Châteauneuf-du-Pape als e-book

Ooit gebruikte ik het boek al als naslagwerk. Ik moest een tekst over Châteauneuf-du-Pape schrijven voor een opdrachtgever, en de vele encyclopedieën en wijnatlassen schoten te kort. Ik haalde de dikke pil van Harry Karis vervolgens uit de bibliotheek, het 500-pagina tellend The Châteauneuf-du-Pape Wine Book. Het boek verscheen in 2009, en werd in de wijnwereld uitstekend ontvangen. Met zijn gedetailleerde informatie over meer dan 200 wijnmakers, gedegen artikelen over de geschiedenis, het klimaat, de bodem, de druiven, de vinificatie, zijn keurig en leesbaar uitgevoerde tabellen, kaarten en lijsten is het inmiddels uitgegroeid tot hét standaardwerk over deze beroemde appellation in Zuid-Frankrijk. The Châteauneuf-du-Pape Wine Book werd in 2010 uitgeroepen tot beste wijnboek van de wereld tijdens de Gourmand World Cookbook Awards.

E-book
Lang heb ik getwijfeld of ik het zou aanschaffen. Ik wilde wel, maar het was zo dik (en paste niet in mijn budget op dat moment). Maar wat een geluk: er is nu een digitale versie van dit prachtige werk. Als e-book (in pdf-formaat) heb je het voor € 19,95! Helaas heb ik geen e-bookreader die dit kleurenbestand van 131 Mb aankan. Maar op de computer is het gelukkig uitstekend te raadplegen. Het schijnt zelfs te raadplegen te zijn op de iPhone en iPad.

The Châteauneuf-du-Pape Wine Guide
Daarnaast is er een nieuw boekje van Harry Karis verschenen, een compacte wijngids waarin de wijnen van Châteauneuf-du-Pape uitgebreid staan beschreven. Deze uitgave, genaamd The Châteauneuf-du-Pape Wine Guide, is een spin-off van het grote boek, en net zo kleurrijk en netjes vormgeven door zoon Phil Karis.

Het Engelstalige boekje is uitgegeven in een handzaam formaat en telt 110 pagina’s in full-color. Er is aandacht voor de druivenrassen, het wijnmaakproces, serveertips en een overzicht van alle jaargangen met kwaliteitsindicatie. Daarnaast is er een grote tabel van 540 wijnen uit het gebied met vermelding van druivensoorten, leeftijd van de druivenstokken, opvoeding, stijl, en indicatoren voor kracht, complexiteit, bewaarpotentieel en prijs. Achterin zijn lege pagina's opgenomen om zelf proefnotities te maken. Het enige wat nog ontbreekt om dit handige boekje op reis mee te nemen, zijn eigenlijk de adressen van de producenten. Daar moet je dan weer het dikke boek voor hebben. (Of je iPad meenemen dus...).

The Châteauneuf-du-Pape Wine Guide (Paperback)
ISBN 978 908 120 17 42 prijs: € 9,95
Ook beschikbaar als e-book download voor €7,99.

Te koop via: www.cdpwebshop.com

Bubbels van Welschriesling

Lijkt het maar zo, of komen er steeds meer mousserende wijnen van steeds nieuwe druivenrassen? Had je vroeger alleen pinot noir, chardonnay en pinot meunier voor champagne, of cava met zijn macabeo, parellada en xarello, nu lijkt er van ieder druivenras wel iets mousserends gemaakt te worden. En met succes, moet ik zeggen. Sekts van riesling en silvaner, niet te versmaden. Of zelfs een rosé bubbel van regent, ook niet verkeerd. In de kast staat nog een Gemischter Satz met bubbels, voor een artikel over Gemischter Satz.

