Wijn voor hobbits, elven en mensen

Mmm, sommige hobbies of interesses van een mens lijken zich moeilijk met elkaar te verenigen. Wat doe ik met mijn wijnhobby en mijn voorliefde voor de Lord of the Rings films? Weinig vrees ik. Ik schreef al eens over de wijnhobby van Viggo Mortensen (Aragorn), maar helaas, hij heeft nog steeds niet gereageerd. Ik heb al eens een lijstje aangelegd van films (en boeken) waarin wijn of wijnbouw een prominente rol spelen, maar dit is de site niet echt om dat goed bij te houden.
Rest mij slechts de muziek van LOTR III lekker hard te draaien, weg te dromen bij de gezongen intronisatie van Aragorn (Et Eärello Endorenna utúlien. Sinome maruvan ar hildinyar tenn' Ambar-metta…..) en er een goed glas wijn of port bij te drinken. Wat ik vanavond heb gedaan.
Toch zijn er meer mensen die van wijn én LOTR houden: zie Lisa’s wineintro, met een paar grappige vermeldingen van het gebruik van wijn bij hobbits, elven en mensen. Is er dan toch bij elke hobby of interesse wel een link met wijn te maken?

Heurigen in Nederland

Volgens mij hebben we allemaal wel eens ervaren dat een wijn die op dat terrasje in zuid-Frankrijk of Italië verrukkelijk smaakte, totaal niet meer uit de verf kwam toen de naar Nederland meegebrachte flessen geopend werden.
Wat dat precies is, daar verschillen de meningen over. Ik hou het op de ontbrekende ambiance: terrasje, zon, zuidelijke sferen, ontspannen vakantiegevoel, het plaatselijke eten. Dat ontbreekt dan in Nederland gewoon, waardoor de wijn heel anders overkomt.
Recent is zo'n typische plaatselijke wijn, de Oostenrijkse Heurigen, op fles naar Nederland gehaald en daar onder de naam Primus 2005 aan de man gebracht.
Heurigen-wijnen worden in speciale gelegenheden in de heuvels rondom Wenen geschonken. Het zijn assemblages van de witte druivenrassen die nog altijd in het Weense stadsgebeid verbouwd worden: grüner veltliner bijvoorbeeld, de Oostenrijkse druif bij uitstek. De Heurigen is altijd van hetzelfde jaar als waarin de oogst plaatsvond. De Heurigen van dit jaar hing enkele weken geleden dus nog aan de wijnstok. In diezelfde dranklokalen wordt ook een andere specialiteit geschonken, Sturm, nog gistende druivenmost.
De Primus 2005 van de Oostenrijkse wijnbouwfamilies Leitner en Achs, uit het plaatsje Gols ten zuidoosten van Wenen, was dus op 5 oktober jl. in Nederland de eerste primeurwijn van dit seizoen. Ik ben toch heel benieuwd hoe die wijn nu smaakt, zo buiten de Weense heuvels in ons – niet zo – koude kikkerlandje. Of all places is de wijn in een restaurant in Amstelveen gelanceerd, met typisch Heurigen-eten erbij. In mijn herinnering is dat roggebrood met reuzel.
Ik kan me nauwelijks voorstellen dat het een geslaagde onderneming was. Maar mijn herinnering aan Heurigen is dan ook negatief gekleurd, geef ik eerlijk toe. Vijfentwintig jaar geleden was ik ook in zo'n Heurigen, in juli. We kunnen toen geen echte Heurigen hebben gedronken, maar we aten wel roggebrood met reuzel en dronken witte wijn uit kannetjes. Helemaal blij was ik aan het eind van die avond niet, meen ik me te herinneren ;-) Nog dagen erna voelde ik me misselijk, zo erg dat een deel van het bezoek aan Boedapest in het water viel. Nu ik eraan terugdenk, misschien was dit wel één van mijn eerste wijnervaringen....

