Cava-overpeinzingen

Zo'n twee jaar geleden begon ik aan een ontdekkingstocht langs Nederlandse importeurs: waar vind je cava anders dan Freixenet en Codorniú, de twee grote reuzen op gebied van cavaproductie. Mijn belangstelling voor deze Spaanse mousserende wijn was gewekt in Barcelona, waar ik diverse heerlijke voorbeelden proefde.

Inmiddels is cava in Nederland aan een opmars bezig, gelukkig. We hebben een groot cava-event in Scheveningen gehad, en bijna iedere wijnhandel heeft tegenwoordig wel een cava van een kleinere producent in zijn of haar assortiment. De opmars wil nog niet helemaal doorzetten, maar dat heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat mousserende wijn nog altijd een luxe imago heeft. En van luxe zijn wij nuchtere laaglanders niet altijd gediend, zo lijkt het wel. Zelf vind ik dat er niets gaat boven een glas koele verkwikkende cava na een dag hard werken. Even een beetje zon in mijn glas, even een vrolijke dorstlesser die lichaam en geest goed doet.

Twitterproeverij

Ik heb ooit beloofd de balans op te maken en een overzicht te maken van al die heerlijke cava's die ik ontdekt had. Het is er nooit van gekomen, om allerlei redenen. Een daarvan is dat ik nog wekelijks nieuwe huizen en merken ontdek!

Wel kan ik een aantal conclusies uit die hele zoektocht trekken; conclusies die nog eens versterkt werden door de recente cavaproeverij via Twitter. Danielle le Bos van WinePearls besloot dat het tijd was cava nog eens een promotioneel zetje te geven en organiseerde op donderdagavond 10 februari om 20.00 uur een virtuele proeverij. Daar deed ik natuurlijk van harte aan mee. Het was de bedoeling dat iedereen gewoon een cava voor zich had, maakte niet uit welke, en daar vrolijk over ging twitteren. Zo'n 15 mensen deden mee, wat leidde tot ongeveer 150 tweets. Niet slecht, voor een eerste Nederlandse twitterproeverij. Er was zelfs iemand bij die in Noord-Spanje woont en nu heeft ontdekt hoe lekker cava is ;-)

Pinot noir en chardonnay

Zelf had ik twee cava's geopend die avond: van Bodega Juanitos uit Haarlem had ik de Rosé Done's van het huis Raventós Rosell, laten komen, een Brut Nature van 100% pinot noir. Daarnaast Le Vin Coeur des Bulles, een cava die geen cava heet omdat de producent geen zin heeft in alle administratieve rompslomp. Deze door het Belgische Wijnfolie geïmporteerde biologische Brut Nature is gemaakt van 100% chardonnay, en heeft duidelijk wat lucht nodig om volledig tot zijn recht te komen.

Ik vond het prima cava's, maar.... ze zijn beide niet gemaakt van de traditionele druivenrassen. Dit zijn macabeo, xarel.lo en parellada voor wit en trepat, grenache of monastrell voor rood. En juist in die traditionele druivenrassen, vooral de witte en de trepat, vind ik de karakteristieken die cava cava maken: zonnig en vrolijk, dorstlessend en verkwikkend.

Conclusie 1

Er zijn absoluut cava's met chardonnay of pinot noir die de moeite waard zijn (ik heb ze geproefd op het cava-event in Scheveningen), maar de traditionele druivenrassen blijven toch mijn voorkeur houden. En dat is de eerste en belangrijkste conclusie van mijn zoektocht, gesterkt door de recente twitterproeverij.

Conclusie 2

Een tweede conclusie is dat cava genoeg producenten kent om telkens weer nieuwe ontdekkingen te doen, gelukkig ook in Nederland. Er waren mensen tijdens de proeverij die een cava voor zich hadden die ik nog niet kende (maar niet lang meer) ;-)

Conclusie 3

En een derde conclusie is dat 15 mensen die via Twitter meededen blijkbaar geen moeite hadden een cava te vinden, die ook nog eens anders was dan de cava's van de andere deelnemers: cava heeft zijn weg naar de Nederlandse wijnwinkels gevonden, en is voldoende verkrijgbaar! Mijn advies: als er volgende keer weer een verjaardag te vieren is of jubilaris in het zonnetje gezet moet worden, neem dan cava. Het is er, is lekker én betaalbaar.

Verslagen van het event vind je onder andere bij WinePearls en op het blog van het Wijninstituut.

Castillo Perelada, cava en Dalí

In mijn serie over cava heb ik de grote jongens nog altijd niet behandeld: Freixenet en Codorniú. Een bezoekje én een blogje moet er nog een keer van komen, dat beloof ik. Een andere grote cava-jongen, ook al heel wat decennia actief, is Castillo Perelada. Het huis produceert zo'n 6 miljoen flessen per jaar. De hoofdvestiging van het cava- en wijnhuis ligt niet vlakbij Barcelona, maar veel noordelijker, in Empordá, bij Figueres en de Costa Brava, waar de kunstenaar Salvador Dalí een huis (huizen) en een museum had (en heeft). Dalí was dol op de rosé cava van Castillo Perelada en liet zich er diverse malen mee fotograferen. Gasten die Dali bezochten in zijn huis in Port Lligat werden begroet met een glas Castilla Perelada Rosado.

Middeleeuws kasteel
Het wijnhuis Castillo Perelada is gevestigd in een middeleeuwse kasteel in het stadje Perelada, waar in de 14e eeuw de Karmelieten leefden. De wijntraditie van het kasteel gaat eveneens terug tot die tijd, en zelfs wel verder. Maar de geschiedenis van het huis Castillo Perelada begint in 1923, toen Miquel Mateu de gebouwen kocht. Zijn doel was de wijntraditie nieuw leven in te blazen; al snel werd er ook cava gemaakt, in die tijd razend populair in Europa.

Ook in Perelada ben ik nog niet op bezoek geweest, maar Castillo Perelada-wijnen zijn in Nederland goed verkrijgbaar, onder andere via www.spanjewijn.nl en Noordman Wijnimport. Op het cava-event op 16 juni in het Kurhaus proefde ik diverse cava's van Castillo Peralada, bij een stand van Noordman Wijnimport. Dé kans om nu eindelijk eens die beroemde cava van Dalí te proeven.

Cava line-up
Een 21ste-eeuwse versie van Dalí's cava rosé stond koud in het Kurhaus: Castillo Perelada Brut Rosado, van 60% trepat, 20% monastrell en 20% pinot noir. Een stevige droge cava, fruitig en gemaakt op zijn kleur, die in het glas wel even nodig heeft om los te komen. Aroma's van kersen en rood fruit, stevige bubbels (prijs bij Noordman € 11,20; de rosé wordt ook beschreven in mijn Wijnwebwinkelgids, verschijnt november 2010).



Een uitstekende, gerijpte cava was ook de Gran Claustro Brut Nature 2006, met tonen van drop en laurier, waaraan je bleef ruiken. Gebruikte druivenrassen zijn chardonnay (50%), xarello(30%) en parellada (20%) (prijs bij Noordman circa € 20,- / € 25,-). De naam is afkomstig van de plaats waar de cava rijpt: in de kelders van het oude kasteel, waar ook de Karmelieten hun wijnen bewaarden.

