Wijn onder andere voor de Liefde

Het blijft lastig, het ‘nieuwe wijnschrijven’. Ooit probeerde ik het al, naar aanleiding van een boek van Natalie McLean. Om te schrijven over wijn zonder schalen met frambozen, aardbeien, pruimen en bramen te noemen. Om gewoon aan te geven voor welke gelegenheid een wijn nou geschikt is, of andersom, om een wijn te suggereren bij dat ene speciale moment.

Gelukkig is er weer nieuwe inspiratie op dit vlak, dit keer uit België. België’s jonge, vrouwelijke sommelier Hilde Jonckheere publiceerde een boekje getiteld ‘Wijn voor de Liefde, Liefde voor de Wijn’. Het concept bedacht ze niet zelf, dat deed de uitgever voor haar. Het resultaat is er echter niet minder leuk om. Want als je wilt weten welke wijn je nodig hebt voor een geslaagd voorspel, kun je bij Hilde (nou ja, bij dit boek dan) terecht. Ook de cadeaufles die je voor je jarige oma (yes! een zoete Coteaux du Layon) moet meenemen, staat erin, evenals een suggestie voor een lome picknick met je geliefde of een bad in wijn (neem dan bisschopswijn of sangria, aldus Hilde).
Een aantal gewaagde suggesties toch ook wel: wil ik nu echt weten welke wijn ‘een extra dimensie geeft aan fellatio’? En de baby zoet krijgen met een druppel Riesling Auslese gaat me ook wat ver.

Overigens vervalt ook Hilde regelmatig weer in frambozen en bessen. Maar ja, je wilt toch af en toe aangeven hoe die wijn ruikt en smaakt? Andere levensmiddelen zijn dan toch het eerste waar je aan denkt. Tenminste, zo ben ik opgevoed….

Het boek is uitstekend verzorgd, goed geïllustreerd en leest lekker weg. Een treinreis van Utrecht naar Rotterdam volstaat. En het is regelmatig lekker grinniken. Dat de gekozen wijnen van Belgische winkels en importeurs afkomstig zijn, mag in Nederland de pret niet drukken. De meeste tref je ook hier aan (bijvoorbeeld via de database van Wijninfo.nl) en anders zijn alternatieven goed te bedenken.

Nog even wat informatie over Hilde Jonckheere, aangezien ze in Nederland waarschijnlijk helemaal niet bekend is. Hilde Jonckheere (geboren 1986) studeerde in 2003 af aan de hotelschool Ter Groene Poorte in Brugge. Ze werkte als sommelier in diverse restaurants en is sinds kort eigenaar van Bed & Breakfast tannine et cuisine, samen met haar partner.
Ze won diverse wedstrijden, waaronder de Young Award of Excellence van de Vereniging van Professionele Vlaamse Sommeliers. Op het Gala van de Gouden Garde in november 2008 werd zij uitgeroepen tot sommelier van het jaar.

Hilde Jonckheere, Wijn voor de liefde – Liefde voor de Wijn, Stichting Kunstboek, 112 p., isbn 978 90 5856 317 0, prijs € 17,95. Verkrijgbaar onder andere bij de uitgever.

Vier maal Pinot Noir (of is het Spätburgunder?)

Bij mijn bezoek aan de proeverij van Duits rood vorige week, kreeg ik de kans vier Pinot Noirs, of Spätburgunders, zoals ze in Duitsland heten, van één huis op een rij te proeven. Alexander Stodden van Weingut Jean Stodden was zelf aanwezig om toelichting te geven. En daar heb ik natuurlijk gebruik van gemaakt.

Allereerst de naamgeving: op de tafel stonden drie flessen gelabeld als Pinot Noir, en één, de Grosses Gewächs Recher Herrenberg, als Spätburgunder. De uitleg: wijnen die naar het buitenland gaan, krijgen een label met Pinot Noir. Blijven ze in Duitsland, komt er een label met Spätburgunder op. Pinot Noir is internationaler, en verkoopt dus beter, is de gedachte van Stodden.
De fles GG Recher Herrenberg had Alexander die ochtend nog van de plank getrokken thuis, in Rech aan de Ahr. Vandaar dat er Spätburgunder op stond. De fles GG Recher Herrenberg die ik later kocht bij wijnhandel Jan van Breda was inderdaad gelabeld als Pinot Noir. Overigens kocht ik een 2005, die volgens Alexander eleganter is dan de 2006, die meer kracht heeft. Beide kunnen nog zeker 10 jaar bewaard worden.

