Reistip - Domaine des Marrans, Beaujolais

Het is nog maar een maand geleden dat we terugkwamen uit Frankrijk, maar op een dag als vandaag lijkt het veel langer geleden. Wat een droef weer toch weer.... Dan denk ik met heimwee terug aan onze laatste twee dagen, de dagen van de terugreis. Na een lange en vermoeiende dag arriveerden we uiteindelijk in de Beaujolais, waar we een overnachting hadden geboekt op het wijndomein van Jean-Jacques en Liliane Melinand in Lancié, Domaine des Marrans. Wat een prachtig plekje was dat! Nog nooit eerder heb ik echt midden tussen de wijngaarden geslapen. Als je het raam van de smaakvol ingericht slaapkamer opendeed, zag je golvende wijngaarden zover het oog reikte. Af en toe een kerktorentje boven de heuvels uit, het geluid van een pruttelende tractor en verder rust, stilte en gamaystokken.
Liliane ontving ons enorm hartelijk, liet ons de gîte zien (wat een luxe en ruimte voor één nacht, dat was eigenlijk beter dan die stoffige tent.... je zag het iedereen denken....) en nodigde ons onmiddellijk uit later wijn te komen proeven. Dat lieten we ons geen twee keer zeggen. Na een frisse douche togen we naar de kelders, waar we genoten van de Fleurie's, Julienas en Chiroubles van Domaine des Marrans.

Met respect voor bodem en omgeving bewerken Liliane en Jean-Jacques Mélinand hun wijngaarden, voornamelijk in de appellation Fleurie. Jean-Jacques komt uit een familie van wijnmakers en erfde het domein van zijn vader. Zijn voorouders waren echter pachters en bezaten slechts een klein stukje land. In de afgelopen decennia werden daarom wijngaarden in de diverse cru's van de Beaujolais aangekocht. In totaal zijn voor Fleurie 10 ha. wijngaard beplant, op bodems van rose graniet, kiezels en zand. Daarnaast bezit het domein inmiddels 1 ha. voor Julienas, 2 ha. Chiroubles en nog een aantal hectare voor gewone Beaujolais en Beaujolais-Villages.
De wijnen van Fleurie staan bekend als de duurste van de cru's van de Beaujolais. Maar ze zijn niet alleen de duurste: de mooiste vormen ook de beste voorbeelden van wat een Cru de Beaujolais kan zijn. Fleurie's worden gekenmerkt door een bloemige, florale stijl en veel fruitigheid. Je kunt ze jong drinken, maar ook tot zes jaar op fles laten rijpen. Julienas heeft weer een ander karakter: stevig en soms wat hard als ze jong zijn. We proefden diverse jaargangen, en ervoeren wat de tijd met een mooie Beaujolais kan doen: de Julienas 2007 was nog jong, tanninerijk en te zwaar; de oudere waren veel aangenamer om te drinken, gerijpt en evenwichtig.
De Chiroubles staat bekend om zijn lichtvoetigheid, en zo ervoeren wij deze fraaie wijn ook: teer en licht, ruikend naar bloemetjes en bosfruit. Wat mij betreft een heerlijke wijn om na een zonnige herftswandeling nog eens met weemoed aan de zomer terug te denken....

Naast haar werkzaamheden 'in de wijn', eisen ook de 'gîtes' tijd van Liliane. Zij ontvangt de gasten, verzorgt de rondleidingen en de proeverijen, serveert het ontbijt en zwaait de gasten weer uit. Dat ontbijt bestaat uit heerlijke vers brood, zelfgemaakte jams, druivensap van de gamaystokken, thee en koffie, verse boter etc....

Uitgerust en met nog een aantal flessen Beaujolais weggestopt tussen de bagage konden wij na een miniverblijf op Des Marrans de autoroute naar Nederland weer op. Nico en ik gaan nog eens terug, om wat langer in het gebied te wandelen, eten, proeven, drinken en genieten. Van harte aanbevolen dus als herfstvakantietip: een paar dagen Domaine des Marrans midden tussen de wijngaarden van de Beaujolais!

