Trouvailles

Tsja, het was er veel te druk, vrijdagavond op de proeverij bij Trouvaille in Nieuwegein. Te warm, te veel mensen, niet of nauwelijks spuugemmers... Maar de omgeving was bijzonder – een oud Waterliniefort in Jutphaas – en de wijnen uitstekend. We deden er diverse leuke vondsten, en opvallend genoeg allemaal met links naar mijn recente bezoek aan Oostenrijk en de European Wine Bloggers Conference (EWBC).


Trouvaille Un: de ports van Quevedo. Al jaren ken ik Oscar Quevedo, van ons beider blogs, maar in levende lijve ontmoetten we elkaar pas twee weken geleden, op EWBC. Oscar's familie maakt port in S. João da Pesqueira, Douro. Oscar werpt zich met hart en ziel op de verkoop daarvan, zowel life als via de sociale media. Daarnaast maakt hij ook tafelwijn, samen met zijn zus. Toen bleek dat hij afgelopen week in Nederland was, moest en zou ik daar natuurlijk zijn ports gaan proeven. Nu zijn we al jaren fan van de ports van Churchill-Graham, maar die van Quevedo mogen er ook zijn! Een andere hand van port maken, dat wel: iets lichter en fruitiger, maar daarom niet minder lekker. We proefden het grootste deel van het assortiment door (zonder die spuugemmers dus), van de prima droge witte tot de sublieme Colheita's van 1992, 1994 en 1995. En dan natuurlijk de Vintage 2005 en 2007: beide nog te jong om echt goed van te kunnengenieten, maar wat een mooie wijnen waren dat. Uit het glas van de Vintage 2005 kwam je gewoon een hele droppot tegemoet, vermengd met heerlijk fruitig fruit. Die Quevedo-ports krijgen een plaats in onze voorraad.

Trouvaille Deux: Eiswein van Weingut Münzenrieder (Neusiedlersee). Deze Eiswein dronken we in combinatie met een chocolade-bonbon waarin wijn verwerkt was, druppels Spätlese Zweigelt om precies te zijn. Op chocolade en wijn kom ik binnenkort nog terug. Deze Eiswein was verrukkelijk, precies de goede balans tussen zoet en zuur. En bij die bonbon... puur genieten! Dit weekend zocht ik Münzenrieder nog even op, in de gezaghebbende Falstaff Weinguide Österreich / Südtirol 2010. Geen kleine jongen, zeer avant-garde, en vooral ook bekend om rode wijnen van Zweigelt, die van die bonbon dus...

Trouvaille Trois: Roter Veltliner. Eigenlijk was de Roter Veltliner uit de Wagram een herontdekking. Aanwezig was Josef Fritz van Weingut Jozef Fritz, en al pratend bleek ik zijn wijn bij bezoek aan Kirchberg, in het moderne wijncentrum Weritas, al geproefd te hebben. Ik heb zelfs een proefnotitie van de jaargang 2009. In Nieuwegein had Jozef de jaargang 2008 bij zich, die ik eerlijk gezegd veel beter vond!
Jozef vertelde me graag meer over zijn Weingut, maar helaas liet de omgeving dat nauwelijks toe. Ik moet gewoon terug naar Oostenrijk, om al die fantastische wijnmakers weer te ontmoeten. De Steinberg 2008 van Weingut Jozef Fritz heb ik na de proeverij besteld, om binnenkort thuis rustig van te genieten.

We gaan op reis en we nemen mee....

We gaan naar Zweden en we nemen mee...... flessen wijn! Dit jaar gaat er voor het eerst wijn mee naar een vakantiebestemming. De auto zal leger zijn op de terugweg dan op de heenreis. Niet dat er in Zweden geen wijn te krijgen is: de staatswinkels van Systembolaget zijn ruim gesorteerd en ik heb zelfs een wijngaard gevonden die we gaan bezoeken. Maar de prijs ligt in Zweden toch een stuk hoger. Zo betaal je er voor een fles rosé van Phélan Segur 129 kronen, ongeveer € 12,90. Dat is hier € 9,95.

Wat nemen we dan mee? Bij de Sligro kochten we een Chileense Merlot 2006 uit de Colchuagua Valley, van Luis Felipe Edwards, en een heel bleke rosé Gris Blanc van Gérard Bertrand, uit de Languedoc. Bij Grapedistrict sloegen we wat Albariño in, Orballo van Bodegas La Val.

Vooral de Merlot en de Gris Blanc vonden we ontdekkingen. Het feit dat we een doosje Chileense wijn kochten, zegt wel wat... Zowel de Merlot als de Gris Blanc komen van grote bedrijven, waarin de romantiek van de 'ambachtsman' die in zijn keldertje wijn maakt ver te zoeken is. Maar dat ook zo'n moderne en grootschalige aanpak uitstekende wijnen kan opleveren, daarvan getuigen deze twee voorbeelden.

Luis Felipe Edwards (LFE) is dan ook niet zomaar een bedrijf. De familie Edwards is sinds 1976 bezig met wijnmaken in de koelere delen van Chili, de Colchuagua en de Leyda Valley. Eerst werden bulkwijnen geproduceerd, maar sinds de jaren negentig is het roer om en ligt de aandacht op kwaliteit. Wijngaardtechnieken en kelderaanpak zijn inmiddels state of the art. 12 miljoen flessen worden per jaar naar 40 landen geëxporteerd. Die 12 miljoen flessen zijn verdeeld over meer dan acht lijnen en diverse druivenrassen. Ook kosjere wijn wordt gemaakt.
Op de uitgebreide website trof ik duidelijke teksten en een korte maar simpele verklaring voor de aantrekkingskracht van de wijnen: Chileense wijnen worden vergist op lagere temperaturen dan Oude Wereld-wijnen, waardoor ze fruitiger zijn. Bij LFE wordt bovendien het schilcontact beperkt tot zo'n zes tot zeven dagen, om een gelijkmatige smaak te verkrijgen. Een uitleg die je vaker leest, maar op deze Merlot in ieder geval helemaal van toepassing is, naar mijn idee.

Ook de Gris Blanc komt van een groot bedrijf met hoge kwaliteitseisen en veel verschillende lijnen: Gérard Bertrand, gevestigd in het Zuidfranse Narbonne. Bertrand is oorspronkelijk afkomstig uit de Corbières, maar breidde sinds begin jaren '90 fors uit door diverse aankopen. Het bedrijf bezit inmiddels 325 ha. eigen wijngaarden verspreid over de hele Languedoc en werkt samen met 40 andere wijnbouwers. Bovendien is er een partnerschap met 10 coöperaties. Net als bij LFE gaan traditie en moderne inzichten hand in hand. De Gris Blanc die we proefden is bijna grijsrose, heel aromatisch en fruitig en verrassend vol van smaak. Gebruikt druivenras is de grenache gris, die onmiddellijk na de handmatige pluk gevinifieerd wordt. Daarbij blijven de druiven tot het moment van vergisting onder een koolzuurgasdeken, om zuurstof geen kans te geven. Vergisting gebeurt bij temperaturen tussen 15 en 18 °C, rijping mag enige weken op de droesem gebeuren.

's Kijken of ze deze ook in Zweden hebben, en wat ze kosten... Nee, niet gevonden op de site van Systembolaget, de staatswinkels. Daarover later meer.

