Spring is in the air - proeverij bij Coenecoop

Wijnproeverijen zijn er tegenwoordig zoveel dat een mens keuzes moet maken. Consumenten zowel als wijnprofessionals kunnen wekelijks op ontelbare plaatsen in het land terecht om de nieuwste oogst of exclusiefste vondsten te proeven. Voor mij wordt het steeds belangrijker de krenten uit de pap te halen, en niet meer overal lukraak op af te gaan. Zo'n krent was bijvoorbeeld de recente proeverij van Coenecoop. Coenecoop levert niet rechtstreeks aan consumenten, maar voorziet specialistische wijnhandels en supermarkten van wijn. En die wijn is steeds vaker biologisch. Sinds enige tijd zijn biologische wijnen zelfs een speerpunt voor Coenecoop.

Op de proeverij Spring is in the Air, op maandag 3 april in de Utrechtse Colour Kitchen, waren 'slechts' tien producenten aanwezig. Een overzichtelijke proeverij, die bovendien veel leuke verrassingen bood. Ik proefde de wijnen van zes producenten, en was het meest onder de indruk van de Franse wijnen. Geweldig om weer eens te merken dat wijnland nummer 1 nog altijd in staat is te verrassen met topkwaliteit en betaalbare prijzen. De drie producenten waarvan ik wijnen proefde waren allen afkomstig uit het diepe zuiden: Domaine Begude in de vallei van de Aude, bij Limoux; Clot de l'Oum aan de voet van de Pyreneeën, in de vallei van de Agly noordelijk van Perpignan; en Clos du Gravillas, gelegen in Saint Jean de Minervois, oostelijk van Béziers. De wijnen van Domaine Begude hadden daarbij een heel ander karakter dan die van de andere twee. Een verschil in druivenrassen, maar ook in wijnstijl en aanpak.

Domaine Begude

De wijnen die het Britse echtpaar James en Catherine Kinglake maken op hun in 2003 aangekochte domein zijn bedoeld als cool climate-wijnen: niet zwaar en krachtig, niet gemaakt van door de zon gestoofde druiven, maar licht, mineralig en goed verteerbaar, met behapbare alcoholpercentages en zuiver fruit. Vooral internationale druivenrassen worden gebruikt: chardonnay, pinot noir, sauvignon blanc en chenin blanc. Er wordt duurzaam en ecologisch gewerkt en de eigenaren hebben een team van Franse, Australische en Britse wijnmakers aangetrokken. Enige Nieuwwereldse invloed is in de wijnen zeker te herkennen - vooral in de fruitigheid.

Ik proefde drie Chardonnay's en twee Pinot Noir's, waarvan één rosé! Echte voorkeuren heb ik niet genoteerd, ik wil ze allemaal graag nog eens proeven en drinken. De lichte, pittige rosé, vol fruit en met een tikje vettigheid graag bij kipsalades, harde droge worst, kaas, zomaar etc... De lichte en uiterste fruitige Pinot Noir ook bij de kip, maar dan uit de oven, met kruiden als rozemarijn en tijm. De Chardonnay
l'Etoile de Begude werd ook al door Hubrecht Duijker gesignaleerd. De wijn kreeg een rijping deels op demi-muid, deels op nieuwe barriques; gelukkig is dat hout alleen heel subtiel aanwezig.

Clot de l'Oum

Ook opgezet door expats is Clot de l'Oum, van de Nederlander Eric Monné en zijn Braziliaanse vrouw Leia. Leia presenteerde de wijnen op de proeverij, en met haar raakte ik in gesprek, in een mengeling van Nederlands en Frans. Het gebied waar Clot de l'Oum ligt – de t in clot wordt uitgesproken en de naam betekent 'vallei van de olm (iep)' - is enorm in opkomst, of liever, beleeft een come-back. Na decennia van verwaarlozing kopen gepassioneerde nieuwkomers oude wijngaarden op, of weten ze op andere wijze te verwerven. Het terroir is bijzonder, veel rotsige, verweerde leisteen; het klimaat zonnig, droog en winderig; de hellingen gelegen in de voetheuvels van de Pyreneeën. Ook worden nieuwe wijngaarden aangeplant, op de bodems van schist, graniet en gneiss. Deze bodems, gecombineerd met de vele oude stokken, kunnen wijnen leveren met grote complexiteit, concentratie, mineraliteit en stevig fruit. Voeg daar nog de biologische aanpak bij en je hebt een recept voor mooie wijnen! Eric en Leia werken inderdaad biologisch en beleefden hun eerste oogst in 2001. Hun percelen liggen verdeeld over de gemeenten Maury en Belesta.

Op tafel had Leia wijnen staan van 2007, 2008 en 2009, in wisselende samenstellingen van syrah, carignan en grenache. Allen werden gekenmerkt door drinkbaarheid, puurheid, en veel fris zwart fruit. Echte voorkeuren heb ik opnieuw niet, alle wijnen verdienen een nadere kennismaking op een rustiger moment, en bij de maaltijd, waar ze voor gemaakt zijn!

Clos du Gravillas

Eveneens van grenache en carignan, deels van stokken uit 1911, zijn de wijnen van John en Nicole Bojanowski. Hij is geboren Amerikaan, zij komt uit Narbonne. Sinds 1999 werken zij op hun 6 ha. van Clos du Gravillas, volledig biologisch. In later jaren werden wijngaarden bijgekocht, aangeplant in respectievelijk 1952 en 1970.

De wijnen werden gepresenteerd door Jeroen de Zeeuw van Bramasole Wijnen, die het importeurschap van Clos du Gravillas heeft overgedragen aan Coenecoop. Absolute favoriet hier was een witte wijn, de L'Inattendu 2009, een Minervois Blanc van grenache gris. Een zeer pittige wijn, met frisse zuren, geuren van drop en laurier en een smaak waarvan je zegt: oh ja, dat was inderdaad Grenache Gris (ik dronk er meer in de zuidelijke Roussillon enige jaren terug).

Ook de Lo Vielh Carignan 2007, Vin de Pays Côtes de Brain, was een topper. Puur fruit, kracht, toch subtiel. De wijnen vragen erom verder te verkennen!

En dat brengt mij bij mijn slotoverpeinzingen: op een proeverij maak je kennis met prachtige wijnen, maar tijd en aandacht schieten meestal te kort om de wijnen echt recht te doen. Proeverijen zijn voor mij zo langzamerhand meer momenten geworden waarop je de vinger aan de pols houdt, wat er voor ontwikkelingen in wijnland zijn. Het echte proeven doe je toch elders, thuis aan de keukentafel bijvoorbeeld. Waar de wijnen alle aandacht krijgen die ze verdienen! Eén van de vinger-aan-de-polservaringen voor mij van deze proeverij: in de Languedoc en Roussillon gebeurt het, nu meer dan ooit!

Caveau Divin Mercurey - een bijzonder wijncentrum #2

Vorige week opende in Mercurey een nieuwe bezoekerscentrum, waar een groot deel van de wijnen van de appellation geproefd kunnen worden. Gisteren verscheen over dit bijzondere centrum deel 1 van een interview met Roelof Ligtmans, die nauw betrokken is bij het ontstaan. 

Vandaag meer over wat de bezoeker kan verwachten in de Caveau Divin Mercurey. Ik vroeg het Roelof, wiens wijnen van Domaine de la Monette uiteraard ook in het centrum te proeven zullen zijn.


"Om te beginnen het proeven: de wijnen worden in proefhoeveelheden van 4 cl uitgeserveerd. De prijs daarvan loopt van € 1.25 tot € 2.50, afhankelijk van de verkoopprijs van de fles. Van tevoren koop je een proefkaart (formaat credit card met chip erop) die is opgeladen met proeftegoed (met stappen van € 5). Met de kaart in de hand is het verder zelfbediening.

We hebben lang gefilosofeerd over dit betaald proeven, aangezien het in contrast staat met het traditionele gratis proeven bij de wijnboer. We hebben besloten dit toch door te zetten, enerzijds omdat het financieel niet anders kon, anderzijds omdat we een totaal andere service leveren in een totaal andere setting. De klant is immers volledig vrij te proeven wat hij wil, van vele verschillende domeinen, in alle vrijheid (de wijnboer staat niet met vragende ogen te kijken of je het lekker vindt), en zonder enige (morele) verplichting om iets te kopen. De eerste reacties op het systeem zijn overigens ronduit positief.

Het ter plekke kopen van geproefde wijn is mogelijk, van elke wijn is een bescheiden voorraad (max. 36 flessen) beschikbaar. Een paar verschillende flessen of een doos van 6 van hetzelfde is dus geen probleem; wil je 48 flessen van hetzelfde, dan moet dat even geregeld worden. De prijzen in de caveau zijn exact gelijk aan de prijs op het domein.

Naast kopen en proeven kun je je smaakpapillen en geurvermogen testen, de Fransen noemen dat 'analyse sensorielle'. Daartoe staan zes smaken en acht geuren die je in wijn tegenkomt gereed; aan de bezoekers te raden wat wat is – en dat is niet zo makkelijk als je denkt.

Op een groot scherm worden doorlopend foto's getoond van Mercurey en omgeving, de wijngaarden door de seizoenen heen en het werk in wijngaard en wijnkelder; dit geeft de bezoeker een goed beeld van het dagelijks bestaan van een wijnboer.

Om de kleintjes bezig te houden terwijl de ouders rustig proeven is een speciale kinderhoek ingericht met speelgoed, spullen om te tekenen en, heel leuk, een scherm waarop een hele serie foto's getoond wordt van alle dieren die we in en om de wijngaard tegenkomen.

