Champagneglazen van Copier

Nog een weekje of wat, dan krijg ik mijn laatste verjaardagscadeau, van mijn ouders: twee prachtige heldere kristallen champagneglazen, ontworpen door A.D. Copier in 1939.

Ooit heb ik de wens geuit nog eens een champagneproeverij de organiseren, met divers (historisch) glaswerk. Champagne proeven uit flûtes, coupes en bekers, van glas en porselein.

Ik hoop dat deze twee de eerste zijn van een mooie eigen collectie en dat die proeverij dan georganiseerd kan worden.

Historische voorbeelden

A. van der Kley-Blekxtoon,  voormalig conservator van het Glasmuseum in Leerdam, schrijft in Leerdam Glas 1878-2003 over deze glazen: 'Het servies is gedecoreerd met opgelegde, ingeknepen glasdraden, een versiering die veel op antiek glaswerk voorkomt.'

Mijn vader denkt dat de glazen geïnspireerd zijn op het glaswerk uit middeleeuwen en Gouden Eeuw. Dat denk ik ook, als ik al die schilderijen met glazen zo eens bekijk.

Na de oorlog komt dit glas en het servies waar het bijhoort niet meer voor in de catalogi van Leerdam. Export is er nauwelijks, en geld voor kunst al helemaal niet. Bovendien neemt de machine het van het handwerk over. En die prachtige glazen moesten handmatig vervaardigd worden.

Ruilen?

Van het servies bestaat ook een groengetinte versie. Mijn ouders zouden daarvan graag nog een champagneglas in bezit krijgen. Het is te ruilen tegen een helder kristallen exemplaar. Reacties welkom!

                                     

Pasja van het glas

Een man naar mijn hart, Anne Tjibbes van der Meulen ;-)

In het Rijksmuseum voor Oudheden te Leiden is nog tot eind van het jaar de tentoonstelling Pasja van het Glas te zien.
Met een scherp oog voor schoonheid en vanuit de overtuiging dat kunst het leven verrijkt, brengt de Friese onderwijzer Anne Tjibbes van der Meulen (1862-1934) tussen 1895 en 1915 een collectie kunstnijverheid uit Nederlands Oost-Indië bij elkaar. Hij woont en werkt in Nederlands-Indië, maar brengt zijn collectie in 1905 onder in zijn geboortedorp Burgum. Later verhuist de collectie naar Het Princessehof in Leeuwarden. Vanaf 1921 verblijft Van der Meulen definitief niet meer in Indië, en verhuist naar Nederland. Hij is echter zelden thuis: meestal is hij op reis naar Egypte. Hij begint daar een nieuwe verzameling, onder andere Egyptisch en Romeins glas, en raakte er geheel van in de ban. Hij maakt verzameldozen en wil lezingen gaan geven, die echter niet goed van de grond komen. In 1934 overlijdt de Pasja van het glas zeer plotseling in Cairo.

Zijn glasverzameling komt uiteindelijk in het bezit van het RMO, waar nu een aardige tentoonstelling over Anne Tjibbes van der Meulen en zijn collecties is ingericht. Vooral de glazen gebruiksvoorwerpen uit Egypte en Rome zijn interessant. Ook toen al was glas ‘verpakkingsmateriaal’, om bijvoorbeeld parfum of make-up poeder in te bewaren. Maar er zijn ook glazen amuletten en uiteraard diverse drinkgerei. Verrassend is de grote lichtbak met veelkleurig glas. Het zijn scherven van vaatwerk en fragmenten mozaïekglas uit de eeuwen rond het begin van onze jaartelling. Je zou er zo een screensaver of bureaubladachtergrond van kunnen maken...
De tentoonstelling besluit met het hier afgebeelde citaat, wat ik mooi vond passen binnen mijn glasambassadeurschap.

Bij de tentoonstelling verscheen een zeer fraai uitgegeven boekje in twee talen: Pasja van het Glas / The Pasha of Glass. Prijs € 9,95.