Foto: LFEWines

Opmars van rosé port

Dit weekend gespot bij de Sligro: een stapel rosé port van Pocas. De rosé ports grijpen om zich heen, je ziet ze steeds vaker. Naast deze Pocas was er al Croft rosé port, medeblogger Oscar Quevedo meldde onlangs dat zijn familie ook rosé port maakt en Offley komt op 1 augustus met een rosé port. De Croft port heb ik al eens geproefd, ik was er niet heel enthousiast over. Die van Quevedo probeer ik te pakken te krijgen, maar mijn bestelling bij de Nederlandse importeur is nog niet binnen helaas. Pocas heb ik dom genoeg niet meegenomen dit weekend. Uitspraken over smaak en vinificatiemethoden volgen dus nog binnenkort.

Rosé port heeft bovendien onlangs een officiële status gekregen. Op 1 juli jongstleden heeft de Portugese overheid het certificaat voor rosé port officieel verleend. Sinds die datum is aan de bestaande portcategorieën Ruby, Tawny en White Rosé toegevoegd.
Offley Port zal de eerste rosé port in Nederland zijn met de officiële benaming. Om tot een officiële portcategorie te kunnen behoren, moet een port aan hoge eisen voldoen. Alle officiële port wordt bijvoorbeeld in het portgebied gebotteld. Dit is wettelijk voorgeschreven. Het Instituto do Vinho do Porto, een overheidsinstelling die de kwaliteit van de port bewaakt, controleert verder nauwgezet of alle aangeboden monsters aan de wettelijke regels voldoen en of de smaak goed genoeg is. Wanneer alles in orde is, worden de flessen voorzien van een garantiezegel, dat niet alleen de kwaliteit van de port garandeert, maar ook een garantie is dat de port daadwerkelijk uit de Douro-vallei in Portugal komt.

Churchill blogt!

Johnny Graham, eigenaar van ons favoriete porthuis Churchill Estates, is sinds maart aan het bloggen. Alles wat je wilt weten over port en het leven van een portshipper kom je er te weten. (Nou, alles....)
Good luck to you, Johnny Graham. Nico and I will be part of a growing number of readers - while enjoying a glass LBV, Tawny Reserve or 20 Year Old Tawny of course!

Crusted Port

Het heeft er even uitgezien dat Crusted Port ging verdwijnen. Toen de Portugese wijnwetgeving voorschreef dat port voortaan gebotteld moest worden in het land zelf en dus niet meer in bulk verscheept mocht worden, zag het er slecht uit voor deze soort port. Het is namelijk een portstijl die door Engelse wijnhandelaren 'uitgevonden' werd; hij werd pas samengesteld als de vaatjes port Engeland hadden bereikt. Daarbij werden wijnen van verschillende oogstjaren geassembleerd tot een mooie wijn, die vervolgens nog een aantal jaren (maximaal drie) op vat bleef rusten. Daarna volgde botteling en verdere rijping op fles (minimaal 2 jaar). De datum op de fles is de datum van botteling; de wijnen in een fles Crusted zijn dan ook altijd zeker vijf jaar ouder dan de datum op het etiket!
Crusted Port wordt niet gefilterd, en ontwikkelt vanwege de rijping op fles een fors depot, of crust (korst) in het Engels. Crusted Port moet dan ook zeer voorzichtig uitgeschonken worden! Overschenken in een karaf verdient de voorkeur.

Onlangs proefde ik de Crusted Port 2002 van Churchill, waarvan maar zo'n 500 kisten gemaakt werden. Het Portugese wijninstituut heeft de soort namelijk weer toegestaan; hij wordt nu door sommige shippers, waaronder Graham's en Churchill, in beperkte oplage op de markt gebracht. (De soort wordt echter opvallend genoeg niet genoemd op de site van het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto).

Deze Crusted Port is misschien wel de zachtste die ik ooit proefde: veel rood fruit, tikje jammy maar al met een overgang naar noten. Heel kruidig, niet zoet, maar wel is duidelijk dat het zoete er ooit geweest is. Eigenlijk schieten woorden tekort de port te beschrijven, je moet gewoon een fles kopen!

In smaak ligt een Crusted vaak dichter bij een gerijpte Vintage dan bij een Late Bottled Vintage, die meestal jeugdiger en fruitiger is. En met een prijs van rond de 20 euro ben je met een Crusted gebotteld in 2002 veel beter uit dan met een Vintage Port 2002, waar je ruim 40 euro voor moet betalen. Bovendien is de Crusted 2002 nu op dronk en moet de Vintage 2002 nog zo'n 8 tot 10 jaar liggen, waarna hij helemaal niet meer te betalen is. Hét grote verschil tussen een Vintage en Crusted is eigenlijk alleen de herkomst van de wijn: bij een Vintage komen alle druiven uit één oogstjaar, bij een Crusted worden wijnen van diverse oogstjaren geassembleerd tot een zacht en rijk geheel, een smaak die een Vintage pas bereikt als hij vele jaren op fles heeft gerijpt. Crusted is dan ook wel 'a poor man's vintage' genoemd. Nou, laat mij in dit geval dan maar 'poor' zijn!

Verdelho met boerenkaas

Onlangs openden we weer eens een flesje madera. Zoals altijd: een ware traktatie. Toch jammer dat zo weinig mensen het nog kennen én weten te waarderen.
Meestal dronken we óf de zoetere varianten - Malmsey en Bual - bij chocoladetaart, óf de droogste versie - Sercial - als apéritief. Dit keer had ik eens een wat onbekender flesje Verdelho 10 Year Old aangeschaft (Henriques & Henriques, Van Wageningen en de Lange, € 17,00 voor 50 cl.)

Het was een openbaring: helder karamelkleurig met een gouden glinstering in het glas, licht groene zweem over het geheel. Je ruikt prikkelende geuren van maggi, Chinese sojasaus, noten, karamel, kortom: madera. Eenmaal een slok genomen denk je even met de stroperigheid, volheid en rijpheid van Bual te maken te hebben, die echter al snel plaats maakt voor de droge afdronk en de heerlijk frisse zuren van een Sercial. Deze Verdelho heeft gewoon het beste van twee wijnen!

Net toen ik me afvroeg waar ik dit nou bij zou willen drinken - afgezien van de smokehouse amandelen die ik had gekocht - gaf Nico me een stukje rauwmelkse boerenkaas, van de jumbosoort die kaasboer Kees altijd feilloos voor ons weet uit te zoeken (Utrechtse zaterdagmarkt, Holland Kaascentrum). Dat was dus DE combinatie. De madera werd er nog frisser door. Waarom die twee zo goed bij elkaar pasten? Geen idee, maar iets zegt me dat de vijfde smaak, umami, er iets mee te maken heeft. Umami verhoogt de speekselafscheiding en versterkt de hartig zoute en zoete smaken, aldus Wikipedia. De belegen boerenkaas heeft zeker glutamaat - de stof die verantwoordelijk is voor umami -; de madera heeft het hoge smaakgehalte en het filmende mondgevoel dat eveneens op umami lijkt te duiden.
Er worden wel meer wijnen onderscheiden als 'bezitters van de umami-factor'; Peter Klosse heeft daar onder andere onderzoek naar gedaan. Madera is wat mij betreft een uitstekend voorbeeld van een wijn met 'umami-factor', hoe het ook precies zit. En umami of niet: bij de kaas van Kees gaat nog wel eens een fles Verdelho open!

Foto: overgenomen van Wineanorak, waar ook een goed artikel over madera staat.

Weektoppers: Meia Pipa en Meio Queijo

Iets wat we nooit eerder deden, maar dit jaar toch maar eens invoeren: huiswijnen inslaan. Flessen wijn die je zo, door de week, zonder nadenken even kunt pakken en bij van alles en nog wat kunt schenken. Voor de rode waren we er redelijk snel uit, maar voor de witte hadden we wat meer tijd nodig. Tot we bij Grapedistrict vorige week Meia Pipa Branco 2008 ontdekten, prijs € 5,95.

