Bad wine day

Soms zit het gewoon niet mee. Dat noem je wel eens een bad hair day. Maar vandaag hadden wij een bad wine day. We besloten vandaag een fles Pinot Noir 2001 van Genoels Elderen uit de kast te halen. Toen we de flessen op domein in België kochten, in mei 2004, werd gezegd: nog minstens twee jaar laten liggen. Bovendien staat op de fles: optimale leeftijd 4-6 jaar. Het is nu (bijna) mei 2006, dus dat moest kunnen, dachten we. In oktober vorig jaar hadden we eenzelfde fles al eens open getrokken en die was uitstekend bevallen.
Maar nu viel de wijn ons zwaar tegen. Wat moesten we in hemelsnaam met deze fles? Wat was er mis? De hevige stallucht verdween al snel en maakte plaats voor de karakteristieke frambozensnoepjeslucht van pinot noir. Maar de smaak…. Te veel zuur? Te sterke houtsmaak? Over de top? We zagen een bruin randje om de wijn, we zagen een schuimrandje, belletjes tegen de wand en smaken deed het voor geen meter. Wat was hier nu toch aan de hand? Soms zou je echt willen dat je veel en veel meer van wijnmaken wist. We kwamen er samen echt niet uit en hebben het laatste beetje maar weggespoeld. De derde en laatste fles mag nog een jaartje blijven liggen, dan zullen we ‘m weer eens proberen.

Er wachtte ons daarna nog een Coteaux de l’Aubance van Domaine Les Rochelles van 1999, een heerlijke zoete wijn van onze favoriete chenin-druif. We dronken hem bij een bramen-aardbeiencrumble. De crumble was heerlijk, de wijn was uitstekend, maar samen was dit ook al geen combinatie. De wijn kon helaas niet op tegen de uitgesproken zuren van de bramen. Jammer, jammer, jammer. Een slechte inschatting van ons.

Slechts één lichtpuntje was er vandaag: het glaasje late bottled vintage port 2000 van Graham’s. Met het stukje Hollandse blauwaderkaas van niet-onze-eigen-kaasboer-op-de- markt. (Aangezien de markt op 29 april gehalveerd bleek… Wie houdt daar nu rekening mee…) Niet zo interessant als de Churchill LBV 2000 die we vorige week proefden, maar wel een goed glas port.

We zullen maar zeggen: volgende week beter. En volgende week, 6 mei, dat wordt zeker wat. Dan gaat onder andere de Inniskillin Vidal Ice Wine open, zelf geïmporteerd uit Canada en tijdens een weddenschap met vrienden ‘verloren’. Met gemengde gevoelens zullen we hem volgende week ontkurken.. en we kijken er uiteraard naar uit ook ;-)

Zuurkool in de lente

Al weer vele jaren wordt ons wekelijkse menu deels bepaald door de groentetas van Odin. Het werkt als volgt: wekelijks betaal je een vast bedrag aan de groenteboer, waarvoor je een tas vol groeten van biologische en/of biologisch dynamische teelt kan afhalen. Meestal zitten er in ons (kleine) groentepakket zo'n drie à vier groenten. Erg handig, je hoeft niet iedere week te bedenken wat je zult gaan eten, de groenten bepalen het voor je. En elke week is het weer een verrassing wat er in je tas zal zitten. Vorige week was dat bijvoorbeeld onder andere een zakje zuurkool. Wat laat, vonden wij, nu de lente dan toch echt aan het doorzetten is. Maar niet getreurd, er moest ook nog een fles Riesling uitgeprobeerd worden! Bij de (Elzasser) zuurkoolschotel met katenspek, rookworst, aardappel en geraspte wortel hebben we de Wagner-Stempel Riesling Trocken 2004 opgemaakt. Hmmm, heerlijk! Riesling zoals (jonge) Riesling hoort te smaken. Fris, droog, een lichte geur van fruit, zo licht dat ik het nauwelijks kon onderscheiden. Was het nou ananas, groene appel of toch wat citrus? Wel wat hoog aan de alcohol – 13%. Waarschijnlijk een wijn die bij het ouderen interessanter wordt, wat meer complexiteit krijgt.