Voor Fleurie van Domaine des Marrans kun je terecht bij WerkhovenHelming Wijnkopers te Nieuwegein.

Herfsttip: wijnwandelen

De blaadjes zijn al weer aan het vallen, de regen kletterde gisteren op het dak. Het is herfst, Erwin heeft het zelf gezegd op het Journaal. Voor diegenen die al reikhalzend uitkijken naar een korte vakantie om van het fraaie natuurschoon in de herfst te genieten, heb ik een tip: wijnwandelen.
Nederland kent inmiddels twee gespecialiseerde organisaties hiervoor. Els Groot richt zich vooral op Frankrijk, Italië en Nederland, Jeanet Bruining is gespecialiseerd in Duitsland, Oostenrijk en Italië.

Van Jeanet ontving ik deze week een mailing met twee tochten, één naar de Pfalz van 22 tot met 26 oktober, en één naar Alto Adige, in Noord-Italië, van 28 september tot en met 5 oktober. Een stukje uit de folder over de reis naar de Pfalz: "Van 22 tot 26 oktober besluit ik het wijnwandelseizoen met een actief en culinair najaarsweekend in de Pfalz, wandelparadijs onder de topwijnstreken van Duitsland, op maar een paar uur rijden van Nederland. U wandelt door de bossen en de bergen langs kabbelende beekjes naar Pfälzer Hütten en kookt de sterren van de hemel. Het is een tocht met veel Pfälzer gezelligheid. Vanuit Siebeldingen wandelingen naar de Annahütte (429m), Trifelsblickhütte (530m) en langs de beruchte burcht Trifels, waar de Engelse koning Richard Leeuwenhart van 1193 tot 1194 door keizer Frederik Barbarossa gevangen werd gehouden. Iedere dagwandeling eindigt bij een wijndomein, waar u in alle rust met wijnen kunt kennismaken."

Klinkt geweldig, toch? Misschien toch maar wat schuiven met de vrije dagen.....

Celler Espelt - de wijnen

Vlak voor de vakantie introduceerde ik het Noord-Spaanse bedrijf Espelt. Twee weken geleden besteedde ik uitgebreid aandacht aan ons bezoek aan de wijngaarden, in de prachtige kuststreek rondom Figueres. Maar na de wijngaarden moet er natuurlijk aandacht zijn voor de wijnen. Die wijnen worden sinds de eeuwwisseling gemaakt door Anna Espelt, een jonge oenologe die in Californië studeerde en werkte. Zij wilde bij terugkomst in Europa graag haar eigen wijnen maken, waar het familiebedrijf tot die tijd generaties lang de druiven had afgeleverd aan derden, zoals bijvoorbeeld de coöperaties die nog steeds belangrijk zijn in de Empordà.
Anna had echter iets anders voor ogen: moderne fruitige wijnen voor een breed publiek, maar wel gemaakt met respect voor lokale druiven en tradities. Zij kreeg de vrije hand in het familiebedrijf en sindsdien vindt de omslag van het bedrijf in rap tempo plaats. Een hypermodern bedrijfsgebouw verrees naast de oude familie-mas. Je treft er roestvrijstalen tanks naast oude houten cuves en nieuwe Franse barriques. Een verkooplokaal maakt deel uit van het gebouw, met geklimatiseerde proefruimtes, smaakvolle displays, maar toch ook nog een wand met taps, om wijn in jerrycan te leveren......

Naar dit bedrijfsgebouw keerden we na de rondrit langs de wijngaarden terug. Beneden zijn de verkoopruimte, vinificatiehallen en vatenopslag, boven wisselen kantoren, expositieruimte en proeflokalen elkaar af. Samen met exportmanager Ramuntxo Andonegui proefden we zeven wijnen, in een optimale omgeving. Zo hoor je wijn te proeven: koele ruimte, witte tafel, goede grote glazen, geen afleiding door geluid, gelegenheid om te zitten en te schrijven, spuugemmers, water.