Maar eerder deze week deed ik echt een vondst. Van Welschriesling proefde ik een Sekt Extra Brut, van Weingut Artner uit Oostenrijk. Dat was werkelijk genieten! Lekker vol en serieus, maar toch met een bepaalde zonnigheid en vrolijkheid die ik in veel mousserende wijnen uit wat koelere landen mis. Ik vergeleek die bubbelende Welschriesling zelfs met cava, en dat wil wat zeggen in mijn geval.

Ik bestelde de fles bij Good Grapes, zo rond Oud en Nieuw, maar hij was per ongeluk in een achteraf hoekje van de kast beland. Bij een inventarisatie van alle wijnrekken kwam hij onlangs tevoorschijn, en werd geopend om een succesvol project op Nico's werk te vieren.

We genoten van de fruitigheid, de volheid, de rijpe tonen van geel fruit en toast. Dat een Welschriesling zo kan smaken had ik nog weinig meegemaakt. Waarom leren ze op de vinologenopleiding toch nog steeds dat dit maar een min druifje is? Deze bubbels konden zelfs tegen onze witlofschotel met room en spek op, geen geringe prestatie!

Misschien komt het ook wel door het klimaat van Carnuntum, waar Weingut Artner gevestigd is. Door de vele uren zon en gematigde regenval zijn de wijnen hier over het algemeen wat rijper en krachtiger in vergelijking tot de rest van Oostenrijk. Carnuntum ligt oostelijk van Wenen, zuidelijk van de Donau, niet ver van de Slowaakse grens.

Ook de wijnmaker speelt ongetwijfeld een rol. Ik lees op de website de Peter Artner iets met Portugal heeft: hij maakt een port die geen port mag heten, en die hij dan ook Portugese love noemt. Die man heeft dus iets met zuidelijk en zonnig! Weingut Artner is een echt familiebedrijf, waarin diverse generaties een rol spelen. Het goede leven lijkt er centraal te staan, met een eigen restaurants in Wenen en een Heurigen op het wijngoed. Wanneer mag ik weer naar Oostenrijk?

Champagneglazen van Copier

Nog een weekje of wat, dan krijg ik mijn laatste verjaardagscadeau, van mijn ouders: twee prachtige heldere kristallen champagneglazen, ontworpen door A.D. Copier in 1939.

Ooit heb ik de wens geuit nog eens een champagneproeverij de organiseren, met divers (historisch) glaswerk. Champagne proeven uit flûtes, coupes en bekers, van glas en porselein.

Ik hoop dat deze twee de eerste zijn van een mooie eigen collectie en dat die proeverij dan georganiseerd kan worden.

Historische voorbeelden

A. van der Kley-Blekxtoon,  voormalig conservator van het Glasmuseum in Leerdam, schrijft in Leerdam Glas 1878-2003 over deze glazen: 'Het servies is gedecoreerd met opgelegde, ingeknepen glasdraden, een versiering die veel op antiek glaswerk voorkomt.'

Mijn vader denkt dat de glazen geïnspireerd zijn op het glaswerk uit middeleeuwen en Gouden Eeuw. Dat denk ik ook, als ik al die schilderijen met glazen zo eens bekijk.

Na de oorlog komt dit glas en het servies waar het bijhoort niet meer voor in de catalogi van Leerdam. Export is er nauwelijks, en geld voor kunst al helemaal niet. Bovendien neemt de machine het van het handwerk over. En die prachtige glazen moesten handmatig vervaardigd worden.

Ruilen?

Van het servies bestaat ook een groengetinte versie. Mijn ouders zouden daarvan graag nog een champagneglas in bezit krijgen. Het is te ruilen tegen een helder kristallen exemplaar. Reacties welkom!

                                     

Discussies rondom Tsjechische wijnen

Sinds een week of wat doet een gratis download de ronde: High Performance Wines. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen drie wijncategorieën: statusgericht, klantgericht en productgericht. Statusgerichte wijnen zijn de champagnes en bordeaux's van deze wereld, klantgericht is vooral in de supermarkt te krijgen (Yellow Tail, Castel, J.P. Chenet). Productgericht is een wat diffusere groep: wijnen voor liefhebbers bijvoorbeeld, zoals goede terroirwijnen. Of wijnen uit gebieden die nog nauwelijks bekend zijn, met geringe volumes en bereik.