Flessen en flesvormen

De Spaanse wijnproducent Torres is druk bezig met flessen! Decanter meldde onlangs dat Torres het gewicht van de flessen voor Sangre de Toro en Viña Sol met bijna 17% heeft kunnen terugbrengen. Als je bedenkt dat ze 18.7 miljoen van dergelijke flessen per jaar produceren, is dit een aardige bijdrage aan de reductie in uitstoot van CO2. Het gaat hier om de flessen met een lange hals, zonder schouder, het zogenaamde Bourgognetype. Je kunt de nieuwe, lichtere flessen van de Viña Sol 2008 al in de supermarkt aantreffen!
Ook voor flessen van het Bordeauxtype (voor de chiquere wijnen) wordt gekeken naar gewichtsreductie. Hier zal het gaan om 5.1 miljoen flessen per jaar.

Tegelijkertijd stuurt Club Torres mij haar Nieuwsbrief, over het hoe en waarom van de verschillende flesvormen. Leuk om te weten bijvoorbeeld dat port en Bordeaux flesvormen hebben met een stevige schouder, om het bezinksel van de wijn op te vangen bij het uitschenken. Uiteraard stamt dit uit een tijd dat deze wijnen áltijd bezinksel vertoonden, wat tegenwoordig met moderne filtermethodes lang niet altijd meer voorkomt.
Andere hedendaagse vormen zijn vaak geografische en historisch bepaald. Zo maakte men in Duitsland vanouds lange slanke flessen, en kent Italië de fiasco, bekend van de Chianti's in rieten omhulsel. Gelukkig wordt er ook met allerhande flesvormen geëxperimenteerd. Zo introduceerde Churchill Port onlangs een hele nieuwe lijn met flessen, voor de witte, de 10 jaar oude en de 20 jaar oude Tawny. Voor de Vintage en de LBV blijven flessen met stevige schouders gehandhaafd, want Churchill filtert zijn ports niet!

Glass inspires: Riedelwijnglazen

Alweer enige maanden ben ik glasambassadeur. Ik heb al geschreven over eten van glas en plastic, over glas op de rommelmarkt, over wijn in pak of glazen fles. Friends of Glass vraagt mij nu iets te schrijven over wat ik zo inspirerend vind aan glas. Maar voor ik dat doe, wil ik eerst nog wat kwijt. Een dag of wat geleden startte op Foodlog namelijk opnieuw een discussie over de glazen wijnfles versus andere verpakking, dit maal de petfles. Steeds meer wijn wordt in kunststof flessen aangeboden, vooral wijnen die in enorme hoeveelheden door grote wijnmultinationals worden gemaakt. De voordelen voor milieu en transport lijken gigantisch te zijn: veel minder CO2-uitstoot bijvoorbeeld. Het gewicht van de flessen is veel minder, en ze schijnen nog beter recyclebaar te zijn dan glas ook. Voor het omsmelten van glas is voornamelijk energie nodig, bij het recyclen van kunststoffen komt energie vrij, die weer gebruikt kan worden.

Kan ik met dit soort berichtgeving nog wel glasambassadeur blijven? Ja, dat denk ik eigenlijk, wel. Aandacht vragen voor glas is de moeite waard, zolang je je ogen maar niet sluit voor de negatieve kanten die er ook aan kleven. Glas en plastic kunnen prima naast elkaar bestaan. Ik geef nog altijd de voorkeur aan glas voor een fles wijn die ik een jaar of vijf wil laten liggen. Maar voor die flessen die ik straks meeneem naar de buurtbarbecue wil ik best plastic kopen. En ik heb glazen karaffen voor het water, tijdens wijnproeverijen, maar ook een plastic kan voor in de tuin of op de camping.

Er blijven echter momenten dat er echt alleen glas op tafel komt: ik open regelmatig een mooie - glazen - fles wijn als het hele gezin om de tafel zit, een fles die al enige jaren in onze wijnkast ligt. En die wijn schenk ik dan vaak in een speciaal Riedelglas, zodat de aroma's van die wijn, een Bordeaux bijvoorbeeld, optimaal tot zijn recht komen.

