Markt voor wijn

Een gastschrijver vandaag: Nico vertelt over onze ervaringen met de aankoop van wijn op de markt in Nant.

"Meestal plannen we in onze zomervakantie in Frankrijk enkele bezoekjes aan wijnboeren. Dat betekent soms een uurtje of zo in de auto. Het zou zo leuk zijn als de wijn ook eens 'naar je toe kwam'. Dit jaar gebeurde dat. We verbleven op een camping in Nant, vlakbij Millau, en daar kwamen we op de markt iemand tegen die wijn verkocht van een plaatselijke wijnboer – gewoon naast de man met strengen roze knoflook. Dat 'plaatselijk' moet ik even nuanceren: het wijndomein bevond zich op één tot anderhalf uur rijden van Nant, dus het was voor de dame op de foto iedere dinsdag een flinke tocht!

Het domein in kwestie heet Château l'Argentier en bevindt zich vlakbij de plaats Sommières. De vigneron, Elisabeth Jourdan, maakt diverse wijnen in de AOC Côteaux du Langedoc, waarvan wij twee rode en een rosé proefden.

De rosé (jaar 2005) heeft een mooie grijs-roze kleur, een kruidige neus en is lekker fruitig. In de afdronk is hij wat hard, misschien ook door het ietwat hoge alcoholpercentage van 13% (invloed van de grenache?), waartegen het fruit niet helemaal opgewassen is. Alles bij elkaar een aardige, typisch zuidelijke rosé voor bij zomerse gerechten op de camping of in de tuin.

De ene rode wijn, de Prestige 2003, is donkerrood, ruikt naar bosvruchten, heeft redelijk veel tannine en een bittertje in de afdronk. De invloed van eikenhouten vaten is duidelijk aanwezig, maar niet overheersend. Dit is een prima wijn bij gegrild vlees. Ook deze wijn heeft een wat hoog alcoholpercentage (13.5%).

De andere rode wijn, de Demoiselles 2003, is van de drie geproefde wijnen onze favoriet. Lichter van kleur dan de Prestige, geur van aardbeien, lekker fruitig en sappig. Door zijn fruitigheid valt minder op dat het alcoholpercentage net zo hoog is als bij de Prestige.

De drie wijnen zijn assemblages van syrah, grenache en cinsault (rosé) of syrah, grenache en carignan (rood), en het is interessant om te zien welke diversiteit in wijn daarmee te bereiken is. En dat vonden we gewoon op de markt op dinsdagochtend in Nant!"

Vinho verde van Avelada

Dankzij Schouten Wijn & Gedistilleerd Import B.V. had ik dit weekend de gelegenheid eens twee vinho verde's naast elkaar te zetten. Meestal drink je dit soort wijn gedachtenloos, op een terras, bij een simpele vismaaltijd of in een Brussels restaurant..... Maar als je twee verschillende flessen in huis hebt, is het natuurlijk leuk eens te kijken of er überhaupt verschillen zijn in deze wijnsoort die ten allen tijde bedoeld is om op warme dagen de dorst te lessen.

Nog even kort: wat is eigenlijk vinho verde? De naam - letterlijk groene wijn - heeft niets te maken met de kleur van de wijn, want er bestaat zowel witte, rode en rosé! Het is daarentegen jonge wijn van druiven die geplukt werden toen ze nog niet rijp waren, afkomstig uit de Minho in Noord-Portugal. Alleen de witte variant wordt geëxporteerd. De rode en rosé worden voornamelijk in de streek zelf gedronken. Afgezien van de grote bulk export-vinho verdes waarin diverse druivensoorten gebruikt worden, zijn er ook mono-cépage varianten, wijnen gemaakt van één druivensoort (cépage in het Frans).