De serie Tsjechische wijnen die ik recent proefde, in het illustere gezelschap van drie dames en een heer, valt in die derde categorie: wijnen voor liefhebbers. De oplages zijn nog te klein om het grote publiek te bereiken. De prijs is bovendien nog helemaal niet afgestemd op een groter publiek. En vaak kan de kwaliteit ook nog omhoog.

Vinice

Begrijp me niet verkeerd: we vonden het alle vijf geweldig om deze serie Tsjechische wijnen te proeven. Prachtig dat er liefhebbers als de broers Ryan van Vinice zijn die de moeite nemen Tsjechische wijnen naar Nederland te halen. Met veel genoegen en plezier hebben we kennis van die wijnen genomen. Maar het prijspeil ligt hoog vergeleken met de geboden kwaliteit, bijvoorbeeld. Gelukkig had één van de dames een aantal jaar geleden ook al Tsjechische wijnen geproefd. Zij wist ons te melden dat die kwaliteit sindsdien echt kilometers is gestegen. Dat is goed om te horen, want dat betekent dat wijnliefhebbers de Tsjechische wijnen, net als de Nederlandse overigens, gewoon moeten blijven volgen.

Favorieten

Ieder van de aanwezigen had die avond zo zijn favorieten. Eenzaam aan de top, met zeker 4,5 van de vijf stemmen, stond de zoete wijn. Slámové Víno 2003 Frankova van wijnmaker Petr Marcincak. Marcincak is gespecialiseerd in strowijnen; deze was gemaakt van blaufränkisch. Fantastische geur van gedroogd fruit, rozijnen, specerijen. Fluweelzacht in de mond, met een uitstekende balans in zoet en zuur. Heerlijk bij de appelcrumble en de appeltaart, maar ook gewoon zo, als dessert op zichzelf. Van deze wijn vonden we de prijs,
€ 29,95 per flesje van 375 ml, in ieder geval wel te rechtvaardigen.

De Sauvignon Blanc 2009 van Hort mocht ook op zeker drie stemmen rekenen. Stevig en vol, met krachtige grapefruit- en perzikaroma's. Lijkt niet op Franse Sauvignon Blanc, noch op Nieuw-Zeelandse (als er al een eenduidig profiel voor beide is te geven). Bij de oude Hollandse geitenkaas was het restje later op de avond zo weg. Een tomatenquiche zou er ook prima bij smaken.

Ryzlink
Over beide Rieslings, Vlašsky 2008 en Rynsky 2008, waren de meningen sterk verdeeld. Ik was eigenlijk de enige die de Vlašsky (Welschriesling, die niets met échte Riesling te maken heeft) van Mikrosvin een stem waard vond. Lekker bloemig en toch ook kruidig, met goede zuren, een bittertje en een wat korte afdronk. Een prima dorstlesser die bij een romige kipsalade best zou smaken. Helaas is een prijs van € 13,95 wel hoog.

De Rynsky Ryzlink, van Sonberk, riep heel wat discussie op. Sommigen vonden de extreem hoge zuren heel prettig, anderen vond het toch wat te heftig. Zelf vond ik de hoge zuren niet uitnodigen tot nog een glas, hoe dol ik ook op Riesling ben normaal gesproken. Ook bij enig opwarmen in het glas bleef het moeilijk door de zuren heen te proeven en andere dingen in de wijn te ontdekken.

Discussie over rood

Grote meningsverschillen ontstonden ook over de beide rode wijnen van de avond: Svatovavřinecké 2006 (gangbare wijn- en druifbenamingen zou ook wel handig zijn) en Zweigeltrebe 2004 riepen veel discussie op. Svatovavřinecké bleek te staan voor Sant Laurent, een druif die in Oostenrijk heerlijke sappige rode wijnen oplevert. Zelf vond ik hem zeer prettig, anderen vonden de zuren in deze wijn te hoog. De Zweigelt karakteriseerde ik als bramensap met alcohol. Over het algemeen vonden we de laatste toch een prettige, makkelijke wijn. De prijzen van net onder een tientje vielen hier mee.