Meia Pipa komt uit de Terras do Sado, een wijnstreek ten zuiden van Lissabon, op het schiereiland van Sétubal. Het is een verrukkelijke witte wijn, gemaakt van de druivenrassen arinto, moscatel en fernao pires.
Arinto lijkt in smaak en structuur sterk op Riesling, wat onze voorkeur voor de wijn kan verklaren. Wijnen gemaakt van arinto werden voor de Tweede Wereldoorlog in grote hoeveelheden naar Engeland verscheept; ze stonden bekend als Lisbon Hock, waarbij Hock de Engelse aanduiding voor Riesling uit Hochheim in de Rheingau is.
Fernao pires is het belangrijkste witte druivenras van de streek; het is een makkelijke druif waar erg goede resultaten mee te behalen zijn.
Moscatel is waar Sétubal beroemd om is geworden. Nog altijd gelden de Moscatel de Sétubal als toppers onder de zoete wijnen, maar helaas is de belangstelling én de productie sterk dalende.

Meia Pipa wordt gemaakt door de firma Bacalhôa, Vinhos de Portugal. Volgens hun website is het bedrijf de tweede grootste producent van het land, met bezittingen op het schiereiland van Sétubal, in de Alentejo en nog een aantal plaatsen. De naam van de firma is afgeleid van een prachtige quinta uit de Renaissance, samen met de bijbehorende tuinen een belangrijke bezienswaardigheid in Portugal. De wijnmaakfaciliteiten van Bacalhôa dateren echter zeker niet uit de Renaissance. Hypermoderne installaties met rijen roestvrijstalen tanks en futuristische bedrijfsgebouwen domineren de Quinta de Bassaquiera, waar de Meia Pipa vandaan komt.

We gaan er binnenkort nog eens goed voor zitten, maar tijdens de proeverij noteerden we: honing en (linde)bloesem in de neus, een licht prikkeltje en frisse mooie zuren in de mond, met de indruk van grapefruit en citroen. Een sappige, vrolijke wijn voor in de tuin op het terras, maar ook voor op een regenachtige kille middag op de bank, om wat zon in huis te halen en verfrist aan het koken te slaan. En dan te schenken bij 'alles wat zwemt', maar ook bij salades met kaas en misschien zelfs wel bij de asperges (gaan we uitproberen). Kortom, een wijn voor heel vaak, precies wat we zochten.

Oh, en als rode wijn kozen we de fruitige en soepele Meio Queijo van Churchill, uit de Douro, ook Portugal, ook € 5,95. We hebben straks flessen Halve Kaas en Half Vat ;-)

Weektoppers: Vintage Ports van Churchill

Johnny Graham (links) en Menno ten Berge; foto: Nico

Nederland drinkt een forse hoeveelheid port per jaar: een kleine liter per hoofd van de bevolking. Goed voor een eerste plaats op de wereldranglijst! Maar hoewel Nederland qua invoervolume op de tweede plaats staat, staan we qua uitgaven aan port op de derde. In andere woorden: we drinken vooral slobberportjes van de supermarkt. Jammer, jammer, jammer! Daar komt nog bij dat de export van port in 2008 in een dip is gekomen, ook al een gevolg van de internationale economische malaise. De uitvoer liep terug met ruim 5%, de teruggang in waarde met 7,1%. Aangezien versterkte wijnen steeds minder populair worden, hopen portproducenten met nieuwe producten te appelleren aan nieuwe, jongere consumenten (dank aan de roze port van Croft bijvoorbeeld). Ook al jammer, jammer, jammer.

Want recent mocht ik weer eens ervaren hoe fantastisch bijvoorbeeld vintage ports zijn, door wijnkenners toch wel als de top van de piramide gezien. Tijdens een portproeverij bij Van Wageningen en de Lange stonden dertien verschillende flessen op tafel van het huis Churchill. Eigenaar Johnny Graham en directeur verkoop en marketing Maria Emilia Campos waren aanwezig om te ports toe te lichten.
Trouwe lezers zullen al wel weten dat Churchill bij ons een potje kan breken, maar toch vragen we nog maar weer eens aandacht voor dit fantastische porthuis, met zijn heerlijke én betaalbare ports. Vandaag aandacht voor een serie van vier Vintage ports, binnenkort staan de Crusted en de 20 year old Tawny in het zonnetje.

Op de tafel stonden een 2007, een 1997, een 1991 en een 1985 Vintage port. Voordat we die onder de loep nemen, eerst nog maar even een korte uitleg: wat is ook al weer een
Vintage port? Een Vintage port is een port van zeer goede kwaliteit uit één oogstjaar. De wijnen rijpen twee tot hooguit drie jaar op vat en worden dan gebotteld. Verdere rijping van de wijn gebeurt op de fles. Vintage ports kunnen zeer oud worden. Tijdens de rijping op fles wordt de wijn soepel en elegant. De aroma's ontwikkelen zich steeds verder; in een ontwikkelde Vintage zijn chocolade, cacao, koffie, sigaar, specerijen en rijp fruit te ontdekken. In bijzondere jaren kan een portshipper zijn vintage ports 'declareren'. Maria Emilia Campos wist mij te vertellen dat 2007 naar alle waarschijnlijk door alle shippers gedeclareerd gaat worden: het was een topjaar!

De toppers
2007: uiteraard nog een vatmonster; deze port mag pas vanaf juli dit jaar gebotteld worden. Maar wat een fantastische wijn: heerlijk sappig, fruitig, rond, romig, verrukkelijk bij gebraden eendenborst. In de VS is het recent een rage geweest vintage ports jong te drinken. Ik kan ze begrijpen, die Amerikanen, maar gelukkig is de rage weer over, volgens Maria Emilia Campos. Want de wijn wordt alleen nog maar beter.

1997: moeilijk te beoordelen; proefgroepgenoot Marianne en ikzelf vonden de wijn vlak, zonder karakter. En dat klopt ook, aldus Johnny Graham: de wijn zit in zijn 'dull fase'. Na de eerste paar jaar op fles komt er een tijd dat je het drinken van vintage port echt moet laten. Pas in zijn 15-16e levensjaar wordt hij weer interessant. De 1997 moet dus nog zeker 3 jaar blijven liggen.

1991: geweldig! Inderdaad, een 'puber van bijna 18, deze wijn, met al wat prachtige rijpe tonen, maar ook heel veel sappig rood fruit. 1991 is het jaar van de geboorte van onze zoon, en voor hem ligt dan ook al jaren zo'n fles klaar. Geweldig nu geproefd te hebben hoe deze wijn smaakt.

1985: 24 jaar oud en geweldig interessant! Ook al eerder gedronken, overigens. Zacht, romig, notig, elegant, om met een glas uren van het uitzicht over bos of zee te genieten. Het was een buitenkansje deze wijn opnieuw te proeven en te kopen: uit Londen kwam een partij die daar blijkbaar niet verkocht. Nou, hier wel. We gaan er bij een mooie gelegenheid weer van genieten.

Lees meer weten over Vintage Port op de Vintage Port Site.

Weektopper: Niepoort Senior Tawny

Onderweg van het Rijksmuseum naar mijn eetafspraak op de Willemsparkweg liep ik vorige week langs Pasteuning. Vroeger was dit een kruidenier met een paar plankjes wijn, inmiddels is de winkel uitgegroeid tot een wijnhandel met een vitrine kaas en een paar planken kruidenierswaren. Verlekkerd bekeek ik er de schappen, waaronder een fraai plankje met heerlijke zoete wijnen uit heel Europa.

Uit zo'n winkel loop je niet weg met lege handen; en omdat onze vaste port, van Churchill, op was, kocht ik op de gok een fles Niepoort Senior. Senior is de instap-Tawny van het van oorsprong Nederlandse porthuis; de Ruby tegenhanger heet Junior.