En dan nu de vier wijnen:
- Pinot Noir 2007 Grosses Holzfass, prijs € 14,65: gerijpt in grote houten vaten. De invloed van hout is nauwelijks te proeven in deze wijn. Een lichte wijn, met een wat aards aroma aangevuld met wat rood fruit, vooral aardbei. Eerlijk gezegd vond ik de afdronk wat kaal, ik wil meer van mijn Pinot Noir. Waarschijnlijk komt de wijn beter uit bij een stukje wildbraad.
De druiven voor deze wijn komen van ‘gewone’ akkers, van löss en leembodem. Most en schillen hebben samen 12 dagen ingeweekt, zonder de steeltjes erbij en onder gecontroleerde temperatuur. Na de malolactische gisting volgt lagering op grote houten vaten.

- Pinot Noir JS Barrique 2006, prijs € 23,75: gerijpt op barriques, kleinere vaten van 225 liter, van nieuw Frans eiken. Hier blijkt duidelijk de invloed van het nieuwe hout. Je ruikt licht vanille. Bovendien veel rood fruit, erg sappig. Een prettige wijn, die voor mij categorie 2 (zie de indeling in de rechterkolom op de pagina) krijgt. Hoewel dit geen wijn voor een feestje is, maar eentje voor bij de eten. Stevig vlees, lam of wild bijvoorbeeld.
De druiven komen opnieuw van ‘gewone’akkers op de helling, maar het zijn nu wel de beste druiven, handmatig geselecteerd. Most en schillen hebben samen 14 dagen ingeweekt, zonder steeltjes, opnieuw onder gecontroleerde temperatuur. Na de malolactische gisting volgt 16 maanden lagering op genoemde barriques.

- Pinot Noir Recher Herrenberg 2006, prijs € 29,75: opnieuw een wijn gerijpt op barriques, maar nu 2 maanden langer dan de vorige. Bovendien komen de druiven van één speciale wijnberg, de Herrenberg in Rech (zie afbeelding). De stokken staan op hellingen gericht op het zuiden en het zuidwesten. De bodem bestaat er uit verweerde leisteen (Schiefer) met daartussendoor kiezelzandsteen (Grauwacke). De inweking van schillen en most was hier weer twee dagen langer dan bij de vorige wijn. Wijnen van de Herrenberg worden bovendien niet gefilterd.
Op mijn notitievel staan alleen twee uitroeptekens. Een geweldige wijn dus, waar je aan tafel eens echt voor gaat zitten. Opnieuw prima bij wild, maar dan de wat verfijndere soort. Hert misschien. Bij Jean Stodden raden ze hem ook aan bij chocoladedesserts. Dat moet ik eens proberen.

- Spätburgunder Grosses Gewachs Recher Herrenberg 2006, prijs € 59,00: een kanjer van een wijn, ditmaal 22 maanden gerijpt op nieuwe Franse barriques. Het hout is zeer fraai ‘verwerkt’ in de wijn, je proeft het wel maar proeft het niet ;-) Wat betreft fruitaroma’s: een complete fruitcocktail van frambozen en aardbeien komt je tegemoet, en nodigt je uit te blijven nippen van deze wijn. Daarnaast ruik je kruidige tonen, van specerijen, en ontdek je bovendien wat rokerigs. Wat mij betreft hoef je er niets bij te eten, en drink je de fles samen met een romantische date zo voor het haardvuur weg, na die stevige boswandeling.
De druiven komen van een zeer speciaal stukje wijngaard op de Herrenberg, volledig op het zuiden gericht. Inweking van schillen en most 19 dagen, net als de vorige wijn geen filtering.

Zo, daarmee is hopelijk het verschil tussen een Pinot Noir en een Pinot Noir wel duidelijk gemaakt. Ik had gedacht een kort stukje te schrijven, maar het is weer niet gelukt. Soms moet het gewoon even …..

Een beschrijving van Stodden's Frühburgunder, een andere rode druif, tref je hier.