Onze flessen hadden in ieder geval ook overeenkomsten: de blauwe slanke glazen verpakking, zo lang dat de flessen niet of nauwelijks rechtop in de ijskast pasten. Tot voor kort werd deze vinho verde verkocht in platte ronde flessen, vergelijkbaar met de Bocksbeutel uit Franken (Duitsland). Maar aangezien wijn in dergelijke flessen soms een wat twijfelachtig imago heeft (ook goedkopere rosé uit Anjou en Portugal werd in dergelijke flessen verkocht), is men bij het Portugese bedrijf Avelada, waar beide wijnen vandaan komen, overgegaan op botteling in klassiekere modellen.

Wat waren de verschillen tussen deze twee wijnen? Allereerst de etiketten (zie foto's). De Quinta da Aveleda heeft een jaartal, de Casal Garcia niet, bijvoorbeeld. De Quinta da Avelada is een wijn gemaakt van druiven geoogst in 2005 van de wijngaarden in bezit van het wijngoed Quinta da Avelada. Gebruikte druivenrassen zijn trajadura, loureiro, pederña en alvarinho. Vooral die alvarinho, een wat 'betere' druivensoort, maakt het verschil met de Casal Garcia. Het alcoholpercentage van de Quinta da Avelada is 11,5%, de hoeveelheid restsuiker 1 gr per liter (zo goed als niets dus). Het Amerikaanse wijntijdschrift Wine Spectator koos de Quinta de Avelada (2004) als Wijn van de week in november 2005. De wijn won diverse andere prijzen.

De Casal Garcia is gemaakt van druiven die afkomstig zijn uit een veel groter gebied, opgekocht uit diverse wijngaarden. Het is een minder specifieke wijn, simpeler. Druivensoorten zijn trajadura, loureiro, pederña en azal. Alcoholpercentage is 10,5%, restsuiker is 15 gr. per liter.


Ons beviel de Quinta da Aveleda het beste, al zeg ik ook geen nee tegen een Casal Garcia op een warme zondagmiddag als gisteren. Zo om vier uur kun je met goed fatsoen best een glaasje vinho verde nemen. Het alcoholpercentage is toch laag en het lest de dorst uitstekend.
Zaterdag bij de tilapiafilets in rozemarijnmarinade omwikkeld met parmaham smaakten beide Portugese wijnen ook prima. De Quinta da Avelada had daarbij het meeste karakter: een frisse geur van druiven en wat tropisch fruit en bloemen. Friszuur in de mond, met lichte belletjes. De Casal Garcia had wat minder geur en smaak; Nico vond hem ook veel zoeter (wat klopt met de hoeveelheden restzoet, maar wat ik er gek genoeg niet uithaalde).

Ik heb deze zomer en lente al verschillende koele frisse wijnen besproken, onder andere Oostenrijkse Welschrieslings en diverse rosé's. Ook deze vinho verdes zijn op een warme zomermiddag heel erg aangenaam en dorstlessend. Het zijn wijnen zonder enige pretentie, maar daarom niet minder aan te bevelen. In Nederland zijn ze verkrijgbaar bij onder andere Delcave, De Monnik, Mitra en Dirk III.

Nagekomen bericht van de importeur: Casal Garcia is verkrijgbaar in Bocksbeutel en Bordeauxfles. De Bordeauxflessen worden vooral in horecagelegenheden gebruikt in verband met de koeling. Bocksbeutels vind je in slijterijen.

Wijncrisis in Rusland??

Zojuist op het nieuws: wijncrisis in Rusland. Er is niets meer te krijgen in Moskou, wijn is een schaars goed geworden. Geen Chablis of Bordeaux, noch Georgische of andere Oosteuropese wijn. Beelden van de vernietiging van flessen Georgische wijn.
Het heeft iets te maken met de hoge alcoholaccijnzen, maar wat nou precies het nieuws was, dat werd ons in het geheel niet duidelijk. Het heeft ook iets te maken met politiek, met het verbod op de import van Georgische wijn. Maar wat is er in hemelsnaam nu precies aan de hand. Wie legt het me uit? Peter d'Hamecourt klaagt erover op zijn weblog, maar ook daar wordt niet helemaal duidelijk wat er aan de hand is.

