Dineren bij Karel V

Woensdagavond had ik het genoegen te mogen dineren in Grand Restaurant Karel V te Utrecht. Nooit eerder at ik in een restaurant met een Michelinster en ik had me er erg op verheugd. Enige tijd geleden bezocht ik al wel al eens de Brasserie.
Het gezelschap bestond uit tien personen, allen bestuursleden van de vereniging waarvan ik in het bestuur zit.

Gelukkig mocht ik me over de wijnkaart ontfermen, wat geen geringe opgave was. Je kunt in zo'n geval natuurlijk net doen of je alles weet en helemaal zelf een aantal wijnen uitkiezen. En als ik met een kleiner gezelschap was geweest, had ik dat misschien ook wel gedaan. De keuze was namelijk groot, goed en interessant. Maar ik had geen flauw benul wat mijn disgenoten lekker zouden vinden: wilden ze bij ieder gerecht een aparte wijn of wilden ze één wijn de hele avond doordrinken? Hielden ze wel van bepaalde wijnen die ik uit ging zoeken?
Na even overleggen werd besloten inderdaad bij iedere gang een passende wijn te nemen. Vervolgens heb ik toch de sommelier maar ingeschakeld voor advies. Toen bleek ook dat het menu al vooruit bepaald was, dus dat maakte het wel makkelijker de keuzes te maken.

Het voorgerecht bestond uit plakjes koud wild zwijn. Zelf had ik daar een Riesling trocken bij uitgezocht. De Bacharacher Kloster Fürstental Riesling Kabinett trocken 2005 van Dr. Randolf Kauer uit de Mittelrhein, die ik vanavond dronk, had daar bijvoorbeeld uitstekend bij gepast. Het advies van de sommelier luidde echter: Grüner Veltliner Achleiten Smaragd 2004 van de Domäne Wachau. Dit is een Oostenrijkse wijn die ik goed ken, die lekker is, maar die ik zelf niet snel bedacht zou hebben bij wild zwijn. Ik heb het advies echter opgevolgd, en het viel me niet tegen. Ik zal de combinatie zelf niet herhalen omdat ik denk dat de Grüner Veltliner iets te streng was en dat een Riesling beter had gesmaakt. Maar vooruit, ik deel voor deze combi toch een 7.5 uit.

Bij het tussengerecht werd een Spaanse witte geadviseerd, uit de Rias Baixas. Rias Baixas is een klein wijngebied aan de Atlantische kust, tegen de noordgrens met Portugal aan. Het gebied is vooral bekend om zijn wijnen van de albariño druif, wijnen die ik al heel lang eens wilde proeven. En de Terras Gauda O Rosal 2005 beviel me uitstekend: het was een bloemige wijn, met wat perzik en zwoele zomerbloemen in de neus. Door het romige gevoel in de mond is het een uitstekende begeleider van de rolletjes van coquilles Saint Jacques (Jacobsschelpen) met een korstje van pistachenootjes.

Het hoofdgerecht tenslotte was rundvlees uit de Perigord, in hele dunne plakjes geserveerd. Daarbij dronken we, weer op advies, een Italiaanse wijn, iets wat ik zelf ook gekozen zou hebben. De Chianti Classico Querciabella (mooi eikenhout!) 2004 was een stevige maar milde rode wijn; de tannines waren goed afgerond (door de rijping op hout) en er was voldoende fruit aanwezig. Het is echt een wijn die bij veel mensen in de smaak valt, zonder 'simpel' of 'makkelijk' te zijn.

Tot slot van het uitstekende diner volgde een tegenvallend dessert met een fantastische wijn. Daarover binnenkort meer!

Druk, druk, druk

Je kunt wel merken dat het december gaat worden, er is haast geen tijd meer soms om iets te schrijven. Vandaag heb ik weer cursus, dus ook vandaag geen uitgebreid blogje.
Voor een eindoordeel over de twee WBW-wijnen van november verwijs ik naar Drinkblog en de andere deelnemers. Morgen zal ik er nog wel iets over schrijven.

Ook had ik nog de lijst met Muscat de Noël producenten beloofd. Die vind je hier, maar helaas kun je er niet op zien welke wijnen in Nederland verkrijgbaar zijn. Zaterdag ga ik in ieder geval kijken of ik een flesje (of meer) in Lille kan vinden.