Deze Niepoort Senior verdient deze week met recht de titel Weektopper! Een heerlijk zachte Tawny, maar toch pittig. Met veel rood fruit en heerlijke aroma's van onder andere noten. Gebruikte druivenrassen zijn de standaarddruiven voor port: tinta roriz, touriga franca, touriga nacional, tinta cão, tinta francisca, tinta amarela, sousão en nog diverse andere. De druiven werden nog op de traditionele manier gekneusd, met de voeten (aldus de website). Een opmerkelijke werkwijze, voor de simpelste kwaliteit port van een wijnhuis! De Senior is een blend van oudere en jongere wijnen en bracht zes jaar in kleine eiken vaten door.
Voor dit alles betaal je slechts € 15,95. Verkrijgbaar bij wijnspeciaalzaken door heel Nederland.

Weektoppers: Reuilly van Sorbe én Monte Seco van Henriques & Henriques

Lastig, deze week een keuze maken. Naast een prachtige madera dronken we namelijk ook een geweldige rosé uit de Loire, waar ik nóg vrolijk van wordt: 2007 Reuilly van Jean Michel Sorbe, gemaakt van pinot gris druiven waarbij de schilletjes zo lang hebben meegeweekt dat de wijn licht grijsroze wordt. Normaal gesproken levert pinot gris een witte wijn, bij het meeweken van de rossige schillen wordt het een rosé. Reuilly, vlak boven Bourges, is het enige gebied waar ze de pinot gris nog op deze wijze verwerken.
Wauw, wat een rosé was dat: vol en met veel finesse, sappige zuren en een licht tikje zoet, precies genoeg om de wijn een beetje vettig te maken. Eigenlijk een wijn om niet over te lullen, maar gewoon te drinken, om met de titel van een recent wijnboekje te spreken (waarover later meer). We kochten deze Reuilly op domein, en verkoopadressen in Nederland heb ik (nog) niet kunnen vinden. De maker vertelde ons in juli dat zijn wijn in 2007 was uitverkozen tot beste rosé in Nederland, maar bij welke gelegenheid werd me toen niet helemaal duidelijk... Misschien iemand onder mijn lezers die het weet? Prijs op domein was € 6,90.

Daarom deze week een tweede weektopper: Monte Seco Extra Dry, een madera van Henriques & Henriques, geïmporteerd door Van Wageningen en de Lange en bij diverse wijnspeciaalzaken in Nederland verkrijgbaar. Ik zette dit geweldige aperitief voor aan mijn proefgroep, die er allemaal enorm door verrast waren. Want helaas, wie drinkt er tegenwoordig nog madera? Gelukkig zijn er sinds dinsdag weer een paar liefhebbers bij.

Madera wordt gemaakt op het eiland Madeira en heeft een intrigerende ontstaansgeschiedenis. De Hollanders verscheepten grote hoeveelheden wijn van Madeira naar de Amerikaanse koloniën en ontdekten dat de zeereis de wijn zeker geen kwaad deed; sterker nog, de tocht over de evenaar leverde een wijn op die er in alle opzichten op vooruit ging. Die tocht over de evenaar werd later en ook nu nog nagebootst in hete ovens, de estufas. Madera wordt in die estufas verhit, om vervolgens in houten vaten aan de openlucht te rijpen. Deze verhitting en die rijping geeft de wijn zijn karakteristieke aroma's: ziltigheid, amandelen, noten. De wijn is zeer droog, is mooi bleekgeel van kleur en heeft 19% alcohol. Vooral als aperitief met wat noten is het een echte aanrader. De prijs is € 8,20 voor een halve liter.

Driemaal Iberisch rose

Het moet nog steeds allemaal rose zijn. Hoewel de hype volgens sommigen al over zijn hoogtepunt heen is, verschijnen er nog aan de lopende band ‘nieuwe’ rose wijnen.
In Noord-Portugal, waar traditioneel frisse droge witte wijn gemaakt wordt, de bekende Vinho Verde, zijn de wijnmakers ook ‘into rosé’. Vier jaar geleden bestond rosé nog niet in de regio, inmiddels is 5% van de productie als rose, tegen 80% wit en ruim 15% rood.
Een van de grootste en beste coöperatie in de Vinho Verde, Adega Cooperative Regional de Monção, lanceerde bijvoorbeeld dit voorjaar zijn eerste rosé. De wijn, Muralhas de Monção, is gemaakt van de locale druiven alvarelhao, pedral en vinhao en heeft een percentage alcohol van 10.9%. Als de rosétrend door blijft gaan, hoop ik dat deze wijn aanslaat: het lage alcoholpercentage maakt hem veel geschikter voor een belangrijke doelgroep waarop al dat rose is gericht, de jonge vrouwelijke twintigers en dertigers.

Enige tientallen kilometers zuidelijker, langs de Douro, hebben ze het pink ook ontdekt. Croft, een van de oudste portshippers, claimt er als eerste in geslaagd te zijn een nieuwe, rose gekleurde, port op de markt te hebben gebracht. Traditionele rode portdruiven worden kortstondig koel ingeweekt, het licht gekleurde sap wordt vervolgens bij zeer lage temperatuur vergist en de wijn krijgt geen houtlagering. Het alcoholpercentage is daarbij wel 19,5%: de wijn is uiteraard versterkt! Het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto heeft de rose port haar goedkeuring verleend en Croft Pink draagt dan ook het zegel en de kwaliteitsgarantie van deze organisatie.
In de geur van de wijn is veel rood fruit te ontdekken, met overheersend frambozen. Ik verwachtte een overmatig zoet drankje, maar dat viel toch wel mee. Vanwege het ontbreken van de houtlagering is de wijn vrij fris en levendig. Het zal de beoogde nieuwe doelgroep – weer die jonge, vrouwelijke levensgenieters – zeker aanspreken. Gevaarlijk is het wel: de wijn drinkt lekker weg, maar heeft toch die 19,5% alcohol!
Kwast Wijnkopers, de Nederlandse importeur van Croft Pink, suggereert de wijn te drinken als aperitief of bij olijven, toastjes en gebrande amandelen. Mij is deze port eerlijk gezegd wat te zoet hierbij… Maar zelf leek me de combinatie bij de traditionele meloen met ham wel lekker. Ellen Dekkers, wijnschrijfster voor Delicious en cursusleidster van de Wijnacademie, had ook een prachtige toepassing: ze vroor de port in en maakte er heerlijk sorbetijs van!

Nog zuidelijker, over de grens met Spanje in Jerez, hebben ze eveneens een nieuw rose drankje ontwikkeld. Het idee ontstond aan de bar, aldus Peter van Veggel, directeur van Osborne Benelux. Medewerkers van Osborne en van de Nederlandse distributeur Groupe LFE vonden dat er ook maar eens een rose sherry moest komen. Zo gezegd, zo gedaan: het in scherts geuite voorstel werd serieus uitgewerkt, de doelgroep werd omschreven, experimenten in Spanje werden opgezet. Sherry is het niet geworden, wel een wijn waarbij procedés worden gebruikt die ook voor sherry worden toegepast. Het resultaat is Rosafino, gericht op trendvolgers tussen de 35 en 45 jaar en de energieke babyboomers tussen de 50-60 jaar. Als er in de slipstream ook jongeren gewonnen worden voor Rosafino, is dat meegenomen, maar een eerste doelgroep is het niet. Gelukkig maar, denk ik dan, want ook Rosafino is weer een stevige wijn, met een alcoholpercentage van 13,5%.

