Riesling Renaissance

Wat is het toch moeilijk bij te blijven in de wijnwereld. Op zoek naar hoe het ook al weer zat met de VDP, de Verband Deutscher Prädikats- und Qualitätsweingüter, kwam ik een prachtig boek tegen, Riesling Renaissance van Freddy Price. Het boek bleek vorig jaar al verschenen te zijn, en ik had er nog niet van gehoord!
Riesling is mijn favoriete witte druif, in al zijn verschijningsvormen: zoet, droog, Elzas, Moezel, Australië, ik vind ze allemaal fantastisch. Ik herinner me nog goed de eerste Australische Riesling die ik proefde, midden jaren tachtig, van Hardy’s, met zo’n vogeltje op het etiket. Te krijgen bij de Hema, nu al jaren niet meer gezien. In diezelfde tijd zagen we Jancis Robinson’s Wine Course, en werden met Jancis nog enthousiaster over de Riesling.
Jong is een Riesling verrukkelijk: fris maar ook complex en intrigerend. Ouder is er de bekende ‘gout de petrol’, de lucht van kerosine, petroleum.
De Selection de Grains Nobles uit de Elzas, de Beerenausleses, Trockenbeerenausleses en Eiswein uit de Elzas! Om een moord voor te doen. Onder invloed van de video van Jancis besloten we midden jaren negentig een meivakantie aan de Moezel door te brengen. Landal Green Parks in Kröv, en een memorabel bezoek aan Willi Schaefer. Het was rond 1 mei, het seizoen voor toeristen moest nog op gang komen. Daar stonden wij voor de deur, met twee kleine kinderen, en we wilden wijn proeven. Hogelijk verbaasd maar hoffelijk werden we binnen gevraagd, in de mooie kamer, waar we fantastische wijnen proefden, zelfs een vatmonster, nog niet gebottelde wijn van de herfst daarvoor. Diploma’s en eervolle vermeldingen, tijdschriften als Decanter op het salontafeltje.
Later, terug in Nederland, volgden een proeverij bij Gilbert van Houten met vele prachtige Duitse Rieslings, en weer wat later bij Regina Meij de Oostenrijkse exemplaren van dit druivenras. Duurder, maar ook verrukkelijk. Waarom kopen we er eigenlijk zo weinig van? Waarschijnlijk omdat je meestal niet even naar de winkel kunt lopen om ze te kopen. Je moet ze bestellen in Woerden bij Gilbert van Houten of Den Dolder, bij Imperial Wijnkoperij van Regina Meij.
Alvast een eerste voornemen voor 2006: meer Riesling kopen en drinken. En op het Sintlijstje het boek Riesling Renaissance!

Ruimte-wijnen

Afgelopen weekend blijkt een memorabel weekend geweest te zijn: de wereld heeft zijn derde ruimtetoerist. Wat heeft dat met wijn te maken, vraag je je af? Wel, de ruimtetoerist in kwestie is Amerikaans wetenschapper en ondernemer Dr. Greg Olson, 60 jaar, en eigenaar van domein La Vinette in Paarl, Zuid-Afrika. Dr. Olson neemt pinotage stokken mee de ruimte in en zal deze proberen te planten in het International Space Station waarnaar hij op weg is.

Tsja, wat moet je daar nog meer over zeggen? Ik kan me geen eerste cru Bordeaux's – het ene uiterste van het wijnspectrum - veroorloven, maar als hier een drinkbaar product van komt – wat ik sterk betwijfel - zal het ongetwijfeld ook voor slechts een handvol intimi beschikbaar zijn. Ik stel me zo voor dat het een zeer clean en steriel drankje zal worden, waarom weet ik eigenlijk niet. Geen terroir, geen invloeden van het weer, geen stress voor die plantjes.

Ik zit er niet zo op te wachten. Een Amerikaanse blogger heeft liever wijnen van de Titanic, en daar kan ik me eigenlijk wel bij aansluiten. Er zijn ook oudere flessen uit scheepswrakken gehaald, uit de 18e eeuw bijvoorbeeld. Hoe smaakte nu zo'n wijn die van Europa naar de jonge Amerikaanse koloniën werd verscheept, dat lijkt mij veel interessanter. Ieder z'n hobby, toch?