Grapedistrict in Utrecht

Een enthousiaste collega van mijn man ontdekte dit weekend een nieuwe wijnwinkel in Utrecht. Grapedistrict heeft zijn derde winkel geopend, en wel in mijn eigen stadje! Grapedistrict is het wijnwinkelconcept van drie enthousiaste wijnliefhebbers die graag wijn wilden gaan verkopen aan niet-ingewijden. In Amsterdam openden zij een half jaar geleden twee winkels, waarbij de wijn vooral op drinkmoment en druivensoort gerangschikt is.
In diverse media kwam je er toen berichten over tegen; het is voor een wijnwinkel dan ook een tamelijk revolutionaire aanpak.

Het mailtje van die collega was zo enthousiast, dat ik maar gelijk even ben gaan kijken – alleen virtueel helaas. En inderdaad, je wordt ongelofelijk vrolijk van de site en het enthousiasme dat er vanaf straalt. Ik citeer even de site, beter kan ik het zelf niet verwoorden:

"Met duizenden verschillende wijnen, is het soms moeilijk kiezen. Dat maakt wijn leuk en spannend, maar tegelijk lastig. Daarom helpen we je graag bij je keuze.

Wij hebben onze wijnen niet ingedeeld in jaartallen of landen omdat we denken dat jij niet op zoek bent naar een Italiaanse trebbiano uit 2005, maar naar een makkelijke lichte wijn voor in het park bijvoorbeeld.

Daarom hebben we bij grapedistict 9 categorien: 3 witte, 3 rode, rosé, bubbels en zoet. Elke categorie vertelt je wat over de smaak van de wijnen, maar ook over het moment waarop je ze goed kan drinken. Zo vind je in Easy bijvoorbeeld makkelijke, frisse witte wijnen die perfect zijn om te drinken op makkelijke momenten. In Deep vind je diepe, krachtige rode wijnen voor wat intiemere momenten of een diep gesprek. Zo vind je voor iedere smaak en ieder moment de lekkerste wijnen.

Zo'n winkel vraag erom bezocht te worden. Hij is gevestigd in de Burg. Reigerstraat, vlak bij een uitstekende kaas- en delicatessenwinkel (Hooft); ik ga maar snel eens kijken. Of misschien ga ik binnenkort wel proeven, op 10 december a.s. Kijk even op de site, je moet je wel aanmelden.

Duurzame wijn

In de zomer van 2004 reisde ons gezin door het oosten van de Verenigde Staten. Een van de dingen waar ik me op had verheugd was het zien van wilde druivenranken, van de inheemse soorten die Noord-Amerika zo veel kent. Helaas heb ik niet één druivenrank van dichtbij gezien, of het moeten de struiken zijn geweest die we vanuit de auto op weg van Erie naar Buffalo langs de snelweg zagen staan (in de file...).
Wel heb ik wijnen geproefd van inheemse soorten, en ik was niet onder de indruk. Toch blijkt er topwijn gemaakt te kunnen worden van bijvoorbeeld Vitis riparia, een druivenrank die, zoals de naam al zegt, graag langs rivieroevers groeit.

Het recente nummer van SLOW, the magazine of the Slow Food Movement, besteedt in een bijdrage van wijnschrijver Stuart Pigott (hij schreef onder andere The Wine Atlas of Germany) aandacht aan duurzame (sustainable) wijnbouw in - of all places - South Dakota. In een staat waar alleen kunstmest en bestrijdingsmiddelen voor enige gewasgroei van betekenis hebben gezorgd de afgelopen decennia, hebben Eldon en Sherry Nygaard van wilde Vitis riparia een beroemde wijn weten te maken, Wild Grape, die buiten de USA ook verkrijgbaar is in Parijs, in de superstore Lavinia (waar hij online helaas niet te vinden is).

Om me te oriënteren sloeg ik er ook nog maar even Tom Stevensons Meest complete Wijnencyclopedie op na, en vond Valiant Vineyards van de Nygaards zowaar genoemd. De Nygaards blijken de pioniers van de 'wijnindustrie' in South Dakota te zijn. In 1996 wisten zij de wetgeving van de staat zo aan te passen dat het mogelijk werd legaal een wijnmakerij te vestigen. In 2004 waren er inmiddels zeven wijnmakerijen in South Dakota.

