña en azal. Alcoholpercentage is 10,5%, restsuiker is 15 gr. per liter.


Ons beviel de Quinta da Aveleda het beste, al zeg ik ook geen nee tegen een Casal Garcia op een warme zondagmiddag als gisteren. Zo om vier uur kun je met goed fatsoen best een glaasje vinho verde nemen. Het alcoholpercentage is toch laag en het lest de dorst uitstekend.
Zaterdag bij de tilapiafilets in rozemarijnmarinade omwikkeld met parmaham smaakten beide Portugese wijnen ook prima. De Quinta da Avelada had daarbij het meeste karakter: een frisse geur van druiven en wat tropisch fruit en bloemen. Friszuur in de mond, met lichte belletjes. De Casal Garcia had wat minder geur en smaak; Nico vond hem ook veel zoeter (wat klopt met de hoeveelheden restzoet, maar wat ik er gek genoeg niet uithaalde).

Ik heb deze zomer en lente al verschillende koele frisse wijnen besproken, onder andere Oostenrijkse Welschrieslings en diverse rosé's. Ook deze vinho verdes zijn op een warme zomermiddag heel erg aangenaam en dorstlessend. Het zijn wijnen zonder enige pretentie, maar daarom niet minder aan te bevelen. In Nederland zijn ze verkrijgbaar bij onder andere Delcave, De Monnik, Mitra en Dirk III.

Nagekomen bericht van de importeur: Casal Garcia is verkrijgbaar in Bocksbeutel en Bordeauxfles. De Bordeauxflessen worden vooral in horecagelegenheden gebruikt in verband met de koeling. Bocksbeutels vind je in slijterijen.

Wijncrisis in Rusland??

Zojuist op het nieuws: wijncrisis in Rusland. Er is niets meer te krijgen in Moskou, wijn is een schaars goed geworden. Geen Chablis of Bordeaux, noch Georgische of andere Oosteuropese wijn. Beelden van de vernietiging van flessen Georgische wijn.
Het heeft iets te maken met de hoge alcoholaccijnzen, maar wat nou precies het nieuws was, dat werd ons in het geheel niet duidelijk. Het heeft ook iets te maken met politiek, met het verbod op de import van Georgische wijn. Maar wat is er in hemelsnaam nu precies aan de hand. Wie legt het me uit? Peter d'Hamecourt klaagt erover op zijn weblog, maar ook daar wordt niet helemaal duidelijk wat er aan de hand is.

Soms lijkt het of we in West-Europa een goede en vrije pers hebben, maar met nieuwsitems als vanavond, waarin halve feiten en niet uitgelegde beelden verschijnen, sta je soms heel vreemd te kijken. Wie ook het NOS-Journaal van vanavond heeft gezien en begrijpt wat er in Rusland aan de hand is op wijngebied: je reactie wordt zeer op prijs gesteld!

Tweemaal goede Côtes de Millau

Onze vakanties zijn meestal zo gepland dat er een forse dosis aandacht is voor wijn. De kunst is uiteraard zoveel mogelijk doosjes achterin de auto mee terug te nemen. Geen geringe opgave, maar het lukt altijd weer. Ieder jaar kent ook altijd weer verrassingen en de grootste was voor ons dit jaar de ontdekking van twee goede Côtes de Millau's. Enige dagen terug beschreef ik al de mindere wijnen uit ons vakantiegebied, vandaag zal ik twee wijnen van de Cave des Vignerons des Gorges du Tarn in het zonnetje zetten.

Na een dagje kanoën op de Tarn besloten we op één van de laatste vakantiedagen toch nog maar even in Aguessac te stoppen, voor een bezoekje aan bovengenoemde Cave. In de Guide Hachette stond namelijk dat er een zogenaamde 'coup de coeur' was uitgedeeld aan Domaine Montrozier 2002. Deze eervolle vermelding houdt in dat de wijnen met etiket in de gids worden afgebeeld, wat slechts aan enkele wijnen per appellation is voorbehouden. Voor de Côtes de Millau was dit de eerste 'coup de coeur'.

In de koele Cave werd druk gewerkt, inpakkers waren volop bezig. We werden vriendelijk ontvangen en een van de aanwezigen vroeg ons welke kwaliteit we wilden proeven. De beste, alleen daar hadden we zin in. Om er even in te komen besloten we te beginnen met een witte wijn, Peysir, gemaakt van chenin blanc en een beetje mauzac. We kennen de chenin vrij goed van onze Loire-reizen en het was dan ook een verrassing hem zo zuidelijk aan te treffen. Mauzac kenden we niet, maar deze druif wordt onder andere gebruikt voor Blanquette de Limoux, een verfrissende mousserende wijn uit het zuiden van Frankrijk. Beide druiven hebben een hoge zuurgraad, zodat het voor ons letterlijk én figuurlijk even 'slikken' was. In het glas was de wijn bleekgeel, in de neus had hij duidelijk de kenmerken van een goede droge Chenin: bloemen, honing en meloen. In de mond bleek hij simpel, aangenaam levendig, heerlijk verfrissend. Voor € 4,65 een prima zomerwijn.