Duel in Frankrijk

Zondag allemaal Duel in Frankrijk gekeken? Ik zag het gisteren pas, op de video. Een aardig programma, maar wat is nou echt de bedoeling? Rondrennende dames die bij de lunch wijn drinken en dan heel giechelig worden. Nederlandse toeristes die gratis streekproducten proberen te krijgen.
Jet Sol en Fabienne de Vries doen het leuk en ik heb best gelachen, maar leert de kijker nu echt iets over Frankrijk en wijn? We kregen een snelle blik op Riquewihr, op de wijnen van Dopf& Irion, niet op de wijnen van Schlumberger – alleen op Severine Schlumberger, we weten dat er wel zes verschillende druivenrassen rondom Riquewihr groeien, maar dat is dan ook alles. Zou iemand op basis hiervan nu naar Gall&Gall rennen om de geselecteerde aanbieding bij het programma te gaan kopen? Ik betwijfel het.
Ik schort mijn definitieve oordeel over het programma nog maar even op, tot ik wat meer afleveringen heb gezien (volgende week de Bourgogne). Maar ik vrees dat dit programma een gemiste kans is voor de wijneducatie (zondag 18.55 RTL 5).

Nog wat anders: de wijnquiz al gemaakt? Dit jaar is íe wel erg makkelijk, eigenlijk een weggever. Maar goed, ik wilde ook wel een wijnweekend naar Bordeaux winnen. Aan mijn score zal het niet liggen (alle 20 goed). Ik zal mijn cursisten vragen de quiz ook te maken. A.s. donderdag besteed ik mijn les helemaal aan Frankrijk, met aandacht voor de diverse wijngebieden. Na afloop zouden ze een groot deel van de vragen moeten kunnen maken.

En tot slot nog dit: een dikke felicitatie voor Cees van Casteren, hoofdredacteur van de supplementen van Perswijn. Het oktobernummer van het tijdschrift wordt vergezeld van een prachtig supplement, over mijn favoriete wijnland Frankrijk. Een bijlage die me uit het hart gegrepen is en die ik goed zal bewaren en gebruiken. Fabienne en Jet zouden eigenlijk de Tour de France die daarin beschreven staat moeten volgen. Hoewel, ze zijn al in de Elzas begonnen, net als de bijlage. Zou er enig overleg geweest zijn???

Wijnen in het zonnetje

Tijd om weer eens een wijn te beschrijven. Met mijn cursisten heb ik deze week dan ook twee heel bijzondere geproefd. Op het eerste gezicht lijkt het misschien een vreemde combinatie, maar het verhaal erachter is als volgt: de les ging over praktische zaken als etiketten, glazen, wijn serveren, serveertemperaturen en wijn en spijs-combineren. Ik vertelde over de effecten van zuur, zoet, zout en bitter op wijn en wilde het effect van zout op een tanninerijke wijn laten proeven. Dus een stevige tanninerijke wijn gezocht en gecombineerd met lekker zoute naturel chips. Aangezien ze ook graag verschillende druivenrassen wilden proeven, koos ik een Nebbiolo Langhe van Conterno Fantino (Ginestrino, 2003, verkrijgbaar bij Margaret Wines voor € 16,15). Een beetje barbaars, ik geef het toe, maar het effect was geweldig. De combinatie was uiteraard vreselijk, de cursisten waren verbaasd door het verschil voor en na een hapje chips. Niemand zal meer een stevige rode open maken en daar chips bij eten, denk ik zo.
Verder was de wijn geweldig, dat vonden we unaniem. Rijp donker fruit, heel lichte houttonen, vol, warm. Wel harde tannines, maar gelukkig had ik de wijn gedecanteerd en dat had goed gewerkt. Een wijn om dit najaar absoluut nog eens in te slaan te drinken.
Daarnaast wilde ik ook de stelling bewijzen dat streekwijnen bij streekproducten passen. Hoe doe je dat met simpele middelen? Weer een grapje: Nederlandse kaas met Nederlandse wijn. Klopt natuurlijk niet helemaal, maar de moeite van het proberen waard. Bij Wijngaard De Linie van Marius van Stokkom bestelde ik drie flessen wit van 2004 (de bekroonde in Tsjechië) en schonk die blind bij biologische belegen kaas. Prima combinatie, zo bleek. Iedereen was blij verrast dat deze geweldige witte wijn van Nederlandse bodem bleek, uit Made! Sommigen zouden volgens mij het liefst nog diezelfde avond wat flessen in huis gehaald hebben.
Ik heb ze uiteraard de website doorgegeven. Zelf heb ik nog twee flessen liggen. De wijn had geweldig veel aroma, met volgens mij (getipt door één van mijn cursisten) heel duidelijk aanwezig het exotische fruit van de Gewürztraminer. Van Stokkom gebruikt alleen Elzasdruiven, volgens de website, waaronder Pinot Blanc, Riesling, Pinot Noir en Gewürztraminer. De afdronk was lekker droog, niet te, maar ook niet te zoet. Echt klasse.
De flessen van deze unieke avond heb ik vandaag nog maar even in het zonnetje gezet – letterlijk, om er nog eens met genoegen aan terug te denken.