Terug naar het artikel van Stuart Pigott: het artikel is in SLOW geplaatst in de categorie Agroecology, als voorbereiding op de Terra Madrebijeenkomst 2006 (die inmiddels heeft plaatsgevonden). Op deze jaarlijkse bijeenkomst kunnen boeren en ambachtelijke producenten ervaringen met elkaar uitwisselen (heel kort gezegd) over hun duurzame productiemethoden.

Het fruit dat de Nygaards voor Wild Grape hebben gebruikt is bijvoorbeeld geplukt op land van de Lakota Sioux in het Rosebud Indian Reservation. Pigott noemt het 'a rare example of succesfull cooperation between Native Americans and White Americans based upon mutual respect; a more important kind of harmony than that of wine flavour'. En daarbij schijnt de wijn dan ook nog eens uitmuntend te zijn. In de woorden van Pigott: 'The taste was like a million of the tiniest, blackest berries imaginable seeming to exploding in my mouth. Though the wine's acidity was undeniable and its tannins considerable, somehow Nygaard had tamed the beast.... but just enough.'

Pigott ziet deze Wild Grape-wijn als 'providing a vision of a sustainable future for this land, much of which is still dependent upon injections of chemical fertilizer and herbicides....'
Ik vind het een prachtig en intrigerend idee. Wijnbouw als alternatief voor landbouwpraktijken die de aarde uitputten en er roofbouw op plegen. En dan niet eens echt wijnbouw, maar meer nog het oogsten van al aanwezig fruit.

Europa kent zeker ook zijn duurzame wijnbouwers, onder andere Thierry Navarre in de Languedoc. De komende tijd zal ik op Wijnkronieken proberen wat meer aandacht te besteden aan duurzaamheid en producenten die duurzaam bezig zijn.

Einde van een droom....

Helaas, mijn kansen zijn verkeken. Een toekomst als kleine wijnimporteur voor vrienden en kennissen lijkt er ook niet meer in te zitten. Tenminste, als ik de accijnsen in Nederland wil ontduiken.

Deze zomer namen we voor vrienden drie flessen rode Sancerre mee, op verzoek, omdat ze die zo lekker vonden. Eigenlijk was dat wel heel leuk om te doen, en we zagen er wel wat in voor de toekomst: met een auto vol flessen uit Frankrijk thuiskomen en die doorverkopen aan vrienden en kennissen.

Maar het Europese Gerechtshof in Luxemburg heeft gisteren die toekomstdromen de grond in geboord. Europese burgers moeten de wijn die zij uit hun vakantieland importeren zelf vervoeren én zelf consumeren. Doen zij dat niet, moeten zij in eigen land verplicht accijns bepalen.

Nu vraag ik me af wat er gebeurt als wij met zijn tweeën de ons toegestane 180 liter meenemen en die gezellig na een avondje proeven doorverkopen aan vrienden, familie en kennissen. Als ik de berichtgeving goed lees, zijn we dan toch strafbaar. We hebben de wijn dan wel zelf ingevoerd, maar niet zelf geconsumeerd. Het is maar even dat je het weet. Al denk ik niet dat er veel controle mogelijk zal zijn op dit soort zaken. Alleen wijn laten vervoeren naar je eigen land en dat dan accijnsvrij door willen verkopen, nee, dat is niet zo slim.

Overigens meldden andere bloggers dit nieuws al eerder, realiseer ik me nu. Maar vanmorgen viel het kwartje pas goed door een artikel in de Volkskrant waarin Bob Joustra aan het woord komt. Deze wijnliefhebber had in 1997 voor zijn wijnclub wijn uit Frankrijk laten vervoeren naar Nederland. Hij kreeg daar - vanwege dat laten vervoeren - een aanslag van de Belastingdienst over. Na jaren van procederen is Joustra nu door het Europese Hof definitief in het ongelijk gesteld.

Wine Blogging Wednesday op Wijninfo.nl

De vlag mag uit! Vanaf deze week staat ons initiatief Wine Blogging Wednesday op de site van het Wijninformatiecentrum!