Dan ben ik gelijk bij wat ik een van de inspirendste glazen voorwerpen vind: de unieke series glazen die de firma Riedel in de afgelopen decennia heeft ontwikkeld voor diverse wijnen en druivenrassen.

Professor Claus J. Riedel was de eerste ontwerper die ontdekte dat het boeket, de smaak, de balans en de afdronk van een wijn worden beïnvloed door de vorm van de kelk van het glas waaruit de de wijn wordt gedronken. Ruim vijftig jaar geleden startte hij met de ontwikkeling van glazen die recht doen aan verschillende soorten wijn. Dit leidde in 1961 tot de eerste serie glazen die ontwikkeld werd in verschillende vormen en grootten. In 1973 werd de nog altijd beroemde Sommeliers-serie geïntroduceerd, waarin voor diverse grote wijnen - Bordeaux, rode Bourgogne, witte Bourgogne etc.. - een apart glas was ontwikkeld. Zo is het Bourgogneglas veel boller en lager dan het Bordeauxglas.

Het ontwikkelwerk werd daarna voortgezet door zoon Georg, en inmiddels is al weer een volgende generatie Riedel in de firma actief, de elfde vanaf het begin van de firma rond 1750.
Er zijn diverse nieuwe series, waaronder de Vinum en de O-serie, zonder steel. Maar allemaal uitgaand van het principe dat een bepaalde wijn een bepaalde vorm van het glas nodig heeft.

Zelf deed ik ooit een proeverij met drie soorten glazen: onze gewone wijnglazen, type Gildeglas, een serie machinaal gemaakte Bordeauxglazen van Riedel en een serie handgeblazen Bordeauxglazen van Riedel. Nico en ik kregen er blind wijn ingeschonken. We waren er 100% van overtuigd met drie verschillende wijnen te maken te hebben, waarbij de wijnen in de Riedelglazen krachtiger waren dan die in het gewone glas. Uiteindelijk bleek in alle glazen dezelfde wijn te bevatten, een grote Bordeaux.

We hebben momenteel drie soorten Riedelglazen in huis: voor Bordeaux, voor rode Bourgogne en voor Riesling. Als je dit soort dingen kunt bereiken met glas, dan ben je in mijn ogen toch een ware tovenaar. En je maakt mij niet wijs dat je dat in plastic kunt evenaren.....

Glas, glas en nog eens glas

Glas is op meer dan één manier recyclebaar: gewoon, door het een tweede leven te geven bij een volgende eigenaar of met een nieuwe toepassing, én door omsmelting tot nieuwe voorwerpen.
Over dit laatste gaat een vrolijk filmpje van Hank the Glass Bottle. Hank is zijn leven - heel toepasselijk natuurlijk - begonnen als wijnfles, heeft de alcohol enige tijd afgezworen, maar is later toch weer aan de wijn gegaan. En Hank heeft een missie: je hoort en leest er alles over in het filmpje en de informatie eromheen.
Het is te groot voor dit blog, maar je vindt het op YouTube en op site van de Friends of Glass.


Dat andere tweede leven trof je vorige week donderdag weer door het hele land aan. Het leuke van veel rommelmarkten voor mij is niet alleen de grote hoeveelheid boeken, maar ook de stapels afgedankt glaswerk. Bijna iedere verkoper op een vrijmarkt of kinderbraderie heeft wel een paar oude wijn- of bierglazen, een leuk flesje of een glazen vaas staan. Ik móet altijd even snuffelen, op zoek naar die ene vondst. Soms heb ik geluk, soms ook niet. Dit jaar was de glasoogst 0, maar dat werd weer vergoed door de bowlschaaltjes van Lizet.