In de zomer is er een klein terras; als groep kun je bijvoorbeeld een fles kopen en 'm rustig buiten opdrinken (€ 5 kurkgeld). Wat betreft hapjes, dat wordt binnenkort in overleg met de tegenovergelegen restaurateur nader uitgewerkt, denk aan een bordje charcuterie of jambon persillé of iets dergelijks.

Is dit uniek in Frankrijk?
De systemen van Enomatic worden vooral toegepast in restaurants en bar-à-vins. Het gebruik van dit soort machines in een proeflokaal van één appellation is in Frankrijk niet eerder vertoond, in dat opzicht hebben we de première en zijn we vooralsnog uniek. Met dit systeem kunnen we 56 verschillende wijnen uit Mercurey tegelijkertijd aanbieden, op de juiste temperatuur en absoluut fris. Een mengsel van stikstof en CO2 in de fles verhindert dat er zuurstof bij de wijn komt, dus die kan niet oxideren. Onze eerste ervaringen zijn heel positief: flessen die meer dan twee weken geleden zijn opengemaakt smaken nog lekker fris.

Wat voor wijnen kun je proeven?
De gepresenteerde wijnen hebben alle de AOC Mercurey – het zijn immers de wijnboeren van Mercurey die dit initiatief financieren. De meerderheid is rood (pinot noir), er is ook een stuk of twintig witte wijnen (chardonnay). De regels van de AOC Mercurey staan niet toe om rosé of crémant te maken, dus dat zal je in de caveau niet aantreffen.

Wanneer is het centrum open?
De caveau is doorlopend bemenst door een caviste – je kunt er Isabelle of Nathalie aantreffen. Geregeld zijn ook lokale wijnboeren aanwezig. De openingstijden zijn:

maandag-donderdag 10-13h 14-19h
vrijdag-zaterdag 10-13h 14-20h
zondag 10-13h
De zondagen in juli en augustus zijn we non-stop geopend 10-18h.

De caviste kan je advies geven op basis van je persoonlijke voorkeuren voor bijvoorbeeld fruitige of wat stevigere wijn, om direct te drinken of om nog even te laten liggen. Ze zal je dan een aantal wijnen in diverse prijsklassen aanwijzen die aan een bepaald profiel voldoen. Ze zal je niet een X of Y domein aanprijzen – aan de bezoeker om al proevende uit te vinden wat het beste bij hem past.

Is dit een eindpunt, of juist een begin?
Beide. Om te beginnen is dit de realisatie van een project dat 2,5 jaar loopt. Een comité van zeven personen heeft onder mijn voorzitterschap heel wat avondjes vergaderd en uurtjes gebuffeld om te komen waar we nu zijn. De volgende grote opgave is om bekendheid te geven aan de caveau, en daarmee voldoende klanten en omzet te genereren. Doel is dat de caveau binnen drie jaar geheel de eigen broek op kan houden, dus geen subsidie meer nodig heeft uit de algemene middelen van de ODG.

Toekomstwensen hebben we genoeg. We denken aan een achtste machine, om 64 wijnen te kunnen presenteren. Maar ook aan een verbouwing om een groter terras aan te kunnen leggen. Of, op de kortere termijn, het opzetten van een samenwerking met lokale partners (hotels, restaurants, chambres d'hôtes en gîtes) om elkaar over en weer van klanten te voorzien en van Mercurey een heuse toeristische bestemming te maken. Mogelijkheden genoeg, deze eerste zomer zal ons vooral leren wat de bezoekers van ons verwachten en daar zullen we ons naar richten.

De website van de caveau komt is binnenkort in de lucht: www.mercurey.com.

Roelof, bedankt, en veel succes met de Caveau Divin Mercurey, op de Place Genappe in Mercurey. Alle Frankrijkgangers die dit jaar onderweg naar het zuiden in de Bourgogne overnachten: van harte aanbevolen!

Caveau Divin Mercurey - een bijzonder wijncentrum #1

Op 1 april opende in het Franse Mercurey, in de Côte Chalonnaise, een bijzonder wijncentrum, de Caveau Divin Mercurey. In het centrum is via een Enomatic-systeem wijn van 35 producenten te proeven. Bijna 80% van de wijnboeren in de appellation Mercurey is vertegenwoordigd. De wijnen zijn verkrijgbaar per glas, via een betalingssysteem met ‘wijncreditcard’. De flessen worden verkocht voor dezelfde prijs als op het domein.
Voorzitter van de commissie die het centrum realiseerde is de Nederlander Roelof Ligtmans, samen met zijn vrouw Marlon eigenaar van Domaine la Monette in Chamirey, dat deel uitmaakt van Mercurey. Ik vroeg Roelof naar de achtergronden van centrum.

Vertel eens iets over de achtergronden. Waarom dit centrum?
De afgelopen jaren is veel aandacht uitgegaan naar de kwaliteit van de wijnproductie.

• Ten eerste door het inrichten (voor heel Bourgogne) van een proces van kwaliteitscontrole, zowel intern binnen de appellation, als door een externe partij (ICONE). Een uiterst ingewikkeld en omstreden gebeuren, door sommigen een « usine à gaz » genoemd (overbodig complex).

• Ten tweede, specifiek voor Mercurey, door het uitvoeren in 2007 en 2008 van een zeer uitvoerige bodemstudie, die tot in detail alle grondsoorten en hun eigenschappen in kaart brengt voor de hele appellation Mercurey. Deze studie helpt bij het planten (keuze van het juiste plantmateriaal) en het beheren van wijngaarden. Ze geeft bijvoorbeeld inzicht in de diepte van de grondlagen, hun chemische samenstelling, en de mate waarin ze water vasthouden of aan erosie onderhevig zijn. Daaruit kun je bijvoorbeeld keuzes afleiden voor de mate waarin en de wijze waarop onkruid bestreden of toegelaten wordt.

• Ten derde wordt onder leiding van de INAO (Franse overheidsinstelling, beheerder van bijna alles wat kwaliteitslabel is, zoals een appellation controlée of een label rouge) een studie gemaakt van Mercurey om te komen tot een herindeling van de wijngaarden naar « village » of « premier cru » niveau.

Bij al deze aandacht voor kwaliteit is er de laatste 10 jaar weinig tijd geweest om echt iets te doen aan de communicatie rondom de Mercurey wijn. En een goed product maken alleen, dat helpt niet; je moet het ook van de daken schreeuwen. Het was dus tijd om iets aan communicatie te gaan doen.

Is het jouw initiatief, of was er al een voedingsbodem?
Een al lang bestaande, maar niet bijster actieve commissie Communicatie van Mercurey piekerde al een tijdje wat te gaan doen. Als gevolg van een onroerend-goed transactie kreeg de ODG (Organisme de Défense et de Gestion, officiële aanduiding voor het samenwerkingsverband van wijnboeren die gezamenlijk de appellation Mercurey beheren) in 2009 de beschikking over een mooie oude gewelfde kelder midden in het dorp. Die zomer heeft één van de collega's in Toscane een proefkelder bezocht die gebruik maakte van een wijnbewaar- en serveersysteem. Bij terugkeer heeft hij de commissieleden daarover verteld; toen is het idee geboren om zoiets ook bij ons toe te passen. Ik hoorde dat al snel, was heel enthousiast over het idee, en heb me direct aangemeld om mee te doen. Met ervaring uit een vorig leven was ik in staat om een eerste begroting van het project te maken. Die vaardigheid om zaken op papier gestructureerd uit te werken keerde zich tegen me: ik werd direct tot voorzitter van de projectgroep gebombardeerd.

Was het makkelijk de producenten bij elkaar te krijgen? Is er een cultuur van samenwerking?
Niet echt. Samenwerken is leuk als het niets kost, geen moeite vraagt en wat oplevert. Daar was dus wat zendingswerk voor nodig, en ook een ferme hand. In februari 2010 hebben we een studiereis gemaakt naar twee gezamenlijke proefkelders, die in Gigondas en die van de Côte de Brouilly in de Beaujolais. Dat heeft ons een goed inzicht gegeven in het functioneren van zo'n structuur. In Gigondas was het indrukwekkend om te zien wat ruim 20 jaar samenwerking aan collectieve promotionele infrastructuur opgeleverd had.

We hebben de Mercurey producenten in juni 2010 gevraagd om zich in te schrijven, en de inschrijving direct gepaard te laten gaan van een betaling. Initieel deden er 20 mee, maar gelukkig groeide dat aantal vrij snel tot 35 domeinen. Inmiddels is er een wachtlijst: de machines zijn vol, alle 56 plekken zijn bezet, de laatkomers moeten wachten tot er een plek vrij valt of een achtste machine (met 8 extra plekken) aangeschaft wordt.

Wat ongetwijfeld een rol gespeeld heeft om domeinen over de streep te trekken is het succes dat geboekt is met het binnenhalen van subsidies. Naarmate de financiële haalbaarheid langzamerhand een zekerheid werd, werden de mensen enthousiaster. Dat binnenhalen van subsidies is wel een enorme berg werk geweest, vooral het opzetten van dikke en complexe dossiers voor Europese subsidies. Uiteindelijk zal van de totale investering van circa € 180.000 ongeveer de helft via subsidies gefinancierd worden, de rest door de ODG Mercurey en de participerende domeinen.

Doen alle domeinen in de buurt mee?
Nee. De deelname is op vrijwillige basis, je kunt de mensen niet dwingen. We hebben er voor gekozen dat elk domein, hoe groot ook, maximaal twee wijnen kan presenteren (ook al maken sommigen wel acht verschillende Mercureys); zo konden we zoveel mogelijk domeinen laten meedoen. De huidige 35 domeinen representeren ongeveer 75% van het totaal.

Later deze week meer over wat er in de gloednieuwe Caveau Divin Mercurey te beleven valt.