Eén wijn, een Grüner Veltliner, bleek helaas gekurkt. Gelukkig zorgde de vrolijke kennismaking met de andere wijnen, en de twee wijnen die ik eerder al had geproefd (zie 3 en 9 februari 2011), dat mijn indruk van de Tsjechische wijnen positief is. Tsjechië wordt een land dat potentieel goede wijnen gaat voortbrengen, maar dat er nog niet is. Leuk om in de gaten te houden!

De gratis download van High Performance Wines vind je overigens hier.

Boekrecensie: De Chef en de Wijn

Na het eerdere Chef en Sommelier is er nu De Chef en de Wijn, opnieuw een schitterend boek van Peter Klosse met foto's van Jan Bartelsman. Alleen al voor die fantastische foto's moet iedere culi dit boek eigenlijk aanschaffen. Ik zou best zo'n foto ingelijst aan de muur willen hebben. Op een tentoonstelling over eten in de kunst zouden ze bovendien absolute eye catchers zijn.

Terug naar het boek: Klosse en Bartelsman bezochten opnieuw 26 restaurants in Nederland en Vlaanderen. Bij hun bezoek brachten ze telkens twee wijnen mee, waar chef en sommelier bij moesten koken. Die wijnen waren gemaakt van een van de vier druivenrassen Riesling, Chardonnay, Pinot Noir of Cabernet Sauvignon. Eigenlijk zijn die vier druivenrassen en de wijnen die daarvan gemaakt worden de hoofdrolspelers, want rondom hen wordt het hele boek gegroepeerd. De restaurants en hun personeel zijn slechts 'aangevers'.

Toegankelijk

Iedere match van wijn en gerecht wordt uitgebreid becommentarieerd, maar op zo'n manier dat ook een wijnleek inzicht krijgt in wat nu belangrijk is bij het combineren van wijn en eten. Klosse's taalgebruik is zeer helder en toegankelijk, zonder één moment saai te worden voor die lezers die wel beter thuis zijn in de wereld van wijn. Ik dacht bij het lezen van het boek regelmatig: o ja, zo zit het en niet anders. Knap als je zo kunt schrijven.

Naast de combinaties van wijn en gerecht is er aandacht voor informatie over de druivenrassen, de landen waar de wijnen vandaan komen, bijzondere producten die in de gerechten gebruikt zijn etc... Uiteraard ook aandacht voor de wijnen en hun makers: wat proberen de wijnmakers te bereiken, wat heeft bepaald dat de wijn zo smaakt als hij smaakt? En natuurlijk: wat voor invloed heeft dat op de manier waarop het perfect bijpassende gerecht bereid zou moeten worden?

Al deze boeiende onderwerpen worden in diezelfde toegankelijk stijl toegelicht. Vooral die schrijfstijl, de gelaagde informatie én de verbluffende fotografie maken dat dit boek een ereplaats in mijn wijnboekenkast krijgt.

Peter Klosse, met fotografie van Jan Bartelsman, De Chef en de Wijn, Lannoo, isbn 978-90-209-9541-1, prijs € 49,95

Kijk voor een van die fantastische foto's van Bartelsman op Flickr. 

Kort bezoek aan Neerlands Wijnmakerij

De Nederlandse wijnbouwsector groeit, en een mooi bewijs daarvan zag ik afgelopen dagen in Bentelo. Op het erf van de Hof van Twente, het wijnbedrijf van Roelof en Ilse Visscher, is vorig jaar een enorme loods verrezen, met daarop de woorden Neerlands Wijnmakerij.