Bag-in-box: voor en tegen

Recent woedde op Foodlog een discussie over de voor- en nadelen van een bag-in-box. Zo'n doos waarin een zak van kunststof zit waarin wijn aangeboden wordt. Je tapt de wijn door middel van een kraantje aan de zak.

Genoemde voordelen van de bag-in-box, of bib, waren:
- wijn blijft langer houdbaar omdat er geen lucht bij komt;
- bib is milieuvriendelijker dan glazen fles;
- wijn in bib is goedkoper.

Tijdens de discussie heb ik mijn voorkeur voor de glazen fles verdedigd, al betekent dat helemaal niet dat ik tegen bag-in-box ben. Een bag-in-box kan handig zijn op feesten, bij openluchtbijeenkomsten als de familiebarbecue etc... Er zijn alleen een aantal nadelen aan bib die mij toch voornamelijk voor de glazen fles doen kiezen. En hang me niet op aan de volgorde van de argumenten. Daar zit geen rangorde in!

- Een bib is onhandig in de ijskast. Ze passen er wel in, maar nemen veel ruimte in. De kleinste bevat namelijk toch altijd nog drie liter wijn, of het equivalent van vier flessen. Dat brengt mij bij mijn volgende bezwaar.

- Ik heb helemaal geen zin om dagen achter elkaar dezelfde wijn te drinken. Ik wil iets pittig roods bij de gegrilde worstjes, iets wits bij de asperges, een mooie pinot noir bij mijn Bourgondische stoofschotel, een glaasje rosé in de tuin en cava de volgende dag als de buren langskomen. Dan zou ik dus al vier pakken open hebben, plus nog een fles bubbels. Waar laat ik al die open pakken? Want die drink ik samen met Nico niet in een dag (niet eens in twee) op. Blijft wel goed, zeggen de voorstanders, maar mijn ervaringen (ik geef toe: n=1) zijn negatief. Een geopende rosé in Vindicube vond ik na vier dagen niet meer lekker, vlak.

- Komen we bij de milieu-aspecten: niemand heeft me nog kunnen vertellen wat de energiebalans van beide verpakkingsmaterialen is. Glas is volledig recyclebaar, maar dat kost veel energie (hete ovens). Het papier van de bib is recyclebaar, maar is de kunststof zak dat ook? Of breekt die helemaal af? Geen idee, en de specialisten werden het niet eens op Foodlog.

- Komt verder nog bij: wie zegt mij dat kunststof dat langere tijd met een zure vloeistof als wijn in contact staat, daar geen stoffen aan afgeeft? Van glas weet ik zeker dat dat niet zo is.
Argumenten als dat een mens al jaren voedingsmiddelen (melk bijvoorbeeld) uit pakken nuttigt, veeg ik onder de tafel. Dat zijn namelijk meestal voedingsmiddelen die er niet langer dan een paar dagen in doorbrengen (tenminste, dat is meestal wel de bedoeling).

- Wijn in bib is goedkoper, ja dat wel. En het is ook goedkoper voor de producent: scheelt dure kurk, dure fles, duurder transport. Maar tot nu toe worden ook alleen de minste kwaliteiten wijn in bib aangeboden. De kwaliteit stijgt en schijnt zelfs goed te zijn in landen als Frankrijk en Spanje, maar de Swartland Cape Red die AH in bib heeft, wil ik toch echt niet drinken. Totdat de wijnen in Nederland in bib van hogere kwaliteit worden, zal ik dus niet experimenteren. Misschien straks, op vakantie in Zweden.....

- En ik vind een fles gewoon mooier! Ik ben dol op flesjes en potjes van glas, hergebruik regelmatig glas als vaasje, voorraadpotje of waxinelichthouder. Een glazen fles wijn op tafel, met mooi etiket, staat uitstekend, naar mijn idee. Tuurlijk, je kunt de wijn uit bib in een karaf tappen (komt hij toch weer in glas...), maar heb je wel eens een karaf moeten afwassen? Lastig hoor ;-)

Samenvattend: ik kies voorlopig voor een glazen fles wijn van 0,75 cl, om esthetische, culinaire en emotionele redenen en omdat de hoeveelheid wijn in een fles precies goed is voor twee personen. En zolang de milieu-aspecten niet opgehelderd zijn (ik zal me verder verdiepen, beloofd), blijf ik kiezen voor inert, schoon, recyclebaar glas!