Mijn toppers zijn de volgende vijf:

Vailet 2007: fris en droog, sappige zuren, met verrassende lengte. Wijn van grenache blanc en macabeo, voor op het terras of om een (inkt)visje bij te eten. Bodemtype: klei op graniet; vergisting vindt plaats bij 14° graden, geen inweking, geen rijping op hout, 12,5% alcohol.

Quinze Roures 2007: volle en krachtige, breed inzetbare witte wijn van grenache gris en blanc. Bodemtypen: leisteen voor de grenache gris, klei op graniet voor de grenache blanc; vergisting op barrique, rijping zes maanden in Frans eiken, 13,5% alcohol.

Sauló 2006: kruidige en frisse rode basiswijn, heerlijk bij Spaanse vleesstoofpot of de barbecue. De grenache en de carignan voor deze wijn groeien op Cap de Creus, op verpulverd graniet. Vergisting bij 24° C, gescheiden inweking van de druivenrassen gedurende 12 dagen, vijf maanden rijping op houten vaten, lichte filtering, 13,5% alcohol.

ComaBruna 2005: fluweelzacht én kruidig, elegant en complex; wijn voor bij het haardvuur, gemaakt van syrah, carignan en marselan. Bodemtypen: verpulverd graniet en leisteen; voorafgaand aan de vergisting op 25° C vindt een koude pre-fermentatie plaats. Inweking gedurende 17 dagen, rijping 14 maanden op nieuwe vaten van Allier-eiken, medium toast, 13,6% alcohol.

Garnatxa Jove 2006: zoete topper van grenache, combineert fantastisch met verse walnoten en gedroogde abrikozen. In Spanje komt de fles na de maaltijd op tafel, om nog tot diep in de nacht na te bomen en noten te knabbelen. Gemaakt door toevoeging van alcohol tijdens de vergisting. Bodemtype: verpulverd graniet, alcohol 15%.

Later, tijdens de lunch bij restaurant Can Rafa in Cadaques, kozen we opnieuw voor een Espelt-wijn: de Coralí rosé van grenache was een perfecte en stevige begeleider van de calamares à la plancha en de paëlla!

Tot slot is ook de Escuturit brut naturel nog het vermelden waard. We namen een fles mee naar Nederland en genoten daar afgelopen weekend in de haven van Willemstad van.... Deze cava wordt gemaakt van chardonnay, macabeo en xarel.lo en heeft 0 gram restsuiker en is dus helemaal droog! Heerlijk, deze cava kan zich absoluut meten met vele andere uitstekende mousserende wijnen.

Naast deze indrukwekkende lijst maakt het bedrijf nog zeker zes andere wijnen én olijfolie. Daarvan intrigeert vooral de Airam me, een zoete wijn die rijpt op een solera-systeem sinds 1998. Volgende keer moet ik vooral niet vergeten die te proeven of mee te nemen!

Een deel van de wijnen van Espelt wordt in Nederland geïmporteerd door Vinites. Op maandag 8 september a.s. vindt een grote Spaanse proeverij van Vinites plaats, waarbij ook Espelt-wijnen op de tafel staan en Ramuntxo Andonegui uitleg komt geven. Van harte aanbevolen, wel even aanmelden!

Examenverslag

Het zit er weer op. En het valt niet mee. Dinsdag 26 augustus om 11.00 uur was het uur van de waarheid, en mochten de cursisten van de Wijnacademie hun kunnen op organoleptisch gebied vertonen. Twaalf wijnen stonden klaar op 170 tafeltjes in de sporthal in Maarn, achttien vragen moesten we erover beantwoorden.

Andere jaren werd op internet uitgebreid ingegaan op de vragen; dat ga ik niet doen. Na 18 lessen weet iedere VIS wel wat hij of zij moet verwachten op het examen Proeven. En de nieuwsgierige die het niet weet, maar het toch wil weten, kan ik alleen maar melden: HET IS MOEILIJK. Je gaat aan alles twijfelen; denk je eindelijk potloodslijpsel of mint te ruiken, blijk je er achteraf totaal naast te zitten.