‘Verleidelijk’ Duits rood in Rotterdam

Een proeverij van Duitse rode wijnen bij wijnhandel Jan van Breda in Rotterdam. Daar moest ik heen, zeker als de uitnodiging van een gerenommeerde importeur komt en producent Alexander Stodden bovendien ook nog eens aanwezig is. Stodden is zoon van eigenaar Gerhard en samen met zijn vader verantwoordelijk voor Weingut Jean Stodden in de Ahr. Ze maken er prachtige Frühburgunders en Spätburgunders, geïnspireerd op de grote Bourgogne’s.

Entrepot de Vin Jan van Breda – sinds 1902 - zit op mijn favoriete plekje in Rotterdam, mijn geboortestad. Aan de Maas, vlakbij het park van de Euromast, bij de sfeervolle Willemshaven. Om als wijnhandel daar gevestigd te zijn, had vroeger uiteraard grote voordelen, zo vlak aan de rivier. Tegenwoordig is het er makkelijk parkeren, maar de wijnhandel mist wel de aanzuigende werking van andere winkels in de buurt, aldus eigenaresse Sietske van Breda, die samen met haar vader de wijnhandel runt.
Ondanks dat weten de klanten de zaak gelukkig wel te vinden. Het is er uitstekend ronddwalen langs de rekken met voornamelijk Franse en Duitse wijnen. Veel bekends, veel verrassend unieks, zoals het flesje Vin de Constance uit Zuid-Afrika.

Maar terug naar het Duits rood. Op de proeftafel stonden slechts 12 wijnen, maar dat gaf gelegenheid goed te proeven én te vergelijken. Van Jean Stodden stonden bijvoorbeeld vier verschillende Spätburgunders klaar, oplopend in kwaliteit. Geweldig om het verschil te proeven tussen een instapwijn en drie hogere niveau’s, Ik moet bekennen dat ik bij Stodden absoluut voor de hoogste kwaliteit ga, een GG Recher Herrenberg 2006 (prijs € 59,00). Wat een lengte…Een uiterst verleidelijke wijn, zoals de rode Spätburgunders deze week al door Ruit&Rijst werden benoemd. Eentje voor dat moment dat je rustig zit, zonnetje schijnt op je lijf door het raam heen, en dan lekker niets doen….

Erg nuttig ook om een Frühburgunder 2o07 en een Spätburgunder 2007 van hetzelfde huis, Wagner Stempel uit Rheinhessen, te proeven. De Spätburgunder is elegant en fris, de Frühburgunder krachtig en met veel bramen en zwart fruit.

Erg aangenaam was de Frank und Frei Cuvée Rot 2006 (€ 9,95), op de markt gebracht door Weingut am Stein (Franken). Een uitstekende ‘instapwijn’, prima geschikt om kennis te leren maken met Duits rood. Makkelijk en soepel, met een subtiele, aangename snoepjesgeur en heel fruitig in de mond. Een zeer charmante allemansvriend!

Na zo’n Frank und Frei Cuvée ben je dan klaar voor de volgende uiterst verrassende wijn: de beste Dornfelder die ik tot nu toe proefde (toegegeven, dat zijn er nog niet heel veel, maar toch…). Weingut Philip Kuhn, in de Pfalz maakt een heerlijke sappige doordrinkwijn van dit nog wat onbekende druivenras, met een tikje, absoluut niet storend, restzoet. (Dornfelder Trocken 2007, € 8,95)

Deze fantastische proeverij heb ik afgesloten met een Laumersheimer Spätburgunder, Vom Kalksteinfels 2007, ook van Philipp Kuhn. Mijn proefnotitievel is bij deze wijn blanco. Daar heb ik dus niet van gespuugd, maar lekker van gedronken…. Opnieuw zo’n verleidelijke Spätburgunder, waar sommige Bourgondische pinot noirs nog een puntje aan kunnen zuigen. Misschien was dit wel de wijn met de beste prijs-kwaliteitverhouding deze middag. Want waar vind je voor € 26,95 zo’n fantastische ‘Bourgogne’? In de Pfalz dus….

De Duitse rode wijnen die bij Jan van Breda op te tafel stonden, worden geïmporteerd door RieslingPartners.
Op de foto uiterst links, Alexander Stodden van Weingut Jean Stodden in de Ahr.