Tot slot, voor de liefhebber: ook in de VS is de bag-in-box in opkomst. Men schijnt er over de vooroordelen heen te komen. Nu ik nog ;-)

Wijndrinken uit glas en plastic

We waren het er gisterenavond volmondig over eens: wijn uit een plastic glas ruikt niet en smaakt niet! In het kader van mijn glasambassadeurschap organiseerde ik een etentje met een select groepje medebloggers. De Friends of Glass hadden mij gevraagd met het door hen toegezonden servies van deels plastic, deels glas, een etentje te organiseren, waarbij uiteraard gediscussieerd zou worden over glas versus plastic. Of de organisatie helemaal blij is met onze bevindingen weet ik niet. Maar laat ik eerst de avond beschrijven.

Lizet, Edith en Ariane arriveerden rond 17.00 uur, zodat we nog heerlijk in de tuin konden genieten van het zwoele weer. Met een glaasje cava en diverse Spaanse hapjes werd het ijs gebroken en de kennismaking uitgebreid. Al snel ging het gesprek over kruiden uit de tuin, koksopleidingen op het ROC, glutenvrij eten, oude 17e-eeuwse glaasjes en fruitbomen.

Maar vervolgens moest er gewerkt worden: ik schonk voor iedereen twee glaasjes cava: één in een gewone flute van glas, een tweede in een partyglaasje van plastic. En we waren het er snel over eens: hoe schattig het plastic fluitje ook is, het ligt te licht in de hand en de wijn heeft er een andere geur in dan in echt glas. Bovendien reageren ook de bubbels anders. Bij de een waren de bubbels sneller weg in het plastic glaasje, bij de ander in de glazen flute..... Onze conclusie: voor een feest met veel mensen is zo'n partydingetje uitstekend, maar geef ons maar cava in een glas. (Geproefd: Montcadi Brut, Margaret Wines, € 8,95)

Als ludiek element was er de glasquiz. De vragen (en antwoorden) waren grotendeels afkomstig van de Friends of Glass, maar ik had ook eigen vragen toegevoegd. Wist je bijvoorbeeld dat de oudste wijnfles met inhoud uit circa 325 na Chr. stamt? Hij werd gevonden in de Pfalz, in een Romeinse sarcofaag. Je kunt de fles bewonderen in het Historisches Museum in Speyer. Lizet was de glorieuze winnaar van de quiz, met een score van 6.5 vraag goed van de 13....

Inmiddels had Nico de aspergesalade gereed, en konden we binnen aan tafel. De salade aten we van glazen borden, maar werd geserveerd vanuit een mooie plastic schaal; de wijn werd uit zowel plastic als glas gedronken. Brood en crackers werden geserveerd in glazen schalen. Zelf moest ik erg wennen aan de glazen borden, het maakt wel veel lawaai bij het eten met metalen bestek.
Wederom was het de wijn die voor de meeste discussie zorgde. Zowel de Vernaccia di San Gimignano als de Zuidfranse Marsanne gaf in het plastic glas maar heel weinig van hun bouquet prijs. Sommige aanwezigen roken zelfs het plastic. Alleen in het glazen glas kwam de wijn tot zijn recht. Dan pas rook je het frisse fruit en alles wat er nog meer in de neus te ontdekken viel (mineraliteit voor de Vernaccia bijvoorbeeld). Bovendien kwam de wijn uit het plastic glas al snel lauw, laf en vermoeid over. Het plastic nam veel sneller dan het glas de temperatuur van de omgeving aan, waardoor de wijn sneller opwarmde in plastic.