Enige dagen eerder dronken we van dezelfde makers een Grauburgunder, bij aspergesalade met kerrieroomsaus, gerookte kip en aardappel. (De asperges kwamen niet uit de groentetas. Die halen we meestal op een vast adresje op de zaterdagmarkt in Utrecht.) Ook dit was een goede combinatie: de wijn was vol, had een beetje kruidig aroma met wat exotisch fruit. Naast het kerriesausje bleef hij prima overeind, waarschijnlijk mede door de indruk van wat restzoet die gewekt werd en de wat minder uitgesproken zuren. Ik vond er ook wel overeenkomsten in zitten met de geur van de peccannoot-koekjes met honing die ik net had gekocht en waar ik niet vanaf kon blijven. We dronken de wijn eerst iets te koud en werden deze heerlijke aroma's was gewaar toen íe al weer wat aan het opwarmen was in ons glas.

Beide wijnen behoren tot de zogenaamde Gütsweine van Wagner-Stempel, een wijngoed in Rheinhessen. Deze wijnen maken me door hun kwaliteit zeer nieuwsgierig naar de duurdere soorten. Een domein om in de gaten te houden, dat Wagner-Stempel!
Wagner-Stempel is in Nederland onder andere verkrijgbaar bij Wijnhandel van Huystee in Laren en wordt geimporteerd door RieslingPartners&Co. in Rhoon.

Wijnkronieken

De stap is gezet, het domein is aangevraagd! Vanaf heden is deze blog ook te vinden onder www.wijnkronieken.nl
Mijn uiteindelijke doel is, naast het bijhouden van een soort dagboek over wijn(geschiedenis), ook meer statische informatie te gaan geven. Aangezien de technische kant van het websites maken echter niet tot mijn competenties behoort, wordt www.wijnkronieken.nl voorlopig doorgelinkt naar www.wijnlog.blogspot.com.
Ik zou het heel leuk vinden als mensen die links hebben aangelegd naar mijn blog, die link voortaan willen vermelden als www.wijnkronieken.nl

Achter de tafel

Afgelopen zondag mocht ik de wereld eens van de andere kant van de proeftafel bekijken: als vrijwilliger schonk ik witte en rode Bourgogne aan een kleine 200 gasten op de jubileum proeverij van een gerenommeerde Utrechtse firma, gehouden in het fraaie Sparrendaal.
Eerlijk gezegd leverde de middag niet helemaal op wat ik had verwacht: geen briljante conversaties over wijn, geen levendige discussies over de kwaliteit van Bourgognes. In plaats daarvan veel, heel veel liefhebbers die de wijn karakteriseren als ‘lekker’ en ‘lekkerder dan’ en verrast zijn als je meldt dat een Chablis ook van Chardonnay-druiven wordt gemaakt. (Uitzonderingen die de regel bevestigen daargelaten uiteraard.) Sommige mensen sloegen de Bourgogne-tafel helemaal over, andere wilden alleen proeven wat ze al kenden, de Chablis (Domaine Defaix 2004). En dat terwijl er toch prachtige wijnen op mijn tafel stonden. Van het kleine Domaine Caillot een Bourgogne Blanc Les Herbeux 2002 en een verbluffende Santenay Blanc 2000 (die overigens bij degenen die hem proefden wel favoriet was). Van Domaine de la Collogne een heel subtiele, mooie Pouilly Fuissé 2004. En bij de rode wijnen een sublieme Aloxe Corton 2002 van Rapet, naast de Clos Salomon, Givry 1e Cru van Domaine Gardin Perroto.
De gemiddelde Nederlandse wijndrinker weet heel goed wat hij lekker vindt en wat hij wil uitgeven, maar een beetje kennis hier en daar zou zeker geen kwaad kunnen, is mijn conclusie na deze middag.

