Churchill en Graham

Vreemd eigenlijk, ik heb nog heel weinig over port geschreven, en dat terwijl er bij ons wekelijks wel meerdere flessen op gaan. Soms drinken we slobberportjes van Warre, soms iets betere van Kopke en als we weer eens besloten hebben dat we nu wel genoeg mindere port hebben gedronken, bestellen we weer wat late bottled vintage en tawny reserve van Churchill. Een fantastisch huis, Churchill, met een heel sympathieke eigenaar, John Graham.
Ik kwam op port omdat we gisteren tijdens het oudejaars-shoppen langs een wijnwinkel kwamen waar ze witte port van Graham hadden staan. Fine white, voor slechts € 9,75. We kochten de fles, maar eigenlijk viel íe ons ’s avonds toch wat tegen. Het was een al te lief rozijnenwatertje. Waar we bij de witte Churchill nootachtige aroma’s gewend zijn, ontbrak dat bij deze Graham geheel. Niet zo vader zo zoon dus.
Want Graham’s is het bedrijf dat door de vader van John Graham in 1970 aan Symington werd verkocht. Binnen dit bedrijf behoort Graham’s nu tot de top. Bekend is in Nederland vooral Six Grapes, verkrijgbaar bij Gall&Gall.

John(ny) Graham kwam in 1973 naar Portugal en kreeg zijn opleiding bij Cockburn’s, maar besloot in 1981 dat hij de familietraditie voort wilde zetten en zelf port wilde gaan maken. Een historische en moedige beslissing, want het was op dat moment al 50 jaar geleden dat er een nieuw Brits portbedrijf op de markt was verschenen. De naam Graham mocht John helaas niet gebruiken van de Symington-groep, waarop hij besloot de naam van zijn vrouw, Churchill, toe te voegen. (Inderdaad, een nazaat van….). Het bedrijf heet voluit Churchill Graham Lda, de ports en wijnen worden verkocht onder de naam Churchill. Oorspronkelijk had John Graham geen eigen quinta, geen eigen druiven en wijnen en ook geen eigen lodge in Vila Nova da Gaia. Inmiddels is die lodge er wel en bezit de firma Quinta da Gricha en Quinta do Rio.

We hadden het genoegen en de eer de lodge enkele jaren geleden te mogen bezoeken, op uitnodiging van John Graham. Onze kinderen kleurden onder het toeziend oog van een secretaresse, wij zagen de vaten, de wijnen en het heilige der heilige, de proefkamer met uitzicht op de Douro en Oporto. Wat we daar proefden…. Geweldige voorproefjes van ports die toen nog niet op de markt waren, en eigenlijk nog steeds niet voor het grote publiek beschikbaar zijn. John Graham wacht het goede moment af.
Ook proefden we zijn tafelwijn, waar hij op dat moment net aan was begonnen. De Churchill Estate wijnen zijn stevig maar met veel fruit, zeer de moeite waard bij een stevige stoofpot. Speciaal voor de Nederlandse markt is er inmiddels ook de Meio Queijo (halve kaas!).
Churchill wordt exclusief door Van Wageningen en de Lange geïmporteerd.