Het dessert - twee soorten sorbetijs met verse Hollandse aardbeien, Marokkaanse frambozen en zelfgebakken schuimpjes - serveerde ik op witte plastic borden. We vonden allemaal dat dit toch wel een hoog campinggevoel opleverde. De smaak van het dessert werd niet beïnvloed door de borden, maar eten van plastic voegt niet toe aan de feestelijkheid van het geheel. De zoete Manseng d'Octobre hebben we daarom alleen maar in glas geproefd, plastic wijnglazen hadden inmiddels voor ons afgedaan!

Glas heeft na deze avond nog altijd onze voorkeur. Glas straalt sfeer en klasse uit, met plastic voel je je snel op camping of zeilboot. Glas heeft een rijke geschiedenis en is volledig recyclebaar, nog meer pluspunten. En voor wijn zijn we unaniem: wijn hoort in glas! Net als Nico en ik bleek ook Lizet in haar bagage altijd twee echte wijnglaasjes mee te nemen, heel voorzichtig gewikkeld in washandjes. Gaan we vliegen mogen dat zelfs ook steelloze Duralex glaasjes zijn. Maar wijn drinken uit plastic, nee, daar beginnen we niet aan.

Voor eten, serveren en voorraadbeheer zien we echter ook de voordelen van plastic: minder snel breekbaar en veel lichter bijvoorbeeld.

Foto's van ons etentje zijn te bewonderen op Flickr. Lizet, Edith en Ariane zullen ook verslagen maken, en hier op Wijnkronieken kom ik binnenkort nog kort terug op wat aspecten van de avond. Met dank aan de Friends of Glass, voor het idee en de uitgebreide set attributen om een geslaagd avondje te organiseren.

Update 13 april: Verslag van Lizet op Foodlog vind je hier.
En van Ariane uiteraard in de Herberg.
Update 15 april: Edith's verslag alhier.

Eten én drinken van glas en plastic

Zaterdag gaat het gebeuren, de eerste activiteit als Ambassadeur van het Glas. Enige weken terug kreeg ik een enorme mand met inhoud thuisbezorgd: in de mand genoeg servies om een gezellig dineetje te organiseren. Een deel van het servies is plastic, een ander deel glas. Het is namelijk de bedoeling dat ik met een aantal vrienden en/of medebloggers ga eten en drinken van glas én plastic, waarbij we de verschillen in ervaring met de beide materialen noteren.
A.s. zaterdag komen Ariane, Lizet en Edith daarom bij mij eten én drinken; uiteraard zal ik ze vragen om op hun eigen blogs ook iets over het dineetje te schrijven. En aangezien Wijnkronieken een wijnblog is, zal er veel aandacht zijn voor wijnproeven uit glas én uit plastic.
Zelf heb ik geen foto gemaakt van de prachtige mand - die is snel in gebruik genomen door dochterlief! Maar een mede-ambassadeur deed dat gelukkig wel: kijk vooral even op Küchenlatein, een leuk Duits kookblog, waar de gigantische mand en zijn inhoud staan te pronken. De foto hierboven van de inhoud van de mand leende ik van El Aderezo, een Spaans kookblog.
Alle overige Glasambassadeurs vind je hier: een indrukwekkende lijst van bekende (hallo Ryan in Barcelona) en onbekende bloggers.

Foto: El Aderezo

Glas uit de beerput

Eigenlijk weet ik heel weinig van glas: alleen dat zand nodig is als grondstof. En toch loop ik in musea altijd even naar vitrines met gebruiksglas, of het nu Romeins, Boheems of Nederlands is.

In de twintigste eeuw had Nederland, en dan met name Leerdam, een grote reputatie op het gebied van glaswerk. Voor de Leerdamfabrieken ontwerp A.C. Copier bijvoorbeeld zijn beroemde Gildeglazen. Bij veel proeverijen in wijnminnend Nederland wordt nog altijd van dit simpele maar zeer doeltreffende glas gebruik gemaakt.