Soms lijkt het of we in West-Europa een goede en vrije pers hebben, maar met nieuwsitems als vanavond, waarin halve feiten en niet uitgelegde beelden verschijnen, sta je soms heel vreemd te kijken. Wie ook het NOS-Journaal van vanavond heeft gezien en begrijpt wat er in Rusland aan de hand is op wijngebied: je reactie wordt zeer op prijs gesteld!

Tweemaal goede Côtes de Millau

Onze vakanties zijn meestal zo gepland dat er een forse dosis aandacht is voor wijn. De kunst is uiteraard zoveel mogelijk doosjes achterin de auto mee terug te nemen. Geen geringe opgave, maar het lukt altijd weer. Ieder jaar kent ook altijd weer verrassingen en de grootste was voor ons dit jaar de ontdekking van twee goede Côtes de Millau's. Enige dagen terug beschreef ik al de mindere wijnen uit ons vakantiegebied, vandaag zal ik twee wijnen van de Cave des Vignerons des Gorges du Tarn in het zonnetje zetten.

Na een dagje kanoën op de Tarn besloten we op één van de laatste vakantiedagen toch nog maar even in Aguessac te stoppen, voor een bezoekje aan bovengenoemde Cave. In de Guide Hachette stond namelijk dat er een zogenaamde 'coup de coeur' was uitgedeeld aan Domaine Montrozier 2002. Deze eervolle vermelding houdt in dat de wijnen met etiket in de gids worden afgebeeld, wat slechts aan enkele wijnen per appellation is voorbehouden. Voor de Côtes de Millau was dit de eerste 'coup de coeur'.

In de koele Cave werd druk gewerkt, inpakkers waren volop bezig. We werden vriendelijk ontvangen en een van de aanwezigen vroeg ons welke kwaliteit we wilden proeven. De beste, alleen daar hadden we zin in. Om er even in te komen besloten we te beginnen met een witte wijn, Peysir, gemaakt van chenin blanc en een beetje mauzac. We kennen de chenin vrij goed van onze Loire-reizen en het was dan ook een verrassing hem zo zuidelijk aan te treffen. Mauzac kenden we niet, maar deze druif wordt onder andere gebruikt voor Blanquette de Limoux, een verfrissende mousserende wijn uit het zuiden van Frankrijk. Beide druiven hebben een hoge zuurgraad, zodat het voor ons letterlijk én figuurlijk even 'slikken' was. In het glas was de wijn bleekgeel, in de neus had hij duidelijk de kenmerken van een goede droge Chenin: bloemen, honing en meloen. In de mond bleek hij simpel, aangenaam levendig, heerlijk verfrissend. Voor € 4,65 een prima zomerwijn.

Na deze prettige opfrisser gingen we door met de Montrozier, waarvan inmiddels de 2004 te koop was. Gebruikte druivenrassen zijn syrah, gamay noir en een beetje cabernet sauvignon. En wat een wijn bleek dit te zijn: veel fruit (bosbessen, bramen), duidelijke geur van syrah, stevige structuur, veel tannines, maar niet té. Slechts 13% alcohol en niet te zwaar. Een wijn die nog zeker zo'n jaar of tien kan liggen. En de prijs van € 8,45 viel ons ook niet tegen. Drie flessen liggen inmiddels veilig opgeborgen, we zijn heel benieuwd hoe ze over enige jaren zullen smaken.

Als de Côtes de Millau ooit de status van volledige appellation wil bereiken, zullen er meer wijnen als de Domaine Montrozier moeten komen. Momenteel heeft het gebied de status van VDQS, wat algemeen wordt gezien als opstapje naar volledige AOC. De eisen voor VDQS- en AOC-wijnen verschillen dan ook niet zo heel veel. Toch heb ik het idee dat men in 1994, toen met de nieuwe status aan de wijngaarden van de Tarn in het département Aveyron toekende, wat al te vooruitstrevend is geweest. De Côtes de Millau is er nog lang niet, hoewel er zeker goede wijn vandaag komt. Maar zoals het spreekwoord zegt: één zwaluw maakt nog geen zomer. Eén wijn rechtvaardigt nog geen AOC of zelfs VDQS-status. Hiermee raak je aan één van de problemen van het Franse kwaliteitssysteem, een te complexe materie om hier in dit blogje op verder te gaan. Ik kom er in de toekomst zeker nog op terug, aangezien de ervaringen rond Millau mij aan het denken hebben gezet.