Van al het andere fraais proefde ik zondagmiddag helaas weinig. Wel heb ik even tijd gemaakt voor de ports van Churchill en de heerlijke witte Elzassers van Koehly. John Graham, eigenaar van Churchill-Graham Lda., had uiteraard zijn beroemde Dry White meegenomen, evenals een 10 year old Tawny en een vatmonster van de Quinta da Gricha Vintage 2004. Deze laatste was eigenlijk nog veel te jong om te drinken, maar was ondanks dat toch tamelijk proef- en drinkbaar. Dat belooft wat over een tiental jaar!
Christian Koehly had afgezien van zijn wijnen nog een andere verrassing bij zich: een Pinot Blanc met vinolock. Als eerste in de Elzas is hij begonnen zijn flessen af te sluiten met deze glazen stopjes met rubberen ring. Ik vroeg hem waarom en wat hij voor de toekomst zag gebeuren. Monsieur Koehly ziet voor de vinolock vooral een markt bij jongeren, vrouwen en ouderen. Geen problemen meer met het openen van flessen, makkelijk hersluitbaar, geen kracht in je handen nodig. Binnen afzienbare tijd wil hij al zijn wijnen met vinolock op de markt brengen.
Al met al was het weer een zeer interessante zondagmiddag vol prachtige wijnen, alleen dit keer voornamelijk van een 'andere' kant bekeken.

De bovenbeschreven wijnen zijn verkrijgbaar bij Van Wageningen en de Lange te Utrecht.

Tapas maken

Dat uiterst simpele wijnen toch ook prima in onze categorie 3 kunnen vallen, werd mij vrijdagavond nog eens duidelijk. Samen met een aantal collega’s genoot ik die avond van een workshop tapas maken bij het Kookpunt in Vreeswijk (Nieuwegein). Onder leiding van Peter en Angèle Post maakten we overheerlijke gemarineerde kipkluifjes, empanada’s, gebakken aardappels met aioli (zelf gemaakt!), gevulde champignons, diverse tapenades, krabtaartjes enz….Uiteraard maakten we de tapas niet alleen, we mochten ze ook opeten. En uiteraard werd daar Spaanse wijn bij geschonken. (Al had een glaasje sherry natuurlijk ook wel leuk geweest; maar waarschijnlijk blijven er dan teveel open flessen over aan het eind van zo’n avond. Sherry is in Nederland nog steeds niet echt in de opmars.)

Voor de rood-liefhebbers was er Campo Barro Tempranillo, voor de wit-drinkers een Castillo de Liria Blanco 2004 uit Valencia. Op zo’n avond houd ik me meestal bij wit en dat bleek ook dit keer een uitstekende keuze. Het was de perfecte wijn voor de bijeenkomst: niet al te hoog aan de alcohol (11.5%), een fruitig karakter, geur van appels en noten, droog, mild, een absolute doordrinker. En met de pittige hapjes combineerde de wijn uitstekend.
Wat betreft ambiance en plezier was deze Blanco eigenlijk een beetje vergelijkbaar met de Vinho Verde die ik in Brussel zo lekker vond.

De Castillo de Liria Blanco is gemaakt van Sauvignon blanc en Viura en komt van één van de grote Spaanse bodega’s, Gandia, gevestigd in Valencia. Het bedrijf bestaat al sinds de tijd van de phylloxera en was een van de eerste in de streek die gebottelde wijnen op de markt bracht. De Castillo de Liria-lijn bestaat uit wijnen voor dagelijks gebruik, daarnaast heeft het bedrijf nog een aantal andere, kwalitatief betere labels. Die moeten dan in ieder geval ook prima zijn, als deze basiswijnen al zo goed zijn! Castillo de Liria is in Nederland onder andere bij Super de Boer verkrijgbaar.

Wandelen zonder wijn

Wandelen is één van mijn andere liefhebberijen. Meestal wordt het een NS-wandeling, soms een route van Natuurmonumenten. Bijna altijd in de natuur dus. Maar er zijn natuurlijk ook leuke wandelingen te maken rond en door mooie steden en dorpen. Daarvoor zijn al heel wat boekjes verschenen, onder andere van mo'media het boekje 25 zondagen wandelen & lunchen. Het boekje is een bundeling van de succesvolste wandelingen uit 52 wandelingen en 52 nieuwe wandelingen. Leuke winkels en historische gebouwen staan centraal, maar soms komt er ook een stukje natuur aan te pas.
En altijd wordt een restaurant of café aangeraden om na de wandeling even uit te rusten. De foto bij de wandeling toont ook altijd dat beschreven etablissement. En met die foto's is iets aparts aan de hand: ze zijn prachtig, maar nooit zit er wijn in de glazen! Meestal zijn het lege tafels, soms gedekt. Glazen staan prachtig in het gelid, maar wijn: ho maar. Bovendien wordt meestal wel over de spijskaart gesproken, maar zelden over de wijn. Mijns inziens een gemiste kans! Want ik zie het wel zitten hoor: lekker een uurtje of twee lopen en dan een glaasje om weer helemaal bij te komen. Wat lekkere hapjes erbij, hmmm, wanneer kan ik beginnen?