Kerstwijnen

Ze zijn weer voorbij, de Kerstdagen. Wat hebben we gedronken? Dat zal wel het onderwerp zijn van veel wijnblogs. Bij deze beschrijf ik dan ook onze consumptie maar. Bij het hoofdgerecht – lamsrack - op 25 december een iets te jonge Patache d‘Aux 2002 (Bordeaux). Op 26 december bij de wildspiezen van haas en hert een overheerlijke Gigondas, Domaine St. Gayan 1998. Sinds wij zo’n zeven à acht jaar zeer vriendelijk door Martine Meffre op het domein ontvangen zijn, kan deze wijn bij ons niet meer stuk. Maar over de rode wijnen bij het hoofdgerecht wilde ik het eigenlijk niet hebben. De succesnummers deze Kerst waren de Moscato d’Asti van Alasia bij het sinaasappelgemberijs met tropisch fruit toe en de Champagne Brut van Chapuy bij de zalmtartaar vooraf.
Het duurde even voordat we iets passends bij het ijs hadden bedacht. Wat doe je nu bij zelfgemaakt sinaasappelroomijs? Muscaatdruiven, daar waren we het al snel over eens, maar dan? Vin doux naturel uit Frankrijk? Zo afgezaagd. Een late harvested muscat uit Australië of Californië? Hoe komen we daar aan? En toen zag ik in de folder van Gall&Gall de Moscato d’Asti. Drinken we eigenlijk nooit, maar wordt wel altijd geadviseerd bij ijs. Het was inderdaad een uitstekende combinatie. De lichte mousserende wijn uit Asti in Piemonte is, zoals de naam al zegt, van muscaatdruiven gemaakt en heeft slechts 5% alcohol. Een mooie bleekgele kleur, een neus van muscaatdruiven en een lange nasmaak. Mijn enige minpuntje is dat ik het muscaatkarakter wat al te sterk aanwezig vond. Iets subtieler had wat mij betreft wel gemogen.
En dan de topper van de kerstdiners: een Champagne Tradition brut van Chapuy, producent in Oger. Geschonken bij een zelfgemaakte zalmtartaar met rucola-olie, ook zelfgemaakt, door mijn zoon! In de Guide Hachette 2005 wordt deze Carte Noir Tradition genoemd: er worden 36.000 flessen van gemaakt, de druiven ervoor groeien op 6,25 ha. De assemblage bestaat uit 68% chardonnay en 32% pinot noir. (Volgens hun eigen website is dit 67 – 33, maar daar zullen we maar niet moeilijk over doen.) De wijn ondergaat geen malolactische fermentatie, en dat proef je goed. Stevige maar uitgebalanceerde zuren, in de neus de geur van pas gepelde verse walnoten en fruit met een stevige pit (witte perzik volgens de Hachette, maar die haalde ik er niet uit), een prettige bubbel en 12% alcohol. Een heerlijk zuivere en lange nasmaak. De kleur is lichtgeel, neigend naar het strogeel. Voor het eerst heb ik echt van een champagne kunnen genieten. Maar ja, ik heb dan ook tot nu slechts Moët Chandon en Piper Heidsieck op.
Gelukkig hebben we nog een fles, voor 31 december. Ik kijk er nu al naar uit.

13 februari 2006 - nagekomen bericht
En waar blijkt die heerlijke champagne vandaan te komen? Stom dat we dat niet eerder hadden bedacht: Van Wageningen en de Lange. Hoorden we gisteren op de fantastische Grand Cru Bordeaux-proeverij (zie blog van 13 februari 2006).

Hele goede kerstdagen!

Nederlandse wijn met Kerst

Gisteren schreef ik iets over de jammerlijke kwaliteit van veel kerstpakketwijnen. Misschien heb ik voor de toekomst wel een aardige suggestie. Die trouwens op veel meer artikelen in het pakket van toepassing kan zijn. Als er nu eens veel meer ‘regionale’ en ‘landelijke’ pakketten kwamen? Met een stuk kaas van eigen bodem, broodmix uit eigen land, Goudse stroopwafels, jam van Mariënwaerdt, twee Gildeglazen en uiteraard een mooie fles wijn uit Nederland. Om maar eens een paar suggesties te doen. Er is natuurlijk veel meer mogelijk.
Dat er best een Nederlandse fles wijn in kan, stond gisteren ook weer eens in de krant (Volkskrant 23 december). De kwaliteit van Nederlandse wijn, vooral de witte, wordt steeds beter, was de strekking van dat artikel. De meeste medelanders zijn echter te krenterig om een paar euro meer uit te geven voor een wijn uit eigen land. (Dat geldt overigens niet alleen voor wijn. Want hoeveel mensen kennen het Odin Groentenpakket eigenlijk? Lekker veel seizoensgroenten van voornamelijk eigen bodem?)