Verkiezing beste Fairtrade-wijnen

Afgelopen maandag nam ik in Restaurant As te Amsterdam deel in de jury van de verkiezing van de beste Fairtrade-wijn van Nederland. De verkiezing was georganiseerd door de Stichting Max Havelaar en webportal By the Grape. Juryleden waren wijnschrijvers (velen van By the Grape) en inkopers. Het bleek een leerzame onderneming, waar ik op Foodlog een kritische bijdrage over schreef.
Rest mij hier nog wat sfeerbeelden te publiceren. Vooral de groene hoesjes over de flessen oogstten veel bewondering ;-).

Wijn en druiven in Reisgids Platteland

Op Manuscripta kwam ik ook langs de stand van de ANWB. Ze stonden er onder andere met de Boer zoekt vrouw Reisgids Platteland, eerste deel, over groente en fruit. Ik was erg verrast in die gids ook druiven en wijngaarden aan te treffen; het is tenslotte nog maar heel kort dat wijngaarden een deel van onze platteland zijn gaan uitmaken.

Vorige week viel de reisgids in de brievenbus, en het leverde een lekker uurtje bladeren en genieten op. Uiteraard moet dat bladeren en genieten leiden tot activiteit, en wel fietsen of wandelen langs al het fraais dat het Nederlandse platteland ons te bieden heeft. Achterhoekse wijngaardeniers, Limburgse stroopmakers, Drentse blauwebessentelers, Zeeuwse notenboeren en vele anderen presenteren allemaal graag hun producten.

Het boek draagt de titel van het KRO-televisieprogramma ‘Boer zoekt vrouw’, maar afgezien van een introductie door Yvon Jaspers en een woordje van boer Joris, uit de eerste ‘Boer zoekt vrouw’-serie heeft het er weinig mee te maken.

In de Reisgids maak je volgens het ritme van de seizoenen kennis met boomfruit, struikfruit, groenten en kruiden, paddenstoelen en druiven. Na eeuwen afwezigheid groeien nieuwe druivenrassen namelijk uitstekend in ons wat killere klimaat en op onze natte bodems. Het laatste hoofdstuk van dit sfeervolle boekwerkje is dan ook gewijd aan druiven en speciaal wijn van eigen bodem. Door middel van een fietsroute in Drente en één in Gelderland en van een wandelroute eveneens in Gelderland en in Zuid-Limburg maken we kennis met de groeiende wijnbouw van Nederland. Uiteraard wordt er ook uitleg gegeven over druivenrassen, wijnmaken, een jaar in de wijngaard etc… Mooie foto’s en handige kaartjes zorgen ervoor dat de gids ook echt aanspoort tot gebruik. Ik weet wel welke wandeling ik volgende keer aan mijn wandelmaatje ga voorstellen: eentje uit deze Boer zoekt vrouw Reisgids Platteland!

Boer zoekt vrouw. Reisgids Platteland, Groente en Fruit, ANWB 2009,
prijs voor niet-leden € 16,50. Meer info via de website van de ANWB.

Cava from Montau de Sadurni

Slowly, the internet presence of wineproducers is growing. They not only have digital contact information on a static homepage, but are also present with blogs, on Twitter and Hyves or with profiles on LinkedIn. A lot of opportunities to meet them, then! So when I came across Barbara Siemianiuk on Twitter a couple of months ago, I was very happy. Barbara is the export manager for cava producer Montau de Sadurni, and contact with a producer was what was still missing in my cava series.
I read a few very interesting pieces on Barbara’s blog, and we started to make contact through Twitter. For the moment, it has resulted in my tasting of two Montau de Sadurni cava’s, Arrels Brut Nature Reserva and Arrels Brut Nature Gran Reserva. In the last couple of weeks, Barbara also send me some firsthand information on the harvest, which you can find here.

But now, let me introduce Montau de Sadurni a little bit more (as I have learned from their internet presence: website, blog and twitter). The Sadurni family has a long tradition in grapes. For over five centuries they have inhabited Can Sadurni in the village of Begues, in the hills at an altitude of 400 metres. Begues is situated 15 kilometer from Barcelona, near the sea and in the Garraf, where the mediterranean breeze creates a suitable climat for wine growing. Apart from a wine producing company, the family also owns a family restaurant, Celler d’en Sadurni. The restaurant serves typical Catalan dishes from Friday to Sunday.

For the wine making, the company controls every part of the proces. They source the grapes from their own vineyards, have wine making facilities, a cellar and a bottle line, for example. They work with respect for their surroundings, and pay a lot of attention to their wines. Next to cava’s, also still wines are made, from more international grapes. I tasted a very smooth and silky merlot, with a lot of power. This Arrels Montau de Sadurni Merlot Reserva 2001 combined good with our meal of homemade bread, cheese, dry sausage and a tomato/cucumber/olive salad!