Sherry wordt in Nederland alleen nog door ouderen gedronken, een slinkende groep van zo’n 400.000 mensen. Slechts 5% van de omzet van Osborne komt nog uit port en sherry; het bedrijf was daarom op zoek naar een nieuw cross-over product, gericht op doelgroepen buiten de sherrydrinkers. Als Rosafino-drinkers ook nieuwsgierig worden naar sherry, is dat bovendien mooi meegenomen.

De druiven voor Rosafino – cabernet sauvignon, syrah, tempranillo en tintilla de rota – zijn afkomstig uit de San Agustin-wijngaard in de provincie Cadiz in Andalusië. De bodem bestaat uit van de sherrywijngaarden bekende oogverblindend witte kalk, albariza genaamd. Tijdens de vinificatie, die volledig op roestvrijstalen tanks plaatsvindt, wordt gewerkt met een deken van flor over de wijn. Flor is een schimmel die ook bij diverse sherrysoorten een rol speelt. De flor sluit de wijn af van de zuurstof, waardoor frisse en fruitige aroma’s ontwikkeld kunnen worden. De flor geeft ook de onmiskenbare bite aan de Rosafino. Niet dat de typische sherry-aroma’s in de Rosafino te herkennen zijn, maar vooral in de smaak is er iets dat je bij geen enkel andere rosé aantreft. De wijn heeft 8 gram restsuiker, terwijl de frisse zuren toch voor een droge finish zorgen.

Zelf vond ik het een fraaie rosé, die ik ook thuis nog eens heb doorgeproefd en bediscussieerd met Nico. Ook hij vond de wijn erg geslaagd. Maar wel voor bij een maaltijd, bijvoorbeeld de kikkererwtensalade met lamshaas die Onno Kleyn ooit voor een van de eerste Nederlandse Wine Blogging Wednesdays publiceerde. Rosafino krijgt van ons de waardering 1: Yes, daar wil ik best meer van.

Rosafino is op dit moment alleen verkrijgbaar in Nederland, onder andere bij de Mitra. Let echter in 2009 goed op de flessen: tref je in de winkel een Rosafinofles zonder jaartal, dan is dat er een uit 2008! Ze zijn namelijk in de haast om de wijn op het juiste moment op de markt te brengen – uiterlijk 30 april - vergeten een jaartal op het etiket te plaatsen….

Bovenste foto: overgenomen van het fraaie lifestyle blog All the Best van Ronda Carman.

Naar aanleiding van les 13

Om heel eerlijk te zijn: ik heb er moeite mee. Moeite om de les Portugal, les 13 van de opleiding tot vinoloog van de Wijnacademie, te beschrijven. Niet vanwege de docent: Piet Wielinga, van de gelijknamige wijnkoperij in Leeuwarden, is echt een kenner van de wijnen van het land. En hoewel die kennis hier en daar wat gedateerd bleek, had dat voor mij ook een zekere charme. In de les van de heer Wielinga klonk duidelijk het verhaal van een oudere generatie wijnhandelaren door, uit een tijd dat de vaten wijn en port nog naar Nederland kwamen om hier te worden opgevoed. Wist je bijvoorbeeld dat het klimaat hier in Nederland ideaal is om port te laten rijpen? De koelte en de vochtigheid zijn vele malen beter voor een mooie rijping dan de hitte en de droogte van de Douro-vallei of zelfs Villa Nova da Gaia. Helaas gebeurt dat niet meer, port op vaten laten rijpen in Nederland. De Europese wetgeving staat het niet meer toe.

Nee, het is dus zeker niet vanwege het gedegen verhaal van Piet Wielinga dat ik moeite heb met de les Portugal. Het zijn verder ook niet de geproefde wijnen, als ik eerlijk ben. Naast port worden er in Portugal steeds betere en mooiere tafelwijnen gemaakt, en er stonden fraaie exemplaren op tafel. Vooral de Douro is een opkomend gebied, nu de meeste portshippers zich ook op het maken van tafelwijn toeleggen. In de rest van het land worden bovendien ook interessante producten gemaakt. Een van de 'leukste' wijnen vond ik de 2006 DOC Bucelas branco, Prova Regia, van Quinta do Romeira. Deze leek wat op Riesling, maar dan met wat minder zuren. De wijn wordt gemaakt van één van de vele inheemse druiven van Portugal, de arinto, rook wat naar ananas en had enige mineraliteit. Het was een makkelijke, prettige wijn uit een gebiedje 25 km ten noorden van Lissabon. De Engelsen importeerden de wijn vroeger graag en noemden het Lisbon Hock: het deed hen inderdaad aan Riesling uit Hochheim in de Rheingau denken.

Maar hier begint iets van mijn problemen duidelijk te worden: wie heeft er anno 2008 eigenlijk nog van Bucelas gehoord? Wie drinkt die wijn vaker? Portugal is een land met een zeer rijke en lange wijntraditie, waarin de Engelsen en de Nederlanders een grote rol spelen. Maar kom je Portugese tafelwijnen tegenwoordig veel tegen, in de winkel of in een restaurant? Welke gewone consument denkt er bij Portugal überhaupt aan tafelwijn? Toegegeven: sommigen kennen de vinho verde, de frisse, vaak laagalcoholische witte wijn uit het noorden van Portugal (die er overigens ook in rood is, maar die niet geëxporteerd wordt.) En heel misschien komt iemand nog met een wijn uit de Algarve (waar de wijnindustrie eigenlijk alleen draait op de toeristen), of uit de Alentejo. En dan houdt het voor de meeste mensen waarschijnlijk wel op.

Waar ligt dat aan, dat die Portugese wijnen hier zo mondjesmaat bekend zijn? Zelf ben ik geen maatstaf, ik dronk er diverse, meestal afkomstig van onze vaste wijnhandelaar. Zoek binnen Wijnkronieken maar op Portugal, en je vindt prachtige exemplaren, uit de Douro en de Alentejo. Bovendien kan ik een glas vinho verde ook wel waarderen. Maar de rest van Nederland, de mensen die niet dagelijks met wijn bezig zijn? Ik heb er hiernaast een poll voor gemaakt, om eens te kijken wie er eigenlijk ooit Portugese tafelwijn drinkt, en hoe vaak. Voor de duidelijkheid: port is een versterkte wijn en dus uitgesloten van deze poll.

Ik doe met deze beschrijving geen recht aan de les van Piet Wielinga, maar ik vraag me oprecht af of de Wijnacademie in de toekomst nog wel een hele les aan dit land moet wijden. Waarom een halve les voor een opkomend land als Oostenrijk en een hele voor Portugal? Wielinga gaf zelf toe dat er in ons boek een paar gebiedjes staan, die we nog wel moeten leren, maar die van nul en generlei actueel belang meer zijn. (Hoewel ze voor de in wijngeschiedenis geïnteresseerde als ik natuurlijk wèl belangrijk zijn!). Op mij is Portugal een beetje overgekomen als een land met vooral wijnen van historisch belang (Carcavelos en madera bijvoorbeeld, hoe heerlijk ik madera ook vind). Ik weet dat er schitterende dingen gebeuren in de Douro en de Alentejo. Ik weet dat de export van Portugese tafelwijn groeit: maar dan wel naar Brazilië en Angola, niet naar Nederland! Rechtvaardigt dat een hele les op een Nederlandse wijnopleiding waarin toch al te weinig tijd is voor allerhande onderwerpen?