Slapen bij de wijnboer

Is er sprake van een trend, wereldwijd? Wijn en toerisme, het is zo langzamerhand niet meer los te koppelen. Je kunt wijnwandelen, wijnproeven, slapen bij de wijnboer, druiven plukken, helpen bij het wijnmaakproces enzovoort. Je kunt nu ook in Duitsland je eigen Steillage gaan exploiteren!
Is er enig ander landbouw product dat zo veel impact heeft op het toerisme in een streek? Appelboomgaarden misschien, of pruimen en kersenbomen. Maar slapen bij de kersenboer is lang niet zo populair als slapen bij de wijnboer. Zelfs in de Bordeaux zien wijnboeren in dat er geld te halen valt bij geïnteresseerden die graag op een wijndomein slapen, zie De Verleiding (Volkskrantkatern) van zaterdag 24 september. In dat artikel werden ook weer de Sources de Caudalie genoemd, een kuuroord waar je baadt in wijn en gezichtsmaskers van druivenschillen kunt krijgen.
In Amerika hebben ze al enige tijd ontdekt dat je wijndomein openstellen voor feesten en partijen een lucratieve business is. Aan de Finger Lakes in de staat New York hebben diverse domeinen een goed lopend restaurant.
En ook in Nederland loopt het wijntoerisme goed. Open dagen bij wijngaarden (1 en 2 oktober bijvoorbeeld) zijn er regelmatig. In Eibergen is onlangs wijngaard Hof van Gelderland gestart, over enige tijd met Bed&Breakfast. Let maar op, als over decennia de wijnbouw hier in Nederland zover ontwikkeld is – mede als gevolg van de klimaatveranderingen – wordt het hier ook weer erg gewild om een paar dagen druiven te gaan plukken. Of zouden we daar dan, net als bij de asperges, goedkope werkkrachten uit het voormalige Oostblok voor moeten inhuren?
Ik vermoed dat die populariteit van het wijntoerisme niet los te zien is van het eco-toerisme. Mensen willen weer weten waar hun eten en drinken vandaan komt. De Slow Food-beweging groeit niet voor niets. Eten en drinken kopen bij een boer, op een biologische markt of in een landgoedwinkel, het heeft toch iets persoonlijkers dan kopen in een supermarkt, vind ik zelf.

Pontchartrain Vineyards

Als surfend kwam ik vandaag op een blog uit het Zuiden van de VS. De laatste entry, van 11 augustus 2005, was over een wijngaard in de buurt van New Orleans (op één uur rijden), met de naam Pontchartrain Vineyards. De beschreven wijn werd niet hoog gewaardeerd en was gemaakt van een hybride druif. Maar eigenlijk doet dat er allemaal niet toe voor deze overpeinzing. Er zijn in Louisiana dus ook wijngaarden (verwachtte ik al), maar wat zou er na Katrina van over zijn? Ik heb er nog niets op het internet over kunnen vinden, over de schade aan landbouw ter plekke. Uiteindelijk valt dit natuurlijk in het niet bij al dat menselijke leed. Maar ik vroeg me kort na de eerste berichten over Katrina toch af wat de schade zou zijn aan de wijngaarden en de omringende natuur.
De site van Pontchartrain Vineyards is al een tijd niet bijgewerkt. Hopelijk om andere redenen dan Katrina, maar ik vrees het ergste.

Wijn in het religieus ritueel

Wijn heeft al millenialang een rol in religieuze rituelen. Bij het begin van de sjabbat wordt wijn gedronken, in de kerk is wijn een krachtig symbool, bij de oude Romeinen werden plengoffers met wijn gepleegd. Maar eigenlijk is er vrij weinig bekend of deze wijnen op een speciale manier gemaakt werden. Hadden de druivenstokken die miswijn moesten leveren een speciale status? Smaakte miswijn anders dan gewone wijn voor dagelijkse consumptie?
Kloosters hadden vaak wijngaarden onder hun beheer, niet alleen voor de wijn als noodzakelijke dagelijkse drank, maar ook voor de wijn in de eredienst, neem ik aan. Tegenwoordig wordt in de katholieke mis vaak een hele zoete wijn aangeboden, en ook de wijn op sjabbat is vrij zoet, meen ik.
Onlangs stelde wijnhandelaar Gilbert van Houten van Wijn.org in zijn Nieuwsbrief de vraag of iemand wist wat voor wijn de Cultura was, een wijn die bij het gereformeerde avondmaal werd geschonken. Een zeer interessante vraag, ik zou hem graag beantwoord zien. Weet iemand het antwoord, weet iemand meer over mis- en avondmaalswijnen, laat het me weten. Ik zal het antwoord ook zeker doorgeven aan Van Houten.