Een derde cava was de Brut Nature Cuvée Especial 2007 (prijs onbekend): parellada, macabeo en chardonnay. Lekker droog, notige aroma's, zuiver en fris, wordt alleen gemaakt in goede jaren.

Ik eindig met de minste van de vier geproefde cava's, de Brut Reserva, van macabeo, xarello en parellada. Een echte instapcava; goed gemaakt, prettig, maar niet heel spannend, een beetje commercieel zelfs (prijs € 10,50).

Bovenste foto: Standbeeld van Dalí aan de boulevard van Cadaques, vlakbij zijn huis in Port Lligat.



.

Arrels Blanc Jove - Wijn met wortels

Je zou het soms vergeten, maar rondom Barcelona maken ze niet alleen bubbelende cava, maar ook stille wijnen. Die traditie gaat eeuwen terug, nog verder dan de Romeinen. In een grot in het dorpje Begues, op het terrein van cavahuis Montau de Sadurní, zijn nog niet zo lang geleden zelfs druivenpitten gevonden uit circa 1500 voor Chr.

Cava is er sowieso pas sinds de tweede helft van de 19e eeuw. Veel cavahuizen van nu zijn nog weer later ontstaan: na de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld (veel middelgrote bedrijven), of zelfs pas in de jaren '70-'80 van de 20ste eeuw (kleine familieondernemingen).

En dan zijn er ook nog de huizen die al sinds eeuwen wijn maken, maar pas in de jaren '80 dankzij Spanje's toetreding tot de EU overgegaan zijn op commercialisatie en gebottelde wijn. Zo'n huis is het hierboven genoemde Montau de Sadurní, in Begues. Al in 1542 wordt de familie Sadurní genoemd, in een oude oorkonde die nog altijd trots in het restaurant van het landgoed getoond wordt. Eeuwen werd op de masia alleen wijn voor eigen gebruik gemaakt (en misschien wat voor verkoop aan de buren). In en om het oude huis staan nog allerhande werktuigen en persen opgesteld die getuigen van die lange wijnmaakgeschiedenis. In de 20ste eeuw werd ook wijn in bulk geproduceerd, om pas rond 1980 met kwaliteitswijn en cava te beginnen.

Van Montau de Sadurní proefde ik recent de Arrels Blanc Jove 2009, een frisse witte wijn van hoofdzakelijk xarello. In de neus heel bloemig, met hints van perzik, bloesem en andere zachte tonen. In de mond fris en vol, met een prettige afdronk. Echt een wijn voor alledag en ieder moment, zonder simpel te zijn. Arrels bekent 'wortels' in het Catalaans. De naam verwijst naar lange geschiedenis van de Sadurní-familie en de uitgebreide stamboom, waar de familie uitermate trots op is. Niet iedereen kan zijn stamboom tenslotte terugvoeren tot 1530!

De wijnen en cava's van Montau de Sadurni zijn nog niet in Nederland verkrijgbaar.

Over cava met chardonnay en met kaas

Een evenement met 18 importeurs of producenten van cava, dat mocht ik natuurlijk niet missen! Op 16 juni organiseerde Vinos de Espana in samenwerking met Ghislaine Melman een eerste cava-event in het Scheveningse Kurhaus. Na mijn cavaspeurtocht van afgelopen anderhalf jaar en het reisje naar San Sadurní d'Anoia en Vilafranca stemt het me heel tevreden dat cava nu toch eindelijk meer bekendheid in Nederland gaat genieten. En het evenement heeft me ook weer nieuwe dingen geleerd. Zoals het feit dat ik cava met chardonnay toch wel ben gaan waarderen én dat cava uitstekend combineert met kaas!

Chardonnay
Het liefst drink ik een Brut Nature van de drie traditionele druivenrassen: parellada, macabeu en xarel.lo. Maar een paar procent chardonnay erbij kán ook best interessant uitpakken!
Bijvoorbeeld in de prettige en frisse Brut Nature van Bodegas Parato (Icarius), waar 7% chardonnay aan de bekende mix is toegevoegd. Waarom ze dat doen? De antwoorden verschilden nogal. Bij Bodegas Parato vertelden ze me dat het om de volheid van de wijn ging, dat beetje extra, de bite. Dat laatste vind ik niet overtuigend, maar goed.


Bij Heretat Mas Tinell (Van Broekhuizen) – met hun geweldige Brut Nature Reserva Carpe Diem 2004 en de Extra Brut Cristina Gran Reserva 2004, geschonken bij het huwelijksdiner van de Infante Cristina - gaf men gewoon eerlijk toe dat iedereen het doet, dus zij ook. Sinds Codorniú er mee begon, om een stijl cava te maken die dichter bij champagne ligt, zijn velen hen gevolgd, uit marketingoogpunt.
Bij de stand van Castillo Perelada (Noordman), waar ik apart nog op terug kom, gaf men er nog een andere reden: door chardonnay zou cava langer houdbaar blijven. Hmm, al helemaal niet overtuigend, want ik heb cava's op van alleen parellada, macabeu en xarel.lo die vijf jaar op de latjes (rima) hebben gelegen, en geweldig waren. De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden, zoals zo vaak.

De beste cava's waar chardonnay aan toegevoegd was, waren voor mij de Gran Reserva Extra Brut Cuvée Antonio Mascaró en Reserva Brut Monarch, beide van Mascaró (CasaCava) én diverse cava's van het biodynamisch werkende huis Eudald Massana Noya (Bourgondisch Lifestyle). Dit huis vond ik echt een ontdekking. Alle cava's waren heel zuiver en fris. Bovendien trof ik vooral in deze cava's weer die zon, die ik zo typerend voor een goede cava vind.

Kaas
Daarbij kwam verder nog dat de cava van Eudald Massana Noya geweldig combineerden met de diverse kazen die René Koelman erbij serveerde. Nooit gedacht dat kaas en cava zo'n goede combinatie zouden vormen. Als absolute topcombinatie was er de Cava Brut Nature Mil.leni Ecologico (met chardonnay!), met een stukje IJsselsteinse Romero: to die for! Romero is een harde rauwmelkse boerenkaas uit IJsselstein en heeft 6 maanden gerijpt in rozemarijn. De IJsselsteinse kaasmaker liet zich inspireren door een Spaanse kaas! Deze cava combineerde ook prima met Napoleon, een schapenkaas uit de Pyreneëen.

Dan was er nog de Cava Brut Familia, een frisse, wat appelige cava met citrustonen, die uitstekend combineerde met een cabra granja, geitenkaas uit midden-Portugal. Tsjonge, wat zijn er toch een lekkere en bijzondere kazen, en wat combineert dat goed met cava.


Als laatste nog één kaas-cavacombinatie: Cava Brut Nature Familia met Achels Blauw, een Nederlandse blauwschimmelkaas. De cava had tonen van koffie in de neus, was fris en opwekkend en gemaakt van de traditionele drie rassen. De combinatie met een blauwschimmelkaas verraste me enorm. Ik vroeg René hoe hij de combinaties maakt: gewoon op gevoel! Hij kent de kazen en de cava's, gaat in zijn hoofd de smaken af en combineert dan. Ik heb nog een boel te leren!