Het Volkskrant artikel geeft ook een goed overzicht welke kosten er nu eigenlijk bij het maken van een fles wijn komen kijken. Blijkt dat het al
€ 3,48 kost om één fles te produceren (verbouw en oogst van de druiven, vinificatie, fles, etiket, kurk en accijns). Als je deze fles via de handel wilt verkopen, komt daar aan marge, btw e.d. nog eens € 4,44 bij. Totale kosten € 7,92, waarvan de wijnboer maar € 2,08 in handen krijgt. En dan vinden we het nog gek dat een Nederlandse producent 9 à 10 euro voor zijn fles vraagt.
Ik weet wel wat ik leuker vind: één goede fles Apostelhoeve of De Linie krijgen of drie flessen Chileense plonk. Naast deze twee oudgedienden in de Nederlandse wijnbouw zijn er inmiddels veel meer producenten die het uitstekend doen, al kunnen ze er geen van allen echt van leven. Zelfs de Apostelhoeve houdt zijn fruitbomen achter de hand. Maar als er nu eens lekker veel goede Nederlandse flessen in kerstpakketten (en als relatiegeschenk) uitgedeeld werden, worden er diverse vliegen in één klap geslagen. Nederlandse wijn wordt bekender, de producenten hebben meer omzet, de gevers worden geroemd om hun originele keuze en de krijgers staan aangenaam verrast.
Helemaal mooi wordt het natuurlijk als er straks in de Kerstdiensten en -missen Nederlandse wijn wordt gebruikt. Tenslotte hadden veel kloosters tot in Brabant in de vroege middeleeuwen hun eigen wijngaarden, om een gegarandeerde aanvoer voor de miswijn te garanderen. De cyclus zou weer rond zijn. Een mooie gedachte!

Kerstpakkettenwijn

De oogst was mager dit jaar. Slechts twee flessen rood en twee flessen champagne vonden hun weg via kerstpakketten en relatiegeschenken naar ons huis. En dat terwijl ze zeggen dat de economie aantrekt…. Dat is andere jaren wel beter geweest. Ik klaag niet hoor, eigenlijk vind ik al die geschenken maar onzin. Maar als ik dan toch iets krijg toegeschoven, laat het dan ook iets goeds zijn. Wat is dat toch met kerstpakketten, dat daar altijd een vorm van bocht in moet zitten? Flesjes van een paar euro, meer kan het niet geweest zijn.
Waar heb ik het dan over? Wel, het volgende: een fles Vega Roble Tempranillo 2003, Vino de la Tierra de Castilla. Had best iets kunnen zijn, uit deze Spaanse streek kunnen best redelijke wijnen komen. Maar helaas, mijn reactie na de eerste slok was: niet opdrinken, wegspoelen. Bijna azijnig, geen fruit, geen nasmaak. Dat de fles toch leeg is gedronken kwam meer door onze lamlendige stemming dan door de wijn. Beter niets meer over zeggen dus.
De volgende fles is ook rood, een Shiraz uit Queensland, Clovely Estate 2003. Zegt me niets, maar zal er binnenkort iets over melden. Zat niet in een kerstpakket, was een relatiegeschenk. Wie weet…
Gelukkig zijn er ook twee flessen waar ik wel iets van verwacht: twee dezelfde champagnes van Chapuy, een kleine producent die zelfs in de Hachette staat. Dat belooft toch wel wat, als ik de beschrijving in dit Franse standaardwerk zo lees. Als ik op 1 januari puf heb, wordt dit vervolgd.

Drie flessen uit Bremen

Stapels digitale Nieuwsbrieven komen er af en toe binnen. Veel worden ongelezen verwijderd (afmelden lukt niet altijd...), anderen keur ik met een snelle blik. Ongeveer zes weken geleden ontving ik de eerste Nieuwsbrief van de Bremer Ratskeller en deze heb ik eens wat verder bestudeerd. Vervolgens kon ik het niet laten drie flessen Duitse wijn te bestellen. Zoveel goede en betaalbare Duitse wijn vind je helaas niet in Nederland (of in ieder geval in mijn omgeving).
Toen de verzendkosten bijna net zo hoog bleken als de drie flessen heb ik maar eens geslikt en toch doorgezet. De wijn is snel en in goede orde bij mij aangekomen en inmiddels zijn al weer twee flessen genuttigd.