Troost van Twitterwijn

Pfoe, daar sta je dan, op het station. Je weet zeker dat die fiets daar stond, in dat rek. Maar hij staat er niet. Krachttermen schieten te kort. Gelukkig is daar het thuisfront. Dat een lekker glas voor je inschenkt. Laat dat nu de #twitterwijn van het #twittervat zijn: een Chardonnay uit Limoux. En die wist mij prima op de vrolijken!

De wijn – Clocher d’Antugnac 2009, AOC Limoux, afkomstig van Vat 94, producent Jean Louis Fabre - is vorig jaar op de inmiddels beroemde veiling Toques et Clochers uitgezocht door Cuno van 't Hoff. Via Twitter vond Cuno geïnteresseerden om samen een vaatje aan te kopen, en dat is gelukt. Voor het Twittervat werd 4.600 euro betaald, en het is goed voor 300 flessen, waarvan ik er dus drie heb. Afgelopen maandag was de feestelijk presentatie, in wijnbar Vyne in Amsterdam. Daar was ik niet bij, maar ik had mijn drie flesjes al binnen gelukkig.

Vrolijk hout
Deze Chardonnay uit 2009 bleek een vrolijke wijn. Meestal kan het gebruik van houten vaten voor de rijping van Chardonnay mij minder bekoren, maar hier was de invloed van het hout niet overdreven, zelfs subtiel. Ik noemde het zelfs ‘vrolijk hout’ ;-) In neus en mond de indruk van boterbabbelaars, een tikje vettig maar ook weer heel fris. Zelfs wat groene kruiden als menthol en basilicum ontwaarde ik op de achtergrond.

Net uit de ijskast was dit allemaal nog niet zo duidelijk, maar bij even opwarmen in het glas liet de wijn zijn ware, vrolijke en prettige karakter pas goed merken. We dronken de wijn bij een bord waterzooi – soep van prei en zalm en room – en dat was een uitstekende combinatie!

Gelukkig hebben we nog twee flessen, die we nog even laten liggen. We zijn wel benieuwd hoe de wijn over enige jaren smaakt! Nu alleen nog op een nieuwe fiets uit….

125 jaar Bordeaux aan de Oudegracht

Er zijn maar weinig wijnhandels in Nederland die het ze kunnen nazeggen: 125 jaar in bedrijf! Sinds 1886 worden aan de Oudegracht in Utrecht door de firma Van Wageningen en de Lange wijnen uit Bordeaux geïmporteerd. Eerst als agentschap van het huis De Bourran et Frères, later vooral dankzij de contacten van de respectievelijke eigenaren. Dat waren sinds 1886 Bernard Moltzer, de heren Poortman en Van Hoorn, de heren Van Driel Van Wageningen en Ten Houte de Lange, de heer Van Driel Van Wageningen en het echtpaar Ten Berge. En nu, anno 2011, vieren deze laatsten met trots het 125-jarig bestaan.

De geschiedenis van het bedrijf heb ik elders beschreven. En wat de toekomst brengt, daar hebben we een glazen bol voor nodig. Maar dit jaar wordt er feest gevierd. Afgelopen weekend met een bijzondere Bordeaux-proeverij, op 5 juni met een zeer speciale proeverij in Slot Zeist bijvoorbeeld.

Nuances
Die Bordeauxproeverij drukte mij weer eens met de neus op de feiten: je kunt nog zo je best doen om zoveel mogelijk wijnen uit zoveel mogelijk landen te leren kennen, uiteindelijk zit in oer-wijngebied Bordeaux al zo veel variatie dat je een leven lang nodig hebt om alle nuances te kunnen doorgronden. Ik behoor niet tot de groep mensen die dat kunnen, en dat zal ook nooit gebeuren. Daarvoor vind ik Bordeaux te complex, en de rest van de wijnen in de wereld te interessant. Ik kan een Bordeaux eigenlijk ook zelden waarderen op een proeverij, meestal alleen bij een goede maaltijd. Op een proeverij vind ik de wijnen vaak stroef, ontoegankelijk, ongrijpbaar, you name it.... Totdat je zo'n onbegrijpelijke fles opentrekt bij een mooie lamsbout, een stuk wild of soms zelfs bij de boerenkool. Dan gaat ineens die complexe wereld een stukje voor mij open, en begrijp ik weer een beetje meer van deze wijnen.

Jeugdig
Ondanks al dit gefilosofeer heb ik op de proeverij afgelopen zondag toch ongelooflijk genoten. Het blijft ten eerste altijd weer een genoegen in de eeuwenoude kelders aan de Oudegracht te zijn. De ambiance is fantastisch, de bogen, stenen en kaarsenluchters vertellen ontelbare verhalen. Ten tweede stonden er zulke mooie wijnen op tafel, soms bijna twintig jaar oud, dat er legio verrassingen waren. Vooral opvallend: wat kunnen oude Bordeaux's nog jeugdig overkomen. Ik noem de Château Fieuzal 1992 (Pessac Leognan) of de Château d'Issan 1993 (Margaux, 3e Grand Cru Classé).

Voorkeuren
Ook had ik heel duidelijk voorkeuren: onder de wijnen van de rechteroever voor Saint Emilion over Pomerol, en onder die van de linkeroever voor Saint Estephe boven Haut Medoc, Pauillac, Margaux of Listrac. Absolute topper van de tafel: Château Laroze 1999 (Saint Emilion Grand Cru). En – jawel, we blijven Hollanders – de topper met de beste prijs-kwaliteitverhouding: Château Andron Blanquet 2005 (Saint Estephe, Cru Bourgeois), voor slechts € 21,75 te bestellen. Fruitig, fluwelig, frisse zuren, grote klasse.

Bij Van Wageningen en de Lange hebben we een wijnabonnement: voor een bepaald inleggeld per maand kunnen we jaarlijks een aantal mooie wijnen kiezen en laten wegleggen. Dat zullen ongetwijfeld weer een aantal mooie Bordeaux's worden dit jaar. Zodat we ze over een jaartje of wat weer kunnen schenken bij een feestelijk diner. Want daar zijn goede Bordeaux's toch eigenlijk voor bedoeld.

Duo, multi-culti... overpeinzingen rondom nieuwe druivenblends

Recent proefde ik van de Wijnbeurs een witte wijn gemaakt van sauvignon blanc, chardonnay en vermentino. De wijn kreeg de naam Mon Bijou, Pays d'Oc IGP, en is een project van Wijnbeurs-oenoloog Christophe Pippo, die voor zijn 10-jarig jubileum de vrije hand kreeg om een wijn naar eigen smaak en wens op de markt te brengen. In geur en smaak is Mon Bijou lekker bloemig en kruidig, met hints van laurier, venkel, anijs en sinaasappel. De 20% vermentino geeft de wijn een lekkere bite, alcoholpercentage is 13% en de zuren zijn fris en prettig. Mon Bijou dronken we bij een pompoenschotel met courgette en kerrie, en was wonderwel tegen de kerrie opgewassen. Samenvattend: een lekker soepel en makkelijk glas wijn, met precies dat beetje complexiteit om hem niet té gemakkelijk te maken. Goed bij het eten, maar ook heerlijk op het terras.

Het bijzondere aan deze wijn is natuurlijk de samenstelling. Chardonnay en sauvignon blanc blenden komt niet zo veel voor, en met vermentino erbij is het helemaal apart. Bovendien heeft een deel van de sauvignon blanc ook nog eens houtrijping gehad. In Mon Bijou gaan twee internationale druiven bovendien samen met een lokale; vermentino is vooral bekend uit de Provence.

Hokjes

De wijnjournalistiek is dol op in hokjes stoppen, labeltjes eraan hangen, dus uiteraard moeten dergelijke blends een naam krijgen. In de laatste Wine Life werd door Noële Ruitenberg de term multi–culti blends gebruikt, enige jaren geleden gebruikte Frank van der Auwera al de term duoblends. Toen vermoedde hij dat dit een trend zou worden, overgewaaid uit Australië. Inderdaad komt het in Australië al veel langer voor om druiven samen te brengen waarvan wij niet gewend zijn dat ze tegelijk in de fles zitten.

Wat vinden we er van?

Ik vroeg mij toen al af wat het ging betekenen. En nu eigenlijk nog steeds. Zelf vind ik Mon Bijou een heerlijke wijn die een plaats in het wijnrek verdient. In mijn proefvoorraad staan bovendien nog wat flessen Ella Hill van Puklavec & Friends uit Slovenië, waar ook bijzondere combinaties gemaakt worden. Ook in Hongarije zie je steeds vaker traditionele rassen gemengd met lokale, net als in Portugal. Gaan we steeds vaker dit soort combinaties zien? Is het een belangrijke ontwikkeling? Zijn we klaar met mono-cépage wijnen (wijnen van slechts één druivenras)? Zijn het hobbyprojecten van wijnmakers of speelt het in op de vraag van de consument? Wat is eigenlijk het belang van bepaalde druiven aan bepaalde plaatsen binden? (Ja ja, ik ken het antwoord: de ene druif gedijt nu eenmaal beter dan de andere op een specifieke bodem en in een specifiek microklimaat.) In het genoemde Wine Life artikel komt de schrijfster er ook niet helemaal uit, vind ik. Wel signaleert ze het feit dat er druk wordt gezocht naar bijzondere en nieuwe combinaties van druivenrassen, zeker in landen waar de wijnwetgeving dat niet al te ingewikkeld maakt.

Wat vinden jullie ervan? Is dit een goede ontwikkeling? En hoe maken wij – de wine communicators – de smaken van deze wijnen dan duidelijk aan de consument? Of, beste wijndrinkers, hoe willen jullie dat we dat doen?