Ik troost mij met de gedachte dat ik sommige valkuilen heb vermeden: de fraaie Pinotage uit Robertson, Zuid-Afrika, heeft mij niet verward, ondanks de afwezigheid van de vermeend-kenmerkende lucht van verbrand rubber. En de Chardonnay uit de koele Valle de Limari in Chili stelde me ook niet voor raadselen.

Maar dan de extra vragen. Zou ik de koele Chileense Chardonnay (glas 4) omschrijven als licht, fris en kruidig of vol en rijp? Het antwoord had moeten zijn ‘vol en rijp’, aldus de uitslag op het bord, maar ik heb niemand gesproken die het daar mee eens was. Velen kozen voor licht, kruidig en fris. Dat er op een examen een dergelijke toch wel enigszins subjectieve vraag gesteld wordt, oké. Maar ook over glas 6 moesten we iets dergelijks beantwoorden. En dat schoot veel mensen in het verkeerde keelgat.
Enfin, genoeg gemopperd: het proeven heb ik ook zonder die idiote extra vragen niet gehaald. Volgende keer moet het gewoon beter.

Over de theorie voel ik me iets geruster, al barstte de examens weer van de instinkers. Bewust had ik voor het examen over de Nieuwe Wereld gekozen. Overzichtelijk, niet al te veel onbekende DO’s en DOC’s om te leren, zoals in Spanje en Italië. Toch ging het niet altijd goed. Vooral het combineren van allerhande détails in één vraag was soms erg verwarrend. Zo was ik ervan overtuigd dat Lutzville bij Klein Karoo hoorde, maar helaas, ik was in de war met Calitzdorp. Tsja, als je nooit in Zuid-Afrika geweest bent..... En Oregon ligt niet op de hoogte van Beaune, maar van Valence. Dan helpt het echt niet meer dat je precies weet welke druivenrassen er groeien en dat de staat tussen Californië en Washington ligt....
Gelukkig had ik wel andere bijzin-détails onthouden, zoals het zinnetje uit het lesboek dat merlot overrijp dreigt te worden in Argentinië. Verder waren er zelfs vragen bij waarvan ik nu nóg overtuigd ben dat er geen goede antwoorden waren. Maar je moest wel iets kiezen.... De uitslag volgt over twee weken.

Het examen over alle landen van Europa uitgezonderd Frankrijk, waar ik bewust niet aan deel genomen heb, schijnt nog lastiger geweest te zijn. DO’s en DOC’s die te obscuur zijn om er wijnen van te verkopen in Nederland, lijsten met druivenrassen die geen actieve wijnhandelaar meer weet....
Het gemopper en gekreun achteraf waren niet van de lucht! Eén advies aan iedereen die er nog aan moet beginnen: realiseer je dat de examens weinig toegepaste kennis van je vragen, maar gewoon regelrecht stampwerk zijn. Of dat nu een goede voorbereiding is voor een carrière in de wijnwereld, ik twijfel er sterk aan. En velen met mij, vrees ik.

Kort maar krachtig: Château de Rey

Handeling? Wijnproeven, niet te lang, want de pubers hebben geen zin.

Waar? Château de Rey, route de Saint Nazaire van Canet naar Saint Nazaire, net onder Perpignan. De wijngaarden kijken uit over het Étang de Canet en de zee. Een smal weggetje slingert vanaf de doorgaande route tussen wijngaarden en oleanderstruiken naar het huis. Roofvogels bevolken de telefoonpalen, cicaden tsjirpen erop los.

Hoe kwamen we aan het adres? Dankzij de presentatie van de wijnen van de Roussillon in het middeleeuwse Palais de Rois de Majorque, in Perpignan. Ook de Guide Hachette vermeldt het domein. Geproefd in het paleis? Le Muté sur Grain 2006, versterkte wijn, voor bij een chocoladedessert, of iets heel anders: eendenborst met perziken. Eerste indruk daar? Frisse fruitige stijl, met veel diepgang en lengte.

Eigenaren? Cathy en Philippe Sisqueille. Lijfspreuk: Entre la fougue, l'amour & la volonté. Professioneel, modern, wijnmakers met passie, liefde en gedrevenheid. En humor, wat blijkt uit de namen van de wijnen, de Nieuwsbrief, de vormgeving van etiketten en het reclamemateriaal.