Ware het niet beter geweest deze Portugal-les aan versterkte en zoete wijnen in het algemeen te wijden? Zodat de portproductie beter uit de verf kan komen? En waarin ook allerhande producten als madera, vermout en grappa (beter) aan bod kunnen komen? Nederland staat wat betreft invoer van port op de tweede plaats in de wereld! Consumenten in Nederland drinken 1,4 flessen port per hoofd van de bevolking per jaar: we voeren daarmee de wereldranglijst van portdrinkers aan. Het lijkt relevanter de focus wat meer op de port en minder op Portugal te leggen.
Ik had de Portugal-les niet willen missen, maar toch.....

Too late: Wine Blogging Wednesday#38

Alas, Wine Blogging Wednesday # 38 was last week! We had the dates wrong and now are too late for Catavino to include our posting in the round-up. But we did try two Portuguese table wines last Sunday, and we don't want to withhold you the results.
My husband cooked a nice Jamie Oliver stew, the one for Andy the gasfitter (from Jamie's Dinners), to go with a wine from the Alentejo and a wine from the Douro. The Alentejo wine, Dignitas Reserva 2001 is made by a Dutchman who lives in Portugal, Herman van Beuningen. The Douro one is one of our favourites: Meio Queijo 2004 from Johnny Graham's Churchill Graham Company.

Both wines combined rather well with the stew (veal, carrots, chick peas, tomatoes, potatos), but the Meio Queijo was the more lively one. The wine livened up the stew very well. A short tasting note for the Meio Queijo 2004: ruby red colour, young and creamy in the nose, vanilla, lots of red fruit, a simple but pleasant wine for stews and other rustic cooking.
The Dignitas 2001 was a more 'dignified' wine. The age difference was also noticeable. This wine did not combine as well as the first one with the simple stew; it is more a good wine for sipping by the fire.

Johnny Graham's red Douro table wines have a special meaning to us. A couple of years ago, in May 2003, our family of four spent a spring holiday in the Douro region. Since our regular wine merchant is the exclusive importer in the Netherlands for Churchill port wines, and since those are our favorite and we met Johnny Graham at a tasting, we very much wanted to pay a visit to the Churchill lodge in Villa Nova da Gaia. We had an invitation from Johnny Graham to call him when we were in the neighbourhood, so that is what we did.
Arriving at the lodge, the kids were parked in the office of a secretary with comic books, paper and crayons, and we received the grand tour. The highlight of the tour was a tasting in the blending room, with magnificent views over the river Douro and the city of Oporto. We tasted single quinta ports that were not yet on the market and a table wine that was going to be released later that year! It was not the first year Churchill made table wines, but we still thought of it as a great privilege. We have cherished the memory of that visit ever since and have drunk the Churchill Estates red table wines several times after.

At that time the Meio Queijo was not yet in existence. A year or so later, at a tasting, our wine merchant introduced a second table wine from the company, called Vinha do Meio Queijo. It was developed especially for the Dutch market. Since Johnny Graham is a great lover of Dutch cheese, he had given the new wine an appropriate name: meio queijo translates as half a cheese! The Meio Queijo is a simpler wine than the Churchill Estates, but also very good and very much a wine for every day. And compared to the price of a lot of non-European red wines, the Meio Queijo with its € 5,75 holds up very well. We prefer this one to wines from further afield (Australia, South Africa). Furthermore, they have that extra meaning to us that makes wine so special: they have a history with the maker ánd in our family now!

Portugese tafelwijnen voor Wine Blogging Wednesday #38

Wine Blogging Wednesday is al weer aangekondigd. De 38ste editie vindt plaats op 17 oktober a.s. en zal gewijd zijn aan Portugese tafelwijnen. Het thema werd bedacht en gepresenteerd door Catavino, een Engelstalig blog dat vanuit Spanje onderhouden wordt door Gabriella en Ryan Opaz. Gabriella en Ryan houden zich alleen bezig met Iberische wijnen, wijnen uit Portugal en Spanje dus (en misschien ook wel uit Andorra en Gibraltar....)

Lees alvast een stukje van de inleiding van Wine Blogging Wednesday #38:

"So head out and find a Portuguese table wine, write a little blurb on your blog about it in whatever language fits your fancy, and send it to ….@catavino.net. If you don’t have a blog, but want to share your tasty treat with us, than just email us your notes at the same address. Then, once we’ve collected all the tasting notes, we will still do the traditional round up and link backs, but you’ll also be in for an additional surprise. We don’t want to give away our secret yet, so you’ll have to stay tuned!
Now the bonus points! We will also offer up 'bonus points' (no monetary value other than a possible happy dance) for people who:
• Choose a wine outside of Vinho Verde and the Douro.
• Taste more than one region and compare the two.
• Seek out a varietal that you’ve never heard of (it shouldn’t be hard with 200+ to choose from).
• Cook up a Portuguese dish to pair with your wine."

Via Catavino kun je ook informatie vinden over Spaanse en Portugese wijnen. Let wel op: het gaat om Portugese tafelwijnen, dus NIET om port of madera.

Wat is Wine Blogging Wednesday? Dit bloggersevenement is opgezet door Lenn van Lenndevours in 2004. Het is de bedoeling dat één wijnblogger een thema kiest, bijvoorbeeld pinot noir uit de Nieuwe Wereld of zoals nu Portugese tafelwijnen, en dat dat thema gepresenteerd wordt op zijn of haar blog. Andere (wijn)bloggers wordt gevraagd wijn rondom dat thema te gaan proeven en een beschrijving te publiceren op hun eigen blog. Die beschrijving moet op of vlak voor een bepaalde woensdag gepubliceerd worden. Daarbij wil de organisator van die maand natuurlijk graag even op de hoogte gesteld worden van het feit dat je meedoet en dat je iets gepubliceerd hebt. Die organisator schrijft dan een samenvatting van alle geproefde wijnen en doet daarbij verslag op zijn blog. En daarna wordt het stokje doorgegeven aan een volgende blogger.
Dus aan alle Nederlandse en Vlaamse bloggers de oproep: doe mee. We zijn al met zijn tweeën, want Maarten van ChateauBrys is ook een trouwe deelnemer. Ik publiceer wel in het Engels over Wine Blogging Wednesday; zo krijg je ook nog eens wat internationale bezoekers.

De prachtige foto hierboven is afkomstig van de Flickr-pagina die Catavino heeft ingericht, speciaal voor foto's rondom Spaanse en Portugese wijn(bouw). Geplaatst met toestemming.

Geproefd: Charamba Red 2004

Spaghetti bolognese stond er vanavond op het menu, de keuze van de kinderen. Het is tenslotte vakantie. Uiteraard maakten we de saus zelf, met wat ui, een restje wortel, een restje bleekselderij, een kliekje tomatensaus uit de diepvries en wat gehakt. Flesje wijn uit de voorraad erbij opentrekken en we hadden weer een gezellige en lekkere maaltijd.

Er bleek nog een proeffles in onze voorraadkast te staan, Charamba Red 2004 van Avelada, uit de Douro (Portugal). Deze wijn is gemaakt van tinta roriz, tinta barroca, touriga franca en touriga nacional: allemaal druiven die ook voor de portbereiding gebruikt worden. Het bleek een prima wijn voor de gelegenheid, zo eentje waar je eigenlijk altijd een doos van in huis moet hebben. De wijn past bij van alles en nog wat: vlees van de grill, pasta met tomatensaus, stoofpot van het een of het ander... Eigenlijk bij alles wat er normaal gesproken op een rugetiket vermeld wordt, maar nu klopt het ook echt.