N.B. Toevoeging 20 juni: via Twitter leerde ik nog meer kaas-cavacombinaties. @grapesflavours meldde mij nog een favoriete combinatie: Gorgonzola met cava (maakt het geheel romig in je mond) of Langres met cava! Ze dronken er Cava Zeta bij.

Cava-spijscombinaties

Over tocinillo met cava semi-sec heb ik al geschreven. Net als met stille wijn kunnen de verschillende soorten cava met verschillende gerechten gecombineerd worden. Een eerste kennismaking met cava-spijscombinaties beleefde ik bij het bezoek aan cavahuis Mascaró in Vilafranca del Penedes, waar we ongelooflijk gastvrij werden ontvangen!

Na een rondleiding door de kelders en het 'museum', waar onder andere verouderde apparatuur gebruikt in het bottelingsproces wordt bewaard, genoten we in het proeflokaal van vijf verschillende soorten cava, die we combineerden bij een rijke hoeveelheid hapjes die op tafel verschenen. Al pratend over cava en wijnmaken leerden we veel van Maria, verantwoordelijk voor de verkopen van het cavahuis, en eigenaresse Montserrat Mascaró en haar gezin.

We startten met Brut Nature (Pure), mijn absolute favoriet: gemaakt van 80% parellada en 20% macabeo. Fris, droog, geen enkele gram toegevoegde dosage, heerlijk dorstlessend, geweldig als apéritief. Ik vond deze cava uitstekend passen bij de ham die op tafel stond, en bij de overheerlijke huisgemaakte tortilla (dikke omelet met aardappel). Montserrat Mascaró vond echter dat de Brut Nigrum eigenlijk nog beter bij de omelet paste. Brut Nigrum bevat 60% parellada, 30% macabeo en 10% xarel.lo. Dit laatste druivenras zorgt voor wat meer structuur in de wijn. Inderdaad was deze iets rondere cava geschikter om te drinken bij de romige omelet, waarin de stukjes aardappel wat zoet overkomen.

De Brut Rubor Aurorae, een rosé cava gemaakt van trepat, ging weer uitstekend met stevige kazen. Om zo te drinken ervoer ik deze cava als iets te lief, waarschijnlijk vanwege de enorme fruitigheid, die na de twee eerste Bruts even wennen was. Maar bij de wat scherpere gele kaas die op tafel stond, was de combinatie uitstekend.

Dan was er de grande seigneur van de avond: Cuvée Antonio Mascaró, een Gran Reserva van 50% macabeo, 35% parellada en 15% chardonnay, uit het oogstjaar 2002. Een zeer serieuze, droge cava, met in de neus tonen van gist en in de mond het kenmerkende kinine-bittertje en wat oxidatiefs. Echt een cava om goed bij te eten: kreeft bijvoorbeeld! Over de vijfde cava, de Ambrosia, schreef ik al eerder.


Het is echt iets om verder mee te experimenteren: cava in combinatie met diverse gerechten. De diversiteit in cava's is dan ook groot, groter dan de Nederlandse bubbelliefhebber beseft. Hopelijk kan het komende cava-event in het Kurhaus daar verandering in brengen. Jammer eigenlijk dat dat alleen voor professionals is. Maar goed, als sommeliers en restaurant-eigenaren daar alvast de vele mogelijkheden van cava leren kennen, is er misschien al een slag gewonnen. Uiteraard zal ik er verslag van doen, van dit event. Wordt vervolgd!

Cava van Mascaró wordt verkocht bij CasaCava.

Ondersteun de bubbelpetitie

Een weekendje cava

In het Pinksterweekend leerde ik een lekker compact én bereikbaar wijngebied kennen: de Penedès, hét cavagebied van Spanje. Cava mag ook op een aantal andere plaatsen in Spanje gemaakt worden, maar hier, in Catalonië en speciaal zuidwestelijk van Barcelona, is waar het allemaal begon. En het wijntoerisme is er sinds enige jaren ook prima georganiseerd!

Cavahoofdstad
Centraal in het gebied liggen de plaatsen San Sadurní d'Anoia en Vilafranca del Penedès. De afstand tussen beide stadjes is dertien kilometer. Als je van de snelweg (A7) naar cavahoofdstad San Sadurní afslaat, ligt de eerste cavaproducent al aan je voeten. De gebouwen van Freixenet vormen een fors industriecomplex, met fraaie 19e-eeuwse panden. Een bezoek schijnt zeer de moeite waard te zijn; er rijdt zelfs een treintje door de uitgestrekte ondergrondse kelders.

Een goede plaats om te slapen in San Sadurní is het Hostal de San Sadurní: een handige centrale plek, zeker aangezien het diner pas heel laat geserveerd wordt in de restaurants. Van die restaurants is Cal Blay een absolute must voor cavaliefhebbers. Zelf heb ik er niet gegeten, maar mijn reisgenoten hadden er een fantastische avond, met bij iedere gang een andere cava. Cal Blay staat dus op mijn lijst voor volgende keer (net als Freixenet, overigens.)


In San Sadurní bezoek je natuurlijk een paar leuke bodega's en proeft er cava! Wij trokken naar El Xamfra, een vrij kleine bodega 'op een hoek' (xamfra betekent hoek). Er zitten volgens mijn zegslieden ruim 200 producenten ín het stadje, en ook nog eens handenvol eromheen. Keuze genoeg dus. De cava ligt in ondergrondse kelders; er wordt gezegd dat je onder heel San Sadurní door kunt lopen. Het stadje zelf verken je in een ochtend. Ga zeker even langs bij Calferu Eno Temptations, om wijnsouvenirs te kopen. (Denk aan oorbellen, armbanden, sleutelhangers, kurkentrekkers, alles heel stijlvol.) Lunchen kun je goed bij L'Ateneu, in het pand van de oude sociëteit van de wijnbouwers: onder andere verrukkelijke tapas en cava's voor een schijntje.


Wijngaarden.. wijngaarden
Vanuit San Sadurní strekken de wijngaarden zich naar alle kanten uit. Trek zeker een dag uit om lekker het land in te gaan, wat te wandelen en bijvoorbeeld cava te proeven bij Capita Vidal, aan de weg van Igualada naar El Pla del Penedès.

Door de wijngaarden en langs ontelbare bekende en minder bekende cavahuizen rijd je naar Vilafranca, een veel groter stadje met een belangrijke regionale functie. In de stad zitten nog slechts weinig bodega's. Mascaró is de bekendste, in een fors huizenblok rondom een binnenplaats. In Vilafranca tref je winkels, de zaterdagse markt, middeleeuwse huizen en paleizen en prachtige 19e-eeuwse gebouwen. En vooral niet te vergeten het Vinseum, een schitterend wijnmuseum. Het museum is momenteel aan het verbouwen, maar de tijdelijke tentoonstelling is van zo hoge kwaliteit dat we er een zeer aangenaam anderhalf uur hebben doorgebracht. De vormgeving is kleurig en modern, de educatieve aanpak verfrissend.


Gebak
Vergeet in San Sadurni of Vilafranca ook niet koffie of thee te drinken bij een patisserie. Gebak maken kunnen ze wel in Catalonië! Of schaf een zak chocolade aan, in de vorm van cavakurkjes en gevuld met likeur...