Een zomers vooruitzicht: Château de Cheman

Buiten is het koud, en binnen ben ik al weer lekker bezig met zomervakantieplannen. Met een glaasje port van Quevedo bij het toetsenbord, gîtes in de regio Bordeaux (bij voorkeur linkeroever) uitpluizen... Heerlijk! (Wie nog suggesties heeft, ik hou me aanbevolen!)

Voordat we deze zomer van Nederland in Bordeaux zullen belanden, heb ik nog een tussenstop gepland, uiteraard in de Loire. Na een rustig dagje rijden gaan we nog even wijn halen in ons favoriete wijngebied. En eigenlijk weet ik al waar we gaan overnachten dit jaar: op een heus kasteel, gerund door Nederlanders. Op Château de Cheman, niet ver van Angers, wonen sinds 2007 Jan Liebreks en zijn vrouw Gerdie, en ze maken er ook wijn! Een portret van de familie Liebreks en Château de Cheman stond eerder dit jaar al in het boek Vivre! van Ger Bouten, over Nederlandse wijnboeren in Frankrijk. Geheel toevallig en totaal onafhankelijk van hun vermelding in dat boek en mijn recensie kreeg ik in december ook een doos wijn van Château de Cheman afgeleverd, met een briefje erbij van dochter Anouk: Veel proefplezier, en we horen graag wat je ervan vind.

Nou, die wijnen van Château de Cheman mogen er best zijn. We hebben ze stuk voor stuk geproefd, en Jan en Gerdie zijn absoluut bezig met een goed product! We proefden rood, wit, rosé in twee typen, en zoet. Vooral van de rosés en het zoet waren we gecharmeerd; over wit liepen de meningen uiteen en voor rood moeten we misschien nog eens beter proeven.

De witte Château de Cheman, Anjou Blanc 2009, van chenin blanc uiteraard, is een schone, frisse wijn. Heel bleek, met de typische aroma's van een chenin: hooi en bloemetjes. De wijn is superdroog en vraagt om iets erbij te eten.

Van de twee rosés was er één droog en één halfzoet. Beide hadden lekker veel pit en waren heel fruitig. Prima wijnen voor op een zonnig terrasje. Vooral de halfzoete, de Cabernet d'Anjou 2009, was een leuke verrassing. Ik had me ingesteld op té zoet, maar dat viel erg mee. Bij een pastaschotel met witlof, room, spek en abrikozen was het een prima combinatie! 

De zoete Coteaux de l'Aubance namen we mee naar vrienden, om samen met een Riesling Auslese uit de Mittelrhein te proeven bij een gebakken kwarktaart. En dat viel helemaal niet tegen. De Riesling was de betere combinatie, dat wel, aangezien deze wijn wat frissere zuren had. De zoete Château de Cheman, Coteaux de l'Aubance, uiteraard van chenin blanc, hield echter ook uitstekend stand.

Naast de genoemde wijnen maakt Château de Cheman ook een mousserende witte en een blanc de noirs van cabernet franc, genaamd Ambre, waar ik wel nieuwsgierig naar ben. Straks voor het 14e-eeuwse kasteeltje met een glas bubbels, in het zonnetje... Het is een heerlijk vooruitzicht!

The wines from Vouvray

There are some wine areas in the world that I always seem to forget. But luckily, they have a way of coming back to me, again and again. Such an area is Vouvray, an appellation of 2000 ha. in the middle of France, along the river Loire. I visited the area several times with the family, and once on a wine trip with the Dutch Wijnacademy. And each time I fell in love with the wines again.

The times that we visited with the family were always an absolute must on our trip: on our way to our campsite or rented house we would exit Autoroute A10 just before Tours, take route D952 along the river Loire and try to find La Vallée de la Coquette, where a friendly cooperative with tasting room is situated. On another trip, we also visited famous producer Domaine Huet.
We would stock up on the wines, and the first bottles to be opened in front of our tent would invariably be a Chenin from Vouvray! Because that is what all the wines in de AOC Vouvray are made of: the white grape variety Chenin Blanc, named after a mountain, Mount Chenin, in the south of the area.

But then, back home in The Netherlands, the remaining bottles would be emptied, sooner or later (later in the case of the bottles from Domaine Huet, since they can stand ageing very well) and Chenin would slowly be driven from our minds by other wines. Until the next holiday....

In 2008 I visited Vouvray for the last time, this time with a group of 'vinologen' in training; 'vinoloog' is the Dutch word for wine specialist. In April 2008, we arrived late afternoon, and left early in the morning, so unfortunately I could not visit the area and only had a quick glimpse of the vineyards and of the hamlets hidden in the folds of the landscape. On this trip, we were welcomed in one of the famous limestone caves by a group of very enthusiastic wine producers. We tasted their wines, took part in an excellent buffet and had a lot of fun. But after that trip, those delicious wines again were driven to the background.

Luckily for me, the Vouvray producers are a very active lot. Each year, for four years in a row now, they visit Holland's main wine fair, Wine Professional, and organise several interesting tastings. With the support of InterLoire and Dutch marketing organisation Alter Ego, they try to warm up our restaurants and retailers to the wonderful wines of the Chenin Blanc.
At this fair, in 2010 I discovered the wines of Château Moncontour, and also took home some samples of other Vouvray wines bottled in small glass cilinders of 25 cl. A very clever way to promote the wines!

This year (2011), in January, I attended a master class on the Vouvray wines, and was struck by the diversity of the Chenin grape: sparkling, dry, semi-sweet and sweet. I know of just one other grape with which a wine maker can achieve this: Riesling. And it is probably no coincidence that Chenin and Riesling are often compared!

The first wine in this masterclass was a Vouvray Méthode Traditionelle Brut 2006 from Philippe Brisebarre. Monsieur Brisebarre himself introduced the wine, and told us about the vinification process. This Brut is allowed to stay on its lees for three years, which results in a fine complexity, with lots of yeasty impressions, aroma's of citrus, minerals and some recognizable chenin-ness which I cannot adequately describe. Is it honey? Is it wild meadow flowers or honeysuckle?

The next three wines where dry, with different amounts of residual sugar. A rising Dutch chef, Niven Kunz, made two small dishes to accompany the wines. One was coquille saint jacques with red beet, another braised lobster. Especially the Château Gaudrelle Vouvray Sec Tendre Turonien 2009 was an excellent combination with the coquille.

To finish the masterclass, two 'moelleux' (sweet) wines were presented, both from Château Gaudrelle. And what a treat they were. I simply love those sweet Chenins, for their excellent balance of sweet and sour, of residual sugar and acidity!
The grapes for the Reserve Spéciale 2009 were harvested only 10 days before the grapes for the Réserve Personelle 2009, but what difference: 85 grams of residual sugar per liter in the Spéciale, 190 grams/liter in the Personelle. Both 'moelleux' were very different to taste and to enjoy. The Spéciale, with 85 grams/liter, was a good combination with the lobster, the Personelle was not. This last one I would like to try with apple or almond pie, with patés of duck or goose or as an apéritif.

And so, in one masterclass, we had all the different Vouvray styles before us, and once again I was reminded of the wonderful wines of this small town and appellation in France. When are we going to visit again...?

Geproefd: Scherwiller Riesling 2008, Domaine Robert Haag

De laatste dag van het jaar, en tijd om losse eindjes van 2010 af te handelen. Een zo'n los eindje is de Scherwiller Riesling 2008 van Domaine Robert Haag, die ik eerder dit jaar van startende webwinkel Elzas-wijn ontving en deze week nog in mijn voorraad terugvond.

Elzas-wijn is opgericht door twee levensgenieters die graag de wijnen uit hun geliefde Elzas naar Nederland halen. En dan eigenlijk nog alleen die van de omgeving van het stadje Scherwiller, waar ze inmiddels veel vrienden hebben gemaakt onder de locale producenten én met Nicolas Ramstein, chef en eigenaar van Auberge Ramstein.

Scherwiller ligt ten noordwesten van Sélestat, en net even buiten het bekendste stuk van de Elzasser Weinstrasse – dat tussen Ribeauvillé en Colmar. De wijngaarden liggen er aan de voet van twee burchten, Orthenbourg en Ramstein. Grand Cru's komen er niet voor, wel gewoon lekkere wijnen, uiteraard van riesling, maar ook van de overige Elzasser druiven.

Op zoek naar een lekker glas bij een simpel maal van spruitjes, hertenburger en aardappelkroket, trof ik de Riesling van Haag, in een hoekje van mijn voorraadkast. Zoals dat gaat, ging de fles al open tijdens het koken. Vaak vind ik een glas wijn veel lekkerder vóór het eten, tijdens het hakken en snijden, dan erbij. Zo was het ook dit keer; ik moest oppassen dat er nog iets in de fles zat voor bij het eten, zo lekker makkelijk dronk deze Riesling weg. Niet overdadig aanwezig, maar zeker geen eendagsvlieg. Gewoon lekker ontspannen genieten. Bloemig en mineraal in de neus, vol, fruitig en levendig in de mond, met die typische indruk van ananas uit blik die ik wel vaker herken bij gewone Riesling. 

Domaine Robert Haag is een familiebedrijf dat in de jaren '60 van de 20ste eeuw volledig overgeschakeld is op wijnbouw. Voor die tijd was de druivenstok slechts één van de vele gewassen die geteeld werden en werden de druiven verkocht. Inmiddels worden diverse Rieslings gemaakt (50% van de productie), naast andere witte wijnen, crémant en rode wijn. In de 18e-eeuwse kelder liggen grote houten vaten naast roestvrijstalen tanks, en wordt gewerkt met moderne apparatuur voor de diverse stadia van het vinificatieproces. Het domein verzorgt rondleidingen en proeverijen.