We hebben nog even gediscussieerd of het een stevige wijn met een fruitige indruk was, of een fruitige wijn met een stevige indruk. We hebben besloten tot het laatste: het rijpe frisse fruit is wat de meeste indruk maakt, al proef je ook duidelijk dat de wijn op eikenhouten vaten heeft gerijpt en heel wat tannines heeft. Het alcoholpercentage is 13%; niet al te hoog en eigenlijk heel erg goed voor een wijn uit zo'n enorm heet gebied als de Dourovallei. Petje af voor de wijnmakers van Avelada, om zo'n frisse en fruitige rode wijn te maken, die niet overkomt als een alcoholbom en waarin het eikenhout uitstekend in balans is met het fruit, de zuren en de tannines. Kortom: dit is weer eens een echte aanrader! Ik heb het vast al vaker gezegd: uit Portugal en zeker uit de Dourovallei komt tegenwoordig heel interessante rode wijn. En voor de prijs hoef je het ook niet te laten: de consumentenprijs van de Charamba 2004 is € 6,95. Charamba wordt geïmporteerd door Schouten Wijnimport.

Charamba

"Deze fles had een schroefdop moeten hebben." Dat was de verzuchting die we vrijdagavond slaakten toen we een fles witte Portugese tafelwijn ontkurkten: de wijn was gekurkt en echt te vies om te drinken. Hij ging onmiddellijk door de gootsteen. Eeuwig zonde. Dit soort wijnen hoort zo langzamerhand echt met schroefdop uitgerust te worden: wijnen die fris en fruitig bedoeld zijn en jong gedronken moeten worden.

Gelukkig had ik ook de rosé van hetzelfde merk koud liggen, en die was wel goed. Beide wijnen waren van het merk Charamba en zijn recent door Schouten Wijnimport aan hun portfolio toegevoegd. De prijs ligt rond de 7 euro.

Charamba is de naam van een traditionele dans in de Azoren en was de eerste rode wijn die buiten de Vinho Verde regio op de markt werd gebracht door het moderne wijnbedrijf Quinta da Aveleda. In 1992 werd deze wijn voor het eerst geëxporteerd. Al direct werd de wijn internationaal erkend om de goede prijs/kwaliteit verhouding en werd een van de best verkopende Portugese wijnen in de belangrijkste buitenlandse markten. Charamba is de meest bekroonde wijn van Quinta da Aveleda.

Over de witte kunnen we dus helaas niet oordelen, een notitie van de rode volgt binnenkort. De rosé was de moeite waard. Niet groots of gedenkwaardig, maar gewoon lekker. In de geur zijn vooral frambozen en kersen te ontdekken, de smaak is vol fruit en droog. Er is vrij veel tannine aanwezig, verklaarbaar uit de gebruikte druivensoorten cabernet sauvignon en touriga nacional. De nasmaak was mij eerst iets té droog, soms leek het of je op een stukje hout sabbelde. Toen de fles even open had gestaan, verdween dat houtige karakter gelukkig.

Deze Charamba rosé is echt een flesje voor na een drukke werkweek, om zo even open te trekken, voor onbekommerd drinkplezier. Deze rosé wordt door ons ingedeeld in categorie 2: blij als ik dit op een feestje krijg.

Charamba rosé 2005, Quinta da Avelada, € 6,95. Geïmporteerd door Schouten Wijnimport.

Vinho verde van Avelada

Dankzij Schouten Wijn & Gedistilleerd Import B.V. had ik dit weekend de gelegenheid eens twee vinho verde's naast elkaar te zetten. Meestal drink je dit soort wijn gedachtenloos, op een terras, bij een simpele vismaaltijd of in een Brussels restaurant..... Maar als je twee verschillende flessen in huis hebt, is het natuurlijk leuk eens te kijken of er überhaupt verschillen zijn in deze wijnsoort die ten allen tijde bedoeld is om op warme dagen de dorst te lessen.

Nog even kort: wat is eigenlijk vinho verde? De naam - letterlijk groene wijn - heeft niets te maken met de kleur van de wijn, want er bestaat zowel witte, rode en rosé! Het is daarentegen jonge wijn van druiven die geplukt werden toen ze nog niet rijp waren, afkomstig uit de Minho in Noord-Portugal. Alleen de witte variant wordt geëxporteerd. De rode en rosé worden voornamelijk in de streek zelf gedronken. Afgezien van de grote bulk export-vinho verdes waarin diverse druivensoorten gebruikt worden, zijn er ook mono-cépage varianten, wijnen gemaakt van één druivensoort (cépage in het Frans).

Onze flessen hadden in ieder geval ook overeenkomsten: de blauwe slanke glazen verpakking, zo lang dat de flessen niet of nauwelijks rechtop in de ijskast pasten. Tot voor kort werd deze vinho verde verkocht in platte ronde flessen, vergelijkbaar met de Bocksbeutel uit Franken (Duitsland). Maar aangezien wijn in dergelijke flessen soms een wat twijfelachtig imago heeft (ook goedkopere rosé uit Anjou en Portugal werd in dergelijke flessen verkocht), is men bij het Portugese bedrijf Avelada, waar beide wijnen vandaan komen, overgegaan op botteling in klassiekere modellen.

Wat waren de verschillen tussen deze twee wijnen? Allereerst de etiketten (zie foto's). De Quinta da Aveleda heeft een jaartal, de Casal Garcia niet, bijvoorbeeld. De Quinta da Avelada is een wijn gemaakt van druiven geoogst in 2005 van de wijngaarden in bezit van het wijngoed Quinta da Avelada. Gebruikte druivenrassen zijn trajadura, loureiro, pederña en alvarinho. Vooral die alvarinho, een wat 'betere' druivensoort, maakt het verschil met de Casal Garcia. Het alcoholpercentage van de Quinta da Avelada is 11,5%, de hoeveelheid restsuiker 1 gr per liter (zo goed als niets dus). Het Amerikaanse wijntijdschrift Wine Spectator koos de Quinta de Avelada (2004) als Wijn van de week in november 2005. De wijn won diverse andere prijzen.

De Casal Garcia is gemaakt van druiven die afkomstig zijn uit een veel groter gebied, opgekocht uit diverse wijngaarden. Het is een minder specifieke wijn, simpeler. Druivensoorten zijn trajadura, loureiro, pederña en azal. Alcoholpercentage is 10,5%, restsuiker is 15 gr. per liter.


Ons beviel de Quinta da Aveleda het beste, al zeg ik ook geen nee tegen een Casal Garcia op een warme zondagmiddag als gisteren. Zo om vier uur kun je met goed fatsoen best een glaasje vinho verde nemen. Het alcoholpercentage is toch laag en het lest de dorst uitstekend.
Zaterdag bij de tilapiafilets in rozemarijnmarinade omwikkeld met parmaham smaakten beide Portugese wijnen ook prima. De Quinta da Avelada had daarbij het meeste karakter: een frisse geur van druiven en wat tropisch fruit en bloemen. Friszuur in de mond, met lichte belletjes. De Casal Garcia had wat minder geur en smaak; Nico vond hem ook veel zoeter (wat klopt met de hoeveelheden restzoet, maar wat ik er gek genoeg niet uithaalde).

Ik heb deze zomer en lente al verschillende koele frisse wijnen besproken, onder andere Oostenrijkse Welschrieslings en diverse rosé's. Ook deze vinho verdes zijn op een warme zomermiddag heel erg aangenaam en dorstlessend. Het zijn wijnen zonder enige pretentie, maar daarom niet minder aan te bevelen. In Nederland zijn ze verkrijgbaar bij onder andere Delcave, De Monnik, Mitra en Dirk III.

Nagekomen bericht van de importeur: Casal Garcia is verkrijgbaar in Bocksbeutel en Bordeauxfles. De Bordeauxflessen worden vooral in horecagelegenheden gebruikt in verband met de koeling. Bocksbeutels vind je in slijterijen.