But now to the cava’s: Brut Nature Reserva and Brut Nature Gran Reserva. Both are made of 40% xarel.lo, 30% macabeu and 30% parellada, both have 11.5% alcohol. Perfect wines then for an impromptu cava tasting on Thursday evening, waiting for every family member to come home to dinner.

The big difference between a Reserva and a Gran Reserva is the time of bottle ageing in the cellar. At Montau de Sadurni, the Gran Reserva has aged for a minimum of three years, the Reserva approximately two years. This is far longer than the legally required ageing periods of 30 and 15 months respectively.

And you can taste that difference in ageing very well: the Gran Reserva is darker in colour, smells more of yeasts and nuts and tastes more solemn, with a hint of almonds. The Gran Reserva needs some time in the glass to open up, whereas the Reserva from the first sip is a fruity and joyfull wine, perfect for every day drinking. The Gran Reserva however, I would open to celebrate the signing of a contract, when you just bought a new house.

We were very pleased with these two bottles of cava, and hope they will find an importer in the Netherlands soon. They deserve it!

Mosselen met Hongaarse wijn

Nederlanders drinken graag wijn bij het eten. En daarbij maakt het niet uit wat het eten is en of de wijn die in huis is, wel bij het eten past. We drinken gewoon graag wat we lekker vinden. Klaar! Dat is één van de opmerkelijke uitkomsten van een onderzoek dat Trendbox in opdracht van het Productschap Wijn uitvoerde.
Maar als we dan wel een wijn willen uitzoeken die past, dan missen we adviezen voor bij de pizza, de spaghetti, de afhaalchinees of bij scherper Aziatisch eten. Voor bij simpel, doordeweeks eten dus. Ook dat was een uitkomst van het onderzoek.

Gewurztraminer en Muskaat
En daar zal ik hier dan maar eens snel wat aan gaan doen. Bijvoorbeeld: bij Aziatisch eten passen diverse leuke wijnen. Toevallig zijn dat alleen wel wijnen die wat minder bekend zijn, zoals Gewurztraminer, of droge Muskaat. Kijk hiervoor eens naar wijnen uit de Elzas, via bijvoorbeeld de website Smaakexperience. Je vindt ook prima voorbeelden in de recent uitgekomen wijngidsen.

Helemaal onbekend is waarschijnlijk de Hongaarse Irsai Oliver. Toch zijn daar lekkere voorbeelden van op de Nederlandse markt. Icarius wijnen bijvoorbeeld verkoopt voor € 6,95 een verrassende Budai Irsai Oliver, een wijn uit het gebied Buda gemaakt van het druivenras irsai oliver, door het wijnhuis Nyakas.

Lychees en druiven
De wijn ruikt alsof je een blik tropisch fruit opentrekt, met wat lychees in de mix, maar vooral ook druiven. De zuren zijn heel fris, eigenlijk precies goed, en het alcoholpercentage slechts 12%. We dronken deze wijn bij een schaal oosters klaargemaakte mosselen. Uit de schelp gehaald, overgoten met een sausje van soja en kokos, en geserveerd op een bedje van mie, broccoli en oesterzwam (aangepast recept uit het Mosselboek).

Nyakas
De Nyakas Cellars is een jong bedrijf, opgericht in 1997 met een productiecapaciteit van 6.000 hl. Deze coöperatie is in handen van meer dan 40 eigenaren, allemaal locale mensen die ook na de verandering van het regime in Hongarije geloven in de coöperatie.

De wijngaarden beslaan ongeveer 124 hectaren en liggen zo’n 25 km ten westen van Boedapest, rondom de dorpen Budajenô en Tök. De toevoeging Budai voor het druivenras irsai oliver verwijst dan ook naar dit gebied. De aanwezigheid van kalk en mineralen in de bodem en het heersende microklimaat dragen bij aan het droge, crispy karakter van de wijnen.
De naam Nyakas refereert aan de heuvel naast de wijnkelder. De paarden op het etiket symboliseren de paarden van de Hongaarse poesta’s. In de directe omgeving van het bedrijf zie je nog altijd vele honderden paarden in de weilanden lopen.