De wijnen van Robert Haag zijn verkrijgbaar via Elzas-wijn.nl, prijs van de Scherwiller Riesling 2008 is circa 10 euro. Een prima prijs voor een lekker glas!

Vivre! Nederlandse wijnboeren in Frankrijk

Je hebt leuke boeken, en leuke boeken. En dit is een leuk boek! Een boek over Nederlandse wijnboeren in Frankrijk, geschreven door gepensioneerd journalist Ger Bouten. Ger is een groot wijnliefhebber, en reist graag naar Frankrijk. Voor al die medelanders die ook zo graag naar Frankrijk op vakantie gaan en van wijn houden, maar een bezoek aan een Franstalige wijnboer een brug te ver vinden, ging Ger aan de slag. Hij inventariseerde de wijnboeren op Franse bodem van Nederlandse herkomst, en vond er zeker 50. Wijnboeren waar je bij een bezoek dus in het Nederlands terecht kunt!

In Vivre! Nederlandse wijnboeren in Frankrijk, uitgegeven door De Boekenmakers, worden bijna 50 wijnproducenten van Nederlandse komaf geportretteerd. Bekende, zoals Eric Albada Jelgersma van Château Giscours en Château du Tertre, tot (nu nog) niet zo bekende, zoals mijn kennissen Roelof en Marlon van Domaine la Monette. Van kinderen die al in de vijftiger jaren met hun ouders naar Frankrijk zijn getrokken, tot hedendaagse zoekenden naar een ander, beter leven ...

Wijn maken in Frankrijk is waarschijnlijk een droom van veel wijnliefhebbers, maar weinigen maken hem waar. En als ze de stap al wagen, is de weg naar succes zelden geplaveid met rozen. Ieder heeft wel zijn eigen verhaal. Dat is één van de meest boeiende aspecten aan dit boek: de persoonlijke verhalen van al die Nederlanders die met meer of minder succes in Frankrijk wijn zijn gaan maken. Verteld wordt waarom ze het avontuur aangegaan zijn, hoe het hun is vergaan, wat hun succestory's en hun tegenslagen zijn geweest. Naast deze fascinerende portretten, waarin duidelijk wordt wat mensen zochten en vonden 'in de wijn' en in Frankrijk, geeft Ger ook (wijn)toeristische tips, overnachtingsadressen en restaurants. Vivre! wordt op deze manier naast een heerlijk lees- en bladerboek ook een handige gids voor bezoekjes aan een wijnregio.

Domaine La Monette, Mercurey

Overigens zijn er meer Nederlanders die in Frankrijk wijnmaken dan in dit boek genoemd worden. Niet allemaal wilden ze meewerken, bijvoorbeeld die allerbekendste met zijn alpinopet (die dan ook weinig extra promotie nodig heeft, dat is waar). Daarnaast zijn er legio domeinen en châteaux waar de Nederlandse invloed aanwezig is, vooral op financieel gebied. Achterin het boek wordt hier nog een summiere opsomming van gegeven.

Naast een onderhoudende inhoud, heeft het boek ook een prettige vormgeving, met nuttige kaartjes, illustratieve foto's en diverse lijstjes achterin. Een Frankrijk-liefhebber die van wijn houdt kan niet zonder dit boek. Mijn last-minute tip voor onder de kerstboom!

Ger Bouten, Vivre! Nederlandse wijnboeren in Frankrijk, De Boekenmakers, isbn  978 90 77 740729, prijs € 22,95

Slurp!2

Er ligt er weer één: een leesbaar en vlot boekje van Ilja Gort. Net als vorig jaar bundelde de bekendste Nederlandse wijnboer in den vreemde zijn digitale nieuwsbrieven en maakte er opnieuw een smakelijk en goed verzorgd boekwerkje van. Het grootste deel van het boek bestaat uit foto's, de teksten zijn alleen een illustratie, lijkt het soms.

Voor de trouwe Slurp! lezers is de inhoud van het boekje grotendeels bekend: je treft een (foto)verslag van zijn samenwerking met de beroemdste wijnconsultant ter wereld Michel Rolland, van het weghalen van overtollige trossen druiven door een Nederlands plukkersteam, van diverse bezoekjes aan wegrestaurants waar de meeste Nederlandse toeristen heel hard aan voorbij rijden en van zijn belevenissen op een dorpsfestijn, om maar wat zaken te noemen.

Heel veel wijn komt er in het boekje niet voor: de twee hierboven al genoemde onderwerpen, plus hier en daar nog wat korte vermeldingen over tractorist Regis, immer de typische Fransman, en de stand op het chateau van kelder en wijngaarden.
Uiteraard wordt ook gemeld dat Robert Parker Gort's wijnen heeft geproefd. De uitslag daarvan wordt niet verteld, terwijl die toch al wel bekend zal zijn...

Ik heb het meest genoten van de restaurantverhalen. Gort weet heel treffend in zijn eigen bloemrijke, stevig ironische taal de sfeer in zowel vervallen buurtrestaurants als betere gelegenheden te treffen. La douce France komt dan weer even lekker de huiskamer (of treincoupé) binnen.
Voor in de schoen of zak, onder de boom of in het kerstpakket: Slurp! 2.

Ilja Gort, Slurp! 2, A.W. Bruna Uitgevers, isbn 978 90 229 9909 0, prijs € 14,95

Weektopper #43 - Cheverny Blanc

Een ontdekking zit in een klein hoekje. In de sfeervolle kelders van Van Wageningen en de Lange, waar het lastig foto's maken is, zoals je ziet, ontdekte ik vandaag een verrassende wijn uit Frankrijk. Menno en Dineke ten Berge hadden zich dit voorjaar laten verrassen door een jonge man die plotseling met een koeltasje voor de kelderdeur stond en voet bij stuk hield: zijn wijn moest en zou geproefd worden. Hij had dit adres doorgekregen als een goed adres, gespecialiseerd in Franse wijnen, en hij ging niet weg voordat zijn wijn een kans gekregen had. En de jonge man, op zoek naar afnemers, kreeg gelijk! Op de volgende voorjaarsproeverij van de wijnhandel was zijn wijn de ster van de proeftafel.

De wijn, een blend van sauvignon blanc en chardonnay, stamt uit het tamelijk onbekende Cheverny, en wordt gemaakt op Domaine Maison Père & Fils, gelegen ten zuiden van de Loire tussen Blois en Montrichard. De verhouding: 65% sauvignon blanc, 35% chardonnay. Het strakke van een sauvignon blanc is hij net even kwijt, maar de kenmerkende aroma's van kruisbes en citrus zijn overdadig aanwezig. Vol, bloemig, fruitig, met veel zoet rijp fruit, dorstlessend en smakend naar meer. Mij deed de wijn sterk aan de sauvignon blanc's van Quincy denken. Quincy ligt een stuk zuidelijker in het Loiregebied, bij Bourges. Net als in Cheverny zijn de bodems er arm en bestaan uit zanderige klei. De wijngaarden van beide gebieden liggen op licht glooiende hellingen. Dat de wijnen zoveel overeenkomsten vertonen, is dan ook vast geen toeval...

Het wijngebied Cheverny, om de hoek bij beroemde kastelen als Chambord en Chenonceau, omvat maar zo'n 450 ha., waarvan er 70 bewerkt worden door Domaine Maison. In de nieuwe Wijnencyclopedie van Jancis Robinson (hierover binnenkort meer), lees ik dat in de witte wijnen een beetje chardonnay zelfs verplicht is. Naast chardonnay en sauvignon blanc mag ook chenin blanc gebruikt worden.

Domaine Maison Père et Fils, Cheverny 2009, € 8,45.

Neuer Wein - Vin Nouveau

Een zucht van verlichting gaat ongetwijfeld door Europa: de oogst zit er op! De meeste druiven zijn binnengehaald, de vaten en tanks zitten vol en borrelen er lustig op los. Kom je in een wijnkelder, slaat de geur van gistende most je tegemoet. In sommige ruimtes kun je niet te lang blijven vanwege de koolzuurgasdampen.


Wijn van 2010 (noordelijk halfdrond) is zelfs al in de verkoop. Traditioneel gebeurde dat vroeger vanaf 11 november, Sint Maarten. In Oostenrijk wordt dit nog gevierd, misschien elders ook wel.

In Duitsland kun je al vanaf half oktober de Neuer Wein van het vat kopen: zoet, verfrissend en nog gistend.

Een variant kennen ze in Oostenrijk: aan tafel in de Heurigen door het hele land wordt Gespritzter geserveerd, jonge volledig vergiste wijn waarbij je een scheut bruisend bronwater gooit.


Ook wijn in fles wordt al verkocht: in Oostenrijk vond ik bij Domäne Wachau in Dürnstein deze Jungwein, Steinfeder 2010: een cuvée van müller-thurgau, frühroter veltliner en grüner veltliner. Stom genoeg heb ik geen fles meegenomen!

En de Fransen? Aan Beaujolais Nouveau zijn we nog niet toe, die komt pas na Sint Maarten, in het derde weekend van november, op de markt. Maar in de Ardèche mag de jonge Gamay al eerder, op de derde donderdag in oktober, vrij gegeven worden. Ik kreeg gisteren, vers gehaald in Frankrijk, deze jonge rode wijn uit de omgeving van Payzac. De druiven ervan heb ik eerder deze zomer nog zien hangen! Wat je daarvan kunt verwachten? Zeer fruitig, niet al te donker gekleurd, weinig tannines. Een fles om tussen nu en het voorjaar te drinken, bij een bord boerenkool misschien? Ik ga het proberen!