In een landelijker omgeving kun je de nacht doorbrengen bij Torrelles de Foix. Net buiten dit plaatsje ligt de masia (landhuis) Arianella de Can Coral. Een jong Duits echtpaar verhuurt er kamers en een prachtig appartement. Het uitzicht vanuit het appartement is werkelijk schitterend; zover als je kunt kijken golvende wijngaarden en de bergen aan de horizon. De terrasafscheiding wordt gevormd door oude vaten van het beroemde wijngoed Torres (dat overigens ook in de buurt ligt en waar je een rondleiding kunt boeken.)

Langs de weg van Vilafranca naar Torrelles de Foix tref je verder kastelen en kloosters, uit de tijd dat de ridders van Catalonië nog veel strijd met elkaar voerden (onder andere in Sant Marti Sarroca).


Garraf
Moet je helaas weer richting Barcelona en het vliegveld, neem dan de oude nationale route 340 richting Barcelona en sla ter hoogte van Avinyo Nou af, over de BV 2411 naar Begues. (Niet op de TomTom afgaan, die stuurt je over onverharde wegen over de toppen van de bergen...)
Over een prachtige bosrijke weg rijdt je dan de Garraf in, het gebergte boven Barcelona. Het landschap is er volkomen anders dan tussen San Sadurní en Vilafranca: naaldbos, droge witte rotsen en riviertjes. Ook hier tref je wijnbouwers en cavaproducenten. Wij bezochten de oude masia van Montau de Sadurni aan de rand van Begues, daterend uit de 16e eeuw! De familie Sadurní maakt er nog steeds wijn en sinds de vorige generatie ook cava. Eten kun je in het weekend uitstekend in het restaurant van de masia. Wel even reserveren.

En dan is het tijd voor de terugtocht naar Barcelona. Vanuit Begues rijd je in een half uur naar het vliegveld; even doorrijden en je bent op de Ramblas.

Kijk voor je dit reisje gaat maken even op www.enoturismepenedes.cat. Er zijn veel handige downloads op de site; ter plekke is in veel hotels en restaurants een kaart van het gebied te krijgen, uitgegeven door deze organisatie, met stadsplattegronden en een lijst van producenten, restaurants en overnachtingadressen.

Tocinillo met Ambrosia

In Catalonië zijn ze dol op nagerechten waarin een flinke dosis eigeel is verwerkt. Heerlijk zijn bijvoorbeeld tocinillo, kleine hoopjes eigeel met veel suiker. Catalaanse kinderen zijn er dol op. De reden voor al dat eigeel leerde ik afgelopen weekend, van eigenaresse en wijnmaakster Montserrat Mascaró van het bekende cavahuis Mascaró, gevestigd in Vilafranca. Voor het klaren van de wijn hadden de wijnmakers, vroeger vooral gespecialiseerde kloosterlingen, veel eiwit nodig. Het eiwit bindt de zwevende vaste deeltjes in de wijn en zorgt dat dit op de bodem van het vat of tank neerslaat. Het resultaat is een heldere wijn. De overblijvende eierdooiers werden aan de nonnen gegeven, die ze in de keuken gebruikten en verwerkten tot onder andere zalige 'postres'.

Schenk bij een schaal postres een koel glas Ambrosia, een Cava Semi Seco van Mascaro met net voldoende suiker (33 gram/liter). Puur genieten! Cava's van Mascaró zijn verkrijgbaar bij CasaCava.

De tocinillo liggen met zijn vieren midden op de foto!

Een nieuwe hobby...

Net als van flessen champagne kun je natuurlijk ook de metalen 'caps' bovenop de cavakurken sparen. En dat doen ze dan ook in Spanje! De belangstelling is zo hevig dat bedrijven zelfs speciale presentaties van hun 'plaques' organiseren. Bij Capita Vidal gebeurde dat twee weken geleden, bijvoorbeeld. Aanwezigen konden 'plaques' ruilen, de nieuwe van Capita Vidal bewonderen en van een glaasje cava genieten.

Een zeer bijzondere is de 'plaque' van de afgebeelde fles: de Gran Reserva Fuchs de Vidal, maar dan in een speciale uitmonstering, bedoeld voor het Spaanse hof. Koning Juan Carlos drinkt graag een glaasje Fuchs de Vidal! Aangezien die flessen niet vrij op de markt zijn, zijn de 'plaques' echte collectors items. De koninklijke plaque is de tweede van rechts op de onderste rij van de grote foto boven.

Bodegas wisselen ook regelmatig hun 'caps' (wat is toch het Nederlandse woord?). Bij Montau de Sadurni bijvoorbeeld hebben de twee cava's die het huis maakt – Reserva en Gran Reserva - hetzelfde dopje, maar dat is wel ieder jaar anders. Dankzij mijn cavajaar heb ik inmiddels ook een forse verzameling plaques. Ik ga ze maar eens ordenen, binnenkort.....

Cava's van Mont-Ferrant

Mont-Ferrant Berta Bouzy Extra Brut
Gemaakt van 28% macabeu, 29% xarel•lo, 28 % parellada en 15% chardonnay gerijpt op hout. Alcoholpercentage 12%, minimaal 24 maanden kelderrijping
Ondanks (of dankzij, waarschijnlijk) het tikje restzoet (vreemd in een extra brut, eerlijk gezegd) een zeer prettige wijn: vol, fruitig en zeer dorstlessend. Het deel Chardonnay in de wijn rijpte zo'n drie maanden op Frans eiken vaten, wat de cava inderdaad een wat donkerder kleur en aroma's van vanille meegaf. De afdronk is wel een beetje kort, maar dat mocht de pret bij de Kedgeree (een aangepast Indiaas gerecht waarin makreel, kerrie, wortel en rijst de hoofdrol spelen).



Mont Ferrant Brut Rosado
Gemaakt van 100% monastrell, alcoholpercentage 12%.
Dat rosé cava ook van monastrell gemaakt mag worden, was ik even vergeten. Maar achteraf verklaart dat natuurlijk die kleur.... Voor dit soort cava's moeten ze misschien een nieuwe categorie invoeren: rode cava ;-)

We proefden zo maar door de week Mont-Ferrant Brut Rosado, opnieuw bij een Indiaas recept, met naan (Indiaas plat brood). De combinatie was niet optimaal, maar de wijn hield stand tegen de pittige curry en de naan met koriander en knoflook.
Verbaasd waren we door de kleur: tamelijk cassisrood; met ook in geur en smaak heel licht een hint van zwarte bessen, zonder een moment zoet over te komen. Deze zijdezachte cava bleek elegant en rond, en zeer prettig om te drinken. En weer met zo'n prettig alcoholgehalte, slechts 12%. Ik let er steeds vaker op, zeker door de week!

Conclusie
Mont-Ferrant in Blanes (bij Girona) maakt mooie cava's. Niet de allerbeste die we het afgelopen jaar gedronken hebben, wel de moeite waard om te leren kennen. Jammer dat de website van het huis zo weinig informatie biedt. En dat terwijl Mont-Ferrant een zeer oude en gerenommeerde firma is, daterend uit 1865, las ik elders. Mont-Ferrant is verkrijgbaar bij Vinos i Cavas; prijs van de rosé is circa 11 euro (zeer goede prijs-kwaliteitverhouding!), de extra brut is circa 17 euro.

Foto hierboven: druivenverwerking bij Mont-Ferrant, afkomstig van deze website.