Nederlands reputatie was niet altijd zo groot: in het schitterende Drank & Drinkgerei van Cora Laan lees ik dat de glasindustrie in Nederland in de 18e eeuw slechts flessen voortbracht. Alleen in Den Bosch stond nog een fabriekje dat goede wijnglazen vervaardigde. Wijnflessen, kelderflessen (vierkante flessen die in een houten kistje pasten) en distilleerkolven, dat werd er hier gemaakt. Drinkglazen werden uit Engeland en Duitsland geïmporteerd.

Hoe we dat weten? Uit oude beerputten! Menig archeologische opgraving in onze historische binnensteden heeft beerputten blootgelegd, en in die beerputten is regelmatig drinkgerei gevonden, van complete glazen tot kapotte kelken en stelen. Onze voorouders gebruikten hun toiletten ook als afvalput, waardoor er zaken als kapotte huisraad in gevonden wordt. Nauwkeurig onderzoek van al die resten heeft vastgesteld waar dat glaswerk vandaan kwam. Wat een kik lijkt me dat, om zo'n beerput op te graven en dan prachtige roemers, gedraaide glazen voeten, oude flessen en nog veel meer te vinden. Soms denk ik dat ik beter archeologie had kunnen gaan studeren....

Cora Laan, Drank & Drinkgerei. Een archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek naar de alledaagse drinkcultuur van de 18e-eeuwse Hollanders, De Bataafsche Leeuw, 2003

Ontkurkt - Lamp van wijnglas

Gezien op Zestz (mijn favoriete bron voor leuk food-, shop- en soms ook wijnnieuws): deze hanglamp van Dutch Design Studio Ooms. Lijkt me leuk om op een rijtje van een stuk of drie, vier naast elkaar op te hangen.
Met ledlampjes, zodat je ook straks als de gloeilamp verboden wordt, van deze lamp kunt genieten. De lamp kost € 85,00 en is te bestellen via de makers.

Glas in de wijnindustrie

Sinds een weekje of wat mag ik me dan glasambassadeur noemen, dat betekent nog niet dat ik alles al weet over glas. Zo schrok ik behoorlijk van een berichtje uit Bordeaux. Het blijkt dat de productie van glazen flessen namelijk een heel groot aandeel levert in de totale uitstoot van broeikasgassen. Jammergenoeg staat er niet bij wat de productie van andere containers aan uitstoot zou opleveren. Dat zijn zaken die ik de komende maanden voor het voetlicht wil brengen.
Gelukkig is het aandeel van de glasproductie ook een van de eerste zaken die aangepakt gaan worden. Er zal veel geïnvesteerd worden in de productie van lichtere flessen, bijvoorbeeld. En terecht, want wie zit er nu te wachten op die nodeloos zware flessen? Glas heeft nog altijd veel meer uitstraling dan plastic of blik, maar die uitstraling kan ook bereikt worden met lichtere flessen.

En wist je dat door een ton glas te recyclen, je 315 kg koolzuurgas (CO²) kunt besparen? Er zijn wijnlanden die dat al inzien: Spanje heeft zoveel glasbakken staan dat 90% van de bevolking zijn glas er in kwijt kan.

Voor de liefhebbers hieronder het totale bericht over de broeikasuitstoot in Bordeaux, dat gelukkig niet alleen over glas gaat.

"Het Conseil Interprofessionel du Vin de Bordeaux (CIVB) is zich bewust van de milieu-impact van de bedrijfstak en voert al meer dan 20 jaar een beleid voor duurzame ontwikkeling van de wijnsector. In het kader hiervan heeft het CIVB in 2008 de Bilan Carbone® (CO² evaluatie) van bordeauxwijnen gelanceerd.