Wat proefden we op het domein?
1. Oh de Muscat 2007. Een droge Muskaat, mag alleen als vin de pays verkocht worden, aangezien muskaat binnen de AOC-regels alleen is toegelaten voor de zoete versterkte wijnen. Prima aperitiefwijn, om ter plekke gezellig samen met vakantievrienden op een terras te drinken. Zal daarbij zowel de liefhebbers van zoet als van droog bevallen. Niet naar Nederland halen.
2. Sisquò Rouge 2006, een rode basiswijn van syrah, grenache en carignan. Open trekken bij de barbecue, zowel op de camping als thuis. Maar wat chiquer vlees kan ook. Vrolijk, kruidig en fruitig, het doorstoofde struikgewas met rozemarijn en tijm komt duidelijk je glas uit. Takje rozemarijn op het vuur van die barbecue kan dan ook geen kwaad.
3. Galets Roulés Rouge 2006. Wijn die de Guide Hachette heeft gehaald. Ligt nu te rusten in onze wijnkast, gaan we niet openmaken de komende jaren (we hopen het vijf jaar vol te houden). Oude stokken carignan, met syrah en grenache. Eentje voor bij het geroosterde zwijn, of zomaar, bij de openhaard, in een zeer romantische bui, als de herfststormen om het huis gieren. Rode wijn uit de Roussillon op zijn best.
4. Le Chouchou no. 4, 2003. Vin doux naturel, Rivesaltes, van grenache noir. Toch al liefhebbers van zoete wijnen, waren we hier helemaal van ondersteboven. Echt een 'lieveling' dus. Visioenen van chocoladetaarten met frambozen, desserts met rijpe pruimen. Deze fles houden we helemaal voor onszelf, eigenlijk wil ik helemaal niet schrijven dat ik er één heb liggen...Geheim houden, niet verder vertellen.

Verkrijgbaar in Nederland? Jazeker. Te vinden via de database van Wijninfo, maar die is waarschijnlijk niet compleet. Ter plekke verzekerde men ons dat er diverse importeurs waren en Pays Bas, dus hou oren en ogen open.

En verder? Via RyanAir kun je voor 5 euro naar Perpignan vliegen, als je het treft. Château de Rey verhuurt ook twee appartementen.....

Idées pour l'apéro

Ergens, ik weet niet meer waar, las ik vorige week dat Zuid-Franse wijnboeren bewust mixdrankjes op basis van wijn creëren om een jong publiek te lokken. Toevallig kwam ik zelf deze vakantie op twee plekken dergelijke mixdranken met wijn tegen, telkens op een leitje geschreven: een Kir Catalan met muscat, bij de Cave de Taxo, een fantastische wijnwinkel annex tapasbar annex 'beergarden' om de hoek bij onze camping, en twee in de keuken van de gîte van Domaine des Marrans in Fleurie, in de Beaujolais. 's Avonds dronken vier jonge Nederlanders op het terras van Restaurant des Sports zo'n aperitief. Ze leken het wel lekker te vinden. Eerlijk gezegd zijn dergelijke recepten me op eerdere vakanties nooit opgevallen. Zijn het inderdaad die nieuwe creaties, of misschien toch lokale tradities? Zal ik er eens een fles Beaujolais aan wagen?

Examenvoorbereiding

Nog enkele dagen de tijd heb ik, om alle valleien van Chili, alle wards van Zuid-Afrika en alle wijnbouwgebiedjes in Australië uit mijn hoofd te leren. Landen waar ik allemaal niet geweest ben, en waarvan het daarom erg moeilijk is de geografie te onthouden. Gelukkig heb ik Californië en Canada wel bezocht, zodat het bestuderen van die landen iets makkelijker gaat. En toen vriendin Ariane me onlangs bericht stuurde over de mooie wijnen die ze op haar vakantie in Canada had gedronken, heb ik de websites van die makers maar gelijk opgezocht, zodat Canada nog weer iets meer voor me ging leven.