25 zondagen wandelen & lunchen, mo'media 2006, 112 p., fullcolour paperback, isbn 90 5767 209 x, prijs € 7,95

Keltische wijn

Op Vinitaly moet afgelopen week een interessante presentatie plaatsgevonden hebben. Luca Sormani en Fulvio Pescarolo, beiden historicus, presenteerden er in samenwerking met de Universiteit van Milaan hun wijn, verbouwd en gemaakt volgens ‘Keltische’ methoden. Ze hebben er in Robbio een Keltische boerderij voor gereconstrueerd.
Sormani en Pescarolo zijn afkomstig uit Noord-Italië, een gebied dat 2500 jaar geleden bewoond werd door Keltische stammen als de Liguriërs. Met de komst van de Romeinen is deze Keltische cultuur niet geheel verdwenen, maar werd net als in Gallië, het huidige Frankrijk, geromaniseerd. Voor het maken van hun wijn hebben de beide historici dan ook teruggegrepen op het werk van de Romeinse auteur Columella, begrijp ik uit de Italiaanse sites die het verhaal van il vino dei Celti weergeven. Mijn Italiaans is echter nooit veel geweest en berust volledig op wat er nog over is van mijn middelbare school-latijn en op mijn kennis van het Frans. Naast het noemen van Columella kon ik verder nog bijeen puzzelen dat er gebruik gemaakt is van de techniek ‘arbustum gallicum’. Zou het te gewaagd zijn aan te nemen dat dit te maken heeft met het leiden van wijnranken in bomen? Ik moet er Columella snel maar eens op na lezen.

Lucius Junius Moderatus Columella schreef rond 60 na Chr. zijn werk over de landbouw van zijn tijd. Hij was afkomstig uit Cadiz, in het huidige Spanje, en geldt als een van de belangrijkste Romeinse auteurs op het gebied van de wijnbouw. In detail beschreef hij zaken als plantdichtheid, het opbinden van ranken, druivensoorten, bodemtypen etc….

Overigens werd ik op het werk van Sormani en Pescarolo gewezen via een Amerikaanse blog die ABC News als bron had. ABC geeft een bericht van Reuters, waarin de beide heren geïnterviewd worden. Het artikel suggereert min of meer dat de wijnbouw in Noord-Italië aan de Kelten te danken is, die er al voor de komst van de Romeinen druiven verbouwden. Of dat werkelijk zo is, valt nog maar te bezien. In de wetenschap heb je al jaren twee kampen: diegenen die menen dat de westerse wijnbouw via de Grieken naar Zuid-Frankrijk is gekomen en vervolgens door de Romeinen aldaar verder ontwikkeld is. De Keltische stammen zijn in dit verhaal alleen afnemers. En diegenen die volhouden dat we alles aan de Galliërs te danken hebben (klinkt een beetje als dat kleine eenzame standvastige dorpje aan de kust van Armorica….). De Galliërs (ook Kelten) zouden zelf al ver voor de komst van de Romeinen wijnbouw hebben ontwikkeld. De vroege Kelten hebben alleen geen schriftelijk bronnen nagelaten, vandaar dat we niets over hun wijnbouw weten. Aangezien de Keltische stammen aan beide zijden van de Alpen (Zuid-Frankrijk en Noord-Italië) als één geheel gezien kunnen worden, lijken Sormani en Pescarolo dus in het ‘Gallische’ kamp te staan. Hoe het ook zij: feit is dat de Kelten wel van een vaatje wijn hielden. De enorme bronzen vazen die in diverse graven over heel Europa gevonden zijn getuigen daarvan. In die vazen werd wijn met water gemengd, een gebruik dat ook de Grieken en Romeinen kenden.

Mocht je zelf een Keltisch vaasje met wijn te pakken willen krijgen: voor 80 cl. in een pot van klei moet je circa 150 euro neertellen. Maar dan ben je wel een van de weinige gelukkigen: er werden in 2004 maar 300 liter gemaakt, de oogst van 2005 is ongeveer 500 liter en komt volgend jaar op de markt. Bovendien steun je een Keltisch cultureel centrum.