Secret Wine, of: blind proeven is onmogelijk

Ten zuidoosten van de stad Nîmes ligt het wijngebied Costières de Nîmes. De wijngaarden liggen er aan de westkant van de Rhône, hemelsbreed niet echt ver van de bekendere Côtes-du-Rhône. De Costières de Nîmes vormen eigenlijk een overgang tussen de wijngaarden van de Languedoc en die aan de rand van het Massif Central, langs de Rhône. De berichten zijn dat er steeds betere wijn vandaan komt, maar zelf heb ik daar weinig ervaring mee.

Het gebied moest blijkbaar gepromoot worden, want recent startte het bedrijf Claire de Lune een ludieke bloggersactie, Secret Wine. 85 bloggers uit de hele wereld kregen drie flessen toegestuurd, met alleen een etiket Secret Wine, en een nummer. Bij toezending wisten we helemaal niets over herkomst, land, prijs of wat dan ook. Het bedrijf Claire de Lune was ook slecht op internet te vinden. De toegezonden flessen waren verder volkomen identiek. De bloggers werd gevraagd de wijnen te proeven en aan te geven wat de herkomst van elk van de drie wijnen was.

Uitdaging
Nou, dat vonden Nico en ik wel een leuke uitdaging. We zetten de nummers 079, 390 en 714 op een rijtje en gingen er eens goed voor zitten. Over nummer 079 waren we het snel eens. De fruitigheid en kruidigheid, het pepertje en de structuur deden ons al snel in de richting van de Rhône gaan. Ik koos uiteindelijk voor Côtes-du-Rhône als mijn inzending. (En bleek er achteraf met deze wijn niet heel ver naast gezeten te hebben.) Met de andere twee hadden we meer moeite. Ervan uitgaande dat het Franse wijnen waren (de mail was tenslotte in het Frans gesteld, de website in het Engels en het Frans), hebben we de hele Franse wijnbouwzône de revue laten passeren. We waren het ook grondig met elkaar oneens. Nico was ervan overtuigd dat 390 een Bordeaux-blend was, cabernet sauvignon en merlot. Zelf rook en proefde ik honing, lavendel, laurier, maar ook wat roosvicee en dacht meer in de richting van de Languedoc. Toch wist ik ook Nico's keuze voor een blend met cabernet wel te plaatsen: ik proefde veel cassis en koos uiteindelijk voor een appellation in de Roussillon waar ook cabernet is toegestaan: Malepère. Over nummer 714 bereikten we meer overeenstemming. Dat moest ergens uit een meer noordelijk gebied komen. Beaujolais misschien, of iets in de Loire? Ik koos uiteindelijk voor de fruitigheid van een Morgon, een cru de Beaujolais.

Blind proeven
Enfin, om een lang verhaal kort te maken: samen met mij hadden alle andere 84 bloggers het faliekant fout in de eerste ronde. Niemand was in staat om blind de drie wijnen correct te benoemen. Zo zie je maar weer: echt blind proeven, zonder enige hint, is een kunst die slechts heel weinigen beheersen. En waarom zou je ook, behalve in zo'n ludieke wedstrijd?

Pas na een hint van de organisatie en een tweede ronde werd een winnaar gevonden: alle wijnen bleken uit de Costières de Nîmes te komen, en alle wijnen waren gemaakt van minimaal syrah en grenache, eventueel aangevuld met carignan, mourvèdre of cinsault. De geproefde wijnen waren alle van goede kwaliteit, en maken me zeker nieuwsgierig naar het gebied. Het gaat op het lijstje van 'wijngebieden nog eens te bezoeken'. En de winnaar? Die komt uit Zweden: Ingvar Johansson, psychotherapeut en wijnliefhebber. Hij mag op reis met een cheque van 1000 euro. Misschien wel naar de Costìères de Nîmes, waar met Pinksteren grootste feesten plaats vinden....

Biologische champagne en Italiaanse bubbels

Hoe meer evenementen rondom wijn ik bezoek, hoe leuker ik het vind om de kleine(re) importeurs te treffen, degenen met passie, die je zelf te woord staan en met enthousiasme over hun wijnen vertellen. Of die een masterclass organiseren met de maker van de wijn.
Vandaag vraag ik aandacht voor twee recente voorbeelden van dergelijke ontmoetingen: op het Haarlemse Fabulous Food Festival organiseerden Agoston & Krieger van Organic Champagne een masterclass rondom de biologische champagnes van wijnmaker Franck Pascal. En in Groesbeek, op de Nederlandse Wijnfeesten, ontmoette ik de eigenaren van Vini del Mondo.

Biologische champagne
Organic Champagne importeert slechts een handvol champagnes, allemaal biologisch, en die mogen er zijn! Speciaal voor het Haarlemse festival was een van hun producenten, Franck Pascal, naar Nederland afgereisd. Hij deed er zelf zijn verhaal, wel een beetje nerveus omdat hij niet vaak voor dergelijke groepen staat. Maar dat deerde allemaal niet, zijn liefde voor het vak spatte er vanaf.
Pascal koos pas voor de wijnbouw nadat zijn jongere broer was verongelukt; hij beëindigde zijn carrière als technisch ingenieur en stapte in het ouderlijk wijnbedrijf. Een studie oenologie volgde, om beter vat op de materie te krijgen.

Chemische wapens
Al gauw raakte Pascal ervan overtuigd dat hij wilde gaan werken zonder chemische hulpmiddelen. In militaire dienst had hij kennis gemaakt met de effecten van chemische oorlogsvoering, en hij realiseerde zich dat de chemicaliën die voor de wijnbouw werden gebruikt – onkruid- en insectenverdelgers – niets anders waren dan lagere doses van dezelfde vreselijke wapens die het leger gebruikte.
Vervolgens bezocht Pascal biodynamisch werkende bedrijven in de Elzas en Zwitserland; daar zag hij de resultaten in de wijngaard die hij ook wilde bereiken. Diverse tests en experimenten later is ook zijn domein inmiddels biodynamisch. Pascal gebruikt alleen natuurlijke gisten, laat de malolactische fermentatie zijn eigen ritme bepalen, filtreert en klaart niet en produceert loepzuivere champagnes. Zelfs de chefs de culture van champagnehuis Bollinger komen bij hem op bezoek om te zien wat biodynamie voor positieve effecten heeft.

Drie champagnes
We proefden op 19 september in Haarlem drie champagnes: Sagesse, Tolérance en Harmonie 2005, waarvan ik de Tolérance, een Rosé Brut, de lekkerste én beste vond. Fris, bosfruitig, vriendelijk, vrolijk, met een mooie structuur. Gemaakt van voornamelijk pinot meunier, aangevuld met pinot noir en een tikje chardonnay. Ook de gerijpte Harmonie 2005 vond ik een topper: vol, gerijpt, met aroma's van gele appel. Gemaakt van 100% pinot meunier van oude stokken. De wijn is een Blanc de Noirs, een witte wijn van rode druiven.


Vini del Mondo
Het tweede voorbeeld betreft de Nederlandse Wijnfeesten op 25 en 26 september in Groesbeek, waar je als consument op je gemak kon proeven en genieten. Vooral kleinere importeurs en wijnhandelaren bemensten de stands. Aanwezig was onder andere Vini del Mondo, gespecialiseerd in Italiaanse wijnen. Ik trof er Marcel Meijers, die samen met zijn partner Suzanne (die ik al kende van de LinkedIn-groep Vrouwen in de wijn) alle wijnen zelf in Italië selecteert en vervolgens importeert.

Bubbelbar
Vini del Mondo was aanwezig in Groesbeek met een bubbelbar op vier wielen, en serveerde een klein aantal verrukkelijke Italiaanse mousserende wijnen. Ik proefde er twee: de Rosé Brut van Pedrotti, een spumante gemaakt volgens de klassiek methode (net als champagne dus). Zacht en rond, frisse zuren, aroma's van zacht rood fruit. Heel subtiel, deze bubbels van chardonnay en pinot nero uit Trentino!
Daarna volgde de serieuze en heerlijk gerijpte La Montina-Franciacorta Millesimato 2005, ook al van chardonnay en pinot nero, maar dit keer wit, niet rosé. Beide wijnen deden me verlangen naar meer. En deden me realiseren dat ik van Italiaanse mousserende wijnen eigenlijk nog zo weinig weet.

Twee leuke ontmoetingen, waarin ik de mensen achter de wijn(import) beter heb leren kennen en de wijnen goed heb kunnen proeven. Waren alle wijnproeverijen maar zo!
Meer over de Nederlandse wijnfeesten volgt binnenkort.

Onbekend, maar niet onbemind: witte Beaujolais

Bijna niemand kent het, maar het bestaat toch: witte Beaujolais. En dan kan geweldig goed en lekker zijn! Net als de wijnen van de noorderburen, witte Bourgogne of witte Maconnais, wordt witte Beaujolais van 100% chardonnay gemaakt. Slechts 1% van de totale productie in de Beaujolais is wit. De meeste aanplant staat in het noorden van de streek, op de grens met de Maconnais. Daar raken de wijngaarden die van bekende witte wijngebieden als St. Verand en Pouilly-Fuissé. Zo'n 200 wijnmakers produceren Beaujolais Blanc of Beaujolais-Villages Blanc.

Promotiecampagne
Onlangs kreeg ik twee witte Beaujolais toegestuurd, in een campagne om deze wijnen verder te promoten. En wat mij betreft verdient dat initiatief het volledig te slagen. Want – en dat moeten we niet vaker herhalen, vrees ik – we vonden de beide wijnen zo goed dat bij één maaltijd twee flessen zijn opgegaan, met twee personen. Niet echt gezond.... (maar wel heel lekker dus...).

Het ging om

• Domaine des Terre Dorées 2009 van Jean-Paul Brun (Sauterwijnen, € 11,25)
• Les Vignes de la Roche 2009 van Château de Lavernette (Egrappé, € 8,95).