Cava's van Castell d'Or

Hoeveel cava's ik het afgelopen jaar heb ontdekt in Nederland, weet ik op dit moment niet. Het zijn er in ieder geval heel wat: er is absoluut meer, veel meer dan Codorniú en Freixenet. En eigenlijk ben ik in al die cava's nog zelden echt teleurgesteld. De ene cava is wat expressiever dan de andere; sommige hebben meer restsuiker, andere hebben vooral stevige zuren. Maar allemaal hebben ze zon en vrolijkheid, waar we erg gesteld op zijn geraakt. Zozeer zelfs dat we die zon en vrolijkheid misten in een fles andere bubbels die we laatst dronken – een champagne notabene.....

Castell de la Comanda
Diezelfde zon trof ik ook weer in de cava's van Castell d'Or, onder de naam Castell de la Comanda. Ik kreeg er drie toegezonden van Schouten Import, en proefde er inmiddels twee, een Brut en een Brut Rosé. Beide waren het wat strengere cava's dan ik inmiddels heb leren kennen, met stevige zuren. Voor sommige mensen misschien iets te zuur, maar ik vond ze heerlijk verfrissend. Ook het alcoholpercentage van slechts 11,5% beviel goed, evenals de druivenrassen. De Brut is gemaakt van 50% macabeo en 50% parellada, de Brut Rosé van 100% trepat.

Macabeo levert bloemigheid en een matig alcoholpercentage, parellada frisheid en levendigheid. Dat in de assemblage van de Brut geen xarel.lo zat, was wel te merken. De wijn miste iets aan structuur, en ik zou hem niet al te lang laten liggen. (Over het algemeen zorgt toevoeging van xarel.lo voor meer rijpingspotentieel). Het was verder een wijn waarbij je graag iets eet: schaal- en schelpdieren bijvoorbeeld!

De trepat was uitzonderlijk kersenrood voor haar doen: meestal heeft trepat een bleekrose kleur. Waarschijnlijk hebben de schillen hier wel enige tijd meegeweekt, wat ook het kleine bittertje zou kunnen verklaren. De trepat viel zeer in de smaak bij mijn collega's (en bij mij), die hem ter ere van mijn behaalde examen afgelopen donderdag geschonken kregen. 'Niet zo zoet', en 'lekker fris', waren enige van de commentaren.

Tien coöperaties
Castell d'Or is een samenwerkingsverband van tien Catalaanse coöperaties die tussen 1900 en 1950 zijn opgericht. De aangesloten wijnbedrijven willen door gezamenlijke inspanning beter functioneren. Het doel van een speciaal opgeleid team van specialisten is een zo hoog mogelijke kwaliteit te bereiken die tevens optimaal aan de eisen van de consument voldoet.
Voor het wijnmaken, het bottelen en de verkoop wordt nauw samengewerkt, om zowel de nationale als de internationale markt goed te kunnen bereiken. Wijnmaken vindt plaats op diverse plaatsen in Catalonië; iedere plek heeft zijn eigen karakteristieken wat betreft bodem, klimaat, hoogte enzovoorts. De wijnen van Castell d'Or dragen geen algemeen stempel, maar zijn een uitdrukking van het gebied waar ze gemaakt worden, en vallen onder de desbetreffende DO. De coöperaties werken hoofdzakelijk met inheemse druiven.

De kelders van de groepsleden zijn bovendien vaak architectonische hoogstandjes, in veel gevallen ontworpen door tijdgenoten of volgelingen van Antoni Gaudí, zoals Cèsar Martinell en Domènec i Muntaner. De inrichting van de kelders is uiterst modern, met nieuwe installaties en machines. Vooral de kelder waar de cava's van Castell de la Comanda worden gemaakt, El Cellar Barberà de la Conca, is beroemd: hij staat bekend als 'kathedraal van de wijn', ontworpen door Cèsar Martinell. Castell de la Comanda is gevestigd in Conca de Barberá, een wijngebied net even ten zuidwesten van de Pénèdes, waar de meeste cava gemaakt wordt.

Cava Marc Mir

Zo af en toe moet je je mening bijstellen: een heel jaar heb ik beweerd dat cava's van niet-traditionele druivenrassen niet zo hoefden voor mij. Onlangs openden we er echter eentje van de firma Rosell Mir, een brut nature gemaakt van pinot noir, chardonnay en macabeo. Tsjonge, dat was genieten!

In het glas een licht amberkleurige wijn, met een roze gloed en een stevige mousse; notige aroma's, met een beetje gist en een tikje zacht rood fruit. In de mond was deze cava fris, vol en vlezig, met een bittertje van kinine, misschien zelfs meer iets van bitter lemon. Wat mij betreft: een erg mooie cava, waar uitstekend een toast mee uit te brengen is. Of die je opentrekt na een dagje zeilen in het zonnetje; of als er plots vrienden langskomen die je lang niet gezien hebt; of als je een nieuwe opdracht hebt binnengehaald; of....

Rosell Mir is een huis met een lange traditie, gevestigd in Subirats, net even buiten het cavacentrum Sant Sadurni d'Anoia. Vijftig hectare wijngaard zijn in eigen bezit, met een mix van traditionele en internationale rassen. Voor rode stille wijnen worden soms druiven aangekocht. Volgens de website gaat de familiegeschiedenis terug tot 1474. De naam van deze cava, Marc Mir, verwijst naar een beroemde voorvader uit de 19e eeuw.

Marc Mir i Capella werd in 1851 in Barcelona geboren. Hij werd burgemeester en parlementslid, schreef over landbouwaangelegenheden en was de drijvende kracht achter de grote wijngaard-herplantingen na de ravage van de druifluisepidemie aan het eind van de 19e eeuw. Marc Mir was verder de organisator van het eerste Spaanse wijncongres, gehouden in 1898 op Can Guineu, in bezit van de familie Mir. Marc Mir stierf op 29 december 1903 en liet acht kinderen na.

De cava's van Rosell Mir zijn te koop bij Vinos i Cavas. De prijs ligt rond de 14 euro. Hoe doen ze dat toch, daar in Spanje....

'Champagne' op de kaart

Triest toch, deze foto? Hij werd gemaakt in een bekend hoofdstedelijk Grand Café, een week of wat geleden. Dat veel wijndrinkers alle mousserende wijnen op een hoop gooien, is nog te begrijpen. Een kopje 'Champagne' zetten boven een lijstje van vijf mousserende dranken waarvan er dan maar één echt champagne is, dat is toch onvergeeflijk? Wat kunnen we hier nu eens aan doen?

De cava's van Wine Professional 2010

Vorig jaar was ik er specifiek naar op zoek op Wine Professional, dit jaar liep ik er bij toeval tegenaan: een paar uitstekende cava's.
Mijn serie over cava, de Spaanse mousserende wijn die vaak als alternatief voor champagne wordt genoemd, zal nog in 2010 doorlopen, aangezien ik nog bezig ben een reisje naar de Penedès te plannen. Met een bezoek aan een producent hoop ik de serie dan af te sluiten. Bovendien wil ik nog een overzichtsdocument maken waarin alle cava's die ik het afgelopen jaar heb geproefd, staan beschreven.