Mondiale wijnen

Vandaag kwam ik twee berichten tegen die me allebei wezen op een ander aspect van de toenemende globalisering van wijn. Wat bedoel ik daarmee? Dat het wel lijkt of de hele wereld zich met wijn bezighoudt en dat iedereen een graantje mee wil pikken van de nog altijd groeiende populariteit van wijn.
Brazilië gaat nu ook al wijn produceren. De wijngaarden liggen op respectievelijk de 29ste en de 9de graad zuiderbreedte! Buiten de traditionele band tussen de 30ste en de 50ste breedtegraad dus. Een aantal wijnen werden geproefd door Aad van der Werf bij de Braziliaanse ambassade in Nederland. Natuurlijk is het het goed recht van ieder land te proberen wijn te verbouwen, maar als ik de proefnotities lees, komen de wijn op mij niet over als toppers waarop de wereld zit te wachten. Er is al zoveel wijn, en ook zoveel slechte en middelmatige wijn. Dat Brazilianen als hobby wijn verbouwen is tot daar aan toe, dat doen we in Nederland ook. Maar om er nu een markt voor te gaan zoeken in het buitenland….

Het tweede berichtje las ik op een site voor groene investeringen. Je kon al in Frankrijk en Duitsland (een aandeel in) een wijngaard kopen, als hobby. Je kon al in Californië als liefhebberij je eigen druiven aankopen en met een eigen gekozen ‘recept’ tot wijn laten maken. Nu kun je naast investeringen doen in teakhout ook je geld investeren in wijngaarden. Ditmaal in Zuid-Afrika. Verwacht rendement na vijf jaren investeren 10%.
Het artikeltje leidt de investeringsmogelijkheid in met de onderstaande tekst: De internationale vraag naar rode kwaliteitswijn neemt al jaren toe. Het drinken van een goed glas rode wijn wordt niet alleen door veel mensen als gezellig ervaren, steeds vaker verschijnen er rapporten over de positieve gezondheidsaspecten van het drinken ervan. Nieuwe markten in Azië, Europa en Noord-Amerika bieden veel perspectieven, terwijl de internationale vergrijzing de vraag naar rode kwaliteitswijn doet toenemen. Inmiddels heeft de KLM “Bergwater Vineyards” ontdekt en hebben vele passagiers op grote hoogte van deze bijzondere wijn mogen genieten.
Wat ik hiervan moet vinden, weet ik nog niet. Enerzijds vind ik het wel goede initiatieven, anderzijds denk, moet je dit soort investeringen nu echt doen om er geld uit te halen? Een moeilijke.
Ben overigens wel benieuwd naar Bergwater-wijnen. De naam klinkt in ieder geval prachtig.

Riesling Renaissance

Wat is het toch moeilijk bij te blijven in de wijnwereld. Op zoek naar hoe het ook al weer zat met de VDP, de Verband Deutscher Prädikats- und Qualitätsweingüter, kwam ik een prachtig boek tegen, Riesling Renaissance van Freddy Price. Het boek bleek vorig jaar al verschenen te zijn, en ik had er nog niet van gehoord!
Riesling is mijn favoriete witte druif, in al zijn verschijningsvormen: zoet, droog, Elzas, Moezel, Australië, ik vind ze allemaal fantastisch. Ik herinner me nog goed de eerste Australische Riesling die ik proefde, midden jaren tachtig, van Hardy’s, met zo’n vogeltje op het etiket. Te krijgen bij de Hema, nu al jaren niet meer gezien. In diezelfde tijd zagen we Jancis Robinson’s Wine Course, en werden met Jancis nog enthousiaster over de Riesling.
Jong is een Riesling verrukkelijk: fris maar ook complex en intrigerend. Ouder is er de bekende ‘gout de petrol’, de lucht van kerosine, petroleum.
De Selection de Grains Nobles uit de Elzas, de Beerenausleses, Trockenbeerenausleses en Eiswein uit de Elzas! Om een moord voor te doen. Onder invloed van de video van Jancis besloten we midden jaren negentig een meivakantie aan de Moezel door te brengen. Landal Green Parks in Kröv, en een memorabel bezoek aan Willi Schaefer. Het was rond 1 mei, het seizoen voor toeristen moest nog op gang komen. Daar stonden wij voor de deur, met twee kleine kinderen, en we wilden wijn proeven. Hogelijk verbaasd maar hoffelijk werden we binnen gevraagd, in de mooie kamer, waar we fantastische wijnen proefden, zelfs een vatmonster, nog niet gebottelde wijn van de herfst daarvoor. Diploma’s en eervolle vermeldingen, tijdschriften als Decanter op het salontafeltje.
Later, terug in Nederland, volgden een proeverij bij Gilbert van Houten met vele prachtige Duitse Rieslings, en weer wat later bij Regina Meij de Oostenrijkse exemplaren van dit druivenras. Duurder, maar ook verrukkelijk. Waarom kopen we er eigenlijk zo weinig van? Waarschijnlijk omdat je meestal niet even naar de winkel kunt lopen om ze te kopen. Je moet ze bestellen in Woerden bij Gilbert van Houten of Den Dolder, bij Imperial Wijnkoperij van Regina Meij.
Alvast een eerste voornemen voor 2006: meer Riesling kopen en drinken. En op het Sintlijstje het boek Riesling Renaissance!