We dronken ze bij een simpele maar overheerlijke kip-aardappelschotel met tomaat en oregano uit de oven (Jamie Oliver Thuis, p. 118).

De Terre Dorées rook vol en fruitig, met een tikje vanille, abrikoos, specerijen, ananas en verse krentenbol. De smaak was een tikje boterig, met veel tropisch fruit, rond en romig.
Bij de kipschotel werd de smaak iets meer karamelig, zoals in romige fudge.

De Vignes de la Roche rook heel anders: droppig, naar honing en acacia. In de mond was hij nog fruitiger dan in de neus en in de afdronk was er een stevig bittertje. Het fruit bleef ook bij het eten lekker sappig en fris, reden waarom wij de Vignes de la Roche uiteindelijk als de winnaar uitriepen, zeker bij de pittige kipschotel. Maar beide mogen absoluut nog eens terugkeren in onze wijnvoorraad!

Terre Dorées
Jean-Paul le Brun, maker van de Terre Dorées, is een grote naam in de Beaujolais. Hij schuwt de verworvenheden van het moderne wijnmaken niet, maar werkt wel zoveel mogelijk met respect voor wijngaard en milieu. In de wijngaard werkt hij biologisch, in de kelder grijpt hij zo min mogelijk in. Zoals verplicht in de Beaujolais oogst hij handmatig, en hij perst hele trossen, niet ontsteeld, in een pneumatische pers. Het sap krijgt de tijd te klaren door het langzaam laten neerslaan van alle vaste deeltjes; het gist vervolgens heel traag op roestvrijstalen tanks.

Lavernette
Château de Lavernette werkt volledig biologisch-dynamisch; de wijnen zullen vanaf het oogstjaar 2010 gecertificeerd zijn door Demeter en Agriculture Biologique (AB). Ook hier gaan de trossen in zijn geheel in de pneumatische pers en vindt de vergisting plaats op roestvrijstalen vaten. De wijn krijgt een opvoeding op zijn lie (droesem) en wordt na vijf maanden gebotteld, als de malolactische gisting volledig is afgerond.
Château de Lavernette heeft overigens een sterke band met Nederland: eigenaar Bertrand de Boissieu is getrouwd met Anke, een Nederlandse vinologe. Anke is tevens een van de twaalf Etoiles en Beaujolais: twaalf vrouwen die hun krachten bundelden en gezamenlijk de wijnen van hun afzonderlijke domeinen promoten. Ieder van de twaalf vrouwen vertegenwoordigt een cru, of een uitstekende Beaujolais of Beaujolais-Villages.

Bezoek aan Domaine de la Monette

Roelof heeft op Wijnkronieken al diverse malen verslag gedaan van het werk in wijngaard en kelder op zijn Domaine de la Monette in de Bourgogne. Inmiddels hebben Roelof en Marlon het métier zo goed onder de knie, dat ze het aandurven hun wijnen aan experts en liefhebbers te laten proeven. En die zijn heel tevreden, heb ik begrepen. Dankzij de ondersteuning van een goede oenoloog zijn ze er in zeer korte tijd in geslaagd veelbelovende wijnen te maken, die op 21 november a.s. bij Tastevin Dehue in Amsterdam te proeven zullen zijn.

Nico en ik bezochten mijn oud-studiegenoot Roelof eind juli, op Domaine de la Monette in Chamirey, een gehuchtje dat tot Mercurey hoort. We bezochten de wijngaarden en de kelders en proefden de wijnen. En ook wij waren onder de indruk. Wat een werk is daar al verricht, en wat moet je toch een boel doen voordat je een drinkbaar product op de markt kunt zetten. Alleen al de rondgang door de wijngaarden leverde zoveel stof tot nadenken. Als vinoloog heb je wel het een en ander geleerd, maar zo veel ook weer niet. Roelof en Marlon volgden een wijnbouwopleiding in Beaune, en doen al het werk in de wijngaard (nog) zelf. Dagelijks lopen ze hun rondjes, controleren op ziektes, rot, insecten, rijpheid, wieden onkruid etc... Roelof wees ons op de gevolgen van meeldauw, toonde bij de buurman vierkante meters aangetast door de vorst, vond scheuten die gesnoeid moesten worden etc... etc... etc... Zelfs de beide pubers waren onder de indruk van het vele werk dat in zo'n wijngaard moet gebeuren.


Maar het resultaat mocht er zijn. In de vatenkelder stelde Roelof uit diverse vaatjes een assemblage samen van de wijnen zoals zij waarschijnlijk over een maandje of wat gebotteld gaat worden. Het bleken diepdonkerrode, krachtige pinot noirs, met veel potentieel. Nog straf aan de tannines, maar met heel veel fruit. Wijnen die ik me over een jaar of twee zeker zie drinken, bij een hertenbout of een stevige coq au vin.

In het milde avondzonnetje achter het huis genoten we tot slot van ons bezoek van een glas Crémant de Bourgogne en kaassoesjes van de plaatselijke bakker. Toen voelde ik me wel even god in Frankrijk. Maar al dat werk dat daarvoor moet geschieden, nee, daar moet je toch een bijzonder soort doorzettingsvermogen voor hebben en een droom voor ogen hebben. Petje af voor Roelof en Marlon en al die andere Nederlanders die in den vreemde hun wijndromen waarmaken. Overigens verschijnt daar later dit jaar een boek over, van journalist Ger Bouten: Nederlanders in het buitenland met een wijndomein. Domaine de la Monette zal er in voorkomen!

Foto's van boven naar beneden:

- Assemblage van jaargang 2009
- Vorstschade aan de druivenstokken

Handboek voor de Bourgogneliefhebber

Nog op tijd voor de nazomertripjes die september en oktober bieden, een snelle beschrijving van een nieuw boekje van Gert Crum, Bourgogne-specialist bij uitstek.

Dit voorjaar verscheen het Handboek voor de Bourgogneliefhebber – Deel I, Côte d'Or, bij uitgeverij Bekking & Blitz. Ik nam het mee op reis, maar helaas, het dorpje dat ik eind juli bezocht – Mercurey - ligt net in Deel II, waarin de Côte Chalonnaise en de Maconnais behandeld zullen worden. Pech dus. Maar een volgende vakantie komt dit deeltje zeker van pas. En Deel II komt er vast ook aan.

Het Handboek voor de Bourgogneliefhebber behandelt van noord naar zuid de beroemde wijngebieden van Dijon tot Beaune, de Côte de Nuits en de Côte de Beaune, waar pinot noir en chardonnay geweldige én dure wijnen produceren. Crum somt ieder dorpje op, en bespreekt wijngaarden, wijnhuizen, restaurants, hotels en chambres d'hôtes.

De historische inleiding neemt wat grote stappen en is snel thuis, waar ik als historicus kromme tenen van krijg. Maar op wijngebied en kennis van het belang van ieder dorp is het boekje de moeite waard. De steden Dijon en Beaune krijgen ruime aandacht; toepasselijk beeldmateriaal en bescheiden kaartjes illustreren het geheel. Handboek voor de Bourgogneliefhebber is precies wat de titel suggereert, een handboek om in na te slaan welk dorp ook al weer wat voor bijzonderheid herbergt, zodat de Bourgogneliefhebber ter plekke zijn weg, die hij eigenlijk al wel een beetje weet, kan plannen. Voor de oningewijde leek is het minder geschikt.

Gert Crum, Handboek voor de Bourgogneliefhebber Deel I, Côte d'Or, Bekking & Blitz 2010, isbn 978 90 61096085,
prijs € 9,90.
Verkrijgbaar in boekhandel en bij Bol.com

Bourgogne
Gert Crum

Vin jaune

Een specialiteit van de Jura is vin jaune, gele wijn. Vin jaune hoort vooral thuis in het plaatsje Château-Chalon, maar wordt ook elders in de Jura geproduceerd. Bij Baud Père & Fils, een wijndomein dat erg zijn best doet zijn wijnen onder aandacht van toeristen te brengen, maakten we voor het eerst kennis met vin jaune. In de folders van de camping maakt het domein reclame en in het campingwinkeltje kon je de wijnen van Baud kopen. De aangeschafte Crémant de Jura was veelbelovend, dus togen we op een ochtend naar Le Vernois, een paar kilometer van Château-Chalon, om de overige wijnen van Baud te proeven. Dankzij de handige WineTravelGuide wisten we ook dat we er Château-Chalon met 'gewone' vin jaune konden vergelijken.

Zes jaar in het vat
Wat is dat nu, vin jaune? Voor vin jaune worden uitsluitend de witte savagnin-druiven gebruikt. Deze druiven rijpen laat en worden pas in oktober geoogst. Bij Baud vindt de alcoholische en malolactische gisting plaats in roestvrijstalen tanks met temperatuurcontrole. Daarna gaat de wijn in gebruikte Bourgondische vaten van 228 liter. Bij Baud staan de vaten op een zolder, met veel luchtcirculatie, waardoor het weer een forse invloed op de wijnen heeft. De vaten blijven minimaal 6 jaar en 3 maanden afgesloten en worden niet bijgevuld. Er verdampt dus een fors deel, ongeveer een derde van de oorspronkelijke hoeveelheid. Tijdens die 6 jaar ontwikkelt zich bovendien een gistdekentje op de wijn, dat de vloeistof beschermt tegen bederf én verantwoordelijk is voor zeer bijzondere aroma's. Vin jaune wordt gebotteld in flessen van 62 cl, de zogenaamde clavelin. De naam betekent iets als 'het deel van de engelen'... 62 cl. is de hoeveelheid wijn die na die 6 jaar ongeveer overblijft van 1 liter 'basiswijn'.