Op Wine Professional maakte ik bij Casa Gourmet, een importeur/groothandel van exclusieve wijnen en traditionele mediterrane delicatessen, kennis met de mooie cava's van Oriol Rossell: een fris-fruitige rosé van trepat en de uitzonderlijke Reserva de la Proprietat Brut Nature, van de traditionele druivenrassen xarel.lo, macabeo en parellada. Deze Reserva wordt alleen gemaakt in buitengewone jaren, na zorgvuldige selectie van de druiven van oude wijnstokken op het landgoed. In de Spaanse wijngids Guía Peñin 2007 kreeg deze cava 84 punten.
Oriol Rossell is een familiebedrijf van 85 hectare, gevestigd op het landgoed Can Cassanyes in Sant Marçal bij Barcelona. De wijnkelders dateren uit 1908, en zijn dan ook in de toen heersende Art Nouveau-stijl gebouwd.
Casa Gourmet levert aan de horeca en aan wijn- en delicatessenwinkels, dus hou je ogen maar eens open voor deze twee bijzondere wijnen.

Bij Anfors, vooral Italië-specialist maar sinds kort ook importeur van Spaanse wijnen, proefde ik nogmaals twee cava's van het huis Parés Baltà. Tijdens Bubbles on the Beach maakte ik al kennis met dit volledig biologisch werkende huis, evenals op Megavino. Ik proefde op Wine Professional de gewone Brut, van 58% parellada, 25% macabeo en 17% xarel.lo, en vond het een heel bloemige, tikje lieve cava. Ik heb ze liever met wat meer bite. De 'Blanca Cusiné' was daarentegen andere koek: heel fris, veel citrus, geuren van gist en hout. Een uitstekende wijn, maar voor mij geen 'echte' cava: hij wordt gemaakt van 60% chardonnay en 40% pinot noir, een blend vergelijkbaar met champagne.


Bij Anfors proefde ik overigens ook een bijzondere mousserende wijn: een Viño Espumoso uit Rueda van 100% verdeljo van het huis Carras Viñas. Deze wijn wordt volgens de Metodo Tradicional gemaakt, wat betekent dat hij een groot aantal maanden een tweede gisting op fles ondergaat.
Het was wel even wennen om in een glas bubbels de expressieve aroma's van verdejo aan te treffen! Maar zeer de moeite waard.

Cocktail van cava en sherry...

Op mijn bureau ligt een prachtig boekje: Vinos de Jerez, geschreven door Ruit & Rijst. Vorig jaar al nam ik het mee van Wine Professional, maar ik deed er een heel jaar niets mee en nu is het al wéér tijd voor Wine Professional (ik ga er morgen heen).

Op Twitter sloten recent wat wino's zich aaneen, om sherry meer onder de aandacht te brengen. Dat wil ik ook al ruim een jaar, maar op de een of andere manier is sherry gewoon onzichtbaar in Nederland, zelfs als je van goede wil bent. Hierbij beloof ik plechtig dit jaar wél meer aandacht aan sherry te besteden. Om te beginnen ga ik het boekje lezen. En als tweede ga ik op zoek naar verkoopadressen voor consumenten. Want net als cava vorig jaar voor mij nog onzichtbaar was, is sherry dat ook.
En ten derde geef ik de link naar een aantal sherrycocktails. Want ook in de rest van de wereld is sherry ondergewaardeerd, en wordt er van alles bedacht om deze prachtige wijn uit Spanje onder de aandacht te brengen. Lucas Paya, werkzaam in de Bazaar by José Andrés, in het SLS Hotel in Beverly Hills, bedacht The Golden Boy, een cocktail met cava én sherry ;-) Bovendien moet er wat goudstof en een kruidendrankje door, angostura bitters. Niet een cocktail die je makkelijk thuis maakt dus, maar toch ...
En wie weet kan ik deze Wine Professional een mooie sherry-start maken. Wordt vervolgd!

Geproefd of gedronken

Misschien lijkt het een beetje of er tijdens de feestdagen niet zoveel geproefd is in Huize Wijnkronieken. En eigenlijk klopt dat ook: we hebben niet geproefd, we hebben gewoon wijn gedronken. En dat is toch heel wat anders. Hoe anders, dat heb ik afgelopen zondag weer eens ervaren, toen ik onder begeleiding van een steengoede docent acht wijnen heb doorgenomen, om mijn proefvaardigheden bij te spijkeren.

Veel dingen wist ik natuurlijk wel, maar het is de kunst een zodanige routine op te bouwen in het proeven dat je overal aan denkt: kleur beoordelen terwijl je je glas oppakt om te gaan ruiken bijvoorbeeld. De wijn lang genoeg in je mond houden, goed slurpen en kauwen, om alle finesses te kunnen ervaren, is een andere. Pas na minimaal 10 seconden proef je namelijk goed of een wijn tannines heeft of niet. Goed walsen is ook zoiets. Met walsen maak je geuren vrij die je echt niet ruikt als je je glas zo maar naar je mond brengt. Met walsen kun je bijvoorbeeld goed houttonen in witte wijn ontdekken.

Enfin, ik sta weer op scherp, en de komende weken zal nog een aantal van deze lessen volgen. Maar een aantal wijnen van tijdens de feestdagen moeten het dus zonder proefnotities doen. Toch wil ik ze even noemen, als tip voor andere liefhebbers.

Zo kocht ik midden december bij Gall&Gall een fles Knapse Witte 2008 van De Colonjes. Deze Nederlandse witte wijn is alleen bij Gall&Gall te krijgen, en zelfs op het domein is hij uitverkocht (prijs € 12,99). En het moet gezegd: het was een prima witte wijn. Niet te zwaar, fruitig, met wat zwoele aroma's; daarnaast een aroma dat ik vaker in Nederlandse wijnen ruik, maar nog niet helemaal kan plaatsen. Jammer genoeg worden de druivenrassen niet op het achteretiket van de Knapse Witte vermeld. Zit er johanniter en solaris in? Of is het de cabernet blanc, waarmee De Colonjes prijzen heeft gewonnen? Ook in het aardige interview met eigenaar Freek Verhoeven dat in het eerste nummer van de Taste! van 2010 staat, worden de druivenrassen helaas niet genoemd. Jammer!

Dan was er ook die fantastische fles El Xamfra Gran Reserva 2003, afkomstig van CasaCava. De bubbels rijpten 48 maanden en de gebruikte druivenrassen zijn macabeo en xarel.lo. Parellada is weggelaten. (Waarom eigenlijk? Dat moet ik eens uitzoeken..... Parellada schijnt een lastige druif in de wijngaard te zijn, en erg gevoelig voor rot. Misschien daarom?)
De wijn viel al regelmatig in de prijzen, onder andere bij het Concours Mondial 2009 van Brussel, waar hij een zilveren medaille kreeg. We dronken hem om op de avond van 31 december, en dat was echt zo'n moment dat we baalden dat we geen twee flessen hadden. We hebben nog net de klok van 0.00 uur gehaald met die ene fles (waarbij ook de pubers een glaasje kregen natuurlijk.) Heerlijk mild, met prettige mousse, met veel rijpheid en mooie afgeronde zuren. Uitstekend bij de zalm- en gerookte foreltoastjes! Dat was een goede start van een nieuw cavajaar. Want ik voorspel: cava rukt zo langzamerhand op, ook in Nederland. Of is dat wishful thinking van mij? ;-)

Cava bij de oliebollen?