Na deze prettige opfrisser gingen we door met de Montrozier, waarvan inmiddels de 2004 te koop was. Gebruikte druivenrassen zijn syrah, gamay noir en een beetje cabernet sauvignon. En wat een wijn bleek dit te zijn: veel fruit (bosbessen, bramen), duidelijke geur van syrah, stevige structuur, veel tannines, maar niet té. Slechts 13% alcohol en niet te zwaar. Een wijn die nog zeker zo'n jaar of tien kan liggen. En de prijs van € 8,45 viel ons ook niet tegen. Drie flessen liggen inmiddels veilig opgeborgen, we zijn heel benieuwd hoe ze over enige jaren zullen smaken.

Als de Côtes de Millau ooit de status van volledige appellation wil bereiken, zullen er meer wijnen als de Domaine Montrozier moeten komen. Momenteel heeft het gebied de status van VDQS, wat algemeen wordt gezien als opstapje naar volledige AOC. De eisen voor VDQS- en AOC-wijnen verschillen dan ook niet zo heel veel. Toch heb ik het idee dat men in 1994, toen met de nieuwe status aan de wijngaarden van de Tarn in het département Aveyron toekende, wat al te vooruitstrevend is geweest. De Côtes de Millau is er nog lang niet, hoewel er zeker goede wijn vandaag komt. Maar zoals het spreekwoord zegt: één zwaluw maakt nog geen zomer. Eén wijn rechtvaardigt nog geen AOC of zelfs VDQS-status. Hiermee raak je aan één van de problemen van het Franse kwaliteitssysteem, een te complexe materie om hier in dit blogje op verder te gaan. Ik kom er in de toekomst zeker nog op terug, aangezien de ervaringen rond Millau mij aan het denken hebben gezet.

Heden en verleden

Op Foodlog loopt sinds gisteren een boeiende discussie over de toekomst van de Europese (lees: vooral Franse) wijnbouw. Inmiddels heeft zich ook een Franse wijnmaker in de discussie gemengd! Thierry Navarre stelt onder andere dat we weer goed moeten gaan kijken hoe in het verleden de wijngaarden gelegen waren: op de hellingen, waar opbrengsten van 30 tot 50 hl per hectare het maximum waren. Wijngaarden op de vlakten zijn meestal veel jonger, hebben veel te grote opbrengsten (100 hl per hectare) en leveren heel vaak slechte kwaliteit wijn. Navarre spreekt vanuit zijn ervaring als wijnboer in de Languedoc, maar mijns inziens geldt zijn stelling ook voor gebieden als de Rhône en de Bourgogne. Zijn kijk op het heden vanuit het verleden staat mij wel aan!

Ondertussen heeft ook René van Heusden de blik op het verleden gericht en wel naar de jaren dertig van de twintigste eeuw, een tijd dat rosé nog geen rol speelde.....Op de site van Perswijn gaat René de komende weken aandacht besteden aan het boek van J.P.M. Keuls: Het Boek van den Wijn. Inderdaad een prachtig boek, het eerste echte Nederlandse wijnboek eigenlijk. Voor mij een goede gelegenheid sommige passages weer eens te gaan lezen. En wil je het boek zelf hebben? Nog niet zo lang geleden vond ik het zelf bij Antiqbook.

Eendeborst, aligot en Ribeyrenc

Had ik al verteld over onze vakantie-eetavonturen? Dit jaar hebben we op de camping geprobeerd niets kant-en-klaars te kopen. Dus zelf varkenshaasjes marineren voor de barbecue, zalm en st. jacobschelpen aan spiezen rijgen etc.. En met behulp van het Reiskookboek Frankrijk van Onno Kleyn is ons dat volledig gelukt. Topper voor het hele gezin is de eendeborst met perziken van pagina 101. (Wij gebruiken meestal nectarines, die hoef je niet te schillen). We eten er altijd aligot bij, een plaatselijke variant van aardappelpuree met veel kaas, te koop op de markt. (Overigens ook een tip uit het kookboek). Het Reiskookboek is een verademing na al die Allerhande-bijlagen die menen dat je op de camping gewoon een blik van 't een of 't ander moet opendraaien. Een absolute aanrader voor iedereen die op reis graag lekker kookt.