Naast zijn eigen wijnen maakt Roelof namelijk inmiddels de wijnen voor 15 andere Nederlandse wijngaardeniers. De wijnen van de Reestlandhoeve liggen er bijvoorbeeld te rusten in tanks, evenals die van de Librije. Voor dit samenwerkingsproject komen de druiven van wijngoed Gelders Laren en worden de wijnen in Bentelo gemaakt (met grote inbreng van Thérèse Boer). De wijnen worden verkocht in Zwolle, bij De Librije, in opvallende gedrongen flessen onder de naam Kus van Thèrese.

Alles in huis
In Neerlands Wijnmakerij is alle apparatuur aanwezig die een wijnmaker nodig heeft, maar die vaak zeer kostbaar is om aan te schaffen: een ontsteler, een pers, fermentatie- en opslagtanks, filtreerapparatuur, een bottellijn etc… Zelfs houten vaten van andere wijnmakers lagen in het keldertje onder de boerderij te rusten.

Roelof wordt jaarlijkse geassisteerd door Duitse wijnmakers, zoals ook tijdens mijn bezoek. Lucas Pospiszyl is dit seizoen verantwoordelijk voor het dagelijkse werk in de wijnmakerij. Als zijn werk er straks voor dit seizoen opzit, gaat hij in Nieuw Zeeland aan de slag.

Inmiddels zijn de eerste witte wijnen van diverse van de 15 wijnboeren al gebotteld, en komende maand zullen de meeste andere wijnen ook volgen. Dagelijks wordt er nu gecontroleerd, gemeten en geproefd om de ontwikkeling van de wijnen te bewaken. Daarna raken de rijen glimmende tanks weer leeg, en wordt alles in gereedheid gemaakt voor de oogst van 2011.

Winkel
Naast deze moderne wijnmaakfaciliteit, die ten dienste staat aan alle serieuze wijngaardeniers die Roelof’s expertise én faciliteiten willen inhuren, is er op het terrein ook een winkel waar werkelijk alles wat een (hobby)wijnmaker maar nodig heeft, gekocht kan worden. Enzymen, gisten, vaatjes, meetgerei, kurken, capsules, ja zelfs eikenchips zijn verkrijgbaar. En allerhande machines zijn ook te koop, zij het niet uit voorraad. En heb je geen tijd naar Twente af te reizen, is er ook een postorderbedrijf.

De investering is fors geweest, aldus Roelof Visscher, en er is nog genoeg ruimte voor meer dan de huidige 15 gebruikers. Die kunnen via de website van Neerlands Wijnmakerij alle contactgegevens en nadere informatie vinden.

Sloveense wijn bij slijter en supermarkt

In januari 2010 maakte ik er op Wine Professional voor het eerst kennis mee: de wijnen van het Sloveense puklavec & friends. Toen was nog niet bekend via welke kanalen de instapwijnen op de markt zouden komen. Inmiddels zijn die wijnen geïntroduceerd, bij zoveel de Jumbo als bij Gall & Gall. En de afgelopen maanden heb ik er opnieuw mee kennis gemaakt. Recent proefde ik twee wijnen die bij Gall & Gall verkrijgbaar zijn:

• Ela Hill Furmint 2009, prijs € 7,99
• Ela Hill Sauvignon Blanc & Furmint, 2009, prijs € 5,99

Zoals gebruikelijk zet ik proefflessen meestal in bij het eten, omdat dan vaak andere dingen opvallen dan bij zuiver proeven. En tenslotte zijn de meeste wijnen daar ook voor bedoeld, voor het drinken bij de maaltijd.

Shoarmabroodjes

Beide wijnen zijn uitstekend bevallen. De blend van sauvignon  blanc en furmint zette ik in bij een simpel broodje shoarma met knoflooksaus. Vlees van de biologische slager, stevig gekruid. Ik vermoedde dat de frisheid van de sauvignon blanc aangevuld met het bloemige van de furmint wel tegen de kruiderij op zou kunnen, en dat bleek ook helemaal waar. Zoals ze bij puklavec & friends zelf over de wijn zeggen: 'Een wijn voor alle gelegenheden en lekker bij een frisse salade of een lichte maaltijd.' En dat alcoholpercentage van slechts 12,5 % beviel ook uitstekend.