De feestdagen naderen en de boodschappenlijstjes vullen zich met uitheemse ingrediënten en wijnen die de meeste mensen de rest van het jaar niet kopen. Eén zo’n wijn is champagne, door een groot deel van Nederland alleen gedronken in de nacht van 31 december op 1 januari. De Nederlandse wijnhandelaren moeten het wat hun omzet champagne betreft vooral van december hebben. Toch zullen er ook mensen zijn die een ‘alternatief’ voor champagne gaan zoeken, voornamelijk vanwege de prijs. Goede champagne is duur, en allerlei televisieprogramma’s, kranten, wijnschrijvers en websites publiceren lijstjes met ‘alternatieven’ voor deze drank.

Eigenlijk is dat natuurlijk grote onzin. Champagne kan niet vergeleken worden met Prosecco, cava, Sekt, blanquette de limoux of wat dan ook. De enige overeenkomst tussen deze wijnen is dat ze bubbels hebben. Verder zijn er meer verschillen dan overeenkomsten! Een groot verschil is bijvoorbeeld het druivenras waarvan de diverse mousserende wijnen gemaakt zijn. Voor champagne zijn dat chardonnay en/of pinot noir en/of pinot meunier, voor traditionele cava parellada, xarel.lo en macabeo. Voor Sekt wordt gewerkt met onder andere riesling en pinot blanc. Voor Prosecco is bovendien niet alleen het druivenras verschillend, ook de bereidingsmethode is anders: echte Prosecco wordt gemaakt van het druivenras prosecco, en ondergaat een ander vinificatieproces dan champagne. Bij champagne ontstaan de bubbels in de fles, bij Prosecco in een tank. De smaak van al deze verschillende mousserende wijnen is dan ook erg verschillend.

Nou wil het toeval dat Oudejaarsavond precies een van die gelegenheden is dat je wél een alternatieve mousserende wijn kunt kiezen om het feestelijk te maken. Champagne smaakt namelijk helemaal niet bij oliebollen! Dan kun je dus net zo goed iets goedkopers nemen. Maar zelfs die goedkopere bubbels smaken niet echt heel lekker bij de oliebollen. Misschien dat een wat zoetere cava (semi-seco) of een Prosecco nog de beste combinatie zou zijn.

Wij eten die oliebollen thuis alleen bij de koffie of de thee, en om 0.00 uur komen de vishapjes op tafel. (Welke vis, dat wordt nog lastig dit jaar. Paling en zalm staan allebei op de zwarte lijst….)
Bij vishapjes kun je champagne drinken, maar gelukkig smaken andere wijnen ook goed; het hoeft niet eens mousserende wijn te zijn. Een goede keus zou bijvoorbeeld zijn de Yate Cava Brut. Het is precies het soort cava dat ik lekker vind: fris, tikje citrus in de smaak en geur, mousse die niet al te fijn is maar ook niet te grof, met een authentieke uitstraling. Wat ik daarmee bedoel? Daarmee bedoel ik een cava zoals ze ze in Catalonië ook zelf graag drinken. Niet heel erg verfijnd, wel fris, beetje boers. Zo’n cava die heerlijk past bij tapas en allerhande andere hapjes, en je mond telkens weer schoon maakt voor een volgend gerechtje. Met een fles van deze cava erbij kun je rustig vlees, vis en kaas afwisselen: meestal combineert het allemaal prima. (En misschien lukt een hapje oliebol ook nog wel. Yate Cava Brut is verkrijgbaar bij de Wijnbeurs, prijs € 9,45 bij afname van 12 flessen.

TIP: op zoek naar lekkere recepten met cava? CasaCava publiceerde op haar blog onder andere een heerlijk toetje en diverse andere lekkernijen waarin cava verwerkt wordt. Een aanrader.

Chanoeka: latkes met cava

Vandaag wordt het eerste kaarsje voor Chanoeka aangestoken. Het is lang geleden dat ik met het gezin in het Joods Historisch Museum, samen met de rest van het personeel, het aansteken van de kaarsjes in de grote feestkandelaar vierde, Maoz Tsoer zong en soefganiot at in het Museumcafé.
Wat we niet deden, is er wijn bij drinken. Net als bij oliebollen, zal er niet veel bij soefganiot, een soort berliner bollen met jam, smaken. Nou was ik ook niet zo gecharmeerd van de kosjere wijn uit het café, toendertijd...

Wat wijn kosjer maakt, heeft me altijd wel geïntrigeerd. Mireia’s Import en House of Cava houden zich bijvoorbeeld beide bezig met de import van kosjere cava. House of Cava heeft in de grote joodse gemeenschap van Antwerpen zeker een goede klantenkring! Ik las ook Catavino’s verslag van hun bezoek aan Capçanes, een coöperatie in Montsant die kosjere wijn maakt op verzoek van de joodse gemeenschap in Barcelona.

Recent las ik toevallig een ander aardig artikel over kosjere wijn. Een citaat daaruit: ‘People always ask me the question: What makes wine kosher?’ says Joseph Herzog, partner and general manager of Herzog Wine Cellars in southern California, a major producer and importer of kosher wines. ‘I tell people this: Really, wine is kosher. You've just got to keep it kosher. It's crushed grapes fermented. There's nothing non-kosher about it.’
Requirements for keeping wine kosher include not working on the Sabbath, and making sure that, at critical points, the wine is handled only by Sabbath-observant Jews who strictly observe kosher dietary laws.
Ingredients also must be certified by a regulating body. Most of the ingredients that go into wine are no problem, but some animal-based products are ruled out, such as gelatin, sometimes used as a fining agent to assist in filtering the wine.’

Een mooie samenvatting, vanuit mijn niet-joodse standpunt gezien in ieder geval. Grappig genoeg kwam ik dankzij een schrijfopdracht op weer een andere manier op het spoor van kosjere wijnen. Amsterdam blijkt voor de Tweede Wereldoorlog ook vele joodse wijnhandelaren gehad te hebben, waarvan H.B. de Beer wel de belangrijkste was. Maar er waren er meer, waarover helaas erg weinig bekend is. Van een onderzoeker in de archieven van de NIHS bereikte me nog een aardig berichtje, over het inkopen van kosjere wijn vlak na de oorlog.
Op 5 mei 1946 werd in de vergadering van de Permanente Commissie van het Ned. Isr. Kerkgenootschap gesproken over de vraag wat te doen met de 3000 flessen wijn die over waren gebleven van Pesach. Het Opperrabbinaat voor Nederland had namelijk speciaal flessen wijn ‘kosjer le-Pesach’ uit Palestina geïmporteerd en die via de joodse gemeenten over het hele land verspreid. Zo konden gemeenteleden aan de rituele verplichtingen voldoen.

En wat betreft Chanoeka: het eerder genoemde artikel geeft nog wat tips. Hoewel wijn geen grote rol speelt bij dit lichtjesfeest, kan er bij de traditionele gerechten wel van alles gedronken worden. Opvallend genoeg worden er bubbels bij de soefganiot geadviseerd. Waar heb ik dat eerder gehoord? Bij de latkes, de aardappelkoekjes die je bijvoorbeeld met zure room kunt serveren, suggereert dezelfde wijnmaker een Sauvignon blanc of Riesling. Zelf lijkt mij een frisse cava hier nu juist wel lekker bij.... Weten hoe je latkes maakt? Hier vind je een recept.