Ruimte-wijnen

Afgelopen weekend blijkt een memorabel weekend geweest te zijn: de wereld heeft zijn derde ruimtetoerist. Wat heeft dat met wijn te maken, vraag je je af? Wel, de ruimtetoerist in kwestie is Amerikaans wetenschapper en ondernemer Dr. Greg Olson, 60 jaar, en eigenaar van domein La Vinette in Paarl, Zuid-Afrika. Dr. Olson neemt pinotage stokken mee de ruimte in en zal deze proberen te planten in het International Space Station waarnaar hij op weg is.

Tsja, wat moet je daar nog meer over zeggen? Ik kan me geen eerste cru Bordeaux's – het ene uiterste van het wijnspectrum - veroorloven, maar als hier een drinkbaar product van komt – wat ik sterk betwijfel - zal het ongetwijfeld ook voor slechts een handvol intimi beschikbaar zijn. Ik stel me zo voor dat het een zeer clean en steriel drankje zal worden, waarom weet ik eigenlijk niet. Geen terroir, geen invloeden van het weer, geen stress voor die plantjes.

Ik zit er niet zo op te wachten. Een Amerikaanse blogger heeft liever wijnen van de Titanic, en daar kan ik me eigenlijk wel bij aansluiten. Er zijn ook oudere flessen uit scheepswrakken gehaald, uit de 18e eeuw bijvoorbeeld. Hoe smaakte nu zo'n wijn die van Europa naar de jonge Amerikaanse koloniën werd verscheept, dat lijkt mij veel interessanter. Ieder z'n hobby, toch?

Duel in Frankrijk

Zondag allemaal Duel in Frankrijk gekeken? Ik zag het gisteren pas, op de video. Een aardig programma, maar wat is nou echt de bedoeling? Rondrennende dames die bij de lunch wijn drinken en dan heel giechelig worden. Nederlandse toeristes die gratis streekproducten proberen te krijgen.
Jet Sol en Fabienne de Vries doen het leuk en ik heb best gelachen, maar leert de kijker nu echt iets over Frankrijk en wijn? We kregen een snelle blik op Riquewihr, op de wijnen van Dopf& Irion, niet op de wijnen van Schlumberger – alleen op Severine Schlumberger, we weten dat er wel zes verschillende druivenrassen rondom Riquewihr groeien, maar dat is dan ook alles. Zou iemand op basis hiervan nu naar Gall&Gall rennen om de geselecteerde aanbieding bij het programma te gaan kopen? Ik betwijfel het.
Ik schort mijn definitieve oordeel over het programma nog maar even op, tot ik wat meer afleveringen heb gezien (volgende week de Bourgogne). Maar ik vrees dat dit programma een gemiste kans is voor de wijneducatie (zondag 18.55 RTL 5).