Topklasse Portugees rood

Een Portugees weekendje werd het voor ons de afgelopen twee dagen: naast een fles simpel Portugees rood besloten we ook maar eens die Vintage Port 1985 van Churchill open te maken. Stukje goede Stilton aanschaffen, fles openen en genieten, hoopten we. Gelukkig werden we niet in onze verwachtingen teleurgesteld. We moesten alleen wel even werken voordat de port veilig en zonder stukjes kurk in ons glas zat. De kurk was tamelijk vergaan, wat een heel gepeuter tot gevolg had. Maar de wijn hield er niets aan over en enkele minuten laten zaten we heerlijk aan een glas wijn dat 21 jaar geleden zijn oorsprong had.

Een heerlijk aroma van karamel, licht romige hazelnoten en zelfs nog rood fruit kwam ons tegemoet. De kleur was nog rood, al ging het licht naar een tawny toe, naar het tanige, het bruinige. Fluweelzacht in de mond, nog voldoende frisheid, harmonieus, nog zeker niet vermoeid. Geofrey Spence zei er in zijn boekje over port in 1997 dan ook over: "Een duidelijke favoriet onder de Churchills. Vol en rijp, met onverbloemde fruitsmaak. Heeft genoeg structuur om te rijpen. Deze wijn is uitstekend om nu te drinken, maar een lange opslag zal extra beloond worden". Negen jaar later heeft Spence zeker geen ongelijk gekregen, al is de port nu zeker aan drinken toe. Langer laten liggen lijkt ons niet echt een verbetering meer opleveren. Van Vintage Ports uit 1985 wordt wel gezegd dat "het misdadig zou zijn om ze voor 2010 te openen". Wat ons betreft is dat echter voor deze Churchill niet meer het geval, die moet je nu gewoon drinken.

Wat is dat nu eigenlijk, een Vintage Port? Het is de top van de portpiramide, het zijn wijnen die afkomstig zijn van één oogstjaar (in dit geval dus 1985), ze hebben gerijpt op hout (2 jaar), daarna op fles (5 tot wel 50 jaar) en op het etiket wordt het jaartal vermeld. Druiven hoeven niet van één bedrijf of akker te komen. Als dat wel gebeurd spreek je tegenwoordig van een Single Quinta Vintage.
Deze 1985 Churchill is gemaakt van druiven die niet van eigen akkers komen, maar aangekocht zijn. Het bedrijf Churchill Graham Lda. dateert pas van 1981 en heeft heel lang geen eigen quinta's gehad. Inmiddels heeft Churchill Quinta da Gricha in bezit, waar we onlangs weer een fles van de vintage van 2003 hebben laten wegleggen, voor over tien(tallen) ja(a)r(en).

Vintage port wordt niet ieder jaar gemaakt. Het is niet zoals Bordeaux of Bourgogne, waar ieder jaar wijn gemaakt wordt in een lange reeks. De omstandigheden moeten wel heel slecht zijn wil een chateau in de Bordeaux besluiten geen eerste wijn te maken in een jaar. Maar alleen als de omstandigheden als weer, marktsituatie, rijpheid van de druiven en nog zo wat, gunstig zijn, wordt een vintage 'uitgeroepen' - declared in het Engels.Die beslissing om te declareren ligt bij de porthuizen zelf, niet bij enige instantie van bovenaf. Wel moet het Instituto do Vinho do Porto de beslissing goedkeuren. Er wordt lang niet altijd 'unaniem' gedeclareerd, hoewel, als één porthuis dat jaar tot vintagejaar uitroept, willen de anderen natuurlijk liever niet achterblijven.

Vintage Port is helaas nog altijd het domein van de zogenaamde 'kenners' (wat dat ook moge zijn), waardoor wijnen van een jonger huis als Churchill niet altijd de erkenning krijgen die hen toekomt. Voor ons is er echter eigenlijk maar één portproducent en dat is Churchill. Deze Vintage 1985 heeft dat maar weer eens bewezen.

Geofrey Spence, Port. Alle informatie voor de liefhebber, Librero 2002

Simpel Portugees rood

Zeg Portugal en maar weinig mensen zullen - in Nederland tenminste - denken aan goede rode tafelwijn. Het is als Port-land dat Portugal in Nederland anno 2006 bekendheid geniet, hoezeer de rode tafelwijn ook in opkomst is. In het land zelf is dat natuurlijk anders. Al eeuwen wordt in heel Portugal gewone rode wijn gemaakt, voor eigen consumptie maar ook voor export naar (voormalige) koloniën bijvoorbeeld.
Vooral tijdens de oorlogen met Frankrijk, wanneer Engelsen of Nederlanders afgesneden waren van de wijnvoorraden in bijvoorbeeld Bordeaux, werd vaak uitgeweken naar Portugal.

In de productie speelden en spelen vooral grote handelaren een belangrijke rol, veel meer dan afgebakende zones en zelfstandige wijnproducenten. Tot de jaren '70 van de vorige eeuw waren er dan ook maar vijf gebieden waar wijn van gecontroleerde herkomst vandaan kwam: Dão, Muscatel de Setubal, Colares, Carcavelos en Bucelas (de laatste drie rond Lissabon). Handelaren kochten (en kopen) druiven op in heel Portugal en maken daar wijn van in allerhande kwaliteiten, volgens wens en smaak van hun grotere afnemers. Eén zo'n handelsfirma is van de familie Guedes. In 1870 werd Manoel Pedro Guedes producent van gebottelde wijnen. Hij introduceerde vernieuwingen in de wijngaard en hield zich ook bezig met de selectie van druiven, om de kwaliteit van de wijnen te controleren en garanderen. Het familiebezit was geconcentreerd rond het landgoed Quinta da Avelada in de Dourovallei tussen Oporto en Penafiel. In 1947 werd daar de Sociedade Agricola e Comercial da Quinta da Aveleda opgericht, om het beheer van het landgoed en de wijnproductie te structureren. Exporten naar Brazilië en Afrika namen als gevolg hiervan sterk toe en er werd een Franse oenoloog aangesteld als consultant. Tot slot werden een aantal merknamen ingesteld, waaronder Casal Garcia, bekend van de Vinho Verdes (waarover in een andere blog later meer).
Het bedrijf is sinds 1947 sterk blijven investeren in technologie en menselijk potentieel, waardoor de verkopen zijn blijven stijgen. Anno 2006 behoort Quinta da Aveleda tot een van de drie grootste nationale wijnbedrijven van Portugal en het is één van de modernste en efficiëntste in het gebied.

Quinta da Avelada bezit eigen wijngaarden waarvan voornamelijk Vinho Verde gemaakt wordt. Het bedrijf ligt dan ook in Vinho Verde-gebied. In de merklijnen komen echter ook wijnen uit het zuidelijker gelegen Estremadura voor, waarvoor de druiven worden aangekocht.

Gisteren dronk ik bij de barbecue een Avelada Vinho Regional Estremadura, Tinto 2001. Een simpele rode wijn, gemaakt van de druivenrassen Tinta Roriz, Castelão Francês, Tinta Miúda en Camarate. Deze rode wijn rijpt enige maanden op eikenhouten vaten, wat je onmiddellijk ruikt in het glas. Een stevige vanillelucht, die gelukkig na enige tijd wel fraai harmonieert met de wijn. Verder veel fruitige aroma's, een mooie helderrode kleur, kortom gewoon een aangename wijn zonder nu heel bijzonder te zijn. Uitstekend geschikt als huiswijn voor een gewoon Portugees restaurant. In onze eigen classificatie een type 2: prima, blij als ik dit op een feestje krijg.

De wijnen van Quinta da Avelada worden geïmporteerd door Schouten Wijn & Gedistilleerd Import b.v. en zijn verkrijgbaar bij onder andere Mitra en Dirk III.