Afbeelding onder: sluitzegel uit de collectie van het Joods Historisch Museum

Cava met Parkerpunten .. en meer

Mijn cavaspeurtocht heeft zich naar het buitenland uitgestrekt. Via e-mail legde managing partner Ronny Diricx van het Belgische House of Cava contact, en ik ontmoette eigenaar Marc Clevers vervolgens op Megavino. House of Cava is importeur van diverse prachtige cava’s op de Belgische markt; cava is bovendien hun enige product.

Terwijl wij in Nederland een prosecco-hype hebben gehad, kende België de afgelopen jaren een cava-boom. Vooral bij jongeren is ‘schuimwijn’ enorm populair, zo leerde ik al op het Symposium Wijn en Marketing. Aangezien cava een stuk betaalbaarder is dan bijvoorbeeld champagne, doet de Spaanse mousserende wijn het dan ook uitstekend bij de Belgische jongeren. In 2008 werden 10 miljoen flessen cava omgezet in België, evenveel als het aantal flessen champagne. Ter vergelijking: in Nederland is dat slechts 2,5 miljoen flessen cava (in 2007).

House of Cava richt zich op de consument via een goed gevulde webshop Cava-online.com. De horeca is echter het belangrijkste afzetkanaal. Bijzonderheid is tevens dat House of Cava ook kosjere cava kan leveren, speciaal voor feesten van de joodse gemeenschap.


Tijdens Megavino proefde ik cava’s van diverse huizen. Het meest gecharmeerd was ik van de Painous-cava’s. Zij waren voor mij het meest ‘cava’: alleen gemaakt van parellada, macabeo en xarel.lo, zonder toevoeging van chardonnay. In dergelijke cava’s ontdek ik altijd een lekker fris tonic-bittertje. Alsof er een beetje kinine in de wijn zit. Beter heb ik het nog niet kunnen omschrijven. Uiteraard hebben mijn favoriete cava’s ook veel citrustonen, en ze zijn heerlijk fris en licht. De Painous Rosé was niet gemaakt van trepat, maar van 60% monastrell en 40% garnacha, wat een mooi fruitig resultaat gaf.
Painous is een merk van Cavas Masachs in Torreles de Foix, vlakbij Barcelona. Het merk is genoemd naar Josefa Painous, moeder van de huidige generatie aan het roer van het bedrijf.

Een prachtige cava was ook de Coto d’Arcis Cava Brut Nature 2007. Winnaar van een gouden medaille op het Concours Mondial de Bruxelles 2009 en gemaakt van 70% macabeo, aangevuld met 30% andere druiven, waaronder chardonnay. Coto d’Arcis wordt gemaakt door Bodega Sebiran, sinds 1994 in bezit van viertal samenwerkende wijngaardbezitters. Op de plaats waar Sebiran nu ligt, was al in de 12e eeuw een klein familie-wijngoed.
Overigens komt deze cava niet uit Catalonië, maar uit het wijngebied Utiel-Requena, even westelijk van Valencia. De DO Cava strekt zich uit over een aantal verschillende Spaanse wijngebieden, waarvan Pénèdes in Catalonië de grootste en bekendste is. Maar ook in een aantal andere, streng gespecificeerde gebieden mag cava gemaakt worden.

Natuurlijk proefde ik ook de cava’s van Dominio de la Vega, een klein familiebedrijf eveneens in Utiel-Requena. Cava’s die 90 of meer punten ontvingen van Robert Parker en co! Vooral de NV Dominio de la Vega Arte Mayor (60% macabeo, 40% chardonnay), met 93 punten voor Parker en medewerkers de topper, was een overweldigende wijn. Een cava waar je aan bleef ruiken, met tonen van caramel en butterscotch. Het verwonderde me dan ook niet te horen dat deze cava opgevoed is op 60% Franse en 40% Amerikaanse nieuwe houten vaten. Het levert een intrigerende en complexe wijn, waarvan jaarlijks maar zo’n 8000 flessen geproduceerd worden. Mede dankzij de Parkerpunten is deze cava ook fors geprijsd: 45-50 euro moet je ervoor neertellen. Dan kies ik toch liever voor mijn Painous Brut voor 9 euro of de Coto d’Arcis van 19 euro.

Cava from Montau de Sadurni

Slowly, the internet presence of wineproducers is growing. They not only have digital contact information on a static homepage, but are also present with blogs, on Twitter and Hyves or with profiles on LinkedIn. A lot of opportunities to meet them, then! So when I came across Barbara Siemianiuk on Twitter a couple of months ago, I was very happy. Barbara is the export manager for cava producer Montau de Sadurni, and contact with a producer was what was still missing in my cava series.
I read a few very interesting pieces on Barbara’s blog, and we started to make contact through Twitter. For the moment, it has resulted in my tasting of two Montau de Sadurni cava’s, Arrels Brut Nature Reserva and Arrels Brut Nature Gran Reserva. In the last couple of weeks, Barbara also send me some firsthand information on the harvest, which you can find here.

But now, let me introduce Montau de Sadurni a little bit more (as I have learned from their internet presence: website, blog and twitter). The Sadurni family has a long tradition in grapes. For over five centuries they have inhabited Can Sadurni in the village of Begues, in the hills at an altitude of 400 metres. Begues is situated 15 kilometer from Barcelona, near the sea and in the Garraf, where the mediterranean breeze creates a suitable climat for wine growing. Apart from a wine producing company, the family also owns a family restaurant, Celler d’en Sadurni. The restaurant serves typical Catalan dishes from Friday to Sunday.

For the wine making, the company controls every part of the proces. They source the grapes from their own vineyards, have wine making facilities, a cellar and a bottle line, for example. They work with respect for their surroundings, and pay a lot of attention to their wines. Next to cava’s, also still wines are made, from more international grapes. I tasted a very smooth and silky merlot, with a lot of power. This Arrels Montau de Sadurni Merlot Reserva 2001 combined good with our meal of homemade bread, cheese, dry sausage and a tomato/cucumber/olive salad!

But now to the cava’s: Brut Nature Reserva and Brut Nature Gran Reserva. Both are made of 40% xarel.lo, 30% macabeu and 30% parellada, both have 11.5% alcohol. Perfect wines then for an impromptu cava tasting on Thursday evening, waiting for every family member to come home to dinner.

The big difference between a Reserva and a Gran Reserva is the time of bottle ageing in the cellar. At Montau de Sadurni, the Gran Reserva has aged for a minimum of three years, the Reserva approximately two years. This is far longer than the legally required ageing periods of 30 and 15 months respectively.

And you can taste that difference in ageing very well: the Gran Reserva is darker in colour, smells more of yeasts and nuts and tastes more solemn, with a hint of almonds. The Gran Reserva needs some time in the glass to open up, whereas the Reserva from the first sip is a fruity and joyfull wine, perfect for every day drinking. The Gran Reserva however, I would open to celebrate the signing of a contract, when you just bought a new house.

We were very pleased with these two bottles of cava, and hope they will find an importer in the Netherlands soon. They deserve it!