De eerste was een droge Riesling uit 2003, Münsterer Römerberg uit de Nahe. Ik ben geheel op de summiere beschrijving afgegaan, maar ik moet zeggen, voor € 5,20 heb ik zeker geen miskoop gedaan. Het was een verfrissende wijn met veel fruit. Dergelijke makkelijke en goedkope flessen zouden hier meer te krijgen moeten zijn!
Gisteren besloot ik bij het vlees en het zelfgebakken brood Der Neue open te maken, een rode landwijn uit de Pfalz, van 2005. Ook Duitsland maakt blijkbaar zijn primeurwijnen en dat vond ik wel intrigerend. Ook dit was voor zijn € 5,60 een prima wijn. Weliswaar inderdaad 'landwijn', de simpelste categorie, maar niet vaak tref je zulke goede landwijnen. Heel wat beter dan de gemiddelde Beaujolais Primeur van de supermarkt. Net in het glas overheerste de alcohol, maar na een tijdje wat zuurstof gehad te hebben, kwam gelukkig het fruit goed los. Uiteindelijk trof ik in het aroma goede rijpe frambozen aan. Helaas worden op de fles noch op de website de gebruikte druivenrassen vermeld. Verder dan ausgewählte Rebsorten kom je niet.

Rest ons nog één fles, een Spatbürgunder 2004 uit Baden. Gekozen omdat er uit Baden zulke goede Pinot Noirs schijnen te komen (Spätburgunder is Pinot Noir). Ter zijner tijd zal ik ook van dit 'cadeautje' aan mezelf uit Duitsland verslag doen.

Châteaux Carbonnieux

Onze wijnkast ligt vol met een aantal ‘ééntjes’, eenzame flessen, overgebleven van een drie- of zestal of soms in zijn of haar eentje aangeschaft. Om ruimte te maken voor wat nieuwe voorraad zijn we wat ééntjes aan het opmaken. Nou, opmaken, dat klinkt wat negatief. Het is over het algemeen een genoegen deze flessen aan te breken, want er zitten hele beste bij.
Zoals de fles van gisterenavond, bij zeewolf in romige saus (zie Allerhande 13 van dit jaar): een Château Carbonnieux 2000 (blanc uiteraard).
We dronken deze grand cru classé uit de Graves voor het eerst zo’n zeven jaar terug. Een bevriende, niet slecht in de slappe was zittende Engelsman, deed ons een paar flessen cadeau. De fles van gisteren, de 2000, komt meen ik van een Wijnweek van AH (gekocht met airmiles of zoiets…..).
De Carbonnieux heeft als AOC aanduiding Pessac-Léognan, een appellation die in 1987 ontstond door bundeling van de inspanningen van een aantal topklasse producenten in een aantal dorpen in de Graves. Er komt dan ook vrij veel goede wijn vandaan: alle grands crus classés van de Graves vallen onder de Appellation Pessac-Léognan Controlée, ook Château Haut-Brion.
Witte Pessac-Léognan is vooral gebaseerd op sauvignon blanc, aangevuld met sémillon. De witte Carbonnieux heeft ongeveer 65% sauvignon blanc en wordt op hout gelagerd. Die houttonen kwamen gisteren stevig naar voren. Eerst bleef die indruk nog wat beperkt, wat lichte vanille en toasttonen, maar naarmate de wijn langer open stond, werd het hout steeds aanweziger. Voor mij uiteindelijk zelfs iets té aanwezig. Ondanks dat vond ik het een uitstekende wijn. Een mooie lichtgele kleur, heel zuiver, naast het hout was er veel fris fruit aanwezig, vooral druif. Achteraf meen ik ook wel iets van lindebloesem te hebben bespeurd, maar ik werd pas op het idee gebracht toen ik beschrijvingen van witte Pessac-Léognan las. Abrikozen, perziken, brem en citrusvruchten heb ik er echter zeer zeker niet uitgehaald.