De Bilan Carbone® van de bordeauxwijnen meet alle directe en indirecte activiteiten van de sector gedurende een jaar, van de productie tot de verkoop van wijnen, en berekent de broeikasgassen die hierbij vrijkomen. Na 9 maanden onderzoek is de uitslag bekend. De totale uitstoot in Bordeaux komt overeen met 203.000 ton CO² equivalent. Ter vergelijking: de Franse bevolking (61,9 miljoen inwoners) is goed voor een gemiddelde uitstoot van ongeveer 155 miljoen ton CO²-equivalent per jaar, ofwel 2,5 ton CO² equivalent per inwoner van Frankrijk per jaar.

Door de steeds strengere milieueisen en economische omstandigheden zal ook Bordeaux maatregelen moeten nemen met betrekking tot de uitstoot van broeikasgassen in de wijnbouw. Naast de acties die al enige tijd plaatsvinden op het gebied van duurzaamheid, is er nu ook een klimaatplan opgesteld om de uitstoot van CO² te verminderen.

Klimaatplan voor Bordeaux 2020:
- 20% vermindering van de totale uitstoot in de gehele sector
- 20% energiebesparing
- 20% recycling van energie
- 20% waterbesparing

De strategie
Allereerst zijn alle betrokken wijnboeren en andere professionele organisaties gemobiliseerd. Zij werken zowel individueel als collectief om de CO² uitstoot te reduceren. Tot en met 2020 legt het CIVB de nadruk op het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen bij de binnenkomende materialen, bijvoorbeeld glas, het transport van de wijn en de gebruikte energie tijdens de wijnproductie. Het totale aandeel van binnenkomende materiaal aan de uitstoot is 43%. Daarvan is het grootste gedeelte toe te schrijven aan glas, vanwege de energie die nodig is voor de fabricage van de wijnflessen (49% met 42 600 ton CO² equivalent). Het doel voor 2020 is het verminderen van de uitstoot in deze categorie met 15 000 CO² equivalent. Dit kan bereikt worden door onder andere het fabricageproces te verbeteren waardoor er lichtere flessen geproduceerd kunnen worden. Ook karton moet op een duurzamere en efficiëntere manier gebruikt gaan worden, bijvoorbeeld door de omvang van de verpakkingen aan te passen, zodat de gebruikte transportmiddelen zo efficiënt mogelijk kunnen worden ingeruimd.

In de wijnbouw worden verschillende transportmiddelen gebruikt. Het vervoer van de wijnen naar de klanten is goed voor bijna tweederde van de uitstoot in deze categorie (24 100 ton CO2 equivalent). De levering van materiaal dat nodig is voor de wijnbouw en alles daaromheen komt op een tweede plaats met 7 101 ton CO² equivalent. Ook worden wijnen via vliegverkeer vervoerd. Dit levert 3 500 ton CO² equivalent op. Hierbij moet opgemerkt worden dat de emissiefactoren van het luchtvaartverkeer 100 tot 500 keer hoger liggen dan die van het scheepvaartverkeer. In 2020 zou de uitstoot van CO² door het vervoer moeten zijn afgenomen met 5 000 CO² equivalent. Dit moet worden bereikt door het transport over water vanaf Bordeaux te bevorderen en het binnenlandse vervoer van flessen per trein in plaats van per vliegtuig te laten verlopen.

Het derde aandachtsgebied beslaat het energieverbruik in de wijnbouw zoals stookolie, gas en elektriciteit. De uitstoot moet in 2020 zijn gereduceerd met 5 000 ton CO² equivalent. Acties die dit kunnen bewerkstelligen zijn milieuvriendelijker rijden met landbouwvoertuigen, het bevorderen van het gebruik van alternatieve energiebronnen als wind- en zonne-energie en het beter isoleren van gebouwen.

Daarnaast kan er ook veel CO² uitstoot voorkomen worden door duurzamer om te gaan met de takken die overblijven na de oogst. Nu worden deze meestal verbrand en daarna vermengd met de grond, maar het zou milieuvriendelijker zijn de wijntakken te gebruiken als brandstof om wijnkelders, kantoorgebouwen en woonhuizen mee te verwarmen. In 2020 zou hierop 10.000 ton CO² equivalent bespaard moeten zijn."

Bron: Sopexa