Heden en verleden

Op Foodlog loopt sinds gisteren een boeiende discussie over de toekomst van de Europese (lees: vooral Franse) wijnbouw. Inmiddels heeft zich ook een Franse wijnmaker in de discussie gemengd! Thierry Navarre stelt onder andere dat we weer goed moeten gaan kijken hoe in het verleden de wijngaarden gelegen waren: op de hellingen, waar opbrengsten van 30 tot 50 hl per hectare het maximum waren. Wijngaarden op de vlakten zijn meestal veel jonger, hebben veel te grote opbrengsten (100 hl per hectare) en leveren heel vaak slechte kwaliteit wijn. Navarre spreekt vanuit zijn ervaring als wijnboer in de Languedoc, maar mijns inziens geldt zijn stelling ook voor gebieden als de Rhône en de Bourgogne. Zijn kijk op het heden vanuit het verleden staat mij wel aan!

Ondertussen heeft ook René van Heusden de blik op het verleden gericht en wel naar de jaren dertig van de twintigste eeuw, een tijd dat rosé nog geen rol speelde.....Op de site van Perswijn gaat René de komende weken aandacht besteden aan het boek van J.P.M. Keuls: Het Boek van den Wijn. Inderdaad een prachtig boek, het eerste echte Nederlandse wijnboek eigenlijk. Voor mij een goede gelegenheid sommige passages weer eens te gaan lezen. En wil je het boek zelf hebben? Nog niet zo lang geleden vond ik het zelf bij Antiqbook.

Eendeborst, aligot en Ribeyrenc

Had ik al verteld over onze vakantie-eetavonturen? Dit jaar hebben we op de camping geprobeerd niets kant-en-klaars te kopen. Dus zelf varkenshaasjes marineren voor de barbecue, zalm en st. jacobschelpen aan spiezen rijgen etc.. En met behulp van het Reiskookboek Frankrijk van Onno Kleyn is ons dat volledig gelukt. Topper voor het hele gezin is de eendeborst met perziken van pagina 101. (Wij gebruiken meestal nectarines, die hoef je niet te schillen). We eten er altijd aligot bij, een plaatselijke variant van aardappelpuree met veel kaas, te koop op de markt. (Overigens ook een tip uit het kookboek). Het Reiskookboek is een verademing na al die Allerhande-bijlagen die menen dat je op de camping gewoon een blik van 't een of 't ander moet opendraaien. Een absolute aanrader voor iedereen die op reis graag lekker kookt.

Overigens drinken we bij de eendeborst meestal een Pinot noir: in deze vakantie een overheerlijke rode Sancerre van François Crochet (onderweg naar het zuiden ingeslagen bij de producent te Bué, een klein dorp vlak bij Sancerre). De tweede keer dat we het gerecht klaar maakten (zo lekker vinden we het) openden we een Ribeyrenc van Thierry Navarre uit Roquebrun. Een heel bijzondere wijn, van een druivenras dat zo goed als verdwenen is maar door Navarre wordt gered. Zijn vader had de stokken al staan, aldus Navarre, maar anno 2006 is de zoon er grootse dingen mee van plan. Op dit moment is er maar een zeer gering aantal stokken en dus flessen beschikbaar, maar de pepinières in de buurt zijn druk bezig met de vermenigvuldiging en over enkele jaren zullen we ongetwijfeld veel meer van deze druif horen, zo is de voorspelling van Navarre (en onze hoop...).