Want aanstaande dinsdag is het zover: dan zijn er weer vinologenexamens. ’s Morgens ga ik me wagen aan het proeven, ’s middags doe ik een theorie-examen over de Nieuwe Wereld. Voor dat proeven hebben we de afgelopen weken keihard geoefend. In juli hadden proefgroepleden Martijn en Paul en mijn echtgenoot Nico al proefexamens gemaakt. In augustus werden we opnieuw geholpen door niet-proefgroepleden: Nico maakte bijvoorbeeld een fraai examen dat door de meeste aanwezigen als erg lastig werd ervaren. Aangezien ik zelf een vijftal wijnen ervoor had uitgekozen, stelde mijn score niet teleur ;-) Nico, bedankt!

Maar toen kwam de bijeenkomst van maandag jl. Bernard Tesink van restaurant De Burgemeester had, nog geen 24 uur terug van vakantie, een pracht van een proefexamen voor ons gemaakt. Vier witte, zes rode en twee zoete wijnen stonden op ons te wachten. En het viel weer niet mee. De meesten van ons haalden het niet, helaas. Hun score (en de mijne) bleef onder of precies op de 50%. Eerlijk gezegd deden de buitenstaanders, Nico en een aantal personeelsleden van De Burgemeester (allen zonder vinologenopleiding) het veel beter!
Kwam die geeikte Chardonnay nu uit Australië, Spanje (Rioja) of Bulgarije? Duidde het jammy fruit van glas 5 nu op een Valpolicella uit 2003 of een Californische Cabernet? De wijnen waren allemaal even fraai, maar oh oh, wat is het toch lastig de juiste keuze uit drie te maken. In de vakantie heb ik diverse Rivesaltes gedronken, maar toch koos ik bij vraag 11 voor een Recioto della Valpolicella: ik meende duidelijk het fruit van ingedroogde druiven te herkennen. Uiteindelijk bleek het dan toch die Rivesaltes.... Later deze week nog maar even snel een meegenomen flesje openen.
Maar gelukkig waren er ook succesjes: een prachtige Samso (carignan) 2005 van Castillo Perelada uit Empordà wist ik feillloos te herkennen. Het bezoekje aan deze streek drie weken geleden was niet voor niets geweest. En het hielp dat de wijn La Garriga heette, want de ‘garrigue’ was duidelijk te herkennen in deze geweldige wijn, die door Bernard speciaal van zijn vakantie was meegenomen. En toen er voor de zoveelste keer een Esporao uit de Alentejo op tafel stond, wist ik dat dit hem toch echt moest zijn. Die Esporao’s achtervolgen ons.... De slotwijn had gelukkig zo duidelijk de ziltige afdronk van een sherry dat ik hem ondanks de bruingroenige kleur en de stroperige consistentie niet voor een madeira hield. Maar lastig was íe wel, deze Oloroso Solera 1842 VOS van Valdespino.

Door al dit proeven en de resultaten heb ik me één belangrijk ding gerealiseerd: deze opleiding is eerst en vooral bedoeld voor mensen uit het vak, en ik denk dat dat terecht is. Alleen door meerdere keren in de week op aandachtige wijze met veel verschillende wijnen in aanraking te komen, krijg je het proeven ECHT onder de knie. De deelnemende personeelsleden van De Burgemeester waren het bewijs. Liefhebbers als ik, die een jaar lang trouw met een proefgroep aan de slag gaan en verder alleen bij het eten één flesje openen, kunnen het zeker ook leren, maar nooit zo goed als mensen die professioneel met wijn bezig zijn. Uitzonderingen zijn er altijd, maar ik ben hier inmiddels absoluut van overtuigd. Het is goed als liefhebbers die aan de opleiding beginnen, zich dit realiseren!

Bernard en Larissa, bedankt voor de prachtige generale repetitie. Suzanne, succes en veel plezier het komend jaar; het proeven moet voor jou geen probleem zijn, denk ik zo. En aan alle medestudenten die dinsdag 26 augustus één of meerdere pogingen gaan wagen: zet hem op jongens en meisjes, we gaan ervoor!