Wegens gebrek aan blogtijd vandaag geef ik hieronder een enigszins aangepaste versie van het persbericht dat het Wijninformatiecentrum gisteren verspreidde.

"De website Wijninfo van het Productschap Wijn/Wijninformatiecentrum heeft een nieuwe navigatiestructuur en lay out gekregen. In de website is de informatie overzichtelijker gecategoriseerd onder een vijftal hoofdthema's, te weten: Organisatie, Wijninformatie, Importeren/produceren, Scholing/cursussen en Databank wijnimport.

Via het thema Organisatie kun je bijvoorbeeld brochures van het Productschap Wijn downloaden.
In het thema Wijninformatie is informatie te raadplegen over nationaal en internationaal georganiseerde beurzen en proeverijen en allerlei wetenswaardigheden over wijn.
In het thema Scholing/cursussen zijn alle in Nederland georganiseerde wijncursussen (professionals/particulieren) opgenomen en andere opleidingen/cursussen die voor de wijnbranche van belang zijn.
Onder het thema Importeren/Produceren vind je informatie over Wijn importeren in Nederland, Nederlandse wijnproducenten, Marktonderzoek, Milieu en Nationale en Internationale wetgeving.
In het thema Databank Wijnimport zijn gegevens opgenomen van meer dan 36.000 geïmporteerde wijnen met adressen van 460 importeurs.

Degenen die hun wijnkennis willen vergroten, kunnen maandelijks deelnemen aan een wijnquiz

En last but not least kun je dus op de nieuwe site informatie vinden over Wine Blogging Wednesday, om zo met andere wijnliefhebbers van gedachten wisselen over gezamenlijk geproefde wijnen."

Gewurztraminer, fazant en uientaart

Onlangs riepen we jullie hulp in voor een wijn-spijscombinatie. Mijn vader had nog een tiental flessen tien jaar oude Gewurztraminer liggen, van Charles Koehly. Ingekocht na een proeverij bij Van Wageningen en de Lange, Nederlands importeur van de heerlijke witte wijnen van Koehly. Vorig weekend hebben we onze keuze gemaakt en een heerlijk diner met de wijn bereid.

De keizer noemen ze hem in de Elzas: de Gewurztraminer (zonder umlaut, dank je Udo, je had volkomen gelijk). Een wijn met een kenmerkende smaak en geur; als je hem eens hebt geproefd, vergeet je hem meestal niet meer. Die enorme smaakrijkdom maakt het ook zo lastig er een goed recept bij te bedenken. In de Elzas drinken ze hem graag bij een stukje Munster kaas, iets wat Paul me ook adviseerde. En inderdaad, daar smaakte deze tien jaar oude droge Gewurztraminer heel erg goed bij. De volle, vette en karakteristieke smaak van de kaas is een fantastische combinatie met de volle, overdadige wijn.

Maar voor het hoofdgerecht hebben we uiteindelijk de Duitse tip opgevolgd. We kozen voor gevogelte: fazant gevuld met sinaasappelen, naar een recept van Gerrit, onze Groene Wegslager. Gerrit adviseerde de fazant te vullen met in kwarten gesneden citroen. Het geheel leg je in een licht ingevette ovenschaal of braadslee, met de borstkant naar beneden. Daarna 45 à 50 minuten braden op een temperatuur van 180 - 190 °C in een voorverwarmde oven. Eventueel op het einde van de braadtijd de fazant nog even keren.
Vanwege de wijn kozen wij voor sinaasappel in plaats van citroen, zodat er wat meer zoet in het smaakpalet kwam. Dat bleek een prima keuze, de fazant werd verrukkelijk!

Bij de fazant maakten we uientaart naar een recept van Sylvia Witteman: de uien gaan op de bodem van de ovenschaal, het deeg, waarin ook mosterd en kaas verwerkt is, gaat er als een tarte tatin overeen. Op deze manier krijg je een bodem die niet soppig is geworden van het uiennat.

Het geheel heeft ons een zeer geslaagde zondagsmaaltijd opgeleverd, wat we graag voor het nageslacht bewaren: gerijpte Gewurztraminer met fazant en uientaart. Klinkt ook wel wat Elzassig, vind je niet?