Overigens drinken we bij de eendeborst meestal een Pinot noir: in deze vakantie een overheerlijke rode Sancerre van François Crochet (onderweg naar het zuiden ingeslagen bij de producent te Bué, een klein dorp vlak bij Sancerre). De tweede keer dat we het gerecht klaar maakten (zo lekker vinden we het) openden we een Ribeyrenc van Thierry Navarre uit Roquebrun. Een heel bijzondere wijn, van een druivenras dat zo goed als verdwenen is maar door Navarre wordt gered. Zijn vader had de stokken al staan, aldus Navarre, maar anno 2006 is de zoon er grootse dingen mee van plan. Op dit moment is er maar een zeer gering aantal stokken en dus flessen beschikbaar, maar de pepinières in de buurt zijn druk bezig met de vermenigvuldiging en over enkele jaren zullen we ongetwijfeld veel meer van deze druif horen, zo is de voorspelling van Navarre (en onze hoop...).

Ribeyrenc is een druif die door koningen op prijs werd gesteld, maar sneuvelde tijdens de phylloxera-epidemie en de massale herplantingen daarna. Elders is hij ook bekend als aspiran. Toen wij twee weken geleden de wijn roken en proefden, was onze eerste reactie: dit is een top pinot-noir. (Vandaar dat we hem ook met de eendeborst combineerden.) Inmiddels liggen nog twee flessen rustig in onze wijnkast te wachten tot we gelegenheid hebben ze te openen. Dan zal ik een wat uitgebreidere notitie over deze bijzondere wijn geven.

Wine Blogging Wednesday - 3

Na een hete julimaand, waarin de rosé waarschijnlijk rijkelijk gevloeid heeft, zijn we gelukkig in een koeler augustus beland. Voor de Wine Blogging Wednesday van deze maand heeft Wijnerij twee rode wijnen uitgekozen, maar wel twee rode die je kunt koelen!

Het gaat ditmaal om twee wijnen van Albert Heijn:

2005 Beaujolais van Eugéne Loron (€ 4,69) (let op: het is NIET de Beaujolais Villages, dat is een andere wijn!)

2005 Mâcon van Honoré Lavigne (€ 4,99)

Rode wijnen die je gewoon in de ijskast kunt zetten. Even een uurtje voordat je ze gaat drinken in de deur van de koelkast plaatsen en het resultaat is heel verfrissend.
Een duidelijk criterium om rode wijn wel of niet te koelen, is moeilijk te geven, maar je moet bij gekoelde rode vooral denken aan simpele wijnen, niet te duur, bedoeld om zo lekker weg te drinken. Geen top-Bordeaux's bijvoorbeeld. (Hoewel je die ook niet te warm moet drinken...).
Onlangs sprak ik in Zuid-Frankrijk een wijnmaker die zelfs zijn top-St. Chinian's gewoon in de ijskast bewaarde. Je kunt eigenlijk niet anders met dagtemperaturen van boven de 35°. Een wijn te warm schenken is funester dan een wijn te koud drinken. Als een wijn te koud is, kun je hem in het glas in je handen wat opwarmen. Afkoelen in je handen gaat meestal niet. Bovendien is te veel hitte schadelijker dan te veel kou. Bij te veel hitte treden processen als azijnvorming namelijk sneller op. (Al is het absoluut niet aan te raden wijnen in de vriezer af te koelen. Dat is weer een beetje te veel van het goede.)

De wijnen van deze maand zijn beide gemaakt van de gamay-druif, een snelle groeier die vooral in Bourgogne - en dan vooral de 'deelgebieden' Beaujolais en Mâconnais, verbouwd wordt. Gamay is de vereiste druif voor Beaujolais, niet alleen de bekende Beaujolais Primeur, maar ook de gewone Beaujolais, de betere Beaujolais Villages en de cru's, de topwijnen, van de streek. En ook in de streek ten noorden van de Beaujolais, de Mâconnais, worden rode wijnen van gamay gemaakt. Gamay levert als het goed is fruitige, frisse wijnen, die vrolijk wegdrinken op feestjes en partijen.
In de Middeleeuwen was de gamay zo alom tegenwoordig in het gebied van Dijon en Beaune dat hertog Philips de Stoute in 1395 verbood de druif nog langer te verbouwen. Hij vond het een 'infame' druif en verkoos pinot noir, de druif waar top-Bourgogne's van gemaakt zijn. Gelukkig heeft de gamay het ondanks dit verbod toch overleefd.

Zet deze twee koele rode wijnen eens naast elkaar en proef de verschillen. Want die zijn er zeker tussen de twee flessen, ondanks de vele overeenkomsten (jaartal, druivensoort, prijs, gebied van herkomst). We horen graag wat jullie ervan vinden. Geef je reactie hier, op Wijnerij of op Wijnsuggestie voor woensdag 30 augustus!

En Onno Kleyn publiceerde er weer een mooi recept bij, te lezen op Kleyn's Culilog. Eet smakelijk.