Ribeyrenc is een druif die door koningen op prijs werd gesteld, maar sneuvelde tijdens de phylloxera-epidemie en de massale herplantingen daarna. Elders is hij ook bekend als aspiran. Toen wij twee weken geleden de wijn roken en proefden, was onze eerste reactie: dit is een top pinot-noir. (Vandaar dat we hem ook met de eendeborst combineerden.) Inmiddels liggen nog twee flessen rustig in onze wijnkast te wachten tot we gelegenheid hebben ze te openen. Dan zal ik een wat uitgebreidere notitie over deze bijzondere wijn geven.

Wine Blogging Wednesday - 3

Na een hete julimaand, waarin de rosé waarschijnlijk rijkelijk gevloeid heeft, zijn we gelukkig in een koeler augustus beland. Voor de Wine Blogging Wednesday van deze maand heeft Wijnerij twee rode wijnen uitgekozen, maar wel twee rode die je kunt koelen!

Het gaat ditmaal om twee wijnen van Albert Heijn:

2005 Beaujolais van Eugéne Loron (€ 4,69) (let op: het is NIET de Beaujolais Villages, dat is een andere wijn!)

2005 Mâcon van Honoré Lavigne (€ 4,99)

Rode wijnen die je gewoon in de ijskast kunt zetten. Even een uurtje voordat je ze gaat drinken in de deur van de koelkast plaatsen en het resultaat is heel verfrissend.
Een duidelijk criterium om rode wijn wel of niet te koelen, is moeilijk te geven, maar je moet bij gekoelde rode vooral denken aan simpele wijnen, niet te duur, bedoeld om zo lekker weg te drinken. Geen top-Bordeaux's bijvoorbeeld. (Hoewel je die ook niet te warm moet drinken...).
Onlangs sprak ik in Zuid-Frankrijk een wijnmaker die zelfs zijn top-St. Chinian's gewoon in de ijskast bewaarde. Je kunt eigenlijk niet anders met dagtemperaturen van boven de 35°. Een wijn te warm schenken is funester dan een wijn te koud drinken. Als een wijn te koud is, kun je hem in het glas in je handen wat opwarmen. Afkoelen in je handen gaat meestal niet. Bovendien is te veel hitte schadelijker dan te veel kou. Bij te veel hitte treden processen als azijnvorming namelijk sneller op. (Al is het absoluut niet aan te raden wijnen in de vriezer af te koelen. Dat is weer een beetje te veel van het goede.)

De wijnen van deze maand zijn beide gemaakt van de gamay-druif, een snelle groeier die vooral in Bourgogne - en dan vooral de 'deelgebieden' Beaujolais en Mâconnais, verbouwd wordt. Gamay is de vereiste druif voor Beaujolais, niet alleen de bekende Beaujolais Primeur, maar ook de gewone Beaujolais, de betere Beaujolais Villages en de cru's, de topwijnen, van de streek. En ook in de streek ten noorden van de Beaujolais, de Mâconnais, worden rode wijnen van gamay gemaakt. Gamay levert als het goed is fruitige, frisse wijnen, die vrolijk wegdrinken op feestjes en partijen.
In de Middeleeuwen was de gamay zo alom tegenwoordig in het gebied van Dijon en Beaune dat hertog Philips de Stoute in 1395 verbood de druif nog langer te verbouwen. Hij vond het een 'infame' druif en verkoos pinot noir, de druif waar top-Bourgogne's van gemaakt zijn. Gelukkig heeft de gamay het ondanks dit verbod toch overleefd.

Zet deze twee koele rode wijnen eens naast elkaar en proef de verschillen. Want die zijn er zeker tussen de twee flessen, ondanks de vele overeenkomsten (jaartal, druivensoort, prijs, gebied van herkomst). We horen graag wat jullie ervan vinden. Geef je reactie hier, op Wijnerij of op Wijnsuggestie voor woensdag 30 augustus!

En Onno Kleyn publiceerde er weer een mooi recept bij, te lezen op Kleyn's Culilog. Eet smakelijk.