Nog wat anders: de wijnquiz al gemaakt? Dit jaar is íe wel erg makkelijk, eigenlijk een weggever. Maar goed, ik wilde ook wel een wijnweekend naar Bordeaux winnen. Aan mijn score zal het niet liggen (alle 20 goed). Ik zal mijn cursisten vragen de quiz ook te maken. A.s. donderdag besteed ik mijn les helemaal aan Frankrijk, met aandacht voor de diverse wijngebieden. Na afloop zouden ze een groot deel van de vragen moeten kunnen maken.

En tot slot nog dit: een dikke felicitatie voor Cees van Casteren, hoofdredacteur van de supplementen van Perswijn. Het oktobernummer van het tijdschrift wordt vergezeld van een prachtig supplement, over mijn favoriete wijnland Frankrijk. Een bijlage die me uit het hart gegrepen is en die ik goed zal bewaren en gebruiken. Fabienne en Jet zouden eigenlijk de Tour de France die daarin beschreven staat moeten volgen. Hoewel, ze zijn al in de Elzas begonnen, net als de bijlage. Zou er enig overleg geweest zijn???

Wijnen in het zonnetje

Tijd om weer eens een wijn te beschrijven. Met mijn cursisten heb ik deze week dan ook twee heel bijzondere geproefd. Op het eerste gezicht lijkt het misschien een vreemde combinatie, maar het verhaal erachter is als volgt: de les ging over praktische zaken als etiketten, glazen, wijn serveren, serveertemperaturen en wijn en spijs-combineren. Ik vertelde over de effecten van zuur, zoet, zout en bitter op wijn en wilde het effect van zout op een tanninerijke wijn laten proeven. Dus een stevige tanninerijke wijn gezocht en gecombineerd met lekker zoute naturel chips. Aangezien ze ook graag verschillende druivenrassen wilden proeven, koos ik een Nebbiolo Langhe van Conterno Fantino (Ginestrino, 2003, verkrijgbaar bij Margaret Wines voor € 16,15). Een beetje barbaars, ik geef het toe, maar het effect was geweldig. De combinatie was uiteraard vreselijk, de cursisten waren verbaasd door het verschil voor en na een hapje chips. Niemand zal meer een stevige rode open maken en daar chips bij eten, denk ik zo.
Verder was de wijn geweldig, dat vonden we unaniem. Rijp donker fruit, heel lichte houttonen, vol, warm. Wel harde tannines, maar gelukkig had ik de wijn gedecanteerd en dat had goed gewerkt. Een wijn om dit najaar absoluut nog eens in te slaan te drinken.
Daarnaast wilde ik ook de stelling bewijzen dat streekwijnen bij streekproducten passen. Hoe doe je dat met simpele middelen? Weer een grapje: Nederlandse kaas met Nederlandse wijn. Klopt natuurlijk niet helemaal, maar de moeite van het proberen waard. Bij Wijngaard De Linie van Marius van Stokkom bestelde ik drie flessen wit van 2004 (de bekroonde in Tsjechië) en schonk die blind bij biologische belegen kaas. Prima combinatie, zo bleek. Iedereen was blij verrast dat deze geweldige witte wijn van Nederlandse bodem bleek, uit Made! Sommigen zouden volgens mij het liefst nog diezelfde avond wat flessen in huis gehaald hebben.
Ik heb ze uiteraard de website doorgegeven. Zelf heb ik nog twee flessen liggen. De wijn had geweldig veel aroma, met volgens mij (getipt door één van mijn cursisten) heel duidelijk aanwezig het exotische fruit van de Gewürztraminer. Van Stokkom gebruikt alleen Elzasdruiven, volgens de website, waaronder Pinot Blanc, Riesling, Pinot Noir en Gewürztraminer. De afdronk was lekker droog, niet te, maar ook niet te zoet. Echt klasse.
De flessen van deze unieke avond heb ik vandaag nog maar even in het zonnetje gezet – letterlijk, om er nog eens met genoegen aan terug te denken.