Vier herkomstbenamingen
Vin jaune kan voorkomen onder vier herkomstbenamingen: Château-Chalon, Arbois, L'Etoile en Côtes du Jura. Een Château-Chalon is per definitie een vin jaune, er mogen rond dit stadje geen andere wijnen worden gemaakt. Deze appellation omvat dan ook maar 50 ha. De wijngaarden liggen rondom een grote rotsformatie waarop het stadje ligt.
In de overige genoemde appellations komen ook andere wijnstijlen voor.


Château-Chalon vs Côtes du Jura
Bij Baud konden we een Château-Chalon 2002 vergelijken met een Vin Jaune 2000 Côtes du Jura. Baud bezit wijngaarden in beide appellations.
Vin jaune is altijd absoluut droog, geen spoortje zoet in te ontdekken. Geur en smaak doen aan fino sherry denken, maar toch ook weer niet. De oorzaak daarvan is het gistdekentje dat ik net noemde. De Château-Chalon van Baud rook heel subtiel naar noten, was fijn en delicaat. Bij Baud noemen ze het een vrouwelijke wijn, terwijl een vin jaune Côtes du Jura meer een mannelijke wijn is. Daar konden we wel in meegaan: ikzelf vond de Château-Chalon lekkerder, Nico de vin jaune Côtes du Jura. Deze laatste geurde naar geroosterde koffieboontjes, uiteraard ook noten, maggi en was aardser, steviger.
Gevraagd naar de oorzaak van het verschil tussen de twee wijnen: terroir natuurlijk. Tot op dit moment heb ik een goede verklaring nog niet kunnen vinden.

Bressekip met morieljes
Hét gerecht bij vin jaune is kip (uit de nabijgelegen Bresse natuurlijk) in een saus van vin jaune en morieltjes (een soort paddestoelen). We probeerden dit gerecht bij Maison Eusebia in Château-Chalon: inderdaad een geweldige combinatie! Andere gerechten die goed combineren bij vin jaune zijn gerookte forel, vis in roomsauzen, kreeft etc.. En een glas vin jaune als apéritief, met wat gepelde walnoten of een stukje Comtékaas is ook niet te versmaden.


De overige wijnen van Baud zijn ook zeer de moeite waard: van de zoete vin de paille (wijn van ingedroogde druiven), tot de subtiele L'Etoile Chardonnay en de rijke en volle Trousseau 2008 (rood). En niet te vergeten de heerlijke Crémant, waarvan we een flesje bij onze bestelling cadeau kregen.
In Nederland zijn goede Jurawijnen te krijgen via www.jurawijnen.nl.

Foto's: eigen camera en Nico Poppelier

Vakantiebericht uit Mercurey - 4

Uit Mercurey, waar Roelof en Marlon met keihard werken bezig zijn van Domaine de la Monette een succes te maken, kreeg ik onderstaande mail. Lees, en leer weer veel over het werk in de wijngaard! Over een paar dagen zal ik verslag doen van ons bliksembezoek aan Roelof en Marlon, en de wijn die we er proefden.



Nou, de vakantie is bijna voorbij, hoor ik u denken. Niet voor een wijnboer in Bourgogne! Na een intensief voorjaar en ditto zomer, breekt voor ons een periode aan van nagelbijtend (vrijwel) nietsdoen. En wel tot aan de oogst, die dit jaar bij ons vanaf 20 september verwacht wordt. Het nagelbijten heeft een nuttige functie: het kalmeert de zenuwen, die nu bij menig Bourgondisch wijnboer door de keel gieren. Waarom? Nou gewoon, omdat het een kl... zomer is. De uitleg (die aansluit bij het einde-winterbericht):

Débourrement
Begin april zijn de druiven uitgelopen, wat aan de late kant was na een lange en koude winter. Wat direct opviel was dat er grote verschillen waren tussen percelen, maar vooral ook – en dat is veel hinderlijker – binnen één perceel. Soms trof je middenin een perceel ineens een handvol rijen aan die gewoon een week achterliepen; of het ene eind groeide wel, en het andere niet. Allemaal heel lastig voor de volgende activiteit:

Relevage
In Bourgogne worden de druiven overeind en in keurige rijtjes gehouden met een systeem van paaltjes en geleidedraden. Als de druiven een centimeter of 30 zijn uitgelopen, worden de geleidedraden aan weerszijden op de grond gelegd. Een week of twee later is zo'n tak tussen de 50 en 75 centimeter, en begint-ie scheef te hangen. Hèt moment om de geleidedraden weer op te tillen, op de daarvoor bestemde spijkers te hangen en alle takken ertussen te klemmen. Een weekje later loop je er nog een keer langs, en prop je alles wat eerder nog te klein was alsnog tussen de draden. En daar begonnen de problemen van 2010: omdat alles onregelmatig groeide, moest je 3 of 4 keer de ronde maken om alles vast te zetten. De opeenvolging van héél warme en droge periodes, gevolgd door extreem koud en nat bevorderde in elk geval niet een uniforme groei.


Rognage
Vastgezet en al blijft zo'n druif groeien, op een gegeven moment is zo'n leut 2 meter hoog en begint-ie om te kieperen. Dat is het moment om de 'rogneuse' uit het vet te halen, een levensgevaarlijk snoeiapparaat waarmee je van die keurige nette rijtjes maakt. Of de hond van de buren tot tartaartjes verwerkt.

Deze actie (van die rijtjes, de hond probeer je te ontwijken) stel je zo lang mogelijk uit, uit luiheid en lijfsbehoud. Zodra je de eerste keer 'rogneert' hak je alle topjes van de takken af; biologisch gevolg (bekend bij degenen die tomaten in hun volkstuin hebben) is dat alle onderliggende okselknopjes uitlopen, hetgeen een grote bos groen loof geeft en even later heel veel 'verjus' (op zijtakken geformeerde trosjes, die nooit op tijd rijp worden). Dus moet je weer rogneren. Enzovoorts. Zo lang mogelijk uitstellen is dus het devies.

Bloei
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, bloeit een druif wel degelijk. Toegegeven, veel stellen de 'bloemen' niet voor, maar het ruikt wel lekker, een beetje citroen-achtig. Helaas viel de bloei dit jaar in een periode van extreem koud en nat weer, wat twee gevolgen had: slechte vruchtzetting (dus straks een kleinere oogst), en de 'pourriture grise' (schimmelziekte) die zich direct installeert. De pourriture komen we later nog tegen onder het thema 'nagelbijten'. Een slechte bloei resulteert in 'coulure' – het afvallen van niet bevruchte bloemetjes, dus minder oogstvolume. En ook in 'millerandage' – de vorming van hele kleine besjes als gevolg van een incomplete bevruchting. Uiteraard geeft dat ook minder volume, maar kwalitatief is het interessant: de 'millerands' worden altijd super-zoet, en geven héél veel smaak.

Spuiten
De twee belangrijkste schimmelziektes in het zomerseizoen zijn de 'mildiou' (NL: valse meeldauw) en de 'oïdium' (NL: echte meeldauw). Door de genoemde opeenvolging van nat en koud, gevolgd door heet en droog, et cetera, kwamen beide aandoeningen ruimschoots aan hun trekken. Elke week spuiten was derhalve nodig. Verassing: ook biologische boeren spuiten hun druiven. Als we dat niet zouden doen, dan hoefden we wegens gebrek aan rijpe druiven namelijk ook geen oogstploeg in te huren. De gebruikte middelen zijn uiterst zachtaardig voor mens en milieu, maar helaas ook voor die … schimmels. Vaak spuiten was dus onontbeerlijk.


Onkruidbestrijding
Nou, daar was dus tot begin augustus geen tijd voor. Heel de maand juli kende een eenvoudig ritme: rognage, spuiten, plensbui. En direct na een plensbui moet je twee dagen wachten voor je weer de wijngaard in kan met je machine, anders verandert-ie heel snel in een grote kluit modder. Dus meteen daarna weer rogneren, want met al dat water groeit zo'n druif snel. Inmiddels, begin augustus, is de schade een beetje ingehaald en het meeste onkruid onder bedwang na diverse maai- en schoffelacties.

Nagelbijten
En nou dus dat nagelbijten. Het werk zit erop, de laatste keer spuiten is gedaan. Hooguit nog even de maaimachine door de rijen om de oogstploeg van een comfortabel grasmatje te voorzien. Maar …. het wordt een late oogst dit jaar, ruim later dan het 10-jaars gemiddelde, dus met meer kans op slecht weer. De druiven beginnen te kleuren, maar dat gaat heel langzaam. De 'pourriture grise', is overal latent aanwezig; zodra er wat meer suiker in de druiven zit en het weer vochtig blijft, zullen we een explosie van deze schimmelziekte zien. Alle wijnboeren van Mercurey zitten op hun nagels te bijten: als het droog blijft, kan het een kleine maar heel goede oogst worden. Als de rest van augustus middelmatig blijft ( 'août fait le mout' - augustus maakt de most), dan zal het afhangen van september. Gelukkig is het najaar hier vaak prachtig, met in september en oktober veel zonnige dagen met temperaturen rond de 20 graden en een noordenwindje – exact de condities die de oogst van 2007 en 2008 gered hebben. En misschien dus ook die van 2010.

Wij gaan alvast alle nieuwe cuves schoonmaken. En dan een paar dagen op vakantie!

Roelof Ligtmans, Domaine de la Monette

Dit is deel 4 in de serie over Domaine de la Monette, in Mercurey. Eerdere delen verschenen op 27 februari 2009, 17 september 2009 en 9 april 2010.

Foto's, van boven naar beneden:

• Domaine de la Monette, aan de voet van Château de Chamirey
• Levering nieuwe cuves
• Coulure en millerandage op chardonnay
• Begin van de véraison op pinot noir