Nog lager in alcohol – 11,5% - is de pure Furmint van de wijngaard Ela Hill. Deze bloemige en frisse wijn, met aroma's van meloen en peer dronken we bij een salade met geitenkaas, broccoli en kerstomaten. Niet een optimale combinatie, maar ook niet echt vervelend. Prettig aan de wijn was verder de kruidigheid en het kleine bittertje aan het eind. We omschreven de wijn ook nog als een beetje doorsnee, mag spannender. De blend met sauvignon blanc vonden we veel frisser en prettiger!

Erg slim aan de flessen van puklavec & friends: een uitstekend labeltje met naam van de wijn, om van de fles te trekken en in je portemonnee te stoppen!

Aanvullende informatie

De beide Ela Hill wijnen waren vergezeld van een dik persdossier, met foto's en achtergrondinformatie. Daaruit is te lezen dat Ela Hill een heuvel is in het gebied rondom Jeruzalem Ormož, met veel zonuren, een adembenemend uitzicht op de wijnbergen en een verscheidenheid aan druivensoorten.

Slovenië ligt ingeklemd tussen Italië, Oostenrijk, Kroatië en Hongarije. Het is het enige land in voormalig Joegoslavië waar in de jaren negentig nauwelijks oorlog was. De wijnbouw heeft er daarom veel minder te lijden gehad dan in andere Balkanlanden. Bovendien is de ontwikkeling van de wijnbouw in dit land kwalitatief gezien veel verder gevorderd dan in andere deelrepublieken van voormalig Joegoslavië, doordat Slovenië altijd meer tegen Oostenrijk en Noordoost-Italië heeft aangeleund.

Ondanks het feit dat Slovenië met een wijngaardareaal van 21.000 hectare tot de kleinste wijnproducerende landen ter wereld behoort, hebben wijnproductie en –handel altijd een belangrijk deel van de Sloveense cultuur en traditie uitgemaakt. In de dagen van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk waren de wijnen uit het tegenwoordige Slovenië zeer gewild. Het jaarlijkse wijnconcours dat plaatsvindt in Ljubljana, de hoofdstad van Slovenië, was vroeger zelfs een groot en wereldwijd bekend evenement.

Wijngebieden in Slovenië

Slovenië produceert jaarlijks één miljoen hectoliter wijn. Het grootste deel daarvan is witte wijn en bestemd voor eigen consumptie. Ongeveer 70% van de wijnproductie is geklasseerd als kwaliteitswijn. Slovenië is onderverdeeld in drie wijngebieden met daarbinnen veertien erkende herkomstgebieden. Deze drie gebieden zijn: Primorska, Posavje en Podravje.

In dit laatste wijngebied bevinden zich ook de wijngaarden van puklavec & friends, bij het al genoemde Jeruzalem-Ormož. Dit plaatsje kreeg zijn naam van kruisvaarders die terugkeerden uit het Heilige Land en ligt op dezelfde breedtegraad als de Bourgogne in Frankrijk, met dezelfde klimaatomstandigheden.

Dankzij de terrasvormige wijngaarden wordt optimaal gebruik gemaakt van het (micro)klimaat en worden goede omstandigheden voor toegankelijke, frisse en fruitige wijn gecreëerd. Puklavec & friends investeert veel in moderne technologie, maar ook in de menskracht die zij inhuren. Het bedrijf kan beschikken over in totaal 1200 hectare wijngaard, waarvan 600 hectare in eigen bezit. De wijngaarden liggen verspreid over meerdere heuvels op een hoogte van 250 – 350 meter. De gemiddelde oogst per wijnrank is 2 kilo, of anders gezegd 40 hectoliter per hectare.